GES Sigortası Ödemiyor mu? Güneş Paneli Hasarı 2026

Güneş enerjisi santralleri için ayrı bir genel şart yoktur; GES poliçeleri çoğunlukla Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları veya Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları temel alınarak, yangın ve doğal afet ek teminatları, üretim kaybı ve sorumluluk teminatlarıyla paket olarak düzenlenir. Hangi genel şartın uygulandığı sonucu değiştirir: elektronik cihaz sigortası istisna edilmeyen ani ve beklenmedik her hasarı kapsar ve sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerde yapılan hırsızlığı zorla girme şartı aramadan teminata alır (EC GŞ m.1); yangın poliçesinde ise dolu ancak fırtına klozundaki saniyede 17,1 metreyi aşan rüzgârla birlikte teminattadır, kar ağırlığı klozu açıktaki şeyleri kapsamaz ve yangın çıkmadıkça elektrik kaynaklı cihaz arızası teminat dışıdır (Yangın GŞ A.4). Aşınma, üretici garantisindeki arızalar ve fiziksel hasara bağlı olmayan verim kaybı kural olarak teminat dışıdır; üretim kaybı ancak ayrıca alınmışsa ödenir (TTK m.1453/2).

“Dolu yağdı, panellerin camları çatladı; sigorta ‘fırtına şartı yok’ diyor.” “Arazideki santralden kilometrelerce kablo çalındı.” “İnverter yandı, sigorta ‘elektrik arızası teminat dışı’ dedi.” “Kar yükünden konstrüksiyon çöktü, ‘açıktaki şeyler’ diye reddettiler.” “Santral iki ay üretim yapmadı, kaybı kim ödeyecek?” Bu rehber, arazi ve çatı tipi güneş enerjisi santrallerinde sigortanın nasıl kurulduğunu, dolu, fırtına, kar, sel, hırsızlık, inverter ve trafo arızası, mikro çatlak ve üretim kaybı retlerini, kurulum firmasının ve dağıtım şirketinin sorumluluğunu Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları, Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları, Yangın Sigortası Genel Şartları, Türk Ticaret Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve yargı kararları üzerinden anlatır.

GES hasarınız reddedildi veya eksik mi ödendi? Birlikte inceleyelim

Poliçenizi ve özel şartları, risk inceleme raporunu, meteoroloji ve üretim verilerini, eksper raporunu ve ret yazısını birlikte inceleyelim; hangi genel şartın uygulanacağını ve tazminat hesabını belgeleyerek itiraz edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15

📞 Hemen Arayın
💬 WhatsApp

Kapsam notu. Bu sayfa Hazine Müsteşarlığınca düzenlenen Elektronik Cihaz Sigortası Genel Şartları’nın 1-4, 11, 14 ve 15. maddelerine; Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları’nın 1 ve 3. maddelerine; Yangın Sigortası Genel Şartları’nın A.1, A.2, A.3, A.4 ve B.5 hükümleri ile Fırtına, Kar Ağırlığı, Sel veya Su Baskını ve Yer Kayması klozlarına; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1409, 1420, 1423, 1427, 1446, 1449, 1452, 1453, 1456, 1462 ve 1472. maddelerine; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470-478. maddelerine; Elektrik Piyasasında Dağıtım ve Perakende Satış Faaliyetlerine İlişkin Kalite Yönetmeliği’nin 26. maddesine; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesine ve aşağıda künyesi verilen kararlara dayanır. Allianz ve Sompo Sigorta’nın GES ürün belgeleri şirket uygulamasına örnek olarak kullanılmıştır. GES kurulumu ve izinler için GES kurulum ve izin süreci yazımıza, bütün sigorta konuları için Sigorta Hukuku Rehberimize bakabilirsiniz.

Kısa Cevap: Önce Poliçenin Hangi Genel Şarta Dayandığına Bakın

GES sigortası tek bir poliçe türü değildir. Şirketlerin ürün belgelerinde GES’ler için elektronik cihaz, makine kırılması, yangın, doğal afetler, terör ve kötü niyetli hareketler, makine ve elektronik cihaz hasarına bağlı kâr kaybı ve sorumluluk teminatlarının birlikte sunulduğu görülmektedir. Bir şirketin çatı tipi güneş paneli ürününde ise yalnızca elektronik cihaz sigortası genel şartlarına atıf yapılmaktadır. Aynı dolu veya kar olayı, poliçe hangi genel şarta dayanıyorsa ona göre farklı sonuç doğurur. Rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü ise her durumda sigortacıdadır (TTK m.1409/2).

Olaya göre ilk bakılacak nokta

Olay	Elektronik cihaz poliçesi	Yangın poliçesi ve klozları	Ne yapılır?
Dolu panelleri kırdı	İstisna edilmeyen ani ve beklenmedik hasar olarak teminatta	Dolu ancak fırtına klozundaki rüzgâr eşiğiyle birlikte teminatta	Meteoroloji raporu ve poliçenin dayandığı genel şart
Fırtına konstrüksiyonu devirdi	Deprem hariç fırtına teminatta	Fırtına klozu varsa teminatta	Rüzgâr hızı kayıtları
Kar yükünden çökme	Ani ve beklenmedik hasar olarak değerlendirilir	Kar ağırlığı klozu açıktaki şeyleri kapsamaz	Arazi GES’te poliçe türü belirleyici
Panel veya kablo çalındı	Sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerde hırsızlık teminatta; zorla girme şartı yok	Hırsızlık ayrı teminat	Kolluk tutanağı; poliçedeki güvenlik şartları
İnverter veya trafo yandı	Kısa devre ve yüksek voltaj teminatta	Yangın çıkmadıkça elektrik arızası teminat dışı	Teknik rapor; dağıtım şirketine başvuru
Mikro çatlak, verim düşüşü	Aşınma ve üretici sorumluluğu teminat dışı; ani olaya bağlı çatlak teminatta olabilir	Kendi ayıbından bozulma teminat dışı	Teknik test raporu; garanti ve kurulum firması
Santral üretim yapamadı	Kâr kaybı teminat dışı; ayrıca alınmışsa ödenir	Yangına bağlı kâr kaybı ayrı teminat	Üretim verileri ve kâr kaybı teminatı

Elektronik Cihaz Sigortası Temelli GES Poliçeleri

Elektronik cihaz sigortası genel şartları, cetvelde gösterilen cihazların önceden bilinmeyen, ani ve beklenmedik her türlü sebepten doğan zararlarını teminat altına alır; personelin veya üçüncü kişilerin ihmali ve sabotajı, sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerde hırsızlık, hatalı tasarım ve malzeme, kısa devre ve yüksek voltaj, yangın ve yıldırım, deprem hariç fırtına, sel ve yer kayması, su ve nem hasarı bu sebepler arasında sayılmıştır (EC GŞ m.1). Bu yapı, panel, inverter, trafo ve izleme sistemleri için genellikle sigortalı lehine sonuç verir: dolu genel şartlarda ayrıca sayılmasa da istisna edilmediği için ani ve beklenmedik bir hasar olarak teminat içindedir.

Elektronik cihaz poliçesinde GES için önemli hükümler

Konu	Kural	Genel şart
Teminat	İstisna edilmeyen ani ve beklenmedik her türlü hasar	EC GŞ m.1
Hırsızlık	Sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerde hırsızlık ve teşebbüs; genel şartlarda zorla girme şartı yok	EC GŞ m.1
Deprem ve terör	Ek sözleşmeyle alınır	EC GŞ m.2
Kâr kaybı	Teminat dışı; ayrı teminat gerekir	EC GŞ m.3
Aşınma ve yıpranma	Normal kullanımdan doğan aşınma teminat dışı	EC GŞ m.3
Üretici ve satıcı sorumluluğu	İmalatçının veya satıcının kanun ya da sözleşme gereği sorumlu olduğu hasarlar teminat dışı	EC GŞ m.3
Bilinen kusurlar	Sigorta başlangıcında bilinen kusurlar teminat dışı	EC GŞ m.3
Sigorta bedeli	Nakliye, montaj, gümrük ve vergiler dahil yeni ikame bedeli	EC GŞ m.4
Kısmi hasar	Yeni parça için indirim yapılmaz; sovtaj düşülür	EC GŞ m.14

Bir şirketin çatı tipi güneş paneli ürün sayfasında, yeni kurulan sistemlerin bir yıl süreyle ve elektronik cihaz garantisi kapsamına girmeyen hasarlara karşı korunduğu, üretim kaybının ise ibrazı koşuluyla belirli bir tutara kadar karşılandığı belirtilmektedir. Üretici garantisinin kapsadığı arızalar elektronik cihaz poliçesinde teminat dışı olduğundan, panel ve inverter garanti belgelerinizi poliçeyle birlikte saklayın. Elektronik cihaz sigortasının diğer hükümleri için elektronik cihaz sigortası rehberimize bakabilirsiniz.

Makine kırılması temelli poliçeler

İnverter, trafo ve izleme sistemleri bazı poliçelerde makine kırılması teminatıyla sigortalanır. Makine kırılması genel şartları fırtına, kasırga ve donu teminata alır, ancak yangın, hırsızlık, deprem ve sel gibi doğal afetleri ve kâr kaybını teminat dışında bırakır; normal kullanımdan doğan aşınma da teminat dışıdır (MK GŞ m.1, m.3). Bu nedenle yalnızca makine kırılması poliçesi bulunan bir santralde dolu veya hırsızlık hasarı için başka bir teminat bulunup bulunmadığını kontrol edin. Ayrıntılar için makine kırılması sigortası rehberimize bakabilirsiniz.

Yangın Poliçesi ve Doğal Afet Klozları: Dolu, Fırtına, Kar, Sel

Yangın sigortası genel şartlarının ana teminatı yangın, yıldırım, infilak ve bunların sonucu duman, buhar ve hararettir (Yangın GŞ A.1). Kar ağırlığı, sel ve su baskını, yer kayması ve fırtına ancak ek sözleşmeyle teminata alınır; deprem de ayrıca ek sözleşme ister (A.3). GES poliçesi yangın sigortası üzerine kurulmuşsa, hasarın her biri ilgili klozun şartlarına göre değerlendirilir.

Doğal afet klozlarının GES bakımından önemli hükümleri

Kloz	Kapsam	GES için kritik nokta
Fırtına	Yağmur, kar veya dolu ile birlikte olsun olmasın, 10 metre yükseklikte saniyede 17,1 metreyi (7 bofor) aşan rüzgârlar	Dolu ayrı bir teminat olarak sayılmamıştır; dolu hasarı rüzgâr eşiğine bağlanabilir. Hasar belgeleri arasında meteoroloji raporu istenebilir
Kar ağırlığı	Yoğun kar yağışından sonra çatı üzerinde biriken kar veya buzun ağırlığı	Açıktaki şeylerde meydana gelen zararlar teminat dışıdır; arazi tipi panellerde bu kloz koruma sağlamayabilir
Sel veya su baskını	Yağış ve benzeri sebeplerle oluşan sel ve su baskınının doğrudan zararları	Sel sonucu dahi olsa yer kayması zararları bu kloz dışında
Yer kayması	Sigortalı yapının bulunduğu arsada veya civarında yer kayması	Deprem kaynaklı kaymalar teminat dışı; çevredeki kazılardan doğan kaymalar aksine sözleşme yoksa dışarıda

Bu klozlar özellikle arazi tipi santrallerde sorun çıkarır. Dolu yağışında rüzgâr hızı eşiğin altında kalmışsa, yangın poliçesine dayalı bir GES poliçesinde dolu hasarı reddedilebilir; elektronik cihaz poliçesinde ise böyle bir eşik yoktur. Arazide açıkta duran paneller kar ağırlığı klozunun “açıktaki şeyler” istisnasına takılabilir. Bu nedenle poliçe yaparken panellerin elektronik cihaz veya her türlü riski kapsayan bir yapıyla sigortalanmasını ve dolu ile kar yükünün açıkça teminata alınmasını isteyin. Fırtına ve dolu için fırtına ve dolu zararı yazımıza, sel için sel hasarı rehberimize, deprem için işyeri deprem teminatı rehberimize bakabilirsiniz.

Yangın poliçesinde elektrik arızası ve kendi ayıbından bozulma

Yangın sigortası genel şartları, yangın çıkmadıkça elektrikle çalışan motor, alet, cihaz ve tesisatın kısa devre, topraklanma, voltaj değişikliği, aşırı ısınma veya endüksiyon nedeniyle uğradığı zararları teminat dışında bırakır (Yangın GŞ A.4). Yangın çıkmadıkça sigortalı şeylerin kendi ayıplarından doğan bozulmalar ve mekanik olaylar da teminat dışıdır. Rayiç bedel esasına göre düzenlenen poliçelerde eskime, aşınma ve yıpranma payı tazminattan düşülür (B.5). Yani yalnızca yangın poliçesi bulunan bir santralde yangın çıkmadan yanan inverter için ödeme alınamayabilir; bu riskin elektronik cihaz veya makine kırılması teminatıyla karşılanması gerekir.

Çatı Tipi GES: Binanın Yangın Poliçesi Panelleri Kapsar mı?

Yangın sigortası genel şartlarına göre, aksine sözleşme yoksa binanın sigorta bedeline binaların içinde veya üzerinde bulunan her çeşit sabit tesisat da dahildir (Yangın GŞ A.2). Çatıya sabitlenmiş panellerin bu kapsamda bina bedeline dahil olduğu savunulabilir; sigortacılar ise panelleri ayrı bir demirbaş veya elektronik cihaz olarak değerlendirebilir. Bu konuda doğrulanabilen bir karara ulaşılamamıştır. Paneller bina kapsamında sayılsa bile yangın çıkmadan oluşan elektrik arızası teminat dışıdır ve kar, fırtına ve sel için ilgili klozların bulunması gerekir.

Çatıya sonradan panel eklediyseniz binanın sigorta bedeli panellerin değeri kadar artmış olur; bedel güncellenmezse eksik sigorta nedeniyle bütün tazminat orantılı azalır (TTK m.1462). Panelleri kurduktan sonra sigortacınıza bildirin, bedeli güncelleyin ve panellerin poliçede açıkça yazılmasını sağlayın. Çatı GES ve mahsuplaşma için çatı GES ve lisanssız üretim yazımıza ve çatı tipi güneş sistemi ve mahsuplaşma yazımıza bakabilirsiniz.

Panel ve Kablo Hırsızlığı

Arazi tipi santrallerde en sık hasarlardan biri kablo ve panel hırsızlığıdır. Elektronik cihaz genel şartları, sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerde yapılan hırsızlığı veya hırsızlığa teşebbüsü teminata alır ve zorla girme şartı aramaz; hırsızlık derhal kolluğa bildirilmelidir (EC GŞ m.1, m.11). Genel şartlara göre hırsızlıkta tazminat, hırsızlık iddiasının doğruluğunu gösteren bilgi ve belgelerin sigortacıya verilmesinden itibaren bir ay sonra ödenir ve adli tahkikat sürüyorsa ödeme ertelenebilir (EC GŞ m.15).

Uygulamada GES poliçelerine çit, kamera, alarm veya bekçi gibi güvenlik şartları eklenebilir; bu şartlar şirketlerin kamuya açık belgelerinde yer almamakta, poliçenin özel şartlarında ve risk inceleme raporunda bulunmaktadır. Bir güvenlik şartının ihlali ileri sürülürse, kanuna göre ihlalde kusur yoksa sigortacıyı borçtan kurtaran hükümler uygulanmaz ve ihlal rizikonun gerçekleşmesini etkilememişse sigortacı sözleşmeyi feshedemez (TTK m.1449). Yargıtay, çalınan bir iş makinesinde sigortacının hırsızlığın aslında çalışanın güveni kötüye kullanması olduğu savunmasını ispat edemediğini ve genel şartlarda böyle bir istisna bulunmadığını kabul etmiştir (11.HD E.2022/2093, K.2023/6105). Güvenlik hizmeti alıyorsanız sözleşmenin saatlerini ve kapsamını santralin bütün alanını kapsayacak şekilde düzenleyin. Hırsızlık teminatının diğer yönleri için işyeri hırsızlık sigortası rehberimize bakabilirsiniz.

Mikro Çatlak, Verim Kaybı ve Üretici Garantisi

Panellerdeki mikro çatlaklar ve verim düşüşü sigortacılarla en sık uyuşmazlık konularından biridir. Elektronik cihaz poliçesinde hatalı tasarım ve malzeme teminat sebepleri arasında sayılmıştır (EC GŞ m.1); buna karşılık normal kullanımdan doğan aşınma, sigorta başlangıcında bilinen kusurlar ve imalatçının veya satıcının kanun ya da sözleşme gereği, örneğin garanti kapsamında sorumlu olduğu hasarlar teminat dışıdır (EC GŞ m.3); yangın poliçesinde ise yangın çıkmadıkça sigortalı şeylerin kendi ayıplarından doğan bozulmalar teminat dışıdır (Yangın GŞ A.4). Buna karşılık dolu, fırtına veya taşıma sırasında oluşan ani bir darbeden kaynaklanan çatlak teminat içindedir. Çatlağın ani bir olaydan mı, garanti kapsamındaki bir üretim hatasından mı, yoksa aşınmadan mı kaynaklandığını gösteren teknik testler ve olaydan önceki kontrol raporları bu ayrımda belirleyicidir.

Fiziksel hasara bağlı olmayan verim kaybı kural olarak mal sigortalarının konusu değildir. Bir şirketin GES ürün tanıtımında maddi hasara bağlı olmayan performans kaybının da teminat altına alındığı ayrıca belirtilmektedir; bu tür bir teminatın her poliçede bulunmadığını ve poliçede açıkça yer alıp almadığının kontrol edilmesi gerektiğini gösterir. Panel üreticisinin performans garantisi ile sigorta teminatını karıştırmayın: verim garantisi üreticiye, ani hasar sigortacıya karşı ileri sürülür.

Kurulum firmasının sorumluluğu

Anahtar teslim GES kurulumu eser sözleşmesidir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, lisanssız üretim izinleri üzerine güneş enerjisi santrali kurulmasını konu alan sözleşmeyi ticari satım değil eser sözleşmesi olarak nitelendirmiştir (27.HD E.2023/1135, K.2023/1184). Bu nedenle ayıplı panel, hatalı montaj veya kötü konstrüksiyon nedeniyle kurulum firmasına karşı talepler eser sözleşmesi hükümlerine göre ileri sürülür; iş sahibinin seçimlik hakları ve ayıptan sorumluluk süreleri bu hükümlerde düzenlenmiştir (TBK m.474-478). Sigortacı tazminatı öderse, sigortalının kurulum firmasına veya üreticiye karşı hakları ödediği tutar kadar sigortacıya geçer (TTK m.1472). Kurulum aşamasındaki hasarlar ise inşaat ve montaj all risk sigortasının konusudur.

İnverter ve Trafo Hasarı: Sigortacı mı, Dağıtım Şirketi mi?

Şebekedeki gerilim dalgalanması veya ani kesinti nedeniyle yanan inverter ve trafolar için elektronik cihaz poliçesinde kısa devre ve yüksek voltaj teminatı bulunur (EC GŞ m.1). Hasar dağıtım sisteminden kaynaklanmışsa, kullanıcı zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren otuz gün içinde dağıtım şirketine de başvurabilir (Kalite Yönetmeliği m.26/1). Sigortacı ödeme yaptıktan sonra hasara yol açan şebeke işletmecisine rücu eder (TTK m.1472).

Doğru muhatabı belirlemek önemlidir. Bir ilk derece mahkemesi, organize sanayi bölgesindeki bir soğuk hava deposunda voltaj dalgalanması nedeniyle ödeme yapan sigortacının dağıtım şirketine açtığı rücu davasını, elektriği dağıtım şirketi değil organize sanayi bölgesi sağladığı için husumet yokluğundan reddetmiştir (Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/683, K.2022/149). Santraliniz organize sanayi bölgesinde veya özel bir bağlantı hattı üzerindeyse şebekeyi kimin işlettiğini önceden belirleyin. Başvuru süreleri için elektrik kesintisi tazminatı ve cihaz hasarı başvurusu yazımıza bakabilirsiniz.

Üretim Kaybı: Santral Durunca Kaybedilen Gelir

Elektronik cihaz ve makine kırılması poliçeleri kâr kaybını teminat dışında bırakır (EC GŞ m.3; MK GŞ m.3). Kanuna göre de rizikonun gerçekleşmesi sonucu oluşan kazanç kaybı, aksi kararlaştırılmadıkça sigortanın kapsamında değildir (TTK m.1453/2). Santralin durduğu sürede satılamayan elektriğin bedeli bu nedenle ancak üretim kaybı veya kâr kaybı teminatı alınmışsa ödenir. Şirket belgelerinde bu teminatın maddi hasara bağlı olarak ve belirli limitler dahilinde verildiği, üretim kaybının ibrazının istendiği görülmektedir. Yangına bağlı kâr kaybı sigortasında ise teminatın işlemesi için yangın poliçesi kapsamındaki zararın tazmin edilmiş veya sorumluluğun kabul edilmiş olması gerekir.

Üretim kaybı talebinde izleme sistemindeki üretim verileri, aynı dönemdeki önceki yılların üretimi, ışınım verileri ve satış tarifesi birlikte sunulmalıdır. Bekleme süresi, günlük limit ve hesaplama yöntemi poliçenin özel şartlarında yer alır; bu hükümleri poliçe yaptırırken mutlaka okuyun. Kâr kaybı sigortasının genel işleyişi için kâr kaybı sigortası rehberimize bakabilirsiniz.

GES İçin Sigorta Zorunlu mu?

Yapılan incelemede güneş enerjisi santralleri için genel ve zorunlu bir tesis sigortası hükmü tespit edilememiştir. Sigorta yükümlülüğü uygulamada çoğunlukla yenilenebilir enerji kaynak alanı (YEKA) sözleşmelerinden, kredi ve finansal kiralama sözleşmelerinden ve kurulum sözleşmelerinden doğar. Örneğin 2025 yılı rüzgâr YEKA sözleşme taslağında yarışmayı kazananın üçüncü kişilere karşı mali sorumluluk sigortası ve mevzuatın gerektirdiği diğer sigortaları yaptıracağı düzenlenmiştir. Santral bir banka kredisiyle veya finansal kiralamayla kurulduysa poliçede banka veya kiralama şirketi lehine rehin kaydı bulunur ve tazminat ödemesinde onların muvafakati gerekir (TTK m.1456). Bu konuda dain-i mürtehin yazımıza, YEKA için YEKA yarışmaları yazımıza bakabilirsiniz.

Kararlardan Çıkan Dersler

Güneş enerjisi santralinde dolu, fırtına, hırsızlık veya üretim kaybı nedeniyle açılmış ve tam metni serbestçe erişilebilen bir Yargıtay, bölge adliye mahkemesi veya Sigorta Tahkim Komisyonu kararına ulaşılamamıştır. Aşağıdaki kararlar GES kurulum sözleşmesinin niteliği, fırtına hasarında muafiyet ve yorum, hırsızlıkta ispat yükü ve elektrik kaynaklı hasarda doğru muhatap bakımından yol göstericidir; doğrulama düzeyi tabloda belirtilmiştir. Somut dosyada kullanılmadan önce tam metinlerin UYAP Emsal veya Yargıtay Karar Arama üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

GES ve benzer tesislere ilişkin kararlar

Karar	Konu	Sonuç ve ders
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi, 17.11.2023, E.2023/1135, K.2023/1184 (tam metin)	Lisanssız üretim izinleri üzerine anahtar teslim güneş enerjisi santrali kurulumu; proje ödemesine ilişkin itirazın iptali davası	Sözleşmenin özü güneş enerjisi santrali inşası olduğundan ticari satım değil eser sözleşmesi olarak nitelendirilmiştir. Kurulum firmasına karşı talepler eser sözleşmesi hükümlerine tabidir
Y.6.HD, 20.01.2026, E.2025/2231, K.2026/237 (tam metin)	Otel paket poliçesiyle sigortalı dalgakıranın fırtınada yıkılması; sigortacı yapının kendi kusurunu ve ek sözleşmedeki daha ağır muafiyeti ileri sürmüş	Sigorta sözleşmelerinin genel işlem koşulu içerdiği ve belirsiz hükümlerin hazırlayan aleyhine yorumlanacağı belirtilmiş, poliçe metnindeki daha düşük muafiyet esas alınmıştır. İlk derece mahkemesinin, poliçe üçüncü kişi lehine yapıldığı için sigorta ettirenin dava açma sıfatı bulunmadığına ilişkin tespiti yerinde görülmüş; karar vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmıştır
Y.11.HD, 24.10.2023, E.2022/2093, K.2023/6105 (tam metin)	Şantiyeden çalınan iş makinesi; sigortacı olayın hırsızlık değil çalışanın güveni kötüye kullanması olduğunu savunmuş	Sigortacı savunmasını ispat edememiş, hırsızlık genel şartlarında böyle bir istisna bulunmadığı kabul edilmiş ve muafiyet düşülerek tazminata hükmedilmiştir. Teminat dışılığı ispat yükü sigortacıdadır
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 04.02.2022, E.2021/683, K.2022/149 (tam metin; ilk derece, kesinleşip kesinleşmediği bilinmiyor)	Voltaj dalgalanmasında soğuk hava deposunun kompresör ve fanları zarar görmüş; sigortacı ödeme yapıp dağıtım şirketine rücu etmiş	Tesis organize sanayi bölgesinde olduğu, elektriği dağıtım şirketi değil organize sanayi bölgesi sağladığı ve tesis davalının dağıtım bölgesi dışında kaldığı için dağıtım şirketine karşı dava pasif husumet yokluğundan reddedilmiştir. Elektrik kaynaklı hasarda doğru şebeke işletmecisinin belirlenmesi gerekir

Bu kararlardan çıkan pratik sonuçlar şunlardır: GES kurulum firmasına karşı ayıplı panel veya montaj talepleri eser sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilir; poliçedeki belirsiz muafiyet ve istisna hükümleri sigortacı aleyhine yorumlanır; panel ve kablo hırsızlığında teminat dışılığı sigortacı ispat etmelidir; inverter veya trafo hasarında şebekeyi işleten kuruluş, organize sanayi bölgesinde olduğu gibi dağıtım şirketi dışında biri olabilir. GES’te dolu veya kar hasarı, üretim kaybı ve sigortacının kurulum firmasına rücuu konularında doğrulanabilen bir karara ulaşılamamıştır; bu konular aşağıda genel şartlar ve şirket belgeleri üzerinden anlatılmıştır.

Sigortacının Sık Ret Gerekçeleri ve Cevapları

GES’te ret gerekçeleri

Sigortacının gerekçesi	Değerlendirme	Dayanak	Ne sunulur?
Rüzgâr 7 boforun altında, dolu teminat dışı	Yangın poliçesi ve fırtına klozunda geçerli olabilir; elektronik cihaz poliçesinde böyle bir eşik yok	Fırtına klozu; EC GŞ m.1	Poliçenin dayandığı genel şart; meteoroloji raporu
Açıktaki şeyler, kar ağırlığı ödenmez	Kar ağırlığı klozunda doğru; elektronik cihaz poliçesinde ani hasar olarak teminatta	Kar ağırlığı klozu; EC GŞ m.1	Poliçe metni
Elektrik arızası teminat dışı	Yangın poliçesinde yangın yoksa doğru; elektronik cihaz poliçesinde kısa devre ve yüksek voltaj teminatta	Yangın GŞ A.4; EC GŞ m.1	Teknik rapor ve poliçe
Mikro çatlak üretim hatası	Ani darbeden kaynaklanan çatlak teminatta; hatalı tasarım ve malzeme teminat sebebi, yalnızca üreticinin sorumlu olduğu kısım teminat dışı; ispat sigortacıda	EC GŞ m.1, 3; TTK m.1409/2	Teknik test ve önceki kontrol raporları
Güvenlik şartı ihlal edildi	Kusursuz ve rizikoya etkisiz ihlal sonuç doğurmaz	TTK m.1449	Güvenlik sözleşmesi, kamera kayıtları
Üretici garantisi kapsamında	Elektronik cihaz poliçesinde garanti kapsamındaki arıza teminat dışı; garanti dışındaki ani hasar teminatta	EC GŞ m.3	Garanti belgesi ve kapsamı
Üretim kaybı teminatta yok	Ayrı teminat yoksa doğru	EC GŞ m.3; TTK m.1453/2	Poliçedeki kâr kaybı teminatı
Eksik sigorta	Yeni ikame bedeli ve hesap kontrol edilmeli	EC GŞ m.4, 14; TTK m.1462	Güncel panel ve inverter fiyatları

Hasarı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş gün içinde bildirmeniz gerekir; geç bildirim kendiliğinden hak kaybı doğurmaz, tazminatta artışa yol açtıysa kusura göre indirim yapılır (EC GŞ m.11; TTK m.1446/2-3, 1452/3). Tazminat, belgeler verildikten sonra araştırmalar bitince ve her hâlde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; araştırmalar üç ayda tamamlanmazsa en az yüzde elli avans ödenir (TTK m.1427/2-3). Sigortacıya karşı istemler muacceliyetten itibaren iki yılda ve her hâlde rizikodan itibaren altı yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.1420). Ticari davada arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A); sigorta şirketi üyeyse Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir (5684 s.K. m.30).

Poliçe Yaptırırken veya Yenilerken: GES Kontrol Listesi

GES poliçesinde kontrol edilecekler

Ayar	Neden önemli?	Dayanak
Dayandığı genel şart	Elektronik cihaz, makine kırılması veya yangın; dolu, kar ve elektrik arızasında sonucu değiştirir	EC GŞ m.1; Yangın GŞ A.4
Dolu ve kar yükü	Rüzgâr eşiği ve açıktaki şeyler istisnası olmadan açıkça teminata alınmalı	Fırtına ve Kar Ağırlığı klozları
Deprem, sel, yer kayması, terör	Ek sözleşmeyle alınır	EC GŞ m.2; Yangın GŞ A.3
Hırsızlık ve güvenlik şartları	Özel şartlardaki çit, kamera ve bekçi yükümlülükleri gerçekte karşılanmalı	EC GŞ m.1; TTK m.1449
Sigorta bedeli	Panel, inverter, trafo, konstrüksiyon ve kablolar yeni ikame bedeliyle	EC GŞ m.4; TTK m.1462
Üretim kaybı	Bekleme süresi, günlük limit ve hesap yöntemi	TTK m.1453/2
Performans kaybı	Maddi hasara bağlı olmayan verim kaybının poliçede açıkça yer alıp almadığı	Şirket ürünleri
Muafiyet	Panel başına mı, olay başına mı uygulandığı	Özel şartlar
Rehin kaydı	Banka veya kiralama şirketinin muvafakati	TTK m.1456

Sigortacı sözleşmeden önce sigorta ettireni bilgilendirmekle yükümlüdür (TTK m.1423). Poliçeyi düzenleyen aracı santralin arazi tipi olduğunu, dolu ve kar riskini veya üretim kaybı ihtiyacını dikkate almadan yanlış bir yapı önerdiyse acente veya broker hatası rehberimize bakabilirsiniz.

Ne Yapmalı? Adım Adım

Güvenliği sağlayın ve sistemi durdurun. Hasarlı panel veya inverterle çalışmaya devam etmeyin.
Hasarı belgeleyin. Fotoğraf, drone görüntüsü, izleme sistemindeki üretim ve alarm kayıtları.
Sigortacıya beş gün içinde yazılı bildirim yapın. Hırsızlıkta derhal kolluğa da bildirin.
Meteoroloji raporu alın. Dolu, fırtına ve kar hasarında rüzgâr hızı ve yağış verileri belirleyicidir.
Elektrik kaynaklı hasarda şebeke işletmecisine otuz gün içinde başvurun.
Poliçenin dayandığı genel şartı ve özel şartları isteyin.
Teknik rapor alın. Çatlak ve arızanın ani bir olaydan kaynaklandığını gösteren testler.
Ret veya eksik ödemeye yazılı itiraz edin. Sonuç alınamazsa tahkim veya dava yoluna gidin.

İtiraz yazısı iskeleti. (1) Poliçe numarası, dayandığı genel şart ve ek teminatlar; (2) hasarın tarihi ve oluş şekli; (3) meteoroloji raporu, üretim verileri ve fotoğraflar; (4) ret gerekçesinin poliçenin dayandığı genel şarta uygun olmadığı ve teminat dışılığı ispat yükünün sigortacıda olduğu (TTK m.1409/2); (5) güvenlik şartı ileri sürüldüyse ihlalin rizikoya etkisi olmadığı (TTK m.1449); (6) sigorta bedeli ve eksik sigorta hesabına itiraz; (7) tazminatın TTK m.1427’ye göre ödenmesi ve gerekirse avans talebi. Yazıyı iz bırakan bir yolla gönderin.

Sık Sorulan Sorular

GES sigortası hangi genel şartlara tabidir?

Güneş enerjisi santralleri için ayrı bir genel şart yoktur. Poliçeler çoğunlukla Elektronik Cihaz Sigortası veya Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları temel alınarak, yangın ve doğal afet ek teminatları, üretim kaybı ve sorumluluk teminatlarıyla paket olarak düzenlenir.

Dolu panelleri kırdı, sigorta öder mi?

Elektronik cihaz poliçesinde dolu istisna edilmeyen ani ve beklenmedik bir hasar olarak teminattadır. Yangın poliçesine dayalı bir yapıda ise dolu ayrı bir teminat olarak sayılmaz ve fırtına klozundaki saniyede 17,1 metreyi aşan rüzgâr şartına bağlanabilir. Poliçenizin hangi genel şarta dayandığını öğrenin.

Kar yükünden çöken paneller ödenir mi?

Yangın poliçesindeki kar ağırlığı klozu açıktaki şeylerde meydana gelen zararları kapsamaz; arazi tipi panellerde bu kloz koruma sağlamayabilir. Elektronik cihaz poliçesinde ise kar yükünden doğan ani hasar teminat içinde değerlendirilir.

Santralden kablo çalındı, sigorta öder mi?

Elektronik cihaz poliçesinde sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerde yapılan hırsızlık teminattadır ve genel şartlar zorla girme şartı aramaz (EC GŞ m.1). Poliçede çit, kamera veya bekçi gibi güvenlik şartları bulunabilir; ihlal ileri sürülürse ihlalin hırsızlığa etkisi olup olmadığı tartışılmalıdır (TTK m.1449).

İnverter yandı, sigorta “elektrik arızası” diyor; haklı mı?

Yangın poliçesinde yangın çıkmadıkça elektrik kaynaklı cihaz hasarı teminat dışıdır (Yangın GŞ A.4). Elektronik cihaz poliçesinde ise kısa devre ve yüksek voltaj teminattadır (EC GŞ m.1). Hasar şebekeden kaynaklandıysa otuz gün içinde dağıtım şirketine de başvurabilirsiniz.

Mikro çatlakları sigorta öder mi?

Dolu, fırtına veya taşıma sırasında oluşan ani bir darbeden kaynaklanan çatlak teminattadır. Aşınmadan veya sigorta başlangıcında bilinen kusurdan kaynaklanan çatlak teminat dışıdır. Hatalı tasarım ve malzeme teminat sebepleri arasında sayılmakla birlikte, üreticinin veya satıcının kanun ya da sözleşme gereği, örneğin garanti kapsamında sorumlu olduğu hasarlar teminat dışıdır (EC GŞ m.1, m.3). Teminat dışılığı sigortacı ispat etmelidir (TTK m.1409/2).

Santral çalışmadığı için kaybettiğim geliri kim öder?

Elektronik cihaz ve makine kırılması poliçeleri kâr kaybını teminat dışında bırakır; kanuna göre de kazanç kaybı aksi kararlaştırılmadıkça kapsam dışıdır (TTK m.1453/2). Üretim kaybı ancak ayrıca teminat alınmışsa, poliçedeki limit ve bekleme süresine göre ödenir.

Çatıdaki paneller binanın yangın poliçesine dahil mi?

Yangın sigortası genel şartlarına göre aksine sözleşme yoksa bina bedeline binanın üzerindeki sabit tesisat da dahildir; paneller bu kapsamda savunulabilir. Ancak bu tartışmalıdır ve yangın çıkmadan oluşan elektrik arızası yine teminat dışıdır. Panelleri poliçede açıkça yazdırın ve bedeli güncelleyin.

Panel garantideyken arızalandı, sigorta öder mi?

Elektronik cihaz poliçesinde imalatçının veya satıcının kanun ya da sözleşme gereği sorumlu olduğu hasarlar teminat dışıdır (EC GŞ m.3). Garanti kapsamındaki arızada önce üreticiye veya kurulum firmasına başvurulur; garanti dışındaki ani hasar sigortadan istenir.

Kurulum firmasının hatası nedeniyle zarar gördüm, ne yapabilirim?

Anahtar teslim GES kurulumu eser sözleşmesi olarak nitelendirilmektedir. Ayıplı panel veya hatalı montaj nedeniyle kurulum firmasına karşı eser sözleşmesi hükümlerine göre talepte bulunabilirsiniz (TBK m.474-478). Sigortacı öderse kurulum firmasına rücu edebilir (TTK m.1472).

GES için sigorta yaptırmak zorunlu mu?

Yapılan incelemede GES için genel ve zorunlu bir tesis sigortası hükmü tespit edilememiştir. Sigorta yükümlülüğü uygulamada YEKA sözleşmelerinden, kredi ve finansal kiralama sözleşmelerinden ve kurulum sözleşmelerinden doğar.

Hasarı ne zaman bildirmeliyim?

Elektronik cihaz genel şartlarına göre hasarı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç beş gün içinde bildirin; hırsızlıkta derhal kolluğa da bildirin (EC GŞ m.11). Geç bildirim kendiliğinden hak kaybı doğurmaz; tazminatta artışa yol açtıysa kusura göre indirim yapılır (TTK m.1446/2-3).

İlgili Rehberler

GES hasar dosyanızı birlikte değerlendirelim

Poliçenin dayandığı genel şartı, dolu, kar, hırsızlık ve elektrik arızası teminatlarını, üretim kaybı ve kurulum firmasının sorumluluğunu birlikte inceleyelim; itiraz, tahkim veya dava sürecini yürütelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15