Evet, ama iki ayrı kaynağı birbirinden ayırmak gerekir. Birincisi Kanunun kendisidir: 7596 sayılı Kanun enflasyon güncellemesini zaten öngörüyor. Fonun nakdi bütün payların değerine yetmediğinde esas alınan net yatırım tutarı, fona yatırdığınız ve fondan çektiğiniz paraların tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenmesiyle bulunur (m.4/1). İkincisi bugünkü tablodur: bu güncelleme şimdiye kadar hesabınıza yatan ara ödemeye yansımadı, çünkü ara ödeme net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını ve 1.000.000 TL’yi aşamaz (m.4/2). Güncellenmiş tutar nihai ödemede dikkate alınır; fonun varlıkları yetmezse tamamının ödeneceği güvence altında değildir, güncelleme tasfiye tarihinde durur ve Kanunda ödeme gününe kadar işleyecek bir faiz öngörülmemiştir. Kanunun karşılamadığı fark için dava yolu kapalı değildir; Kanun, nihai ödemede “diğer hukuki yollardan” yapılan ödemelerin mahsup edileceğini söyleyerek bu yolların varlığını kabul eder (m.4/5). Fark; fonu satan veya yöneten kuruluşlardan faiz ve temerrüt faizini aşan zarar olarak (TBK m.117, m.122; 3095 sayılı Kanun m.1-2), Sermaye Piyasası Kurulundan idareye başvuru ve tam yargı davasıyla (İYUK m.13; Anayasa m.125), son aşamada mülkiyet hakkı şikâyetiyle (Anayasa m.35) istenebilir. Bu yazı hangi tutarın Kanundan, hangisinin davadan gelebileceğini, ispatı ve süreleri anlatır. Yatırım tavsiyesi değildir.
Fon ödemenizde enflasyon farkını mı soruyorsunuz?
Giriş ve çıkış tarihlerinizi, aldığınız ara ödemeyi ve fonun size nasıl satıldığını birlikte inceleyip hangi talebin hangi yoldan ileri sürülebileceğini belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsApp“Anapara + TÜFE” Talebi Neden Gündemde?
19 Kasım 2026’da fon yatırımcıları Ankara’da Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) binasının önünde toplandı. Basına yansıyan taleplerin başında, anaparanın tüketici fiyat endeksi (TÜFE) farkıyla birlikte yıl bitmeden ödenmesi ve kalan alacaklar için açık bir ödeme takviminin duyurulması geliyor. Aynı günlerde paylaşılan resmî rakamlara göre 13 Kasım 2026 itibarıyla olağan ve olağanüstü tasfiyedeki 119 fonda 444 bin 893 yatırımcıya 161 milyar TL dolayında ödeme yapılmış, bu yatırımcıların 333 bin 493’ü net yatırım tutarının tamamını almıştır.
Bu iki bilgi yan yana konduğunda sorunun kaynağı görülür. “Net yatırım tutarının tamamını almak”, paranın bugünkü alım gücüyle geri gelmesi anlamına gelmez. Yatırımcı aylar önce yatırdığı tutarı rakam olarak geri almış, aradan geçen sürenin enflasyonunu ise henüz almamıştır. Hukuki soru şudur: bu fark Kanundan mı doğar, yoksa ayrıca dava mı gerekir? Cevap ikisi birdendir. Farkın bir kısmı Kanunun kendi hesabının içindedir ve nihai ödemeyi bekler; bir kısmı Kanunun hesabının dışındadır ve ancak ayrı bir taleple istenebilir. Hangi kısmın hangi kapıdan isteneceğini bilmek, süre kaçırmamak ve yanlış muhataba yönelmemek için önemlidir.
Kanun Enflasyon Güncellemesini Zaten Öngörüyor: 7596 m.4/1
7596 sayılı Kanun m.4/1 bakımından: Fon malvarlığının nakde çevrilmesiyle elde edilen dağıtılabilir nakit, payların tasfiye kararından bir önceki gün sonundaki birim pay fiyatıyla hesaplanan toplam değerini karşılamaya yetmiyorsa, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde net yatırım tutarı dikkate alınır. Bu tutarı Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) hesaplar. Hesapta fona fiilen yaptığınız her nakit girişi ve fondan yaptığınız her nakit çıkışı, yapıldığı günden tasfiye tarihine kadar, Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı TÜFE ile yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla ve kıstelyevm usulüyle güncellenir. Güncellenmiş çıkışlar, güncellenmiş girişlerden ilk giren ilk çıkar esasıyla düşülür.
Demek ki eylemde dile getirilen talep ile Kanunun ölçüsü arasında iki fark vardır. Birincisi endekstir: Kanun yalnız TÜFE’yi değil, TÜFE ile Yİ-ÜFE’nin ortalamasını kullanır. İki endeksin birbirinden ayrıştığı dönemlerde sonuç, yalnız TÜFE ile yapılacak hesaptan düşük de yüksek de çıkabilir. İkincisi kapsamdır: güncelleme yalnız fonun nakdi bütün payların değerine yetmediğinde devreye girer. Nakdi yeten fonlarda yatırımcı, payının tasfiye kararından önceki gün sonu değerini alır (m.4/1; SPK 76/1903 m.5). Bu durumda ayrıca enflasyon güncellemesi yapılmaz, çünkü ödenen tutar fonun o güne kadarki getirisini zaten içerir.
Hesabın ayrıntısı, varsayımsal örneklerle net yatırım tutarı nasıl hesaplanır yazımızda; ara ödemenin fon bazındaki kuralları 7596 sayılı Kanuna göre ara ödeme usul ve esasları yazımızda anlatıldı. Bu yazı o hesabın bittiği yerden başlıyor: güncellenmiş tutarın ne kadarı gerçekten ele geçer ve geçmeyen kısım için ne yapılır?
Kanun enflasyon güncellemesini nerede uyguluyor, nerede uygulamıyor?
| Ödeme veya dönem | Güncelleme | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Fonun nakdi bütün payların değerine yetiyor | Yok | 7596 m.4/1; SPK 76/1903 m.5 | Payın tasfiye kararından önceki gün sonu değeri ödenir |
| Ara ödeme | Yok | 7596 m.4/2; SPK 76/1903 m.6 | Endekslenmemiş net yatırım tutarı, 1.000.000 TL ve para piyasası fonu değilse pay değeri ile sınırlıdır |
| Nihai ödeme (nakdi yetmeyen fon) | Var: TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalaması | 7596 m.4/1, m.4/5 | Güncellenmiş net yatırım tutarı dikkate alınır; önceki ödemeler düşülür |
| Tasfiye tarihinden ödeme gününe kadar geçen süre | Yok | Kanunda hüküm bulunmuyor | Ek güncelleme veya faiz öngörülmemiştir |
| Geri kazanım hesabından dağıtım | Ayrı bir güncelleme yok | 7596 m.6 | Tahsil edilen tutarlar katılma payı sahipliği oranında dağıtılır |
Güncelleme Hesabınıza Neden Henüz Yansımadı? Üç Sınır
1. Ara ödeme endekssiz hesaplanır
7596 m.4/2 bakımından: Kurulca belirlenen fonlarda net yatırım tutarı 1.000.000 TL’nin altında olan yatırımcıya bu tutar kadar, 1.000.000 TL ve üzerinde olana en fazla 1.000.000 TL ara ödeme yapılabilir. Ancak ara ödeme, net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını ve para piyasası niteliğindeki fonlar dışında hesaptaki katılma paylarının bir önceki gün sonu değerini aşamaz. SPK’nın 76/1903 sayılı kararı da ara ödemeyi fon bazında, MKK’nın endeksleme yapmadan hesapladığı net yatırım tutarıyla ve 1.000.000 TL ile sınırlar (m.6). Bugüne kadar hesaplara yatan ödemeler bu nedenle rakam olarak yatırılan tutarı esas alır. Bu bir hesap hatası değil, Kanunun tercihidir: ara ödeme bir avanstır, karşılığında katılma payı iade alınmaz ve nihai ödemede mahsup edilir (m.4/5).
2. Güncelleme tasfiye tarihinde durur
7596 m.4/1 güncellemeyi “tasfiye tarihine kadar” yapar. Kanunun tanımlar maddesi (m.2) bu tarihi ayrıca tanımlamıyor; güncellemenin tam olarak hangi günde durduğunu MKK’nın hesabı ve Kurulun uygulaması gösterecektir. Kesin olan şudur: Kanunda, bu tarihten paranın hesabınıza geçtiği güne kadar geçen süre için ek bir güncelleme, gecikme faizi veya temerrüt faizi öngören hüküm yoktur. Tasfiye uzadıkça bu ikinci dönemin enflasyonu Kanunun hesabının dışında kalır. Eylemdeki “yıl bitmeden” vurgusunun hukuki karşılığı budur: ödeme geciktikçe Kanunun karşılamadığı dilim büyür.
3. “Dikkate alınır” güvence demek değildir
Kanun, güncellenmiş net yatırım tutarının tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacağını söyler; her yatırımcıya bu tutarın tamamının ödeneceğini söylemez. Ödemenin kaynağı fonun tasfiye malvarlığı ile geri kazanım hesabına girecek tutarlardır (m.4, m.6). Fonun varlıkları ve sorumlulardan tahsil edilenler güncellenmiş tutarların toplamına yetmezse eksik kalır. Kanunda bu eksiğin kamu kaynağından tamamlanacağına ilişkin bir hüküm bulunmuyor. Nihai dağıtımın ayrıntılı formülü de Kurulun belirleyeceği usul ve esaslara bırakılmıştır (m.3/1, m.7/2).
Üç sınırın birlikte nasıl işlediğini bir örnekle görelim. Bir yatırımcı fona 500.000 TL yatırmış ve hiç çıkış yapmamış olsun. Girişten tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasının yüzde 15 olduğunu varsayalım. Bu oran yalnız yöntemi göstermek içindir; gerçek katsayıyı MKK, hareketlerin tarihine ve TÜİK verilerine göre hesaplar.
Varsayımsal örnek: 500.000 TL yatırım, çıkış yok, güncelleme katsayısı 1,15
| Kalem | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Yatırılan tutar | 500.000 TL | Rakam olarak yatırılan para |
| Güncellenmiş net yatırım tutarı | 575.000 TL | 500.000 × 1,15 (m.4/1) |
| Ara ödeme tavanı | 500.000 TL | Endekslenmemiş tutar; 1.000.000 TL’nin altında (m.4/2). Para piyasası fonu değilse pay değeri sınırı ayrıca uygulanır |
| Nihai ödemede dikkate alınacak tutar | 575.000 TL | Güncellenmiş net yatırım tutarı (m.4/1) |
| Ara ödeme düşüldükten sonra kalan | 75.000 TL | Fon malvarlığı ve geri kazanım yeterse ödenir (m.4/5) |
| Kanunun hesabı dışında kalan | Belirsiz | Tasfiye tarihinden ödeme gününe kadarki değer kaybı ve varsa kuruluş kusurundan doğan zarar |
“Paramın Tamamını Aldım” Yazıyorsa Hakkınız Bitti mi?
Bitmedi. Resmî açıklamalardaki “net yatırım tutarının tamamını aldı” ifadesi ara ödeme aşamasını anlatır ve ara ödemenin ölçüsü endekslenmemiş tutardır (m.4/2). Nihai ödeme aşamasında dikkate alınacak ölçü ise güncellenmiş net yatırım tutarıdır (m.4/1) ve bu aşamada daha önce yapılan ödemeler mahsup edilir (m.4/5). İki ölçü arasındaki fark, fonun varlıkları elverdiği ölçüde nihai ödemede karşınıza çıkmalıdır. Bu nedenle ara ödemeyi alırken ya da aldıktan sonra, ödemenin nihai hakkınızın tamamı olmadığını gösteren bir çekince bırakmak ihtiyatlı bir adımdır; örnek metin tasfiye ödemesini kabul ederken ihtirazi kayıt beyanı yazımızda yer alıyor.
Kapsam bakımından bir ayrım daha yapılmalıdır. Kanun, SPK’nın 17.09.2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve Kanunun yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış fonlara uygulanır (m.1). Tasfiyesi daha önce tamamlanan fonlarda parasını alan yatırımcının durumu tasfiyesi tamamlanan fonda paramı aldım, zararım ne olacak yazımızda ayrıca ele alındı.
Kanunun Karşılamadığı Fark İçin Dava Yolu Açık mı?
7596 m.4/5 bakımından: Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya “diğer hukuki yollardan” daha önce yapılan ödemeler mahsup edilir. Kanun koyucu, yatırımcının başka hukuki yollardan da ödeme alabileceğini öngörmüş ve yalnızca aynı zararın iki kez karşılanmasını önlemiştir. Kanunda yatırımcının dava açma hakkını kaldıran veya sınırlayan bir hüküm yoktur. Hüküm bulunmayan hâllerde 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile ilgili diğer mevzuatın bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır (m.7/3).
Karşı görüş şöyle kurulabilir: 7596 sayılı Kanun özel kanundur, yatırımcı yalnız orada yazılanı alır. Bu görüş Kanunun konusunu olduğundan geniş okur. Kanun, fon malvarlığının nasıl nakde çevrileceğini ve bu malvarlığından ödemenin nasıl yapılacağını düzenler; fon payını satan kuruluşun, fonu yönetenlerin veya gözetim görevi bulunan idarenin kendi fiillerinden doğan sorumluluğunu kaldırmaz. Anayasa m.36 herkese yargı mercileri önünde iddia ve savunma hakkı tanır; m.125 idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunu açık tutar ve idareyi kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü kılar. Kanunun ödeme yapılmayacak kişilere ilişkin hükmü (m.3/6) ayrı bir konudur ve ödeme yasağı yazımızda incelenmiştir.
Mahsup kuralının pratik sonucu şudur: dava ile tasfiye birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Davadan alınan tutar nihai ödemeden, tasfiyeden alınan tutar da davadaki zarardan düşülür. Yolların tamamı fon kanunu sonrası fon mağdurlarının hukuki yolları yazımızda bir arada anlatıldı; aşağıda yalnız enflasyon farkı bakımından önem taşıyan yönleri ele alınıyor.
Birinci Yol: Kuruluşlardan Faiz ve Aşkın Zarar (TBK m.112, m.117, m.122)
TBK m.112 bakımından: Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Fon payını size satan banka veya aracı kurum, fonu yöneten portföy yönetim şirketi ve portföy saklayıcısı kendi yükümlülüklerine aykırılıktan doğan zarardan sorumludur; kimin hangi fiilden sorumlu tutulabileceği fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım yazımızda anlatıldı. Zarar hesabının temeli, yatırılan tutar ile geri alınan toplam arasındaki farktır; kalemler ve yöntemler fon zararı nasıl hesaplanır yazımızda yer alıyor.
TBK m.117 bakımından: Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; haksız fiilde ise fiilin işlendiği tarihte temerrüt kendiliğinden gerçekleşir. Sözleşmeye aykırılığa dayanılan dosyalarda ihtarname bu yüzden faizin başlangıcını belirleyen belgedir. Faiz oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa 3095 sayılı Kanuna göre belirlenir. Kanuni faiz, 7589 sayılı Kanunun 10. maddesiyle 31.07.2026’dan itibaren Merkez Bankasının bir önceki yıl sonundaki kısa vadeli kredi reeskont oranının yüzde sekseni olarak uygulanır (3095 m.1); bu tarihten beri oran yıllık yüzde 31’dir. Ticari işlerde avans faizi oranı istenebilir (3095 m.2/2). Dönem dönem hesap için yasal faiz hesaplama sayfamızı kullanabilirsiniz.
TBK m.122 bakımından: Alacaklı temerrüt faizini aşan bir zarara uğramışsa, borçlu kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe bu zararı da gidermekle yükümlüdür; miktar görülmekte olan davada belirlenebiliyorsa hâkim, istem üzerine esas hakkında karar verirken buna da hükmeder. “Enflasyon farkı” talebinin borçlar hukukundaki adı budur. Faiz enflasyonun altında kaldıysa aradaki fark, aşkın (munzam) zarar olarak istenir. Kurumun genel şartları munzam zarar: temerrüt faizini aşan zararın tazmini yazımızda açıklandı.
İspat konusunda iki çizgi vardır ve ikisi de bilinmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 29.03.2022 tarihli, 2021/11-938 E., 2022/401 K. sayılı kararında aşkın zararın somut delillerle ispatlanması gerektiği yönündeki çizgiyi sürdürmüştür; yalnız enflasyonun yüksek olduğunu ileri sürmek yeterli görülmemiştir. Anayasa Mahkemesi ise Caner Şafak başvurusunda (B. No: 2024/41763, 8/7/2025; Resmî Gazete 29/9/2025-33032), özel hukuk ilişkisinden doğan bir alacakta yasal faizin enflasyon karşısındaki değer kaybını karşılamadığı ve TBK m.122’ye dayanan davanın sonuç vermediği durumda mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar vermiş ve pilot karar usulünü uygulamıştır. Anayasa Mahkemesi ayrıca 3095 sayılı Kanunun 1. maddesini iptal etmiş, iptal yürürlüğe girmeden madde 7589 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır. Kanuni faizin reeskont oranına bağlanması bu sürecin sonucudur.
Bu tablo fon yatırımcısı için şu anlama gelir: aşkın zarar talebi yalnız endeks tablosuna dayandırılmamalıdır. Paranın fona girmeden önce nerede durduğu (vadeli mevduat, altın, döviz), fon kilitliyken ödenemeyen kredinin gecikme faizi veya açığı kapatmak için çekilen yeni borcun maliyeti gibi dosyaya özgü veriler belgelenmelidir. Zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek miktarı hakkaniyete uygun biçimde belirler (TBK m.50/2). Kuruluşun “zarar SPK’nın tasfiye kararından doğdu” savunması bir illiyet tartışmasıdır; satış veya yönetim kusuru olmasaydı yatırımcının bu riskle hiç karşılaşmayacağı ortaya konabiliyorsa savunma zayıflar. Bu değerlendirmeyi mahkeme somut dosyaya göre yapar.
Kanundaki güncelleme, faiz ve aşkın zarar: hangisi neyi karşılar?
| Kalem | Dayanak | Neyi karşılar | Kim öder | İspat |
|---|---|---|---|---|
| Kanundaki güncelleme | 7596 m.4/1 | Yatırım gününden tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalaması | Fonun tasfiye malvarlığı ve geri kazanım hesabı | MKK hesaplar; yatırımcı ayrıca ispat etmez |
| Kanuni faiz ve temerrüt faizi | TBK m.117, m.120; 3095 m.1-2 | Temerrütten ödeme gününe kadar geçen süre | Sorumlu kuruluş | Temerrüt tarihi: ihtar veya haksız fiilde fiil tarihi |
| Aşkın (munzam) zarar | TBK m.122 | Faizin karşılamadığı fark | Sorumlu kuruluş | Zarar ve illiyet yatırımcıda; kusursuzluk borçluda |
| İdarenin tazmin borcu | Anayasa m.125; İYUK m.13 | Denetim eksikliğinden doğan zarar | SPK | Hizmet kusuru, zarar ve illiyet |
İkinci Yol: SPK’ya Başvuru ve Tam Yargı Davası (İYUK m.13)
Anayasa m.125 bakımından: İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Kurulun gözetim ve denetim görevini gereği gibi yerine getirmediği iddiasına dayanan tazminat talebi, idari eylemden doğan tam yargı davasıdır. İYUK m.13 bakımından: Zarar gören, eylemi öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde önce Kurula yazılı olarak başvurur ve hakkının yerine getirilmesini ister. Talep reddedilirse ret işleminin tebliğinden, otuz gün içinde cevap verilmezse bu sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi içinde idare mahkemesinde dava açılır; bu süre altmış gündür (İYUK m.7). Sürelerin dayanağı ve Danıştay’ın İmar Bankası kararları fon davalarında süre yazımızda incelenmiştir.
Bu davada enflasyon farkı, zarar kaleminin kendisidir: talep, paranın bugünkü değeriyle geri verilmesidir. Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu Ferda Yeşiltepe kararında (B. No: 2014/7621, 25/7/2017), kamu makamlarından olan bir alacağın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesini, başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklediği gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlali saymıştır. Daha önce Mehmet Akdoğan ve diğerleri kararında (B. No: 2013/817, 19/12/2013) aynı sonuca kamulaştırma bedeli bakımından varılmıştı. Bu kararlar fon dosyasına doğrudan uygulanacak emsal değildir; fon krizine ilişkin yerleşik içtihat henüz oluşmamıştır. Ancak idareden istenen tazminatın değer kaybına uğratılmadan ödenmesi gerektiği yönündeki anayasal ölçütü gösterirler.
Dilekçede iki noktaya dikkat edilir. Birincisi faizdir: faiz kendiliğinden işlemez, açıkça istenmeli ve başlangıç tarihi gösterilmelidir. İkincisi mahsuptur: tasfiyeden alınan ödemeler düşülerek talep kurulmalıdır; 7596 m.4/5 uyarınca davadan alınan tutar da nihai ödemeden mahsup edilir. Karşı argüman çoğu zaman şudur: zarar Kurulun değil, fonu yönetenlerin fiilinden doğmuştur. Buna verilecek cevap, Kurulun denetim ve tedbir yetkileri ile bu yetkilerin ne zaman ve nasıl kullanıldığını gösteren zaman çizelgesidir. Davanın unsurları SPK’ya karşı tam yargı davası ve denetim kusuru yazımızda, örnek metin SPK’ya karşı tam yargı davası dilekçe örneği yazımızda yer alıyor.
Üçüncü Yol: Anayasa Mahkemesi ve AİHM’de Değer Kaybı Şikâyeti
Anayasa m.35 bakımından: Herkes mülkiyet hakkına sahiptir ve alacak hakkı bu korumanın içindedir. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, olağan başvuru yolları tüketildikten sonra (6216 sayılı Kanun m.45/2) ve otuz gün içinde yapılır (m.47/5). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru ise iç hukuk yollarının tüketilmesinden sonra dört ay içinde yapılır (AİHS m.35/1); dayanak Sözleşmeye Ek 1 No.lu Protokolün 1. maddesidir. AİHM, Akkuş/Türkiye kararında (9 Temmuz 1997, başvuru no: 19263/92) kamulaştırma bedelinin yüksek enflasyon döneminde geç ödenmesi nedeniyle uğranılan değer kaybını mülkiyet hakkının ihlali saymıştır.
Bu yollarda ölçüt, farkın kişiye aşırı bir külfet yükleyip yüklemediğidir; küçük farklar ihlal sayılmayabilir. İki pratik sonuç çıkar. Birincisi, bu yollar ilk adım değildir: değer kaybı talebinin önce derece mahkemelerinde açıkça ileri sürülmüş olması gerekir, aksi hâlde başvuru yolların tüketilmemesi nedeniyle reddedilebilir. İkincisi, tasfiye sürerken zararın miktarı kesinleşmediği için başvurunun zamanlaması önem taşır. Ayrıntılar fon mağdurları Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilir mi ve fon mağdurları AİHM’e başvurabilir mi yazılarımızda.
Dördüncü Kaynak: Geri Kazanım Hesabı ve Soruşturma (7596 m.5, m.6)
7596 m.5 bakımından: Fon malvarlığından hukuka aykırı, muvazaalı veya karşılıksız işlemlerle çıkarılan değerler fonun zarara uğratılması sayılır. Zarardan önce fonun portföy yönetim şirketi sorumludur; tahsil edilemezse Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu olur ve görevden ayrılmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Kurul zararı ve sorumluları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirir; TMSF tahsilatı 6183 sayılı Kanuna göre yürütebilir.
7596 m.6 bakımından: Soruşturmalarda elkonulan malvarlığı fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilir. Geri kazanım hesabındaki tutarlar yalnız fonun tasfiyesi ve pay sahiplerine ödeme için kullanılır, rehnedilemez ve haczedilemez; dağıtım Yatırımcı Tazmin Merkezi aracılığıyla katılma payı sahipliği oranında yapılır. Enflasyon farkı bakımından bu kaynağın önemi şudur: güncellenmiş net yatırım tutarının fiilen ödenebilmesi, fon varlıkları yetmediğinde büyük ölçüde buradan gelecek tahsilata bağlıdır. İşleyiş elkonulan mallar fon mağdurlarına nasıl dönecek yazımızda, soruşturmadaki son rakamlar fon soruşturmasında son durum haberimizde yer alıyor. Soruşturmaya mağdur veya katılan sıfatıyla dâhil olmanın yolları için sermaye piyasası suçlarında katılan ve mağdur hakları yazımıza bakabilirsiniz (CMK m.234, m.237).
Hangi Durumda Hangi Talep?
Aynı fonda parası olan iki yatırımcının talebi aynı olmayabilir. Belirleyici olan, net yatırım tutarının büyüklüğü, fonun ödeme aşaması ve fonun yatırımcıya nasıl satıldığıdır.
Duruma göre Kanundan beklenen ve ayrıca istenebilecek olan
| Durum | Kanundan beklenen | Ayrıca istenebilecek | İlk adım |
|---|---|---|---|
| Net yatırım tutarım 1 milyon TL’nin altında, ara ödemede tamamını aldım | Nihai ödemede güncelleme farkı (m.4/1, m.4/5), fon varlıkları yeterse | Tasfiye tarihinden sonraki dönem için faiz ve aşkın zarar; kuruluş kusuru varsa tazminat | İhtirazi kayıt; giriş ve çıkış kayıtlarının toplanması |
| Net yatırım tutarım 1 milyon TL’nin üzerinde | Kalan tutar ve güncelleme farkı nihai ödemede | Gecikmenin maliyeti; aşkın zarar | Hesap dökümü; ihtarname |
| Fonuma henüz ödeme yapılmadı | Kurulun belirleyeceği sıra ve usule göre ödeme (m.4/3; SPK 76/1903) | Gecikme uzadıkça faiz ve aşkın zarar talebi ağırlık kazanır | Fonun durumunun takibi; İYUK m.13 süresinin hesaplanması |
| Fon bana uygun değildi veya yanıltıcı bilgiyle satıldı | Tasfiye ödemeleri | Satan kuruluştan zararın tamamı, faiz ve aşkın zarar (TBK m.112, m.116, m.122) | Ses kayıtları ve uygunluk testi; ihtarname |
| Yatırımı şirket yaptı | Tasfiye ödemeleri (aynı kurallar) | Ticari işlerde avans faizi (3095 m.2/2); finansman maliyeti somut belgeyle | Karar ve muhasebe kayıtları; ihtarname |
Adım Adım Yol Haritası
- Giriş ve çıkış kayıtlarınızı toplayın. Fona her para yatırışınızın ve fondan her çekişinizin tarihini ve tutarını gösteren dekontlar ile hesap dökümleri, net yatırım tutarının dayanağıdır (m.4/1).
- Kendi hesabınızı yapın. Önce endekslenmemiş net tutarı, sonra TÜİK’in açıkladığı TÜFE ve Yİ-ÜFE oranlarıyla güncellenmiş tutarı bulun; aradaki fark, nihai ödemede beklenecek tutarın kaba ölçüsüdür. Zarar kalemleri için fon zararı hesaplama aracı kullanılabilir.
- Ara ödemeyi alırken veya sonrasında ihtirazi kayıt bırakın; ödemenin nihai hakkınızın tamamı olmadığını yazılı hâle getirin.
- Kuruluş kusuruna dayanıyorsanız ihtarname gönderin. Sözleşmeye aykırılıkta temerrüt ihtarla doğar ve faizi başlatır (TBK m.117).
- SPK’ya yönelik tazminat talebiniz varsa İYUK m.13 başvurusunu bir yıllık süre içinde yapın. CİMER başvurusunun bu süreye etkisi CİMER başvurusu dava süresini durdurur mu yazımızda anlatıldı.
- Dava öncesi arabuluculuğa başvurun. Tüketici ve ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır. Zarar henüz kesinleşmediyse kısmi dava açılır ve talep sonradan artırılır (HMK m.109); belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. Örnek için fon zararı kısmi dava dilekçesi ve tasfiye bitmeden dava açılabilir mi yazılarımıza bakabilirsiniz.
- Nihai ödeme hesabını kontrol edin. Güncelleme farkı hesaba yansımadıysa veya eksik yansıdıysa izlenecek yol tasfiyede param eksik geldi yazımızda yer alıyor.
- Değer kaybı talebini derece mahkemelerinde açıkça ileri sürün. Anayasa Mahkemesi ve AİHM başvurusunun ön şartı budur.
Sık Yapılan Hatalar
- Ara ödemeyi nihai hak sanmak ve çekince bırakmamak.
- Farkı yalnız TÜFE ile hesaplayıp Kanundaki TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasını gözden kaçırmak.
- Aşkın zarar talebini yalnız endeks tablosuna dayandırmak; paranın önceki kullanımını ve katlanılan maliyeti belgelememek.
- SPK’ya karşı talepte bir yıllık başvuru süresini kaçırmak veya sosyal medya duyurusunu, toplu imza metnini başvuru saymak.
- Dilekçede faiz istememek ya da faizin başlangıç tarihini göstermemek.
- Bankanın sunduğu ibra, mutabakat veya feragat metnini okumadan imzalamak; ayrıntı için banka ibra veya uzlaşma metni imzalatmak istiyor yazımıza bakın.
- Ödemeyi hızlandırma veya öncelik vaat eden kişilere para vermek; bu konudaki uyarı fon ödemesini hızlandırma vaadi dolandırıcılık mı yazımızda.
Toplamanız Gereken Belgeler
Enflasyon farkı talebinde belge listesi
| Belge | Nereden alınır | Ne işe yarar |
|---|---|---|
| Fon giriş ve çıkış dekontları, hesap dökümü | Fonu aldığınız banka veya aracı kurum | Net yatırım tutarının ve güncellemenin kontrolü |
| Ara ödeme dekontu | Hesabınızın bulunduğu kuruluş | Mahsup hesabı ve ihtirazi kayıt |
| Uygunluk testi, risk bildirim formu, ses kayıtları | Satan kuruluş (KVKK m.11 başvurusu) | Kuruluş kusurunun ispatı |
| Paranın önceki kullanımını gösteren kayıtlar (vadeli mevduat, altın, döviz hesabı) | Kendi banka kayıtlarınız | Aşkın zararın somutlaştırılması |
| Kredi sözleşmesi, ödeme planı, gecikme bildirimleri | Bankanız | Fon kilidi yüzünden katlanılan maliyetin ispatı |
| TÜFE ve Yİ-ÜFE aylık değişim oranları | TÜİK | Güncelleme katsayısının kontrolü |
| Kurula yapılan başvuru ve cevabı | Kendi dosyanız | İYUK m.13 sürelerinin ispatı |
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Her dosyada giriş ve çıkış tarihleri, fonun türü, ödeme aşaması ve fonun satılma biçimi sonucu değiştirir; sürelerin hesabı da kişiye göre farklılaşır. Dosyanıza özgü değerlendirme için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının kaynakları. 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanunun 27/10/2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan metni (TBMM kanun metni), özellikle m.1, m.2, m.3/6, m.4, m.5, m.6, m.7 ve m.8; SPK Kurul Karar Organının 27/10/2026 tarihli ve 76/1903 sayılı kararı (usul ve esaslar); 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.50, m.112, m.116, m.117, m.120, m.122; 3095 sayılı Kanun m.1-2 ve 7589 sayılı Kanun m.10 (Resmî Gazete 31/7/2026-33326); 2577 sayılı Kanun m.7, m.13; Anayasa m.35, m.36, m.125; 6216 sayılı Kanun m.45, m.47; Anayasa Mahkemesi, Mehmet Akdoğan ve diğerleri (B. No: 2013/817, 19/12/2013), Ferda Yeşiltepe [GK] (B. No: 2014/7621, 25/7/2017), Caner Şafak (B. No: 2024/41763, 8/7/2025); Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 29.03.2022, 2021/11-938 E., 2022/401 K.; AİHM, Akkuş/Türkiye, 9/7/1997, 19263/92. Eyleme ve ödeme rakamlarına ilişkin bilgiler 13-19 Kasım 2026 tarihli basın haberlerine ve bu haberlerde aktarılan resmî açıklamalara dayanır (Medyascope, 19.11.2026). Örnekteki güncelleme katsayısı varsayımsaldır.
Enflasyon farkı talebinizi hangi yoldan ileri süreceksiniz?
Kanundan beklenecek tutarı, kuruluşlara ve idareye yöneltilebilecek talepleri ve süreleri dosyanız üzerinden değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppSıkça Sorulan Sorular
Fon mağduru anaparasını TÜFE farkıyla isteyebilir mi?
İsteyebilir, ancak kaynak ikiye ayrılır. 7596 sayılı Kanun, nakdi yetmeyen fonlarda net yatırım tutarının TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenmesini öngörür (m.4/1) ve bu tutar nihai ödemede dikkate alınır. Kanunun karşılamadığı fark ise kuruluşlardan faiz ve aşkın zarar olarak (TBK m.117, m.122), SPK’dan tam yargı davasıyla (İYUK m.13) istenebilir.
7596 sayılı Kanunda enflasyon güncellemesi var mı?
Var. Fona yaptığınız nakit girişleri ve çıkışları, tasfiye tarihine kadar TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla ve kıstelyevm usulüyle güncellenir; çıkışlar girişlerden ilk giren ilk çıkar esasıyla düşülür. Hesabı MKK yapar (m.4/1).
Kanun neden yalnız TÜFE’yi değil, TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasını kullanıyor?
Kanun metni ölçüyü bu şekilde belirlemiştir (m.4/1). Sonuç, iki endeksin aynı dönemdeki seyrine göre yalnız TÜFE ile yapılacak hesaptan düşük veya yüksek çıkabilir. Yalnız TÜFE’ye dayanan bir talep Kanundan değil, ancak ayrı bir tazminat davasından doğabilir.
Ara ödemem neden enflasyon farkı olmadan yattı?
Çünkü ara ödeme, net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını ve 1.000.000 TL’yi aşamaz; para piyasası fonu değilse pay değeriyle de sınırlıdır (7596 m.4/2; SPK 76/1903 m.6). Ara ödeme bir avanstır ve nihai ödemede mahsup edilir (m.4/5).
Güncelleme hangi tarihe kadar yapılır?
Kanun güncellemeyi tasfiye tarihine kadar yapar (m.4/1) ve bu tarihi tanımlar maddesinde ayrıca tanımlamaz. Tasfiye tarihinden ödeme gününe kadar geçen süre için Kanunda ek güncelleme veya faiz öngörülmemiştir.
Güncellenmiş tutarın tamamını alacağım kesin mi?
Kesin değil. Kanun güncellenmiş net yatırım tutarının ödemelerde dikkate alınacağını söyler; ödemenin kaynağı fonun tasfiye malvarlığı ve geri kazanım hesabıdır (m.4, m.6). Bu kaynaklar yetmezse eksik kalabilir ve Kanunda eksiğin kamu kaynağından tamamlanacağına dair hüküm yoktur.
Açıklamada net yatırım tutarımın tamamını aldığım yazıyor; hakkım bitti mi?
Bitmedi. Bu ifade ara ödeme aşamasını anlatır ve ara ödemenin ölçüsü endekslenmemiş tutardır (m.4/2). Nihai ödemede güncellenmiş tutar dikkate alınır ve önceki ödemeler düşülür (m.4/1, m.4/5). Ara ödemeyi alırken ihtirazi kayıt bırakmak ihtiyatlı olur.
17 Eylül’den ödeme gününe kadar geçen süre için faiz isteyebilir miyim?
Kanun bu dönem için faiz öngörmüyor. Faiz, sorumluluğu bulunan kuruluşa veya idareye karşı açılacak davada istenebilir. Sözleşmeye aykırılıkta temerrüt ihtarla, haksız fiilde fiil tarihinde doğar (TBK m.117); idari davada faiz dilekçede açıkça istenmelidir.
Enflasyon farkını kimden isterim?
Kanundaki güncelleme fonun tasfiye malvarlığından ve geri kazanım hesabından ödenir. Bunun dışındaki fark; kusuru bulunan satan kuruluştan, portföy yönetim şirketinden veya saklayıcıdan (TBK m.112, m.122), denetim eksikliği iddiasıyla da SPK’dan (İYUK m.13; Anayasa m.125) istenebilir.
Aşkın (munzam) zarar için enflasyon oranını göstermek yeterli mi?
Tek başına güvenli değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 29.03.2022 tarihli 2022/401 K. sayılı kararında somut ispat aramıştır. Anayasa Mahkemesi Caner Şafak kararında (B. No: 2024/41763) yasal faizin değer kaybını karşılamamasını hak ihlali saymıştır. Paranın önceki kullanımı ve katlanılan maliyet belgelenmelidir.
SPK’dan enflasyon farkı istenebilir mi, süre ne kadar?
Denetim eksikliğine dayanan talepte önce Kurula başvurulur: eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde (İYUK m.13). Ret cevabından veya otuz günlük sessizlikten sonra altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (İYUK m.7).
Dava açarsam tasfiyeden alacağım ödeme kesilir mi?
Kanunda dava açana ödeme yapılmayacağına dair hüküm yoktur. Yalnız mahsup kuralı vardır: diğer hukuki yollardan alınan ödemeler nihai ödemeden düşülür (m.4/5). Ödeme yapılmayacak kişiler ayrı bir hükümle, SPKn m.104, m.106 ve m.107 kapsamındaki tespitlere bağlanmıştır (m.3/6).
Ara ödemeyi almak dava hakkımı düşürür mü?
Ara ödemeyi almak tek başına haktan vazgeçme sayılmaz. Yine de ödemenin nihai hakkın tamamı olmadığını gösteren ihtirazi kayıt bırakılmalı, ibra veya feragat içeren metinler okunmadan imzalanmamalıdır.
Anayasa Mahkemesine doğrudan başvurabilir miyim?
Hayır. Bireysel başvuru, olağan başvuru yolları tüketildikten sonra ve otuz gün içinde yapılır (6216 sayılı Kanun m.45/2, m.47/5). Değer kaybı talebinin önce derece mahkemelerinde açıkça ileri sürülmüş olması gerekir.
Uygulanacak faiz oranı nedir?
Sözleşmede oran yoksa 3095 sayılı Kanun uygulanır. Kanuni faiz 31.07.2026’dan itibaren Merkez Bankasının önceki yıl sonundaki kısa vadeli kredi reeskont oranının yüzde seksenidir ve bu tarihten beri yıllık yüzde 31’dir (3095 m.1; 7589 m.10). Ticari işlerde avans faizi istenebilir (3095 m.2/2).
Yatırımı şirket adına yaptıysak fark nasıl istenir?
Tasfiye ödemelerinde aynı kurallar uygulanır. Kuruluşlara karşı talepte ticari işlerde avans faizi istenebilir (3095 m.2/2). Aşkın zarar bakımından şirketin fon kilidi nedeniyle kullandığı kredinin maliyeti ve gecikme cezaları muhasebe kayıtlarıyla belgelenebildiği için ispat görece kolaydır.
İlgili Rehberler
- Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi
- Net yatırım tutarı nasıl hesaplanır: Fon Kanunu 4. madde
- 7596 sayılı Kanuna göre ara ödeme usul ve esasları
- Fon ödemeleri ne zaman yatacak, hangi fon ödedi
- Fon kanunu sonrası fon mağdurlarının hukuki yolları
- Fon davalarında süre: SPK’ya tazminat davası 60 gün mü, 1 yıl mı
- Fon zararı nasıl hesaplanır: faiz ve aşkın zarar
- Fon mağdurunun dava yolu baştan sona
- Fon zararında zamanaşımı


