Turizmi Teşvik Kanunu (2634): Turizm Bölgeleri, Tahsis ve Acele Kamulaştırma

Turizmi Teşvik Kanunu, 12 Mart 1982 tarihinde kabul edilmiş ve 16 Mart 1982 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun, turizm sektörünü düzenlemenin yanında kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde özel bir imar ve tahsis rejimi kurar.

Bu yazıda bölge ve merkez ayrımı, Hazine taşınmazlarının tahsisindeki zımni kabul kuralı, ana yatırımcıya tahsis rejimi ve Anayasa Mahkemesinin 2024 iptali, özel mülkiyet bakımından acele kamulaştırma yolu ve malikin başvurabileceği hukuki yollar ele alınmaktadır.

İki Temel Kavram

Kanun’un imar boyutu iki alan türü üzerine kuruludur.

Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi. Turizmin geliştirilmesi amacıyla belirlenen ve kendi içinde alt bölgelere ayrılabilen geniş alanlardır. Kanun ayrıca alt bölge kavramını da tanımlar: 1/25.000 veya daha alt ölçekli planla belirlenen; içinde turizm türleri ile kültür, eğitim, eğlence, ticaret, konut ve her türlü teknik ve sosyal altyapı alanlarından bir veya daha fazlasını kapsayan, kendi içinde alt alanlara ayrıştırılabilen arazilerdir.

Turizm merkezi. Daha dar kapsamlı, belirli noktalarda tanımlanan alanlardır.

Alt bölge tanımındaki konut ibaresi önemlidir: bu alanlarda yalnızca turizm tesisi değil, plan amaçlarına uygun olmak kaydıyla konut da gündeme gelebilir. Bu, malikler ve yatırımcılar bakımından hem imkân hem risk doğurur.

Diğer Kurumların İşlemleri Bakanlık Görüşüne Tabi

Kanun, bu alanlarda güçlü bir merkezî denetim kurar. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak:

• satış,
• tahsis,
• kiralama,
• sınır ilanı ve değişikliği işlemleri,
• çevresel etki yaratacak altyapı ve üstyapı projeleri

öncesinde Bakanlığın olumlu görüşünün alınması gereklidir.

Bu, belediyelerin ve diğer idarelerin bu alanlardaki hareket alanını daraltır. Malik bakımından pratik sonucu şudur: belediyeye yaptığınız başvuru, Bakanlık görüşü alınmadan sonuçlanmayabilir.

Zımni Tahsis Kuralı

Kanun’un 8. maddesinin (A) bendi, idareler arası tahsiste dikkat çekici bir kural içerir.

Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde bulunan ve Bakanlık tarafından turizm amaçlı değerlendirilmesinde yarar görülen taşınmazlardan; kamu hizmetlerinde kullanılanlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilenler hariç, Hazinenin özel mülkiyetinde bulunanlardan uygun görülenler, Kanunda öngörülen süre içinde tahsis edilir.

Kuralın kritik yönü şudur: bu süre içinde tahsisin yapılmaması veya olumsuz görüş bildirilmemesi hâlinde tahsis yapılmış sayılır.

Yani sessizlik olumlu sonuç doğurur. Kanun metnine göre Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlardan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca uygun görülenler üç ay içinde tahsis edilir; bu süre 7175 sayılı Kanun’la getirilen iki aylık süreyi 7334 sayılı Kanun’un 6. maddesiyle üç aya çıkarmıştır. Eski kaynaklarda iki ay yazılı olabilir; işlem tarihindeki metin esas alınmalıdır.

Orman sayılan yerlerin ve meraların turizme tahsisi

Hazine mülkiyetinde yeterli alan bulunmadığı durumlarda, 6831 sayılı Orman Kanunu’na göre orman sayılan yerlerden maddede sayılan niteliklere sahip olanlar da Tarım ve Orman Bakanlığınca aynı usulle Bakanlığa tahsis edilir. Bu nitelikler; iklimsel ve çevresel zorunluluğu bulunan sağlık turizmi tesisleri, jeotermal kaynağı bulunan termal turizm alanları, yeterli pist uzunluğu ve rakımı olan kış turizmi alanları, yayla ve kırsal turizm gibi eko-turizm alanları, uluslararası standartta golf tesisi yapılabilecek alanlar, kıyı yapısı nedeniyle kolaylık sağlayan alanlar, kıyıdan başka yerde yapılması mümkün olmayan kruvaziyer ve yat turizmi alanları ile uluslararası yarışmalara uygun spor tesisi alanlarıdır.

Kanun, orman tahsisini üç sayısal sınırla kayıt altına almıştır: turizme tahsis edilecek alan il genelindeki toplam orman sayılan yerlerin binde 5’ini geçemez; yapılaşmaya esas inşaat hakkı emsal 0,30’u geçemez; yatırımcı, tahsis edilen orman alanının üç katı kadar alanın ağaçlandırma bedelini ve bu alanın üç yıllık bakım bedelini Orman Genel Müdürlüğü hesabına yatırır, bu bedel yatırılmadıkça turizm yatırımı veya işletmesi belgesi verilmez. 7334 sayılı Kanun ayrıca mera, yaylak ve kışlakların, ot bedeli taşınmazın yatırımcıya tahsisi aşamasında yatırımcı tarafından karşılanmak kaydıyla, 4342 sayılı Mera Kanunu hükümlerine göre tahsis amacı değiştirilerek turizm amaçlı kullanılabilmesinin yolunu açmıştır.

Ayrıca tapuya tescili mümkün olan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici yerler ile kapanan yollar ve yol fazlaları, talep tarihinden başlayarak en geç bir ay içinde Hazine adına tescil edilir ve tescili müteakip Bakanlığa aynı usulle tahsis yapılır.

Kamu tahsislerinin kaldırılması

Kanun, mevcut kamu tahsislerini de sona erdirebilir. Bu alanlarda kamu kuruluşlarına ait turizm, eğitim ve dinlenme maksatlı tesisler ile araziler üzerindeki tahsisler; Bakanlığın teklifi ve ilgili Bakanlığın uygun görüşü üzerine tahsisi yapan idarece kaldırılır ve tasarruf hakları Bakanlığa verilir.

Bu hüküm, kamu kurumlarının kamp ve dinlenme tesislerinin turizm yatırımına açılmasının hukuki dayanağını oluşturur.

İptal sonrası uygulamanın hangi usule göre yürütüleceği, sonraki düzenlemelere göre değerlendirilmelidir.

Ana Yatırımcıya Tahsis ve Anayasa Mahkemesi Kararı

Kanun’un 8. maddesinin (H) bendi, bölgelerin büyük ölçekli yatırımcılara tahsisini düzenler ve bu hüküm yakın tarihte önemli bir değişiklik geçirmiştir.

Düzenlemeye göre; kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesinin tamamı veya planlarla belirlenmiş alt bölgeleri veya bir ya da birden fazla parselleri, plan amaçlarına uygun olarak Bakanlıkça tahsis edilebilir. İşlemler ön izin koşullarına göre Bakanlıkça yürütülür.

Bu taşınmazlar üzerinde ana yatırımcı lehine bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları dahil olmak üzere irtifak hakkı tesisi, Bakanlığın uygun görüşü üzerine ve ilgili Bakanlıkça belirlenen koşullarla yapılır.

2024 iptali

Anayasa Mahkemesi, 17 Ekim 2024 tarihli ve E.2021/100, K.2024/174 sayılı kararıyla bu bendin ikinci ve beşinci cümlelerini iptal etmiştir.

İptal edilen ikinci cümle, bölgenin tamamının veya alt bölgenin tek bir ana yatırımcıya tahsisi için yapılan başvuruların tamamının değerlendirilerek seçilen yatırımcıya ön izin verilmesi ve ön izin koşullarına karar verilmesi usulünü öngörüyordu.

Bu iptal, geniş alanların tek elde toplanmasına ilişkin usulün anayasal denetimden geçemediğini göstermektedir. İptal sonrasında uygulamanın hangi usule göre yürütüleceği, sonraki düzenlemelere ve idari uygulamaya göre belirlenir.

Bu nedenle turizm bölgelerindeki tahsis işlemlerine karşı dava açılırken, işlem tarihinde hangi hükmün yürürlükte olduğu mutlaka kontrol edilmelidir.

Özel Mülkiyet Bakımından: Acele Kamulaştırma

Malik bakımından Kanun’un en sert hükmü budur.

Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri içinde kalan özel mülkiyet konusu arazi ve arsaların turizm yatırımlarına tahsisi amacıyla, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27. maddesi hükümlerine göre acele kamulaştırma yapılabilir.

Bu şekilde kamulaştırılan taşınmaz mallar, tapuda Hazine adına tescil edilir.

Acele kamulaştırma, olağan kamulaştırmadan farklı olarak idareye taşınmaza erken el koyma imkânı verir. Bedel tespiti süreci devam ederken taşınmaz idarenin kullanımına geçebilir.

Bu nedenle turizm bölgesindeki bir taşınmaz bakımından acele kamulaştırma kararı tebliğ edildiğinde, süreyi kaçırmadan hareket etmek kritik önem taşır.

Acele kamulaştırmanın işleyişi, el koymaya itiraz ve bedel tespiti için acele kamulaştırma: el koyma, bedel ve iptal davası ve acele kamulaştırmada el koymaya itiraz sayfalarına bakabilirsiniz.

Her işlem ayrı süre başlatır; dilekçelerde yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir.

Acele Kamulaştırmanın Kanuni Çerçevesi ve 2014 İptali

2634 m.8/J, bölgeler içinde kalan özel mülkiyetteki arazi ve arsaların turizm yatırımlarına tahsisi amacıyla 2942 sayılı Kanun’un 27. maddesine göre acele kamulaştırma yapılabileceğini düzenler. 27. maddeye göre özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere, idarenin istemiyle mahkemece yedi gün içinde taşınmazın 10. madde esasları dairesinde ve 15. maddeye göre seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, mal sahibi adına davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak taşınmaza el konulabilir.

7139 sayılı Kanun’la eklenen fıkra uyarınca mahkemenin el koyma kararı tapu müdürlüğüne bildirilir, taşınmazın başkasına devir, ferağ veya temlikinin yapılamayacağı tapu kütüğüne şerh edilir ve el koyma kararından sonra taşınmaz 20. madde uyarınca boşaltılır. Acele kamulaştırmada el koyma bedeli, nihai kamulaştırma bedeli değildir; bedel tespiti ve tescil davası ayrıca görülür.

Turizm bölgelerindeki kamulaştırmalar bakımından önemli bir yargı kararı da vardır. 2634 m.8/A(3)’te yer alan “Uyuşmazlıklarda dava ve takipler kamulaştırma kararına değil, bedeline ilişkin olarak yürütülür ve sonuçlandırılır” cümlesi, Anayasa Mahkemesinin 29/1/2014 tarihli, E.2013/108, K.2014/15 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu nedenle turizm amaçlı kamulaştırma kararlarına karşı yalnızca bedel itirazı değil, kararın hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesi için iptal davası yolu da açıktır. Aynı bentte yer alan “uyuşmazlıkların çözümlenmemiş olması, arazinin turizm amaçlı kullanıma tahsisine engel sayılmaz” cümlesi ise yürürlüktedir.

Bir acele kamulaştırma kararı tebliğ edildiyse iptal davası ve bedel beyanı sürelerini birlikte planlamak için Hukukçular Evi Ankara’yı 0554 648 37 15 numaralı telefondan arayabilirsiniz.

Tahsisin İptali ve Plan Yetkisi

2634 m.7 uyarınca Bakanlık, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde her ölçekteki planları yapmaya, yaptırmaya, re’sen onaylamaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu yetki, belediyenin plan yetkisinin bu alanlarda Bakanlığa geçtiği anlamına gelir; plan iptal davasında davalı idarenin doğru belirlenmesi bu yüzden önemlidir. Bakanlığın diğer kurumlardan istediği bilgi, belge ve görüş için öngörülen süre 7334 sayılı Kanun’la kısaltılmış; süre sonunda görüş verilmezse işlemler Bakanlıkça re’sen tesis edilebilir.

Yatırımcıya yapılan tahsisin akıbeti m.8/I’da düzenlenmiştir. Bakanlıkça tahsisi iptal edilen taşınmazlar üzerinde yatırımcı lehine tesis edilen irtifak haklarının terkini davalarında basit yargılama usulü uygulanır. Tahsisi iptal edilen ve irtifak hakları terkin edilen veya tahsis süresi sona eren taşınmazlar üzerindeki yapı, tesis ve müştemilat bedelsiz olarak Hazineye intikal eder ve yatırımcı bunlar için hak veya bedel talep edemez. 8/B uyarınca da (A) fıkrasına göre tahsis edilen taşınmazlar yatırımcıya intikal ettirilinceye kadar Hazine Bakanlıktan ödeme talep etmez.

Kapsamın Genişlemesi

Kanun, uygulama alanını iki yönde genişletir.

Bölge dışındaki taşınmazlar. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri dışında kalan ve imar planlarıyla turizme ayrılan yerlerdeki taşınmaz mallara da; Bakanlığa bu bölgelerde yatırım yapmak maksadıyla müracaat olduğunda, Bakanlığın talebi üzerine aynı madde hükümleri uygulanır.

Yani taşınmazınız ilan edilmiş bir bölgede olmasa dahi, planda turizme ayrılmışsa bu rejime girebilir.

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler. Bu alanlarda; Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kamu yararına korunmasına veya kullanılmasına katkıda bulunacak yapı ve tesisler, Kanunda öngörülen belgelere sahip olmak kaydıyla, tapu kaydı aranmaksızın ve Kanundaki koşullara uygun olarak imar planlarına göre yapılabilir ve işletilebilir.

Bu hüküm, kıyı ve benzeri alanlarda turizm tesislerinin kurulmasının dayanağını oluşturur ve kıyı mevzuatıyla birlikte değerlendirilmelidir. Kıyı rejimi için Kıyı Kanunu ve kıyı kenar çizgisi sayfasına bakınız.

Yabancı İktisabında İstisna

Kanun, bu alanlarda taşınmaz edinimine ilişkin bir kolaylık da öngörmüştür. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerindeki taşınmaz malların iktisabı; Köy Kanunu ile Tapu Kanunu’nda yer alan yabancı uyruklularla ilgili tahditlerden istisna edilebilir.

Bu istisna otomatik değildir; 2634 m.8/E uyarınca Cumhurbaşkanı kararı ile tanınır. Karar alınmadıkça yabancı uyruklulara ilişkin genel sınırlamalar uygulanmaya devam eder.

Diğer Mevzuatla Kesişme

Turizm bölgeleri çoğu zaman kıyıda, sit alanında veya orman alanlarına komşu konumdadır. Bu nedenle 2634 tek başına okunmaz.

Kıyı Kanunu ile. Sahil şeridindeki turizm tesislerinde kıyı kenar çizgisi, sahil şeridinin iki bölümü ve elli metre yaklaşma kuralı ayrıca uygulanır.

Koruma mevzuatı ile. Sit alanında bulunan bir turizm parselinde koruma bölge kurulu izni gerekir; sit ilanı plan uygulamasını durdurur.

6306 ile. Turizm bölgesindeki bir yapıda riskli yapı süreci işlese dahi, 2634 rejiminin getirdiği plan ve tahsis kuralları uygulanmaya devam eder.

Sit alanı rejimi için sit alanında yapılaşma (2863), kentsel dönüşüm süreci için Kentsel Dönüşüm Rehberi sayfalarına bakabilirsiniz.

Yatırımcı ve Malik İçin Kontrol Listesi

• Taşınmazın kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesinde mi, turizm merkezinde mi, yoksa planda turizme ayrılmış bir yerde mi olduğunu tespit edin.
• Bölge ve alt bölge sınırlarını, Resmî Gazete’de yayımlanan kroki ve koordinat listesinden doğrulayın.
• Plan amaçlarını ve alt bölgede hangi kullanımlara izin verildiğini inceleyin.
• Taşınmazın Hazine mülkiyetinde mi, özel mülkiyette mi olduğunu belirleyin; rejim buna göre değişir.
• Tahsis işlemi varsa dayanağını ve tarihini öğrenin.
• Acele kamulaştırma riskini değerlendirin ve tebligatları takip edin.
• Belediye başvurularınızda Bakanlık görüşünün alınıp alınmadığını sorun.
• Kıyı ve koruma mevzuatının ek kısıtlamalarını hesaba katın.

Sık Yapılan Hatalar

• Bölge ilanının yalnızca kamu taşınmazlarını etkilediğini sanmak; özel mülkiyet de acele kamulaştırmaya konu olabilir.
• Planda turizme ayrılmış olmanın bu rejime girmeye yetmeyeceğini düşünmek.
• Acele kamulaştırma tebligatında süreyi kaçırmak.
• Belediye başvurusunun Bakanlık görüşü olmadan sonuçlanacağını varsaymak.
• İşlem tarihinde hangi hükmün yürürlükte olduğunu kontrol etmemek; 2024 iptali sonrası usul değişmiştir.
• Kıyı ve sit mevzuatını ayrıca değerlendirmemek.
• Alt bölge tanımındaki konut kullanımını gözden kaçırmak.

Adım Adım Süreç

1. Alan statüsünü tespit edin — Taşınmazın bölge, merkez veya planda turizme ayrılmış yer olup olmadığını belirleyin.
2. Sınırları doğrulayın — Resmî Gazete’de yayımlanan kroki ve koordinat listesinde parselinizi kontrol edin.
3. Plan amaçlarını inceleyin — Alt bölgede hangi kullanımlara izin verildiğini plan ve notlarından öğrenin.
4. Mülkiyet rejimini belirleyin — Hazine mülkiyeti ile özel mülkiyet farklı usullere tabidir.
5. Tahsis işlemini sorgulayın — Varsa tahsisin dayanağını, tarihini ve lehtarını yazılı olarak öğrenin.
6. Kamulaştırma riskini izleyin — Acele kamulaştırma tebligatlarını takip edin ve süreleri kaçırmayın.
7. Bakanlık görüşünü kontrol edin — Diğer kurumların işlemlerinde Bakanlık olumlu görüşünün alınıp alınmadığını sorun.

İlgili Konular ve Kaynaklar

Turizm Bölgelerinde Kamulaştırma ve Tahsis İlişkisi

Turizm bölgelerinde kamu taşınmazlarına ilişkin işlemler, kamulaştırma mevzuatının yanında turizm mevzuatının da denetimine tabidir.

Kanuna göre; kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak satış, tahsis, kiralama, sınır ilanı ve değişikliği işlemleri ile çevresel etki yaratacak altyapı ve üstyapı projelerinden önce Bakanlığın olumlu görüşünün alınması gereklidir.

Bu, süreci uzatan ancak öngörülebilir bir aşamadır ve takvime baştan eklenmelidir.

Tahsis tarafında ise kanun hızlandırıcı bir kural getirmiştir: turizm amaçlı değerlendirilmesinde yarar görülen taşınmazlardan uygun görülenler üç ay içerisinde tahsis edilir; bu süre içinde tahsisin yapılmaması veya olumsuz görüş bildirilmemesi hâlinde tahsis yapılmış sayılır.

Ayrıca tapuya tescili mümkün olan tescil harici yerler ile kapanan yollar ve yol fazlaları, talep tarihinden başlayarak en geç bir ay içinde Hazine adına tescil edilir ve tescili müteakip aynı usulle tahsis yapılır.

Bölgedeki Özel Mülkiyet Sahipleri İçin

Turizm bölgesinde özel mülkiyette taşınmazı bulunanların dikkat etmesi gerekenler şunlardır.

1. Kamulaştırma riski. Turizm mevzuatında acele kamulaştırma imkânları öngörülmüştür. Acele usulde mahkeme yedi gün içinde el koymaya karar verebilir ve taşınmazın devir, ferağ veya temlikinin yapılamayacağı hükmü tapuya şerh edilir.

2. Bedel ölçütü. Bedel, kanunun genel esaslarına göre belirlenir: arazide net gelir, arsada emsal yöntemi; her unsurun ayrı ayrı değeri; objektif ölçülerin etkisinin açıklanması.

3. Kısmi kamulaştırma. Artan kısım yararlanmaya elverişli değilse, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açılmamış olması şartıyla, kamulaştırma kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yazılı başvuruyla bu kısmın da kamulaştırılması istenebilir (2942 m.12).

4. Turizm işletmesi belgesinin önemi. 2634 m.8/A(3) uyarınca bölge ve merkezlerde diğer gerçek ve tüzel kişiler ile vakıflara ait olup turizm işletmesi belgesine sahip olmayan taşınmazlar Bakanlıkça kamulaştırılarak Hazine adına tescil edilir ve tescilden itibaren en geç bir ay içinde Bakanlığa tahsis edilir. Taşınmaz üzerinde belgeli bir turizm işletmesi bulunması, bu hükmün uygulanmasında malikin konumunu doğrudan etkiler.

5. Projeye katılım. Kamulaştırma beklemek yerine bölgedeki bir projeye ortak veya alt yatırımcı olarak katılım müzakere edilebilir.

5. Tescil kararının etkisi (2942 m.25). Kamulaştırma işlemi, mal sahibi bakımından 10. madde uyarınca mahkemece yapılan tebligatla başlar; mülkiyet idareye mahkemenin tescil kararıyla geçer. Tescil kararı tarihinden itibaren malikin taşınmazda yeni inşaat veya ekim yapmak ya da mevcut inşaatta esaslı değişiklik yapmak gibi kullanma hakları kalkar ve bundan sonra yapılanların değeri dikkate alınmaz. Baraj, karayolu, liman gibi gelecek yıllara sari büyük projelerde ise kamu yararı kararı muhtarlıkta on beş gün asılarak ilan edilir; ilan süresinin bitiminden sonra yapılan sabit tesis ve dikilen ağaçların bedeli kamulaştırma bedelinde dikkate alınmaz ve bu sınırlama ilan süresinin bitiminden itibaren beş yıl sürer.

Dördüncü ve beşinci maddeler birlikte zamanlamanın önemini gösterir: taşınmazdaki yatırım ve faaliyetler, tescil kararından ve büyük projelerde kamu yararı ilanından önce tamamlanmış ve belgelenmiş olmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

2634 sayılı Kanun neyi düzenler?

Turizm sektörünü düzenlemenin yanında kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezlerinde özel bir imar ve tahsis rejimi kurar.

Alt bölge nedir?

1/25.000 veya daha alt ölçekli planla belirlenen; turizm türleri ile kültür, eğitim, eğlence, ticaret, konut ve altyapı alanlarından bir veya daha fazlasını kapsayan arazilerdir.

Zımni tahsis kuralı nedir?

Hazinenin özel mülkiyetindeki uygun görülen taşınmazlar Kanunda öngörülen süre içinde tahsis edilir; bu süre içinde tahsis yapılmaz veya olumsuz görüş bildirilmezse tahsis yapılmış sayılır.

Tescil harici yerler ne olur?

Tapuya tescili mümkün olan tescil harici yerler ile kapanan yollar ve yol fazlaları, talepten itibaren en geç bir ay içinde Hazine adına tescil edilir ve tahsis yapılır.

Kamu tahsisleri kaldırılabilir mi?

Kamu kuruluşlarına ait turizm, eğitim ve dinlenme maksatlı tesisler ile araziler üzerindeki tahsisler, Bakanlığın teklifi ve uygun görüş üzerine tahsisi yapan idarece kaldırılır.

Anayasa Mahkemesi neyi iptal etti?

17 Ekim 2024 tarihli E.2021/100, K.2024/174 sayılı kararla Kanun’un 8. maddesinin (H) bendinin ikinci ve beşinci cümleleri iptal edilmiştir.

Özel mülkiyetim kamulaştırılabilir mi?

Bölgeler içinde kalan özel mülkiyet konusu arazi ve arsaların turizm yatırımlarına tahsisi amacıyla 2942 sayılı Kanun’un 27. maddesine göre acele kamulaştırma yapılabilir.

Kamulaştırılan taşınmaz kime tescil edilir?

Bu şekilde kamulaştırılan taşınmaz mallar tapuda Hazine adına tescil edilir.

Bölge dışındaki taşınmazlar kapsamda mı?

Bölge ve merkez dışında kalıp imar planlarıyla turizme ayrılan yerlere de, yatırım başvurusu üzerine Bakanlığın talebiyle aynı hükümler uygulanır.

Belediye işlemleri için Bakanlık görüşü şart mı?

Bu alanlarda diğer kamu kurumlarınca yapılacak satış, tahsis, kiralama, sınır ilanı ve değişikliği işlemleri ile çevresel etki yaratacak projelerden önce Bakanlığın olumlu görüşü gereklidir.

Yabancılar taşınmaz edinebilir mi?

Bu alanlardaki taşınmaz iktisabı, Köy Kanunu ve Tapu Kanunu’ndaki yabancı uyruklularla ilgili tahditlerden 2634 m.8/E uyarınca Cumhurbaşkanı kararı ile istisna edilebilir.

Turizm amaçlı kamulaştırma kararına iptal davası açılabilir mi?

Evet. 2634 m.8/A(3)’teki “uyuşmazlıklarda dava ve takipler kamulaştırma kararına değil bedeline ilişkin olarak yürütülür” cümlesi Anayasa Mahkemesinin 29/1/2014 tarihli, E.2013/108, K.2014/15 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; kamulaştırma işlemine karşı 2942 m.14’teki otuz günlük süre içinde iptal davası açılabilir.

Hazine taşınmazı kaç ay içinde tahsis edilir?

2634 m.8/A(1) uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca uygun görülenler üç ay içinde tahsis edilir; süre içinde tahsis yapılmaz veya olumsuz görüş bildirilmezse tahsis yapılmış sayılır. Bu süre 7334 sayılı Kanun’la iki aydan üç aya çıkarılmıştır.

Orman alanı turizme tahsis edilebilir mi?

Hazine mülkiyetinde yeterli alan bulunmazsa maddede sayılan niteliklerdeki orman sayılan yerler tahsis edilebilir; ancak tahsis edilecek alan il genelindeki orman alanının binde 5’ini, inşaat hakkı emsal 0,30’u geçemez ve yatırımcı alanın üç katı kadar ağaçlandırma bedelini öder.

Acele kamulaştırmada taşınmaza ne zaman el konulur?

2942 m.27 uyarınca mahkeme idarenin istemiyle yedi gün içinde bilirkişilerce tespit edilen değerin mal sahibi adına bankaya yatırılması karşılığında el koyma kararı verir; karar tapuya şerh edilir ve taşınmaz 20. madde uyarınca boşaltılır.

Tahsis iptal edilirse yatırımcının yaptığı binalar ne olur?

2634 m.8/I uyarınca tahsisi iptal edilen veya süresi sona eren taşınmazlardaki yapı, tesis ve müştemilat bedelsiz olarak Hazineye intikal eder; irtifak hakkının terkini davalarında basit yargılama usulü uygulanır.

Tescil kararından sonra taşınmaza yapılan yatırım bedele eklenir mi?

Hayır. 2942 m.25 uyarınca mahkemece verilen tescil kararı tarihinden itibaren malikin yeni inşaat veya ekim yapma ve mevcut inşaatta esaslı değişiklik yapma gibi kullanma hakları kalkar ve bundan sonra yapılanların değeri dikkate alınmaz; büyük projelerde kamu yararı kararının ilan süresi bitiminden sonra yapılan sabit tesis ve ağaçlar da bedele eklenmez.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. 2942 sayılı Kanun kapsamındaki dava süreleri hak düşürücüdür; 2634 sayılı Kanun’un maddeleri 7175 ve 7334 sayılı Kanunlarla ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla değiştiğinden işlem tarihindeki metin esas alınmalıdır. Somut dosyanız için elinize ulaşan tebligat ve yürürlükteki mevzuat esas alınmalıdır. Nihai hukuki değerlendirme avukata aittir.