SPK ve Vergi Dairesi Yaptırımları 2026: Lisans İptali, Erişim Engeli, Suç Duyurusu (SPKn m.107), İdari Para Cezası ve Mükellefiyet Kaydının Terkini — Hangi Karara Nereye, Kaç Günde Başvurulur?

Bir şirket veya yöneticisi aynı dönemde birden fazla kurumdan yaptırımla karşılaşabilir: Sermaye Piyasası Kurulu lisansları iptal eder, internet sitesine erişim engeli getirir, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. maddesi kapsamında piyasa dolandırıcılığı iddiasıyla suç duyurusunda bulunur ve idari para cezası verir; vergi dairesi de mükellefiyet kaydını terkin eder. Bu işlemlerin her biri ayrı bir kanuna dayanır, ayrı bir merci önüne götürülür ve ayrı bir süreye bağlıdır. Bu rehber beş yaptırımı tek sayfada toplar: dayanaklarını, kararı kimin verdiğini, hangi süre içinde nereye başvurulacağını ve aynı dosyada birden fazla yaptırım varsa ilk günlerde atılacak adımları madde madde anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Beş Yaptırım, Beş Ayrı Hukuki Rejim

Bu yaptırımlar çoğu zaman aynı olaydan doğar ama hukuken birbirinden bağımsızdır. Lisans iptali, faaliyet izninin iptali, erişim engeli ve idari para cezası Sermaye Piyasası Kurulu’nun idari işlemleridir ve idari yargının denetimine tabidir. Suç duyurusu, Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yaptığı yazılı başvurudur; bundan sonrası ceza muhakemesidir. Mükellefiyet kaydının terkini ise vergi dairesinin işlemidir ve vergi yargısında denetlenir. Bu nedenle bir işleme karşı yapılan başvuru veya açılan dava, diğerlerinin süresini durdurmaz; her biri için ayrı dilekçe, ayrı süre hesabı ve ayrı strateji gerekir.

Aşağıdaki tablo beş yaptırımı ve onlarla birlikte en sık görülen işlem yasağını tek bakışta gösterir. Süreler, aksi belirtilmedikçe kararın ilgiliye yazılı bildirimini izleyen günden itibaren işler. SPK bülteni kararların kamuya duyurulduğu yerdir; sürelerin hesabında esas olan ise ilgiliye yapılan tebligattır.

SPK kararlarının türüne göre yargı yolu ayrıntılı olarak SPK Kararlarına Karşı Yargı Yolları rehberimizde, en son bültenlerdeki yaptırım kararları ise SPK Bülteni Son Durum sayfamızda izlenebilir.

1. SPK Lisans İptali: Kişinin Lisansı ve Kurumun Faaliyet İzni

Sermaye piyasasında “lisans” iki ayrı anlamda kullanılır. Birincisi kişilere ait sermaye piyasası faaliyet lisansıdır: VII-128.7 sayılı Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar İçin Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ’e göre sınavlarda başarılı olunması ve diğer şartların sağlanması hâlinde Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu (SPL) tarafından verilen ve belirli unvan ve görevlerin yürütülmesi için zorunlu olan mesleki yeterlilik belgesidir. İkincisi aracı kurum, portföy yönetim şirketi gibi sermaye piyasası kurumlarının faaliyet izinleri ve yetki belgeleridir. İkisinin dayanağı, sonucu ve dava stratejisi farklıdır.

Kişinin lisansının iptali

SPK bültenlerinde en sık görülen lisans iptali, suç duyurusu ve işlem yasağıyla birlikte gelir. V-101.1 sayılı Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği’nin 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlem yasağı getirilen kişilerin sahip olduğu tüm lisanslar yasak süresi boyunca iptal edilir ve bu sürede lisans sınavlarına girilemez. Bu iptal bağımsız bir disiplin kararından çok işlem yasağının sonucudur; bu yüzden ona karşı mücadele çoğu zaman işlem yasağına karşı açılan davayla birlikte yürütülür. Yasağın kaldırılması veya iptali, lisans iptalinin dayanağını da ortadan kaldırır.

VII-128.7 sayılı Tebliğ, lisansın başka yollarla kaybedilmesini de düzenler. Yenileme eğitimini zamanında tamamlamayanların lisansı askıya alınır ve eğitim tamamlanınca yeniden geçerli olur (m.18/1). Mevzuata veya Kurul kararlarına aykırılıkta geçici ya da sürekli iptal (m.18/2), mesleğin gerektirdiği dürüstlük ve itibara aykırı fiillerde iptal (m.18/3) söz konusudur. Sınavda kopya çekmek veya başkasının yerine sınava girmek gibi hâllerde sınav geçersiz sayılır ve üç yıla kadar sınav yasağı gelir (m.13). Lisansı iptal edilen kişi lisans gerektiren unvan ve görevde çalışamaz; bu durum iş sözleşmesini, yeni işe girişi ve kamuya açık sicil kaydını doğrudan etkiler.

Beş yolun ayrıntısı ve iş hayatına etkisi için SPK lisans iptali rehberimize, yasağın süresi, yasaklı paylar ve kaldırılması için SPK işlem yasağı rehberimize bakabilirsiniz.

Kurumun faaliyet izninin iptali veya faaliyetin durdurulması

SPKn m.96/1’e göre Kurul, sermaye piyasası kurumlarının mevzuata, Kurulca belirlenen standartlara, esas sözleşme ve fon iç tüzüğü hükümlerine aykırı faaliyetlerini tespit ettiğinde aykırılığın giderilmesini isteyebilir; faaliyetlerin kapsamını sınırlandırabilir veya geçici olarak durdurabilir, yetkileri tamamen veya belirli faaliyetler itibarıyla iptal edebilir ve öngöreceği diğer tedbirleri alabilir. Mali yapının bozulması hâlinde yöneticilerin görevden alınması, yatırımcıların tazmini, tedrici tasfiye ve iflas talebi gibi daha ağır tedbirler m.97’de düzenlenmiştir.

2026’nın son haftalarındaki bültenler bu hükümlerin nasıl işlediğini gösterir. 2026/75 sayılı Bülten ile iki portföy yönetim şirketinin, 2026/79 sayılı Bülten ile bir aracı kurumun faaliyetleri SPKn m.97/1 uyarınca geçici olarak durduruldu. 2026/77 sayılı Bülten’de ise bir aracı kurumun tüm faaliyet izinlerinin ve yetki belgesinin iptaline, yatırımcılarının tazminine ve tedrici tasfiyesine karar verildi. Kararların ayrıntısı SPK Bülteni Son Durum sayfamızdadır.

Kurul kararı idari işlemdir. Kararın yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Dava açmadan önce işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi için Kurul’a başvurulması işlemeye başlamış süreyi durdurur; başvurunun reddi veya kanuni sürede cevap verilmemesi üzerine süre yeniden başlamaz, kaldığı yerden işler (İYUK m.11). Dava açmak işlemi kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması birlikte gösterilmelidir (İYUK m.27/2). Yürütmenin durdurulması talebi hakkındaki karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir (m.27/7). Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün ya da daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davalarında bölge idare mahkemesinin kararı Danıştay’da temyiz edilebilir (İYUK m.46/1). Kurul kararlarına karşı açılan davalar acele işlerden sayılır (SPKn m.134/1). Ayrıntı için faaliyet izni iptali ve faaliyet durdurma rehberimize, dilekçe yapısı için SPK kararına karşı iptal davası dilekçesi örneğimize bakabilirsiniz.

2. SPK Kararıyla Erişim Engeli

2 Temmuz 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7518 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra Sermaye Piyasası Kurulu, internet üzerinden yürütülen izinsiz faaliyetlerde içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine doğrudan karar verir ve kararı uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne gönderir. Karar bir yargı kararı değil, Kurul’un idari işlemidir. Bu nedenle ona karşı başvurulacak yer, 5651 sayılı Kanun kapsamındaki sulh ceza hâkimliği değil, idare mahkemesidir. Kurul kararlarında bu dayanaklara ayrıca Kanun’un 1. maddesindeki yatırımcıların korunması amacı ile 128/1-(a) maddesindeki genel yetki hükmü eklenir.

Bültende alan adı, alt alan adları, mobil uygulama mağaza bağlantıları veya sosyal medya hesapları ayrı ayrı sayılabilir. Engelleme Türkiye’den erişimi etkiler; sitenin barındırıldığı ülkedeki yayını kendiliğinden sona erdirmez. Erişim engeli çoğu zaman izinsiz faaliyet suçlarıyla birlikte gelir: m.109/2 iki yıldan beş yıla kadar, kripto alanında m.109/A üç yıldan beş yıla kadar hapis öngörür. Bu nedenle iptal davasında kurulacak savunma (örneğin içeriğin genel yatırım yorumu niteliğinde olduğu, faaliyetin izin kapsamında yürütüldüğü veya engellenen adresin başka bir kişiye ait olduğu) ceza soruşturmasındaki savunmayla aynı olgulara dayanmalı ve onunla çelişmemelidir.

Karara karşı yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Engel kararın uygulanmasıyla hemen etkisini gösterdiği için asıl mücadele yürütmenin durdurulması talebindedir. Dava açmadan önce Kurul’a başvurmak mümkündür; bu başvuru süreyi yalnızca durdurur. Konunun ayrıntısı SPK kararıyla erişim engeli rehberimizde anlatılmıştır. Şirketiniz hakkında çıkan haberlerin veya bülten kaydının internetten kaldırılması ise ayrı bir konudur; bunun için SPK bülteninde adım yayımlandı ve internette içerik kaldırma ve erişim engelleme yazılarımıza bakabilirsiniz.

3. Suç Duyurusu ve Piyasa Dolandırıcılığı (SPKn m.107)

Bültenin “Suç Duyuruları” tablosunda yer almak mahkûmiyet değildir. SPKn m.115/1’e göre Kanun’da tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlardan dolayı soruşturma yapılması, Kurul’un Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır; bu başvuru muhakeme şartıdır. Bir yatırımcının doğrudan savcılığa yaptığı şikâyet bu yüzden tek başına soruşturma başlatmaz. Suç duyurusuyla birlikte soruşturma evresi başlar ve suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Anayasa m.38/4). Suç duyurusu kararına karşı idare mahkemesinde dava açılmaz; savunma savcılıkta ve gerekirse ceza mahkemesinde yapılır.

Piyasa dolandırıcılığı Kanun’da iki biçimde tanımlanır. İşlem bazlı türde fiil, alım-satım ve emirlerle piyasada yapay bir görünüm yaratmaktır; bilgi bazlı türde ise yanıltıcı bilgiyle fiyatı veya yatırımcı kararını etkileyerek menfaat sağlamaktır. Her iki fıkradaki hapis cezasının alt sınırı 20.02.2020 tarihli 7222 sayılı Kanun’la iki yıldan üç yıla çıkarılmıştır.

Etkin pişmanlık (m.107/3)

Etkin pişmanlık yalnızca işlem bazlı türde vardır. Kişinin elde ettiği veya elde edilmesine sebep olduğu menfaatin iki katını, beş yüz bin Türk lirasından az olmamak üzere Hazineye ödemesi gerekir. Ödeme soruşturma başlamadan önce yapılırsa ceza verilmez; soruşturma evresinde yapılırsa ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar yapılırsa üçte bir oranında indirilir. Son bültenlerde Kurul, suç duyurusu kararı verilen kişiler için etkin pişmanlık ödemesinde Kurul kararından itibaren on beş günlük süre öngörmektedir. Bu sürede ödeme yapıp yapmama kararı; menfaat hesabının doğruluğu, ödemenin işlem yasağına ve iptal davasına etkisi ve ceza dosyasındaki savunma birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

Suç duyurusu kararına çoğu zaman SPKn m.101/1 ve V-101.1 sayılı Tebliğ uyarınca iki yıllık işlem yapma yasağı ve lisans iptali eşlik eder. Suç duyurusunun kendisi idari davaya konu edilemese de işlem yasağı ve lisans iptali idari işlemdir ve altmış gün içinde iptal davasına konu edilebilir. Kurul’un inceleme raporu soruşturmanın temel delilidir; ifadeden önce bülten tablosundaki eylem ve kanun maddesi sütunları, aracı kurum kayıtları ve hesap hareketleri birlikte incelenmelidir. Fiyat istikrarı ve piyasa yapıcılığı gibi düzenlemeye uygun işlemler m.108 uyarınca suç sayılmaz; davalar m.116’da belirlenen mahkemelerde görülür. Ayrıntı için piyasa dolandırıcılığı suçu rehberimize, işlem bazlı ve bilgi bazlı türlerin ayrı rehberlerine, şüpheli sıfatıyla izlenecek yol için SPK hakkımda suç duyurusunda bulundu ve sermaye piyasası suçlarında suç duyurusu yazılarımıza, fon soruşturmalarındaki yöneticiler için fon soruşturması savunma rehberimize bakabilirsiniz.

4. SPK İdari Para Cezası

İdari para cezasının genel hükmü SPKn m.103’tür; piyasa bozucu eylemler için ayrıca m.104 vardır. m.103/1’deki alt ve üst sınırlar Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; menfaat temin edilmişse ceza bu menfaatin iki katından az olamaz. Kurul’un verdiği ceza bir kabahat yaptırımıdır: adli sicile kaydedilmez (Adli Sicil Kanunu m.5), ödenmemesi hapse çevrilmez ve 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilir. Tahsil edilen cezaların yarısı Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne aktarılır (SPKn m.105/3). Piyasa bozucu eylemlerin ayrıntısı piyasa bozucu eylemler rehberimizde yer alır.

Usulün ilk adımı savunmadır. SPKn m.105/1’e göre idari para cezalarının uygulanmasından önce ilgilinin savunması alınır; savunma istendiğine ilişkin yazının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma verilmezse ilgilinin savunma hakkından feragat ettiği kabul edilir. Savunma, cezanın hiç verilmemesi veya alt sınırdan verilmesi için en erken ve en az maliyetli müdahale noktasıdır; iptal davasında mahkeme Kurul’un savunmayı nasıl değerlendirdiğini de inceler.

Ceza kararı tebliğ edildikten sonra iki ayrı takvim işler. Kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; bu süre içinde ödenirse cezadan yüzde 25 indirim yapılır ve ödeme kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (Kabahatler Kanunu m.17/6; 7417 sayılı Kanun’la değişik, yürürlük 5.7.2022). Kabahatler Kanunu’nun genel hükümleri bütün idari para cezalarına uygulandığından bu indirim SPK cezaları için de geçerlidir (m.3/1-b). Cezaya karşı kanun yolu idari yargıdır (SPKn m.105/4); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7) ve dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (m.27/1).

Savunma yazısının içeriği için SPK savunma istem yazısı ve SPK savunma dilekçesi örneği, dava için SPK idari para cezası ve iptal davası, indirim hesabı için peşin ödeme indirimi, sicil sonuçları için SPK cezası adli sicile işler mi ve şirket ile yönetici sorumluluğu için şirketler için idari para cezası yazılarımıza bakabilirsiniz.

5. Vergi Dairesinin Mükellefiyet Kaydını Terkin Etmesi

Vergi dairesi belirli şartlarla mükellefiyet kaydını re’sen siler. Uygulamada “sicilden terkin” denen bu işlem şirketin fatura düzenleme imkânını ortadan kaldırır ve müşteriler nezdinde zincirleme sonuçlar doğurur. Vergi Usul Kanunu iki hüküm üzerinden üç ayrı terkin yolu tanır; hangisine dayanıldığı, yeniden tesisin şartlarını, teminatın akıbetini ve davada ileri sürülecek hukuka aykırılıkları belirler.

VUK m.160/A, 7194 sayılı Kanun’la eklenmiş ve 7 Aralık 2019’da yürürlüğe girmiştir; uygulama esasları 7 Ekim 2020 tarihli ve 31267 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 520 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir. Bu yolda terkinin dayanağı bir inceleme raporu değil; mükellefiyet süresi, aktif ve öz sermaye büyüklüğü, ödenen vergi, çalışan sayısı ve vergisel yükümlülüklere uyum gibi ölçütlerle yapılan risk analizi ve onu izleyen yoklamadır. Terkin mükellefe tebliğ edilir.

Maddenin en önemli hükmü yeniden tesis imkânıdır. Terkinin tebliğinden itibaren bir ay içinde, m.153/A’daki asgari teminat tutarından az olmamak üzere, sahte belge düzenleme riskinin yüksek olduğu dönemlerde düzenlenen belgelerdeki toplam tutarın yüzde onu tutarında teminat verilir ve tüm vergi borçları ödenirse mükellefiyet terkin tarihi itibarıyla yeniden tesis edilir. Aradaki dönemde verilmeyen beyanname ve bildirimler, yeniden tesise ilişkin yazının tebliğinden itibaren bir ay içinde verilir. Teminatla yeniden tesis edilen mükellefler, Bakanlıkça belirlenen belgeleri elektronik ortamda düzenlemek zorundadır; kâğıt belge düzenlenirse bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır. Verilen teminatın akıbeti, devam eden vergi incelemesinin sonucuna bağlıdır.

Terkin, mükellefin işi bırakmasından önceki döneme ait yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz; sonraki faaliyetin vergilendirilmesine ve sahte belge düzenleyenler hakkında kovuşturma yapılmasına da engel değildir (VUK m.160). Terkine karşı vergi mahkemesinde dava açma süresi otuz gündür (İYUK m.7/1) ve yürütmenin durdurulması istenebilir. Teminatla yeniden tesis için işleyen bir aylık süre ile otuz günlük dava süresi ayrı takvimlerdir; biri diğerinin yerine geçmez. Ayrıntı için mükellefiyet kaydının terkini ve teminat rehberimize, habersiz yapılan silme için re’sen terk yazımıza, kendi isteğiyle faaliyeti sona erdirme için işi bırakma ve tasfiye rehberimize, sahte belge iddiasının ceza tarafı için sahte fatura düzenleme suçu rehberimize, genel çerçeve için Vergi Davaları ve Vergi Hukuku Rehberi sayfalarımıza bakabilirsiniz.

SPK süreçleri ile vergi dairesinin terkin işlemi farklı idarelerce, farklı kanunlara göre yürütülür. Birine karşı yapılan başvuru veya açılan dava diğerinin süresini durdurmaz. Dosyada her iki idarenin işlemleri varsa iki ayrı dava, iki ayrı mahkeme ve iki ayrı süre takvimi gerekir; idare mahkemesindeki ve vergi mahkemesindeki açıklamaların aynı olgulara dayanması önemlidir.

Aynı Dosyada Birden Fazla Yaptırım Varsa: İlk Günlerin Yol Haritası

1. Tebligatları ve bülten tarihini ayırın. Bülten bir duyurudur; sürelerin hesabında esas olan ilgiliye yapılan yazılı bildirimdir. Her kararın tebliğ tarihini ve son gününü tek bir tabloya yazın.
2. Etkin pişmanlık kararını erken verin. İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı isnadında bültende gösterilen on beş günlük süre, takvimin en kısa ve en geri dönülmez süresidir.
3. Savunma istem yazısını cevapsız bırakmayın. Otuz gün içinde savunma verilmezse bu haktan feragat edilmiş sayılır (SPKn m.105/1).
4. Terkinde iki yolu birlikte değerlendirin. Bir ay içinde teminatla yeniden tesis mi, otuz gün içinde dava mı, yoksa ikisi birlikte mi yürütülecek; bu karar teminat tutarı ve terkinin dayanağı görülerek verilmelidir.
5. SPK işlemlerine karşı altmış günü yönetin. Kurul’a yapılan başvuru süreyi durdurur ama yeniden başlatmaz (İYUK m.11); başvuru yapılırken kalan gün sayısı kesin olarak hesaplanmalıdır.
6. Yürütmenin durdurulmasını isteyin. İşlem yasağı, erişim engeli ve faaliyet durdurma kararlarının etkisi hemen başlar; dava sonuçlanana kadar yasak süresi dolmuşsa zarar fiilen telafi edilemez hâle gelebilir.
7. Savunmaları birbirine uydurun. Savcılıktaki ifade, SPK’ya verilen savunma, idare mahkemesine ve vergi mahkemesine sunulan dilekçeler aynı olgulara dayanmalıdır.
8. Halka açık şirketlerde kamuyu aydınlatmayı unutmayın. Yaptırımın şirket bakımından özel durum açıklaması gerektirip gerektirmediği ayrıca değerlendirilmelidir; ayrıntısı KAP açıklaması rehberimizdedir.

Sık Yapılan Hatalar

• Süreyi yalnızca bülten tarihinden hesaplamak ya da tebligatı beklerken bültende ilan edilen etkin pişmanlık süresini kaçırmak.
• SPK’nın erişim engeli kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurmak; bu karar idari işlemdir ve idare mahkemesinde dava konusu edilir.
• Suç duyurusuna karşı idari dava açmaya çalışırken işlem yasağı ve lisans iptaline karşı altmış günlük dava süresini kaçırmak.
• Savunma istem yazısını önemsiz görmek; savunmada ileri sürülmeyen olgular sonradan ileri sürülebilse de en etkili aşama kaybedilir.
• İndirimli ödemenin dava hakkını ortadan kaldırdığını düşünmek; ödeme yapılıp aynı zamanda dava açılabilir.
• Terkinde bir aylık teminat süresiyle otuz günlük dava süresini birbirine karıştırmak.
• Kurul’a yapılan başvurunun dava süresini yeniden başlattığını sanmak.
• Farklı merciler önünde birbiriyle çelişen açıklamalar yapmak.

Sıkça Sorulan Sorular

SPK lisans iptaline karşı dava açılabilir mi?

Evet. Lisans iptali idari işlemdir; yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.7, m.27). İşlem yasağına bağlı iptalde dava çoğu zaman işlem yasağıyla birlikte yürütülür.

Lisansım iptal edilirse ne kadar süre çalışamam?

Suç duyurusu ve işlem yasağıyla birlikte gelen iptalde tüm lisanslar yasak süresince iptal edilir ve bu sürede lisans sınavına girilemez (V-101.1 m.17/1). Yenileme eğitimi eksikliğinde lisans askıya alınır ve eğitim tamamlanınca yeniden geçerli olur; diğer hâller VII-128.7 sayılı Tebliğ m.18’de düzenlenmiştir.

SPK erişim engeline nereye itiraz edilir?

İdare mahkemesine. 7518 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonra erişim engeline Kurul doğrudan karar verir ve karar Erişim Sağlayıcıları Birliği’nce uygulanır; bu idari işleme karşı altmış gün içinde iptal davası açılır, sulh ceza hâkimliği yolu uygun değildir.

SPK’nın suç duyurusu mahkûmiyet anlamına gelir mi?

Hayır. Suç duyurusu, SPKn m.115/1 uyarınca soruşturmanın başlaması için gereken yazılı başvurudur. Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Anayasa m.38/4).

Piyasa dolandırıcılığının cezası nedir?

İşlem bazlı türde (SPKn m.107/1) üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası, bilgi bazlı türde (m.107/2) üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülür. İşlem bazlı türde adli para cezası elde edilen menfaatten az olamaz.

Etkin pişmanlık için ne kadar ödenir?

Yalnızca işlem bazlı türde, elde edilen veya elde edilmesine sebep olunan menfaatin iki katı, en az beş yüz bin Türk lirası Hazineye ödenir. Soruşturmadan önce ödenirse ceza verilmez; soruşturmada ödenirse ceza yarı, kovuşturmada hükme kadar ödenirse üçte bir oranında indirilir (SPKn m.107/3).

SPK idari para cezasına karşı süreler nelerdir?

Ceza öncesi savunma için savunma istem yazısının tebliğinden itibaren otuz gün vardır (SPKn m.105/1). Ceza kararına karşı yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılır (m.105/4; İYUK m.7).

Cezayı indirimli ödersem dava açabilir miyim?

Evet. Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenen idari para cezasında yüzde 25 indirim uygulanır ve ödeme kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (Kabahatler Kanunu m.17/6).

SPK cezası sabıka kaydına işler mi?

Hayır. İdari para cezasına ilişkin kararlar adli sicile kaydedilmez (Adli Sicil Kanunu m.5) ve ödenmeyen ceza hapse çevrilmez; 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilir. Sermaye piyasası suçlarından verilen mahkûmiyetler ise ayrı bir rejime tabidir.

Vergi dairesi mükellefiyet kaydını hangi durumlarda terkin eder?

İşin bırakıldığının tespit edilmesi veya mükellefin bilinen adreslerde bulunamaması, münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirildiğinin raporla tespiti (VUK m.160) ve Bakanlık analizinde sahte belge düzenleme riskinin yüksek bulunması (VUK m.160/A) hâllerinde.

Terkin edilen mükellefiyet kaydı yeniden açılır mı?

VUK m.160/A’ya göre yapılan terkinde, tebliğden itibaren bir ay içinde kanundaki teminat verilir ve tüm vergi borçları ödenirse mükellefiyet terkin tarihi itibarıyla yeniden tesis edilir. Terkine karşı vergi mahkemesinde otuz gün içinde dava da açılabilir.

Bir yaptırıma karşı dava açmak diğerlerinin süresini durdurur mu?

Hayır. SPK işlemleri idare mahkemesinde, terkin vergi mahkemesinde denetlenir; suç duyurusu ise ceza muhakemesinin konusudur. Her işlem için süre ayrı işler ve ayrı başvuru gerekir.

İlgili Rehberler

• SPK Hukuk Rehberi
• SPK Bülteni Kararları Rehberi
• SPK Bülteni Son Durum
• SPK Kararlarına Karşı Yargı Yolları
• Mükellefiyet Kaydının Terkini ve Teminat (VUK m.160/A)

Bu yazının kaynakları: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.1, 96, 97, 99, 99/A, 101, 103, 104, 105, 107, 108, 109, 109/A, 115, 116, 128 ve 134 (7222 ve 7518 sayılı kanunlarla yapılan değişiklikler dâhil); V-101.1 sayılı Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği; VII-128.7 sayılı Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.153/A, 160 ve 160/A; 520 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 11, 12, 27, 45 ve 46; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.3 ve 17; 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.5; Anayasa m.38; SPK’nın 2026 yılı bültenleri (özellikle 2026/75, 2026/77 ve 2026/79). Bültenlerde adı geçen kişilerin isimlerine yer verilmemiştir. Bu yazı genel bilgi niteliğindedir; somut dosyada strateji, dosya içeriği incelenmeden belirlenemez.