Katlanır Kamp Sandalyesi, Bahçe Sandalyesi ve Piknik Masasında Toplatma Kararı 2026: TS EN 581-1 (Tebliğ Ek Sıra 9), TAREKS Var mı, İdari Para Cezası ve Dava Süresi

Katlanır kamp sandalyesi, plastik bahçe sandalyesi, balkon takımı, piknik masası ve açılır kapanır masa gibi oturma elemanları ve masalar, Ticaret Bakanlığının Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği ekinde 9. sırada yer alır. Ek, bu ürünler için TS EN 581-1 “Dış mekân mobilyası – Kamplarda, evlerde ve umuma açık yerlerde kullanılan oturma elemanları ve masalar – Bölüm 1: Genel emniyet gereklilikleri” standardını gösterir (RG 25/11/2022-32024 ile değişik). Ürün güvenli olmak zorundadır (7223 m.5/1); temel gereklere uygunluk, ilgili iktisadi işletmeci başka türlü ispatlamadıkça bu standart dikkate alınarak değerlendirilir (Tebliğ m.5/1). Denetim Ticaret Bakanlığının Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğündedir; Bakanlığın listesinde “iç ve dış mekân mobilyası” bu birimin ürün grupları arasında sayılır. Uygunsuzlukta piyasaya arz yasağı, toplatma, imha ve GÜBİS ilanı gündeme gelir; imalatçı ve ithalatçı için ürün güvenliğine ilişkin aykırılığın 2026 cezası 434.505 TL’den 4.345.058 TL’ye kadardır. Kararlara karşı tebliği izleyen günden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.

Bahçe, Balkon ve Kamp Mobilyası Hangi Mevzuata Tabi?

Mobilya, ürün güvenliği mevzuatında oyuncak, elektrikli ekipman veya kişisel koruyucu donanım gibi kendine özgü bir AB uyumlu teknik düzenlemeye sahip değildir. Bu nedenle dış mekân mobilyasının güvenliği üç katmanlı bir yapı içinde değerlendirilir. En üstte 7223 sayılı Kanun yer alır: ürünün güvenli olması zorunludur (m.5/1); teknik düzenlemenin insan sağlığı ve güvenliğiyle ilgili hükümlerine uygun ürün, aksi ispatlanana kadar güvenli kabul edilir (m.5/2); teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hüküm içermediği durumlarda değerlendirme genel ürün güvenliği mevzuatına göre yapılır (m.5/3).

İkinci katman 11/3/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğidir. Yönetmelik, teknik düzenleme bulunmayan veya teknik düzenleme insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hüküm içermeyen durumlarda uygulanır (m.2/1) ve tüketici için amaçlanan ya da tüketici için amaçlanmamış olsa bile makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici tarafından kullanılabilecek yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş tüm ürünleri kapsar (m.2/2). Uzaktan satış dâhil satış tekniği fark etmez (m.2/3).

Üçüncü ve dış mekân mobilyası bakımından en somut katman, 3/5/2016 tarihli ve 29701 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğidir. Tebliğ 2018, 2022 ve 2025’te değiştirilmiştir; güncel metni ve 23 satırlık ek tabloyu Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği güncel metni yazımızda derledik. Dış mekân oturma elemanları ve masaları ekin 9. satırındadır. Mobilyanın genel ürün güvenliği boyutu (ranza, dolap devrilmesi, cam masa) ise mobilyada ürün güvenliği rehberimizde ayrıca ele alınmıştır; bu yazı yalnızca Tebliğ ekinin 9. satırına giren ürünlere odaklanır.

Tebliğ Ek Sıra 9: “Açılarak Kullanılan” Mobilyadan “Oturma Elemanları ve Masalar”a

Tebliğin 2016 tarihli ilk metninde ekin 9. satırı “Açılarak kullanılan oturma elemanları ve masalar” başlığını taşıyor ve TS EN 581-1’i “Dış mekân mobilyası – Kamplarda, evlerde ve açılarak kullanılan oturma elemanları ve masalar – Bölüm 1: Genel emniyet gerekleri” adıyla anıyordu. İlk metnin yürürlük maddesi bu satırı ertelemiş, 9. satırın 1/1/2017 tarihinde yürürlüğe gireceğini öngörmüştü (m.11/1-a). Yani dış mekân oturma elemanları ve masaları en geç 2017 başından beri Tebliğ ekindedir.

25/11/2022 tarihli ve 32024 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik Tebliği (m.5) ekin 9. satırını yeniden yazdı. Satırın ürün sütunu bugün yalnızca “Oturma elemanları ve masalar” ifadesini taşır; standart sütununda “TS EN 581-1 (Dış mekan mobilyası-Kamplarda, evlerde ve umuma açık yerlerde kullanılan oturma elemanları ve masalar- Bölüm 1: Genel emniyet gereklilikleri)” yazar. Değişiklik 1/12/2022’de yürürlüğe girdi (değişiklik Tebliği m.6). Böylece “açılarak kullanılan” sınırlaması ürün sütunundan kalktı; standardın başlığı ise kamp, ev ve umuma açık alan kullanımını birlikte anar.

Aynı 2022 değişikliği m.5/1’e iki önemli cümle ekledi: Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu ürünlerin temel gereklere uygunluğu, ilgili iktisadi işletmeci tarafından başka türlü ispatlanmadığı sürece Tebliğdeki düzenlemeler ve ekteki standartlar dikkate alınarak değerlendirilir; Türk Standardları Enstitüsü standardı tadil eder, revize eder veya iptal edip yerine yenisini koyarsa standardın güncel hâli dikkate alınır. Standardın hangi baskısının esas alınacağı sorusu, test raporlarının geçerliliği bakımından aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Hangi Ürünler Kapsamda? Kamp Sandalyesi, Plastik Sandalye, Piknik Masası ve Sınır Hâller

TS EN 581-1’in Resmî Gazete’deki başlığı, kamplarda, evlerde ve umuma açık yerlerde kullanılan dış mekân oturma elemanlarını ve masalarını anar. Uygulamada denetim dosyalarına en sık konu olabilecek ürünler katlanır kamp sandalyeleri ve tabureler, tek parça plastik bahçe sandalyeleri, balkon ve bahçe takımları, piknik masaları, katlanır masalar ve bank tipi oturma elemanlarıdır. Ürünün adı değil, tasarım amacı ve makul ölçüde öngörülebilir kullanımı belirleyicidir; ambalajda “yalnızca dekoratif” yazması, ürün fiilen oturma elemanı olarak satılıyorsa tek başına sonucu değiştirmez.

Sınır hâllerde ürünün birden fazla satıra veya mevzuata girmesi mümkündür. Örneğin çocuklar için tasarlanmış küçük bir bahçe sandalyesi hem dış mekân mobilyası hem de çocukların kullanımına yönelik ürün olarak değerlendirilebilir; çocuk oyuncağı olarak tasarlanmış minyatür bir sandalye ise oyuncak mevzuatına girebilir. Böyle bir dosyada ilk iş, ürünün tanıtım materyalleri, ambalajı, boyutları ve hedef kullanıcısı üzerinden hangi rejimin uygulanacağını belirlemektir; yanlış rejime dayanan test raporu, savunmada en sık görülen zayıf noktalardandır.

TS EN 581-1 ve Uygunluk Karinesi: “Başka Türlü İspatlanmadığı Sürece” Ne Demek?

Tebliğ m.5/1, ekteki ürünlerin insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki yaşam ve sağlığı, çevre ve tüketicinin korunması açısından asgari güvenlik koşullarını karşılamasını zorunlu tutar. Bu temel gereklere uygunluk, ilgili iktisadi işletmeci “başka türlü ispatlanmadığı sürece” ekteki standart dikkate alınarak değerlendirilir. Hüküm iki yönlü işler: Standarda uygunluk güçlü bir uygunluk göstergesidir; standarda uymayan ürün için de imalatçı veya ithalatçı, ürünün temel gerekleri başka bir yolla karşıladığını ispat etme imkânına sahiptir.

Bununla birlikte standarda uygunluk mutlak bir kalkan değildir. Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.5/7, ürünün değerlendirme kriterlerine uygun olmasına rağmen yetkili kuruluşun ürünün tehlikeli olduğuna dair yeterli gerekçe bulunduğuna kanaat getirdiği durumlarda piyasaya arzın durdurulması, piyasadan çekme veya geri çağırma önlemlerinin alınmasının ve yaptırım uygulanmasının engellenmeyeceğini belirtir. 7223 m.15/6 da ürünün uygunluğunu gösteren belge veya işaretlere sahip olmasının denetimi, önlemleri ve yaptırımları engellemeyeceğini açıkça söyler.

TS EN 581-1, dış mekân oturma elemanları ve masaları için genel emniyet gerekliliklerini düzenleyen bölümdür. AB’de aynı serinin oturma elemanları ve masalar için mekanik güvenlik gerekliliklerini ve deney yöntemlerini düzenleyen başka bölümleri de bulunur; Tebliğ eki ise yalnızca 1. bölümü anar. Standart metni Türk Standardları Enstitüsünden temin edilir; bu yazıda standardın deney yükleri veya ölçüleri aktarılmamıştır. Test raporu incelenirken raporun hangi standarda ve hangi baskıya göre düzenlendiği, deneye hangi numunenin konu edildiği ve raporun ürün modeliyle eşleşip eşleşmediği ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Tebliğ m.6’ya göre Bakanlık talep ettiği takdirde ilgili iktisadi işletmeci, uluslararası akreditasyona sahip veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş laboratuvarlardan alınmış test raporlarını ve/veya ürünün uygunluğunu gösteren tüm bilgi ve belgeleri sunar; talep hâlinde bu belgelerin noter onaylı Türkçe tercümeleri de verilir. Test raporuna itiraz, şahit numune ve karşı analiz konularını ürünüm testten kaldı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Kafe, Otel ve Restoranda Kullanılan Masa ve Sandalye: Tüketici Ürünü mü?

TS EN 581-1’in başlığında “umuma açık yerler” ifadesi bulunması, kafe terası, otel bahçesi veya plaj işletmesinde kullanılan masa ve sandalyelerin durumunu sorulur hâle getirir. Tebliğ 2025 değişikliğinden bu yana Ticaret Bakanlığı sorumluluğunda bulunan tüketici ürünlerini kapsar (m.2). Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği ise tüketici için amaçlanan ürünleri ve tüketici için amaçlanmamış olsa bile makul ölçüde öngörülebilir koşullarda tüketici tarafından kullanılabilecek ürünleri kapsar (m.2/2); bir hizmet esnasında tüketicilere sunulan ürünlere uygulanır, fakat tüketiciye hizmet sunanların kullandığı veya işlettiği ekipmanları kapsamaz (m.2/4).

Bu hükümler birlikte okunduğunda değerlendirmemize göre şu ayrım yapılabilir: Aynı model sandalye hem perakendede tüketiciye hem de işletmelere satılıyorsa, ürün tüketici ürünü niteliğini korur ve imalatçı ile ithalatçının yükümlülükleri değişmez. Yalnızca profesyonel kullanım için tasarlanıp satılan bir ürünün bile tüketici tarafından makul ölçüde öngörülebilir şekilde kullanılması mümkünse genel ürün güvenliği hükümleri gündeme gelebilir. Kafede müşterinin oturduğu sandalye, müşteriye hizmet sırasında sunulan ürün olarak görülebilir; bu ise işletmeciyi değil, ürünü piyasaya arz eden imalatçı ve ithalatçıyı ilgilendirir. Kesin sonuç, ürünün pazarlanma biçimine ve somut olaya göre değişir.

Bu ayrım özellikle iki noktada önem taşır. Birincisi, kurumsal alıcıya satış yapan üretici “ürünüm tüketici ürünü değil” savunmasıyla Tebliğin dışına çıkmayı amaçlıyorsa, satış kanallarını, katalogları ve e-ticaret sayfalarını bu savunmayla tutarlı hâle getirmelidir. İkincisi, bir kaza sonrasında işletmenin kendi kusuru ile ürünün güvensizliği birbirinden ayrılmalıdır; tazminat ve ceza sorumluluğu başlığında bu konuya dönülecektir.

Yetkili Kuruluş: Ticaret Bakanlığı ve GÜBİS’teki Durum

Ticaret Bakanlığının “Yetkili PGD kuruluşları ve sorumlu oldukları ürün grupları” sayfasında “Mobilyalar” grubu, “İç ve dış mekan mobilyası, yatak, baza vb.” açıklamasıyla Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda gösterilir. Aynı listede mobilyanın tekstil ve deri içeren bölümü ile minder ve sandalye örtüsü gibi ürünler tekstil grubunda sayılır. Tebliğ m.8 de Tebliğ kapsamındaki ürünlerin piyasa gözetimi ve denetiminin Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak Bakanlıkça yapılacağını öngörür.

GÜBİS (Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi), yetkili kuruluşların aldığı önlemlerin ilan edildiği kamuya açık sistemdir. Yetkili kuruluş, iktisadi işletmecinin aldığı düzeltici önlemleri ve kendi aldığı önlemleri kendi internet sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ivedilikle ilan eder (7223 m.16/8). İlan kayıtlarımıza göre 05.05.2026–05.11.2026 döneminde yayımlanan 20 ilanın hiçbiri oturma elemanı veya masaya ilişkin değildir; ilanların büyük bölümü oyuncak ve bebek-çocuk giyimindedir. Güncel dağılım için GÜBİS Rehberi sayfasındaki istatistik bölümüne bakılabilir. İlanın sonuçları ve kaldırılması için firmam GÜBİS’te ilan edildi yazımız yol gösterir.

İlan sayısının düşük olması denetim yapılmadığı anlamına gelmez. Bakanlık, şikâyet ve ihbar üzerine veya program dâhilinde denetim yapabilir; ilanlar ise yalnızca önlem kararı kesinleşen veya uygulanan dosyaları yansıtır. Yaz sezonu öncesinde stok yapan ithalatçılar ve büyük perakendeciler için en uygun zaman, sezon başlamadan önce belge dosyasını tamamlamaktır.

İmalatçı, İthalatçı, Dağıtıcı ve Pazaryeri: Kim Neden Sorumlu?

7223 sayılı Kanun yükümlülükleri tedarik zincirindeki role göre dağıtır. İmalatçı ürünü güvenli tasarlamak ve üretmek, model veya parti numarası ile iletişim bilgilerini ürüne koymak, Türkçe kullanım ve güvenlik talimatı vermek ve uygunsuzluk öğrendiğinde düzeltici önlem almakla yükümlüdür (m.7). İthalatçı piyasaya yalnızca teknik düzenlemesine veya genel ürün güvenliği mevzuatına uygun ürün arz eder ve imalatçının yükümlülüklerini yerine getirdiğini teyit eder (m.9/1-a, b). Dağıtıcı, ürünü piyasada bulundurmadan önce gerekli işaret, belge ve Türkçe talimatın bulunduğunu doğrular ve uygun olmadığını bildiği ürünü satamaz (m.10/1-a, b).

Dağıtıcının özel bir riski vardır: Ürünün imalatçısı, yetkili temsilcisi veya ithalatçısı tespit edilemezse ve dağıtıcı yetkili kuruluşun bildiriminin tebliğinden itibaren on iş günü içinde bu bilgileri, bilmiyorsa tedarik zincirinde kendisinden önceki işletmecinin bilgilerini bildirmezse, bu Kanun kapsamında imalatçı kabul edilir (m.11/2). Mağaza ve toptancının yükümlülükleri dağıtıcıya ürün güvenliği cezası, pazaryeri satıcısının durumu ise pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası yazımızda ayrıntılı olarak incelenmiştir. Yurt dışındaki üretici adına Türkiye’de iş gören temsilci için yetkili temsilcinin sorumluluğu yazımıza bakılabilir.

Bütün iktisadi işletmeciler, tedarik zincirinde kendilerinden önce ve sonra gelen işletmecinin bilgilerini ürünü piyasaya arz ettikleri veya bulundurmaya başladıkları tarihten itibaren en az on yıl boyunca muhafaza eder ve yetkili kuruluşun talebi hâlinde sunar (m.12/1). Bu yükümlülük elektronik ortamda satış yapanlar ve aracı hizmet sağlayıcılar için de geçerlidir (m.12/2). Mevsimlik ürünlerde fatura ve irsaliye kayıtlarının dağınık tutulması, toplatma kararında hangi bayiye hangi partinin gittiğinin gösterilememesine yol açar.

İthalatta TAREKS Var mı? 2026/12 ve 2026/17 Sayılı Tebliğler

Ticaret Bakanlığı, ithalat aşamasında ürün güvenliği denetimini her yıl yayımlanan ithalat denetimi tebliğleriyle ve TAREKS (Riske Dayalı Ticarette Teknik Denetim Sistemi) üzerinden yürütür. 2026 yılı için 31/12/2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerreri ile yayımlanan iki tebliğ dış mekân mobilyası bakımından incelenmelidir.

Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/12), Ek-1’de yer alan ürünlerin ithalatta Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliğe, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine, Biyosidal Ürünler Yönetmeliğine ve Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğine uygunluğunun denetimine ilişkin usul ve esasları düzenler (m.1/1). Tebliğin Ek-1’i GTİP sırasıyla düzenlenmiştir ve mobilya donanımı (8302.42 rayları ve menteşeleri) satırlarını içerir; 9401 (oturmaya mahsus mobilyalar) ve 9403 (diğer mobilyalar) pozisyonlarına ait bir satır ise bulunmaz. Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (2026/17) ise 9401 pozisyonunda yalnızca çocuklara yönelik ürünleri (örneğin yüksek sandalye, yürüteç, taşıyıcı) sayar; Ek-1’deki standartlar arasında TS EN 581-1 yer almaz.

Tebliğ m.7, AB üyesi bir ülkede yasal olarak piyasada bulundurulan ürünlerin Tebliğ kurallarına uygun olduğunun varsayılacağını ve bu kuralın 12/3/2021 tarihli ve 31421 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Düzenlenmemiş Alanda Karşılıklı Tanıma Yönetmeliği çerçevesinde uygulanacağını öngörür. AB pazarında yasal olarak satılan bir bahçe sandalyesini Türkiye’ye getiren ithalatçı, bu varsayımdan yararlanmak için ürünün AB’de yasal olarak piyasada bulunduğunu gösteren belgeleri dosyasında tutmalıdır.

Denetim, Numune ve Test: Süreç Nasıl İşler?

Yetkili kuruluş, piyasaya arz edilmesi hedeflenen, arz edilen, piyasada bulundurulan veya hizmete sunulan ürünleri depoda, nakil aracında, iş yerinde ve üretim tesisinde denetleyebilir ve denetime ilişkin belge, bilgi ve kayıt isteyebilir (7223 m.16/1). Denetim; işaret veya belge kontrolü, duyusal inceleme ve gerektiğinde numune alınarak yerinde muayene veya test yoluyla yapılır ve kayıt altına alınır (m.16/2). Uzaktan iletişim araçlarıyla kimlik açıklanmadan satın alınan ürünler de numune olarak esas alınabilir (m.17/4).

Bir ürünün risk taşıdığına dair yeterli gerekçe bulunduğunda yetkili kuruluş risk değerlendirmesi yapar; ürünün ciddi risk taşıyıp taşımadığına ilişkin nihai karar, tehlikenin niteliği ve gerçekleşme olasılığı dikkate alınarak bu değerlendirmeye dayanır (m.16/3). Daha yüksek bir güvenlik seviyesinin mümkün olması veya piyasada daha düşük riskli ürünlerin bulunması, ürünün güvensiz olduğu anlamına gelmez (m.16/3, son cümle). Bu cümle, “rakip ürünün kilit mekanizması daha iyi” şeklindeki gerekçelere karşı savunmada sık başvurulan bir dayanaktır. Denetim günü yapılacaklar için Ticaret Bakanlığı denetimi geldi: ilk 24 saat yazımız hazırlanmıştır.

Test veya muayene sonucunda ürünün uygun olmadığı tespit edilirse numune, test, muayene ve bunlara ilişkin diğer giderler imalatçı veya ithalatçı tarafından karşılanır (m.15/7). Numune imalatçı veya ithalatçı dışındaki bir kişiden (örneğin bir mağazadan) alınmışsa numune bedeli imalatçı veya ithalatçı tarafından numunenin alındığı kişiye ödenir (m.7/2, m.9/2); bu yükümlülüğe aykırılık toplam numune bedelinin beş katına kadar idari para cezası gerektirir (m.20/6).

Etiket, talimat veya teknik dosya gibi biçimsel eksikliklerde yetkili kuruluş, risk değerlendirmesinin sonucundan bağımsız olarak uygunsuzluğun giderilmesini ister; giderilmezse Kanundaki önlemlerden uygun olanların alınmasını talep eder; uygunsuzluk devam ederse piyasaya arzı yasaklar veya kısıtlar ya da ürünün geri çağrılmasını veya piyasadan çekilmesini sağlar (m.16/4). Türkçe talimat eksikliğinin bu yolla nasıl ele alındığı {a(“ce”, “Türkçe etiket ve belge uygunsuzluğu”)} yazımızda açıklanmıştır.

Hangi Önlemler Alınır? Uygunsuzluğun Giderilmesi, Piyasaya Arz Yasağı, Toplatma, İmha ve İlan

İktisadi işletmeci, yükümlülükleri ölçüsünde düzeltici önlemleri orantılılık ilkesine uygun olarak zamanında ve etkili şekilde alır; almazsa yetkili kuruluş, gerektiğinde süre de koyarak 7223 m.16/6’da sayılan önlemlerin alınmasını ister. İşletmeci önlemleri almaz, zamanında almaz, aldığı önlemler eksik veya yetersiz bulunur ya da işletmeci tespit edilemezse yetkili kuruluş m.16/6-d’deki önlemleri kendisi alır (m.17/1).

Geri çağırma, alınan diğer önlemlerin riski ortadan kaldırmakta yetersiz kaldığı durumlarda işletmecinin kendiliğinden veya yetkili kuruluşun talebi üzerine başvurduğu önlemdir (m.19/1). Geri çağırma duyurusu m.18/1’deki asgari bilgilere ek olarak ürünün teslim alınacağı veya onarılacağı adresleri ve kullanıcıya sunulan seçenekleri içerir (m.19/2). Ürünü teslim eden kullanıcıya sorunun giderilmesi, teslim tarihindeki perakende satış değerinin ödenmesi veya güvenli ve eş değer bir ürünle değiştirme seçeneklerinden en az biri sunulur (m.19/3); bütün masraflar geri çağıran işletmeciye aittir ve kullanıcıya ek maliyet yüklenemez (m.19/4). Toplatma sonrası düzeltici önlem planı ve imha süreci düzeltici önlem planı yazımızda adım adım anlatılmıştır.

Uygunsuzluğu kendisi tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/1). Bu nedenle sezon içinde müşteri şikâyetleriyle bir tasarım sorununu fark eden ithalatçı için gönüllü geri çağırma seçeneği, idari para cezası riskini ortadan kaldırabilecek bir yoldur; ancak “kendiliğinden” şartı, Bakanlığın talebi veya uyarısından önce harekete geçilmesini gerektirir.

2026 İdari Para Cezaları: Dış Mekân Mobilyasında Hangi Bent Uygulanır?

7223 m.20’deki tutarlar her yıl yeniden değerlenir. 1/1/2026–31/12/2026 arasında geçerli tutarlar, 31/12/2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ile belirlenmiştir; aşağıdaki tablo mevzuat.gov.tr’deki 7223 metnine işlenmiş 2026 değerlerini gösterir.

Cezanın belirlenmesinde aykırılığın büyüklüğü ve yaptırım uygulanacak kişinin ekonomik durumu dikkate alınır (m.20/11). Birinci fıkranın (c), (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen aykırılıklarda aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7). İki yıl içinde tekrar hâlinde her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8); tekerrür ve içtima konuları ürün güvenliği cezasında tekerrür yazımızda ayrıntılıdır. İdari para cezası, önlemlerin uygulanmasına engel değildir (m.20/9) ve tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10).

Savunma, İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması: Süreler

Ürünün ciddi risk taşıdığı hâller dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce işletmeciye savunma için on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verir (7223 m.16/5). Karar tebligatında kararın gerekçeleri, varsa çözüm önerileri, yasal itiraz yolları ve süreleri belirtilir (m.16/5). Savunma yazısının içeriği ve eklenecek belgeler için ürün güvenliği savunma yazısı yazımıza bakılabilir.

7223 kapsamında verilen idari yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulur (m.22/2). İdare mahkemesinde dava açma süresi, özel kanunda ayrı süre yoksa altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz; telafisi güç veya imkânsız zarar ve açık hukuka aykırılık şartlarının birlikte bulunması hâlinde yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir (İYUK m.27/1-2). İtiraz, dava ve yürütmenin durdurulması stratejisi ürün güvenliği idari para cezasına itiraz yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Yaralanma Hâlinde Tazminat ve Ceza Sorumluluğu

Ürün bir kişiye veya mala zarar verirse imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1). Zarar gören, zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat etmelidir (m.6/2). Birden fazla imalatçı veya ithalatçı sorumluysa müteselsilen sorumlu olurlar (m.6/3); sorumluluğu kaldıran veya azaltan sözleşme hükümleri hükümsüzdür (m.6/4). Tazminat miktarında Türk Borçlar Kanunu uygulanır (m.6/5). Zamanaşımı, zararın ve yükümlünün öğrenildiği tarihten itibaren üç yıl ve her hâlde zararın doğduğu tarihten itibaren on yıldır (m.6/6).

İmalatçı veya ithalatçı, ürünü piyasaya kendisinin arz etmediğini, uygunsuzluğun dağıtıcının, üçüncü kişinin müdahalesinden veya kullanıcıdan kaynaklandığını ya da uygunsuzluğun teknik düzenlemelere veya diğer zorunlu teknik kurallara uygun üretimden kaynaklandığını ispat ederse hem idari yaptırımlar uygulanmaz hem de m.6’daki tazminat sorumluluğu kalkar (m.21/2-3). Zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir veya tamamen kaldırabilir (m.21/4). Dış mekân mobilyasında “azami taşıma ağırlığının aşılması”, “ürünün eğimli zeminde veya amacı dışında kullanılması” veya “katlanır ürünün kilitlenmeden kullanılması” savunmaları ancak bu uyarılar ürüne ve Türkçe talimata açıkça konmuşsa güç kazanır. Tazminat davasında savunma stratejisi için güvensiz ürün nedeniyle tazminat davası yazımıza bakılabilir.

Bir kafe veya otel işletmesinde misafirin yaralanması durumunda işletmenin kendi bakım ve kullanım kusuru ile ürünün güvensizliği birbirinden ayrılmalıdır. İşletme, ürünü piyasaya arz eden işletmeciye karşı genel hükümlere göre rücu edebilir; ithalatçı da yabancı tedarikçiye karşı sözleşme ve uluslararası satım hukukuna göre hareket edebilir. Ölüm veya yaralanma hâlinde soruşturma açılması mümkündür; masumiyet karinesi gereği her somut olayda kusurun ayrıca ispatı gerekir. Bu konuda güvensiz ürün nedeniyle yöneticinin ceza sorumluluğu yazımız bilgi verir.

Varsayımsal Örnekler, Sık Yapılan Hatalar ve Adım Adım Yol Haritası

Sık yapılan hatalar:

• Ürünün CE işareti taşımadığı için “denetim dışı” olduğunu düşünmek: Dış mekân mobilyasında CE öngörülmemiştir, fakat Tebliğ ve genel ürün güvenliği yükümlülükleri vardır.
• TAREKS’e tabi olmamayı güvenlik belgesine gerek olmadığı şeklinde yorumlamak.
• Yabancı tedarikçinin test raporunu model, malzeme ve üretim partisi eşleşmesini kontrol etmeden kabul etmek.
• Azami kullanıcı ağırlığı, katlama ve kilit uyarıları gibi bilgileri yalnızca yabancı dilde veya yalnızca piktogramla vermek (7223 m.7/1-ğ, 9/1-e).
• Kendi markasıyla satış yapan perakendecinin, imalatçı sayıldığını (m.11/1) gözden kaçırması.
• Savunma süresini ürünün test edilmesini beklemek için harcamak; ek süre talebinin yazılı yapılmaması.
• İdari para cezasını indirimli ödedikten sonra dava hakkının ortadan kalktığını düşünmek.

Adım adım yol haritası (savunma yazısı veya toplatma kararı geldiğinde):

1. Tebliğ tarihini, savunma süresini ve dava süresini takvime yazın.
2. Ürünün Tebliğ ekindeki yerini (sıra 9) ve standart başlığını yazı ile karşılaştırın; ürün başka bir satıra veya mevzuata giriyorsa bunu not edin.
3. Test raporunu, numune tutanağını ve şahit numune durumunu inceleyin; rapordaki standart baskısını kontrol edin.
4. Satılan ve stokta kalan adetleri, partileri ve bayi listesini izlenebilirlik kayıtlarından çıkarın (m.12).
5. Uygulanabilir düzeltici önlemleri (onarım, ek parça, uyarı, kısmi toplatma) maliyet ve süreleriyle belirleyin.
6. Savunmayı Resmî Gazete metnine, teknik delile ve orantılılık ilkesine dayandırın (m.16/4–16/6).
7. Karar sonrasında ödeme, dava ve yürütmenin durdurulması seçeneklerini birlikte değerlendirin.
8. Tedarikçiye ihbarı ve rücu hakkını sözleşme süreleri içinde kullanın.

Sezon öncesinde bu adımların büyük bölümü önleyici olarak yapılabilir. İmalatçı ve ithalatçılar için iç denetim, teknik dosya ve kriz planı önerilerini ürün güvenliği uyum programı yazımızda derledik. Ürün AB’ye de ihraç ediliyorsa, AB’de Safety Gate bildirimi ihtimali için AB Safety Gate bildirimi yazımız ayrıca incelenebilir. Teşhir veya ikinci el olarak satılan bahçe mobilyası için ikinci el ve teşhir ürün yazımızdaki değerlendirmeler geçerlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bahçe ve kamp sandalyesinde CE işareti zorunlu mu?

Hayır. Dış mekân oturma elemanları ve masaları için CE işareti öngören bir teknik düzenleme bulunmaz. Bu ürünler 7223 sayılı Kanun, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği ve Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğine tabidir; Tebliğ ekinin 9. satırı TS EN 581-1 standardını gösterir.

Tebliğ ekinin 9. satırında hangi standart var?

TS EN 581-1 “Dış mekan mobilyası – Kamplarda, evlerde ve umuma açık yerlerde kullanılan oturma elemanları ve masalar – Bölüm 1: Genel emniyet gereklilikleri”. Satır 25/11/2022 tarihli ve 32024 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle bugünkü hâlini almış ve 1/12/2022’de yürürlüğe girmiştir.

TS EN 581-1’e uygun olmayan ürün otomatik olarak güvensiz mi sayılır?

Hayır. Tebliğ m.5/1’e göre temel gereklere uygunluk, ilgili iktisadi işletmeci başka türlü ispatlamadıkça ekteki standart dikkate alınarak değerlendirilir. İşletmeci ürünün temel gerekleri başka bir yolla karşıladığını ispat edebilir; ancak standarda uygunluk da yetkili kuruluşun önlem almasını tek başına engellemez (GÜG m.5/7; 7223 m.15/6).

Katlanır kamp sandalyesi ithalatında TAREKS başvurusu gerekir mi?

2026/12 sayılı Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliğinin Ek-1’inde 9401 ve 9403 pozisyonlarına ait satır bulunmaz; 2026/17 sayılı Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği ise yalnızca çocuklara yönelik ürünleri sayar ve TS EN 581-1’i içermez. Bu nedenle yetişkinlere yönelik kamp sandalyesi bu iki tebliğ kapsamında TAREKS’e tabi değildir. GTİP tespiti ve başka düzenlemeler bakımından kontrol ithalatçının sorumluluğundadır.

Dış mekân mobilyasını hangi kurum denetler?

Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü. Bakanlığın yetkili PGD kuruluşları listesinde “Mobilyalar” grubu “iç ve dış mekân mobilyası, yatak, baza vb.” olarak bu birimin sorumluluğunda gösterilir.

Kafe ve restoranlara satılan masa ve sandalyeler de kapsamda mı?

Değerlendirmemize göre aynı ürün tüketiciye de satılıyorsa veya tüketicinin makul ölçüde öngörülebilir şekilde kullanması mümkünse genel ürün güvenliği hükümleri uygulanır (GÜG m.2/2). Yönetmelik hizmet sırasında tüketicilere sunulan ürünlere de uygulanır, ancak hizmet sunanların kullandığı veya işlettiği ekipmanları kapsamaz (m.2/4). Sonuç ürünün pazarlanma biçimine göre değişir.

Dış mekân mobilyasında 2026 idari para cezası ne kadar?

İmalatçı ve ithalatçı için ürün güvenliğine ilişkin hükümlere aykırılıkta 434.505 TL’den 4.345.058 TL’ye kadar; güvenlik dışındaki hükümlere aykırılıkta 173.801 TL’den 1.738.022 TL’ye kadar idari para cezası öngörülür (7223 m.20/1-a, b; 2026/13 sayılı Tebliğ değerleri). Türkçe talimat ve izlenebilirlik gibi yükümlülüklerde aralık 60.830 TL – 608.307 TL’dir (m.20/1-e).

Savunma için ne kadar süre verilir?

Ciddi risk hâli dışında yetkili kuruluş nihai karardan önce on iş gününden az olmamak üzere makul bir savunma süresi verir (7223 m.16/5). Karar tebligatında gerekçe, varsa çözüm önerileri, itiraz yolları ve süreleri belirtilir.

Toplatma kararına veya cezaya karşı dava süresi kaç gün?

7223 kapsamındaki idari yaptırımlara karşı İYUK hükümlerine göre idari yargı yolu açıktır (m.22/2). İdare mahkemesinde dava süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Dava açmak işlemin yürütülmesini durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir (İYUK m.27).

Cezayı indirimli ödersem dava açabilir miyim?

Evet. Kabahatler Kanunu m.17/6 uyarınca ödeme süresi içinde yapılan ödemede %25 indirim uygulanır ve ödeme, kişinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. 7223 m.20/10’a göre ödeme süresi tebliğden itibaren bir aydır.

Kendiliğimden toplatırsam ceza alır mıyım?

Uygunsuzluğu kendisi tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye 7223 sayılı Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/1).

Sandalye kırıldı ve kullanıcı yaralandı; tazminattan kim sorumlu?

İmalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür (7223 m.6/1); zarar gören, zararı ve nedensellik bağını ispat eder. Uygunsuzluğun kullanıcıdan veya üçüncü kişinin müdahalesinden kaynaklandığı ispatlanırsa sorumluluk kalkar; kullanıcının kusuru tazminatı azaltabilir veya kaldırabilir (m.21/2-4). Zamanaşımı üç yıl ve her hâlde on yıldır (m.6/6).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; bahçe, balkon ve kamp mobilyası ile diğer mobilya ürünlerine ilişkin dosyalarda ürünün Tebliğ ekindeki yerinin ve uygulanacak standardın belirlenmesi, test raporu ve numune incelemesi, savunma, düzeltici önlem planı, piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezasına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması ile tedarik ve rücu sözleşmeleri konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.5, 6, 7, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 25 ve Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ile belirlenen 2026 tutarları (mevzuat.gov.tr metni); Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği (RG 03/05/2016-29701) m.1, 2, 5, 6, 7, 8, 9, 11 ve eki; değişiklik tebliğleri RG 31/12/2018-30642 (4. mük.), RG 25/11/2022-32024 (m.1–6; ek sıra 9) ve RG 09/04/2025-32865; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 5; Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (2026/12) m.1 ve Ek-1 ile Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (2026/17) m.1, Ek-1 ve Ek-2 (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer; ekler taranmış görüntüden okunmuştur); 2577 sayılı İYUK m.7, 27; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/6; Ticaret Bakanlığı “Yetkili PGD kuruluşları ve sorumlu oldukları ürün grupları” sayfası (erişim 09.11.2026). TS EN 581-1 standart metni bu yazıda aktarılmamıştır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyada hukuki değerlendirme yerine geçmez.