26 Ekim 2026

Boşanmada Cevaba Cevap (Replik) ve İkinci Cevap (Düplik) Dilekçesi Örneği: HMK 136, 141 ve Süreler

Boşanma davasında dilekçeler aşaması dört dilekçeden oluşur. Davacı, cevap dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevaba cevap (replik) dilekçesi; davalı da bu dilekçenin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde ikinci cevap (düplik) dilekçesi verebilir (HMK m.136/1). Bu iki dilekçe, iddia ve savunmanın serbestçe genişletilip değiştirilebildiği son aşamadır; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yeni vakıa ileri sürmek ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle mümkündür (HMK m.141). Yargıtay, cevaba cevap dilekçesiyle yeni bir talep de eklenebileceğini kabul etmektedir. Yeni vakıa, yeni talep ve yeni delil bu dilekçelerde eksiksiz yazılmalı; dava tarihinden sonraki olaylar ise ayrı bir davaya konu edilmelidir. Aşağıda üç dilekçe örneği bulunuyor.

Güncel durum (26 Ekim 2026). HMK m.136 ve m.141, 31.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla değiştirilmemiştir; m.141’in bugünkü metni 7251 sayılı Kanunla (2020) getirilmiştir. 7589 sayılı Kanun kısmi davada bir defalık talep artırımını (HMK m.109/4) ve duruşma aralarına üç aylık üst sınırı (HMK m.147) getirmiştir (ikincil kaynak). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, dava dilekçesinde yer almayan yeni bir talebin kısmen ıslahla davaya eklenemeyeceğine karar vermiştir (K.2026/1); bu nedenle talepler dilekçeler aşamasında tamamlanmalıdır.

Replik ve düplik dilekçenizi süresinde ve eksiksiz hazırlayalım

Cevaba cevap, ikinci cevap, karşı davaya cevap, yeni vakıa ve delil bildirimi: Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kısa Cevaplar

Tablo: Replik ve düplik hakkında kısa cevaplar

SoruKısa cevapDayanak
Replik ne zaman verilir?Cevap dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftaHMK m.136/1
Düplik ne zaman verilir?Replik dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftaHMK m.136/1
Süre kesin mi?Evet; kaçırılırsa hak düşerHMK m.94/1, 94/3
Yeni vakıa eklenebilir mi?Evet; bu dilekçelerde serbestçeHMK m.141/1
Yeni talep eklenebilir mi?Yargıtay’a göre cevaba cevapla eklenebilirY2HD, K.2022/7577
Sonra yeni iddia?Yalnız ıslah veya açık muvafakatleHMK m.141/2
Dava açıldıktan sonraki olay?Bu davada kusur olarak esas alınmaz; ayrı davaY2HD, K.2015/13216
Basit yargılamada?Cevaba cevap ve ikinci cevap verilmezHMK m.317/3
Karşı dava varsa?Replik ve karşı davaya cevap tek dilekçedeHMK m.135, 136

Dilekçeler aşamasının ilk iki halkası için boşanma dava dilekçesi örneği ve boşanma cevap dilekçesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.

Replik ve Düplik Nedir? Dilekçeler Aşamasındaki Yeri

Boşanma davası yazılı yargılama usulüne göre görülür ve dava, dilekçelerin karşılıklı verilmesiyle başlar. Kanun bu aşamada dört dilekçe öngörür: dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesi. Uygulamada cevaba cevap dilekçesine “replik”, ikinci cevap dilekçesine “düplik” denir. HMK m.136/1’e göre davacı, cevap dilekçesinin kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevaba cevap dilekçesi; davalı da davacının cevabının kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde ikinci cevap dilekçesi verebilir.

Bu iki dilekçe hakkında dava ve cevap dilekçelerine ilişkin hükümler, niteliğine aykırı düşmediği sürece kıyasen uygulanır (HMK m.136/2). Vakıaların sıra numarası altında özeti, her vakıanın hangi delille ispat edileceği, hukuki sebepler ve açık bir sonuç bu dilekçelerde de yer almalıdır (HMK m.119, 129; YHGK, E.2017/3098, K.2021/546; ikincil kaynak).

Tablo: Boşanma davasında dilekçeler aşaması

SıraDilekçeKim verir?SüreDayanak
1Dava dilekçesiDavacıDava açılırkenHMK m.118, 119
2Cevap dilekçesiDavalıTebliğden itibaren iki hafta; bir defa en çok bir ay ek süreHMK m.127
3Cevaba cevap (replik)DavacıCevabın tebliğinden itibaren iki haftaHMK m.136/1
4İkinci cevap (düplik)DavalıRepliğin tebliğinden itibaren iki haftaHMK m.136/1
SonraÖn incelemeMahkemeDilekçeler karşılıklı verildikten sonraHMK m.137

Replik ve düplik isteğe bağlıdır; vermemek iddiaları kabul etmek anlamına gelmez ve boşanma sebeplerinde ikrar hâkimi zaten bağlamaz (TMK m.184/3). Asıl kayıp, genişletme ve yeni delil gösterme fırsatıdır. Sürecin tamamı için çekişmeli boşanma süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Replik ve Düplik Süreleri: Nasıl Hesaplanır?

Süreler taraflara tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar (HMK m.91). Hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen günün tatil saatinde biter (HMK m.92/2); iki haftalık süre pazartesi başladıysa iki hafta sonraki pazartesi sona erer. Resmî tatil günleri süreye dâhildir; son gün resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter (HMK m.93). Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (HMK m.445/4); UYAP’ta bu, gece yarısı demektir (YHGK, E.2023/304, K.2025/92; ikincil kaynak).

Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a-4); süre dilekçenin açıldığı günden değil bu tarihten başlar. Kanuni süreler kesindir ve süresinde yapılmayan işlemi yapma hakkı düşer (HMK m.94/1, 94/3).

Tablo: Replik ve düplik süresinin hesabı

KonuKuralDayanak
BaşlangıçDilekçenin tebliğiHMK m.91, 136/1
Elektronik tebligatUlaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda tebliğTebligat K. m.7/a-4
Bitişİki hafta sonra karşılık gelen günün sonuHMK m.92/2
Son gün tatilİlk iş günü çalışma saati sonuHMK m.93
UYAP ile gönderimGün sonuna kadarHMK m.445/4
Adli tatilTatilde biten süre, tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzarHMK m.104/1
Tatilde dilekçeVerilebilirHMK m.103/3
Sürenin niteliğiKesin; kaçırılırsa hak düşerHMK m.94

Boşanma davası adli tatilde görülen işler arasında sayılmadığından, iki haftalık süre 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasında doluyorsa kendiliğinden bir hafta uzamış sayılır (HMK m.102, 104/1). Ayrıntı için süreler, adli tatil ve eski hâle getirme ve adli tatil 2026 yazılarımıza bakabilirsiniz.

Replik İçin Ek Süre Alınabilir mi? Süre Kaçarsa Ne Olur?

Cevap dilekçesi için kanun açık bir ek süre imkânı tanır: cevabın iki hafta içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olduğu hâllerde, bu süre içinde başvuran davalıya cevap süresinin bitiminden itibaren işlemek üzere bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127). Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri için ise ayrı bir ek süre hükmü yoktur. HMK m.136/2’deki kıyas hükmü nedeniyle m.127’nin bu dilekçelere uygulanıp uygulanamayacağı tartışılabilir; ancak buna dayanan yerleşik bir uygulamadan söz etmek mümkün değildir. Güvenli yol, ek süre talebine güvenmeden dilekçeyi iki hafta içinde vermektir.

Süre kaçırıldıysa tek telafi yolu eski hâle getirmedir. Kesin süreyi elde olmayan sebeplerle kaçıran taraf, engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde eski hâle getirme isteyebilir ve kaçırılan işlemi de aynı süre içinde yapmalıdır (HMK m.95/1, 96/1, 97/1). Aynı sonuca başka bir yoldan ulaşılabiliyorsa eski hâle getirme istenemez (HMK m.95/2). İş yoğunluğu veya belge toplanamaması elde olmayan sebep sayılmaz.

Tablo: Ek süre ve sürenin kaçırılması

DurumSonuçDayanak
Cevap dilekçesi için ek süreSüre içinde istenirse bir defa, en çok bir ayHMK m.127
Replik veya düplik için ek süreAçık hüküm yok; kıyas tartışmalıHMK m.136/2
Süre geçtikten sonra verilen replikGenişletme hakkı düşmüş olurHMK m.94/3, 141/1
Elde olmayan sebepEski hâle getirme; iki haftaHMK m.95, 96
Geç dilekçedeki yeni vakıaKarşı taraf muvafakat etmezse değerlendirilmezHMK m.141
Geç dilekçedeki yeni delilMahkemenin iznine bağlıHMK m.145

Süresinden sonra verilen dilekçedeki yeni vakıalar, karşı taraf açıkça muvafakat etmedikçe dikkate alınmaz; sessiz kalmak muvafakat sayılmaz, ama muvafakat edilmediğinin yazılı bildirilmesi tartışmayı önler.

HMK 141: Genişletme Serbestisi Bu Dilekçelerde Biter

HMK m.141/1, 7251 sayılı Kanunla 2020’de değiştirilmiştir. Bugünkü metne göre taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia ve savunmalarını genişletebilir veya değiştirebilir; dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez. İkinci fıkra, ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümlerini saklı tutar.

Hukuk Genel Kurulu, genişletme yasağının cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinden sonra başladığını ve bu iki dilekçeden sonra verilen her dilekçenin yasak kapsamında olduğunu belirtmiştir (YHGK, E.2017/2269, K.2021/56). Tahkikat aşamasında taraflar kural olarak yeni vakıa ileri süremez; bu ancak açık muvafakat veya ıslahla mümkündür (YHGK, E.2023/1039, K.2025/60). Kararlar ikincil kaynaktan aktarılmıştır.

Tablo: HMK 141’in 7251 öncesi ve sonrası

Konu2020 öncesiBugün
Replik ve düplikSerbest genişletmeSerbest genişletme
Ön inceleme aşamasıAçık muvafakatle genişletmeYasak; ıslah ve açık muvafakat saklı
Duruşmaya gelmeyen tarafMuvafakati aranmazdıKural kaldırıldı
Yasağın başlangıcıDilekçeler aşamasının sonuDilekçelerin karşılıklı verilmesi
İstisnalarIslah, açık muvafakatIslah, açık muvafakat

Yargıtay, ön incelemede ilk kez ileri sürülen ve muvafakat edilmeyen şiddet ve hakaret iddialarına dayanılarak kusur yüklenemeyeceğini kabul etmiştir (Y2HD, E.2016/14184, K.2018/3716; Y2HD, E.2016/19762, K.2018/8374). Islahın şartları için ıslah ve talep artırımı, ön incelemenin işleyişi için boşanmada ön inceleme duruşması yazılarımıza bakabilirsiniz.

Cevaba Cevap (Replik) Dilekçesinde Neler Yapılır?

Replik, davacının cevap dilekçesini okuduktan sonra davasını tamamladığı dilekçedir. Cevap dilekçesindeki her yeni vakıaya tek tek karşılık verilir; toplu ve genel bir inkâr hâkime bir şey anlatmaz. Davalının ileri sürdüğü kusur iddiaları somut değilse bu eksiklik gösterilir; çünkü taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmak zorundadır (HMK m.194/1).

Replikte davacı iddiasını genişletebilir: dava dilekçesinde yazılmamış ama dava tarihinden önce yaşanmış olayları ekleyebilir, genel boşanma sebebinin yanına özel bir sebebi koyabilir veya talep sonucunu değiştirebilir (HMK m.141/1). Özel sebeplerde hak düşürücü sürelere dikkat edilmelidir: zina ve hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebeplerinde dava hakkı, sebebin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçmekle düşer; affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m.161, 162).

Tablo: Replikte yapılabilecekler

İşlemÖrnekDayanak
Cevaptaki vakıalara karşılıkKusur iddialarının somut olmadığını göstermekHMK m.194
Yeni vakıaDava öncesi hakaret mesajlarıHMK m.141/1
Yeni boşanma sebebiTMK 166 yanında TMK 162HMK m.141/1; TMK m.162
Yeni talepManevi tazminat; harcı yatırılarakHMK m.141/1; Y2HD, K.2022/7577
Yeni delilTanık, yazışma, kayıt getirtmeHMK m.136/2, 194
Affetme iddiasına cevapBarışmadan sonra devam eden olaylarY2HD, K.2014/318
Karşı davaya cevapAynı dilekçede ayrı başlıklaHMK m.135, 136

Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar boşanma sebebi kabul edilemez (Y2HD, E.2013/18374, K.2014/318); davalı barışma savunmasında bulunduysa replikte barışmadan sonra yaşanan olaylar gösterilmelidir. Affetme konusunda boşanmada affetme, özel sebepler için TMK 162 ve TMK 161 yazılarımıza bakabilirsiniz.

İkinci Cevap (Düplik) Dilekçesinde Neler Yapılır?

Düplik, davalının savunmasını tamamlayabildiği son dilekçedir. Replikte ileri sürülen yeni vakıalara, yeni boşanma sebeplerine ve yeni taleplere bu dilekçede karşılık verilir. Davalı da savunmasını serbestçe genişletebilir veya değiştirebilir (HMK m.141/1); düplik verildikten sonra yeni savunma vakıası ancak ıslah veya davacının açık muvafakatiyle ileri sürülebilir.

Zamanaşımı bir def’idir ve hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz. Yargıtay, zamanaşımı def’inin cevap veya ikinci cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiğini, aksi hâlde ancak açık muvafakat veya ıslahla dikkate alınabileceğini belirtmiştir (Y6HD, E.2022/3589, K.2023/3468; ikincil kaynak). Özel boşanma sebeplerindeki altı aylık ve beş yıllık süreler ise hak düşürücü süredir (TMK m.161/2, 162/2) ve hâkimin bunları kendiliğinden gözetmesi gerekir.

Tablo: Düplikte yapılabilecekler

İşlemÖrnekDayanak
Replikteki yeni vakıaya karşılıkOlayın tarihi, yeri ve bağlamıHMK m.194
Dava sonrası olay itirazıOlay dava tarihinden sonra yaşanmıştırY2HD, K.2015/13216
Affetme savunmasıBarışma tarihi ve sonrası birlikte yaşamTMK m.161/3, 162/3; Y2HD, K.2014/318
Hak düşürücü süreÖğrenme tarihinden itibaren altı ay geçmiştirTMK m.161/2, 162/2
Zamanaşımı def’iCevapta unutulduysa en geç düplikteY6HD, K.2023/3468
Yeni talebe savunmaManevi tazminatın şartlarının yokluğuTMK m.174/2
Kendi talepleriTedbir ve yoksulluk nafakası, tazminatHMK m.141/1; TMK m.169, 174, 175
Yemin deliline itirazBoşanma sebebi olgularda yemin önerilemezTMK m.184/2

Davalının kendi tazminat ve nafaka taleplerini düplikte de bildirmemesi ağır sonuç doğurabilir. Yargıtay, davalının süresinden sonra ileri sürdüğü yoksulluk nafakası ve tazminat talepleri hakkında, davacının açık muvafakati ve ıslah bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir (Y2HD, E.2016/21090, K.2018/8866). Tedbir nafakası için tedbir nafakası, yoksulluk nafakasındaki son değişiklik için AYM süresiz nafaka kararı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Davalı Süresinde Cevap Vermemişse Replik ve Düplik

Süresi içinde cevap dilekçesi verilmezse davalı, dava dilekçesindeki bütün vakıaları inkâr etmiş sayılır (HMK m.128). Hukuk Genel Kurulu, süresinde cevap vermeyen davalının yalnız inkâr çerçevesinde delil gösterebileceğini, yeni vakıa ileri sürmesinin ise savunmanın genişletilmesi anlamına geleceğini kabul etmiştir (YHGK, 24.06.2021, E.2017/11-144, K.2021/834; ikincil kaynak). Aynı karara dayanan değerlendirmelerde, böyle bir davalının ikinci cevap dilekçesiyle savunmasını genişletemeyeceği belirtilmektedir.

Kanun cevaba cevap süresini cevap dilekçesinin tebliğine bağladığından (HMK m.136/1), cevap verilmeyen dosyada replik ve düplik aşaması kendiliğinden oluşmaz. Bu durumda davacının dava dilekçesinde yazmadığı bir vakıayı sonradan eklemesi genel kurala, yani ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatine tabi olur. Dava dilekçesinin baştan eksiksiz yazılması bu yüzden önemlidir.

Tablo: Cevap verilmeyen veya geç verilen dosyada durum

DurumSonuçDayanak
Cevap hiç verilmediDavalı vakıaları inkâr etmiş sayılırHMK m.128
Davalının delil göstermesiYalnız inkâr çerçevesindeYHGK, K.2021/834
Davalının yeni vakıasıSavunmanın genişletilmesi; yasakYHGK, K.2021/834; HMK m.141
Geç verilen cevaptaki yeni vakıaDavacı muvafakat etmezse dikkate alınmazHMK m.94/3, 141
Delil bildirmemiş davalıya süreVerilmesi yasal değilY2HD, E.2016/24092, K.2018/10547
Davacının yeni vakıasıIslah veya açık muvafakatHMK m.141/2

Cevap süresinin ilk günlerinde yapılması gerekenler için davalı eşin ilk iki haftası yazımıza bakabilirsiniz.

Karşı Dava Açılmışsa Dilekçe Sırası

Davalı, cevap dilekçesiyle veya esasa cevap süresi içinde ayrı bir dilekçeyle karşı dava açabilir (HMK m.133/1). Dava hükümleri karşı davaya da uygulandığından asıl davacı karşı davaya, tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap verir (HMK m.127, 135). Karşı dava ve cevap dilekçesi genellikle aynı gün tebliğ edildiğinden asıl davacının cevaba cevap süresi ile karşı davaya cevap süresi aynı tarihte başlar ve uygulamada tek dilekçe verilir: “cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçesi”.

Bu dilekçede asıl dava ve karşı dava ayrı başlıklar altında yazılmalıdır. Karşı davaya cevap verilmezse asıl davacı, karşı davadaki vakıaları inkâr etmiş sayılır (HMK m.128, 135). Asıl davacı, karşı davaya karşı yeni bir karşı dava açamaz (HMK m.132/3).

Tablo: Karşı davalı boşanma dosyasında dilekçe trafiği

SıraDilekçeVerenSüre
1Dava dilekçesiDavacı—
2Cevap ve karşı dava dilekçesiDavalıİki hafta (ek süre mümkün)
3Cevaba cevap ve karşı davaya cevapDavacıİki hafta
4İkinci cevap ve karşı davada cevaba cevapDavalıİki hafta
5Karşı davada ikinci cevapDavacıİki hafta
SonraÖn incelemeMahkemeDilekçeler tamamlanınca

Süresinden sonra açılan karşı dava reddedilmez; mahkeme davaların ayrılmasına karar verir (HMK m.133/2). Karşı dava dilekçesinin içeriği için karşı dava dilekçesi örneği, şartları için boşanmada karşı dava, kusurun belirlenmesi için boşanmada kusur yazılarımıza bakabilirsiniz.

Replik ve Düplikte Yeni Talep: Tazminat ve Nafaka

Genişletme yalnız vakıalarla sınırlı değildir. Yargıtay, cevaba cevap dilekçesiyle dava konusuna yeni bir talep eklenebileceğini ve bunun aksine karar veren bölge adliye mahkemesinin kabulünün hatalı olduğunu belirtmiştir (Y2HD, E.2022/3870, K.2022/7577). Daha önce de cevaba cevap dilekçesinde ilk kez istenen manevi tazminat hakkında karar verilmemesi bozma sebebi sayılmıştır (Y2HD, 04.07.2018, E.2016/21111, K.2018/8519).

Dilekçeler aşamasından sonra durum değişir. 2015 tarihli kararlarda Yargıtay çoğunluğu, ön inceleme duruşmasında veya sonrasında istenen yoksulluk nafakası ve tazminatı savunmanın genişletilmesi saymış; muhalefet şerhleri ise bu taleplerin boşanmanın eki olarak tahkikat sonuna kadar istenebileceğini savunmuştur (Y2HD, E.2015/12132, K.2015/13292); 2025’te ise tazminatın ıslahla eklenebileceği kabul edilmiştir (Y2HD, E.2024/8063, K.2025/4093). Ancak Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, dava dilekçesinde hiç yer almayan yeni bir talebin kısmen ıslahla davaya dâhil edilemeyeceğine karar vermiştir (08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1; RG 30.06.2026, 33296). Bu karar ıslah yolunu daraltır; talepleri replik veya düplikte eksiksiz yazmak en güvenli yoldur.

Tablo: Taleplerin ileri sürülme zamanı

TalepDilekçeler aşamasındaSonrasındaDayanak
Manevi tazminatEklenebilir; harcı yatırılırIslah veya açık muvafakatTMK m.174/2; HMK m.141
Maddi tazminatEklenebilir; harcı yatırılırIslah veya açık muvafakatTMK m.174/1; HMK m.141
Yoksulluk nafakasıİstenebilirTartışmalı; ıslahTMK m.175; Y2HD, K.2018/8866
Tedbir nafakasıİstenebilirHâkim kendiliğinden de alırTMK m.169
VelayetİstenebilirHâkim kendiliğinden karar verirTMK m.182
Yeni talep (genel)SerbestKısmen ıslahla eklenemezYİBBGK, K.2026/1

Tazminat talebi eklenirken harç unutulmamalıdır. 2026 yılında nispi harç oranı binde 68,31’dir ve dörtte biri peşin alınır (Harçlar K. m.28; ikincil kaynak). Örneğin 200.000 TL manevi tazminat için peşin harç 3.415,50 TL’dir. Hesap ayrıntısı için boşanmada maktu ve nispi harç, tazminatın şartları için boşanmada manevi tazminat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dava Tarihinden Sonraki Olaylar Replikte Yazılabilir mi?

Boşanma davası açıldıktan sonra da eşlerin yükümlülükleri devam eder. Yargıtay, boşanma davasının açılmasıyla sadakat yükümlülüğünün ortadan kalkmadığını, ancak dava açıldıktan sonra gerçekleşen sadakatsizliğin görülmekte olan davada kusur olarak esas alınamayacağını; bu olguların yeni bir davaya konu edilip birleştirme yoluyla değerlendirilebileceğini belirtmiştir (Y2HD, 22.06.2015, E.2014/28212, K.2015/13216). Aynı kararda “ön inceleme sonuç tutanağı boşanma davasının yol haritasıdır” denilmiş ve ön inceleme tamamlanmadan usulüne uygun ileri sürülmeyen vakıaların incelenemeyeceği vurgulanmıştır.

Her olayın tarihi dava tarihiyle karşılaştırılmalıdır: dava öncesi olaylar replikte eklenebilir, dava sonrası ağır bir olay için ayrı dava açılıp birleştirme istenir (HMK m.166). Davalı da olayın dava tarihinden sonra yaşandığını düplikte açıkça yazmalıdır.

Tablo: Olay tarihi ve kullanılacak yol

OlayReplik veya düplikteDoğru yolDayanak
Dava öncesi, dilekçede yokEklenebilirReplik veya düplikHMK m.141/1
Dava öncesi, dilekçeler bittiEklenemezIslah veya açık muvafakatHMK m.141/2
Dava sonrası sadakatsizlikBu davada kusur olarak esas alınmazYeni dava ve birleştirmeY2HD, K.2015/13216; HMK m.166
Dava sonrası şiddetAyrıca değerlendirilirKoruma tedbiri; gerekirse yeni dava6284 s.K.; HMK m.166
Affedilen olayBoşanma sebebi sayılmazSonraki olaylara dayanmakY2HD, K.2014/318

Dava sürerken sadakat yükümlülüğü için boşanma davası devam ederken sadakat yükümlülüğü, ayrı yaşama için ayrı yaşama hakkı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Deliller, Somutlaştırma ve Boşanmaya Özgü Kurallar

Taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmak, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini belirtmek zorundadır (HMK m.194). Bu kural replik ve düplikte de geçerlidir (HMK m.136/2). Ön inceleme duruşmasına davette yapılan ihtara rağmen dilekçede gösterdiği belgeleri sunmayan veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan taraf, o delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılır (HMK m.139, 140/5). Süreler geçtikten sonra gösterilen delil ise ancak mahkemenin izniyle dinlenir (HMK m.145).

Boşanma davasının kendine özgü kuralları da delil stratejisini belirler. Hâkim, davanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz; bu olgular hakkında taraflara yemin öneremez; tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz ve hâkim delilleri serbestçe takdir eder (TMK m.184/1-4). Mal ve alacak taleplerinde yemin deliline dilekçelerde dayanılmalıdır; sonradan ilk kez gösterilen yemin delili, muvafakat yoksa hükme esas alınamaz (Y4HD, E.2016/9407, K.2017/2503).

Tablo: Replik ve düplikte delil gösterme

DelilNasıl yazılır?Dayanak
TanıkAd, adres ve hangi olay için dinleneceğiHMK m.194
YazışmalarTarih aralığı, kimin gönderdiği; suret ekteHMK m.194
Kayıt getirtmeKurum, dönem ve hat bilgisiHMK m.139, 140/5
Sosyal incelemeVelayet tartışması varsa talepTMK m.182
YeminBoşanma sebebi olgularda yokTMK m.184/2
İkrarHâkimi bağlamazTMK m.184/3
Hukuka aykırı kayıtDikkate alınmazHMK m.189/2

Delil türleri için boşanmada hangi deliller kullanılır, kayıt getirtme için HTS ve banka kayıtları, yemin için boşanma davasında yemin delili, hukuka aykırı deliller için boşanmada hukuka aykırı deliller yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tebligat ve İhtar Eksikliği

Replik ve düplik süreleri tebliğe bağlı olduğundan tebligatın geçerliliği sürenin kendisini belirler. Yargıtay, cevaba cevap dilekçesinin tebliğinde ikinci cevap süresine ilişkin ihtar bulunmadığı için tebligatı geçersiz saymış ve kararı bozmuştur (Y2HD, E.2015/24229, K.2017/3529). Dava dilekçesinin tebliği usulsüz olduğu hâlde dilekçeler karşılıklı verilmeden ön inceleme ve tahkikat yapılması da bozma sebebi sayılmıştır (Y2HD, 19.03.2018, E.2016/14366, K.2018/3489).

Dilekçeler aşaması tamamlanmadan karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkını da zedeler (HMK m.27). Yargıtay, dilekçelerin karşılıklı verilmesi tamamlanmadan dava şartı yokluğundan verilen ret kararını bu nedenle bozmuştur (Y8HD, 26.12.2017, E.2017/16071, K.2017/17590). İhtar eksikse yeniden tebliğ istenmeli, dilekçe yine de beklenmeden verilmelidir.

Tablo: Tebligat sorunları ve yapılacaklar

SorunSonuçYapılacakDayanak
İhtarsız tebligatTebligat geçersiz sayılabilirYeniden tebliğ talebiY2HD, K.2017/3529
Usulsüz tebligatTeati tamamlanmamış olurUsulsüzlüğü bildirmekY2HD, K.2018/3489
Teatiden önce ön incelemeDinlenilme hakkı ihlaliİtiraz ve kanun yoluHMK m.27
E-tebligat açılmadıBeşinci gün sonunda tebliğBildirimleri günlük kontrolTebligat K. m.7/a-4
Vekil varsaTebligat vekile yapılırVekâletnamenin dosyada olmasıTebligat K. m.11

Tensip ve tebligat sürecinin başlangıcı için boşanma davasında tensip zaptı yazımıza bakabilirsiniz.

Basit Yargılamaya Tabi Aile Davalarında Replik Yoktur

Boşanma davası yazılı yargılama usulüne tabidir; ancak boşanmadan bağımsız olarak açılan her çeşit nafaka davaları ile velayet ve vesayete ilişkin dava ve işler basit yargılama usulüne tabidir (HMK m.316/1-ç). Bu usulde cevap süresi iki haftadır ve süre içinde başvurulursa bir defaya mahsus en fazla iki hafta ek süre verilebilir (HMK m.317/2). Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilemez (HMK m.317/3); iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı dilekçelerin verilmesiyle başlar (HMK m.319).

Tablo: Yazılı ve basit yargılamada dilekçeler

KonuBoşanma (yazılı usul)Nafaka, velayet (basit usul)
Dilekçe sayısıDörtİki
Cevap süresiİki hafta; en çok bir ay ek süreİki hafta; en çok iki hafta ek süre
Replik ve düplikVarYok
Genişletme yasağıDilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonraDilekçelerin verilmesiyle
DayanakHMK m.127, 136, 141HMK m.316, 317, 319

Nafaka artırım veya velayet değişikliği davasında bütün vakıalar ve deliller dava dilekçesinde yazılmalıdır. Ayrıntı için basit yargılama usulü yazımıza bakabilirsiniz.

Düplikten Sonra: Ön İnceleme ve Takvim

Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra hâkim ön inceleme yapar (HMK m.137); uyuşmazlık konuları tespit edilir ve taraflar sulhe teşvik edilir (HMK m.140). Ön inceleme sonuç tutanağı boşanma davasının yol haritasıdır (Y2HD, K.2015/13216); replik ve düplikte yazılmayan bir vakıa tutanağa da girmez.

Tablo: Düplikten sonraki aşamalar

AşamaKuralDayanak
Ön incelemeDilekçeler tamamlandıktan sonraHMK m.137
Davetiye ihtarıBelgeler ve açıklama; aksi hâlde vazgeçmeHMK m.139, 140/5
Uyuşmazlık konularıTutanakla belirlenirHMK m.140
TahkikatYeni vakıa ancak ıslah veya açık muvafakatleYHGK, K.2025/60
Duruşma aralığıKural olarak en çok üç ay (7589)HMK m.147
IslahTahkikat sona erinceye kadar, bir kezHMK m.176, 177

Ayrıntı için duruşmaya katılmama, ön inceleme ve tahkikat ve boşanma davasını hızlandırma yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

Önemli not. Aşağıdaki dilekçeler basitleştirilmiş ve varsayımsal örneklerdir. Köşeli parantez içindeki bölümleri dosyanıza göre doldurmanız; tebliğ tarihini, olay tarihlerini ve dava tarihini kontrol etmeniz, yeni bir tazminat talebi ekliyorsanız harcını dilekçeyle birlikte yatırmanız gerekir.

1. Davacı vekilinin cevaba cevap (replik) dilekçesi (HMK 136, 141, 194; TMK 166, 174)

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Yıl/esas] DAVACI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] KONU: Davalının cevap dilekçesine karşı beyanlarımızın sunulması, iddiamızın genişletilmesi ve manevi tazminat talebimizin bildirilmesidir. Manevi tazminat talebinin peşin harcı yatırılmıştır. AÇIKLAMALAR 1. HMK 136/1 maddesi yönünden: Davalının cevap dilekçesi [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu dilekçe iki haftalık süre içinde verilmektedir. 2. HMK 194 ve TMK 166/1 maddeleri yönünden: Davalı, evlilik birliğinin müvekkilin ailesinin müdahaleleri yüzünden sarsıldığını ileri sürmüş, ancak hangi tarihte, kimin, nasıl bir müdahalede bulunduğunu açıklamamıştır. Somutlaştırılmamış bu iddia ispata elverişli değildir. Müvekkilin ailesi başka bir şehirde yaşamakta, ortak konuta yılda birkaç kez ve davalının bilgisiyle gelmektedir; bu ziyaretlerin hiçbirinde taraflar arasında bir tartışma yaşanmamıştır. 3. TMK 197 maddesi yönünden: Davalı, müvekkilin [tarih] tarihinde ortak konutu terk ettiğini ve bunun müvekkilin kusuru olduğunu ileri sürmektedir. Müvekkil, davalının [tarih] tarihli tehdit içeren mesajlarından sonra kişiliği ve huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğü için çocukla birlikte annesinin evine geçmiştir. Bu ayrılış haklı bir sebebe dayanır ve müvekkile kusur olarak yüklenemez. Mesajların ekran görüntüleri dilekçe ekindedir. 4. HMK 141/1 maddesi yönünden: Dava dilekçesinde genel olarak değindiğimiz hakaretlerin en ağırı, dava tarihinden önce, [tarih] tarihinde müvekkilin iş yerinde ve çalışma arkadaşlarının önünde yaşanmıştır. Davalı bu olayda müvekkile yüksek sesle hakaret etmiş ve onu iş yerinden zorla çıkarmaya çalışmıştır. İddiamızı bu olayla genişletiyoruz. Olayın tanığı [ad soyad] olup yalnızca bu olay hakkında dinlenmesini istiyoruz. 5. TMK 166/1 maddesi ve barışma iddiası yönünden: Davalı, tarafların [tarih] tarihinde barıştığını ve önceki olayların affedildiğini ileri sürmüştür. Taraflar o tarihte kısa bir süre aynı evde kalmış olsa da müvekkil davalının davranışlarını affetmemiştir. Kaldı ki yukarıda açıklanan tehdit mesajları ve iş yerindeki olay davalının gösterdiği tarihten sonra yaşanmıştır. Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olayların boşanma sebebi sayılamayacağı ilkesi, barışma iddiasından sonraki olaylar bakımından uygulanamaz. 6. TMK 184/3 maddesi yönünden: Davalının kusurun kabulü olarak gösterdiği [tarih] tarihli özür mesajı tartışmayı yatıştırmak için yazılmıştır; boşanma sebeplerine ilişkin olgularda ikrar hâkimi bağlamaz. 7. TMK 174/2 ve HMK 141/1 maddeleri yönünden: Davalının hakaret ve tehditleri müvekkilin kişilik haklarına doğrudan saldırı niteliğindedir. Bu nedenle [tutar] TL manevi tazminat talep ediyoruz. Talep, iddianın serbestçe genişletilebildiği bu dilekçe ile ileri sürülmektedir. Yargıtay da cevaba cevap dilekçesiyle eklenen talep hakkında karar verilmesi gerektiğini kabul etmektedir (Y2HD, E.2022/3870, K.2022/7577). Talebin peşin harcı yatırılmış, makbuz ektedir. 8. HMK 194/2 maddesi yönünden: Tehdit mesajları için ekteki ekran görüntülerine, iş yerindeki olay için tanık [ad soyad]’ın dinlenmesine ve iş yerinin kamera kayıtlarının getirtilmesine dayanıyoruz. DELİLLER: Dava dilekçesinde gösterilen deliller; mesaj ekran görüntüleri; tanık [ad soyad]; iş yeri kamera kayıtları; harç makbuzu; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.166, 174, 184, 197; HMK m.136, 141, 194 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Dava dilekçemizdeki taleplerimiz saklı kalmak üzere; tarafların TMK 166/1 uyarınca boşanmalarına, [tutar] TL manevi tazminatın karar kesinleştiğinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, davalının cevap dilekçesindeki taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı vekili, imza]

2. Davalı vekilinin ikinci cevap (düplik) dilekçesi (HMK 136, 141; TMK 166, 169, 174, 175, 184)

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Yıl/esas] DAVACI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] KONU: Davacının cevaba cevap dilekçesine karşı ikinci cevap dilekçemizin sunulması, savunmamızın genişletilmesi ve müvekkilin nafaka taleplerinin bildirilmesidir. AÇIKLAMALAR 1. HMK 136/1 maddesi yönünden: Davacının cevaba cevap dilekçesi [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Bu dilekçe iki haftalık süre içinde verilmektedir. 2. HMK 141/1 maddesi yönünden: Davacı, iş yerinde yaşandığını ileri sürdüğü olayın dava tarihinden önce gerçekleştiğini yazmışsa da iş yerinin giriş kayıtları ve davacının kendi mesajları, görüşmenin [tarih] tarihinde, yani davanın açıldığı [tarih] tarihinden sonra yapıldığını göstermektedir. Dava açıldıktan sonra gerçekleşen olaylar görülmekte olan davada kusur olarak esas alınamaz (Y2HD, E.2014/28212, K.2015/13216). Müvekkil o gün iş yerine çocuğun okul kaydını konuşmak için gitmiş, hakaret içeren bir söz söylememiştir. 3. TMK 166/1 maddesi ve affetme yönünden: Taraflar [tarih] tarihinde barışmış, davacı çocukla birlikte ortak konuta dönmüş ve taraflar [tarih] ile [tarih] arasında birlikte tatile gitmiştir. Bu tarihten önceki olaylar davacı tarafından affedilmiş, en azından hoşgörüyle karşılanmıştır; bu olaylar boşanma sebebi sayılamaz (Y2HD, E.2013/18374, K.2014/318). Davacının dayandığı mesajların tarih bilgisi de tamamının barışmadan önceki döneme ait olduğunu göstermektedir. 4. TMK 174/2 maddesi yönünden: Kişilik haklarına saldırı oluşturan bir eylem ispatlanmamıştır; yazışmalar karşılıklı tartışmalardan ibarettir ve davacı da ağır ifadeler kullanmıştır. İstenen tutar tarafların ekonomik durumuyla bağdaşmamaktadır. 5. TMK 184/2 maddesi yönünden: Davacı, boşanma sebebi olarak ileri sürdüğü olaylar için yemin deliline de dayanmıştır. Boşanma davasının dayandığı olgular hakkında taraflara yemin önerilemeyeceğinden bu delile başvurulamaz. 6. TMK 169 ve 175 maddeleri ile HMK 141/1 maddesi yönünden: Davanın reddi talebimiz saklı kalmak ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla bildiriyoruz: Müvekkilin düzenli bir geliri yoktur; davacı ise [meslek] olarak aylık [tutar] TL gelir elde etmektedir. Dava süresince müvekkil lehine aylık [tutar] TL tedbir nafakasına, mahkemeniz boşanmaya karar verirse müvekkil boşanma yüzünden yoksulluğa düşeceğinden aylık [tutar] TL yoksulluk nafakasına hükmedilmesini istiyoruz. Müvekkilin kusuru davacının kusurundan daha ağır değildir. Talepler, savunmanın serbestçe genişletilebildiği bu dilekçe ile ileri sürülmektedir. 7. HMK 194/2 maddesi yönünden: Barışma ve ortak tatil için konaklama belgelerine, fotoğraflara ve tanık [ad soyad]’ın dinlenmesine; iş yerindeki görüşmenin tarihi için giriş kayıtlarının getirtilmesine; tarafların gelir durumu için SGK ve banka kayıtlarının getirtilmesine dayanıyoruz. DELİLLER: Cevap dilekçesinde gösterilen deliller; konaklama belgeleri; fotoğraflar; tanık [ad soyad]; iş yeri giriş kayıtları; SGK ve banka kayıtları; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.166, 169, 174, 175, 184; HMK m.136, 141, 194 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Davanın reddine; mahkemeniz aksi kanaatte olursa, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının manevi tazminat talebinin reddine, müvekkil lehine dava süresince aylık [tutar] TL tedbir nafakasına ve boşanma hâlinde aylık [tutar] TL yoksulluk nafakasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davalı vekili, imza]

3. Karşı dava açılmış dosyada asıl davacı vekilinin cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçesi (HMK 127, 132, 135, 136; TMK 166, 174, 175, 182)

[ŞEHİR] [SAYI]. AİLE MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE DOSYA NO: [Yıl/esas] DAVACI-KARŞI DAVALI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] DAVALI-KARŞI DAVACI: [Ad soyad, adres] VEKİLİ: [Avukat adı, adres] KONU: Asıl davada cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçemizin sunulmasıdır. ASIL DAVA YÖNÜNDEN 1. HMK 127, 135 ve 136/1 maddeleri yönünden: Cevap ve karşı dava dilekçesi [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Asıl davada cevaba cevap süresi ile karşı davaya cevap süresi aynı tarihte başladığından iki dilekçe birlikte ve süresi içinde verilmektedir. 2. TMK 166/1 ve HMK 194 maddeleri yönünden: Müvekkilin aile bütçesine katkıda bulunmadığı iddiası somut değildir; müvekkilin maaşı evlilik boyunca ortak hesaba yatmış, konut kredisi bu hesaptan ödenmiştir. 3. HMK 141/1 maddesi yönünden: Davalının [tarih] tarihinde müvekkilin anne ve babasına yönelik ağır hakaretleri dava dilekçesinde yazılmamıştı. Olay dava tarihinden önce yaşanmıştır ve iddiamızı bu olayla genişletiyoruz. Olayın tanığı [ad soyad]’dır. KARŞI DAVA YÖNÜNDEN 4. TMK 166/1 maddesi yönünden: Karşı davacı, evlilik birliğinin müvekkilin kusuruyla sarsıldığını ileri sürmektedir. Karşı davada sayılan olayların büyük bölümü [yıl] yılına aittir ve taraflar o tarihten sonra yıllarca birlikte yaşamıştır. Bu olaylar karşı davacı tarafından hoşgörüyle karşılanmıştır ve boşanma sebebi sayılamaz (Y2HD, E.2013/18374, K.2014/318). Müvekkile yüklenebilecek bir kusur bulunmadığından karşı dava reddedilmelidir; kendi tam kusuruna dayanan eş boşanma kararı alamaz (YHGK, E.2014/32, K.2015/1655). 5. TMK 174/1 ve 175 maddeleri yönünden: Maddi tazminat kusursuz veya daha az kusurlu tarafa, yoksulluk nafakası ise kusuru daha ağır olmayan tarafa tanınır. Karşı davacı ağır kusurlu olduğundan maddi tazminat ve yoksulluk nafakası talepleri reddedilmelidir. Karşı davacı ayrıca [meslek] olarak düzenli gelir elde etmektedir ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşmeyecektir. SGK kayıtlarının getirtilmesini istiyoruz. 6. TMK 182 maddesi yönünden: Karşı davacı çocuğun velayetini istemektedir. Çocuk ayrılıktan bu yana müvekkille yaşamakta, okulu ve sağlık takibi müvekkil tarafından yürütülmektedir. Velayet düzenlemesinde çocuğun üstün yararı esas alınmalı, sosyal inceleme raporu alınmalı ve idrak çağındaki çocuğun görüşü dinlenmelidir (YHGK, E.2017/2-3117, K.2018/1278). 7. HMK 194/2 maddesi yönünden: Aile bütçesine katkı için banka kayıtlarına, hakaret olayı için tanık [ad soyad]’ın dinlenmesine, karşı davacının geliri için SGK kayıtlarına, velayet için sosyal inceleme raporuna ve okul kayıtlarına dayanıyoruz. DELİLLER: Banka kayıtları; tanık [ad soyad]; SGK kayıtları; okul ve sağlık kayıtları; sosyal inceleme raporu; dosya kapsamı. HUKUKİ NEDENLER: TMK m.166, 174, 175, 182; HMK m.127, 132, 133, 135, 136, 141, 194 ve ilgili mevzuat. SONUÇ VE İSTEM: Asıl davanın kabulüyle tarafların TMK 166/1 uyarınca boşanmalarına ve dava dilekçemizdeki diğer taleplerimizin kabulüne; karşı davanın ve karşı davadaki maddi ve manevi tazminat, yoksulluk nafakası ve velayet taleplerinin reddine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] — [Davacı-karşı davalı vekili, imza]

Örnek Senaryolar

Uyarı. Aşağıdaki senaryolar basitleştirilmiş ve varsayımsaldır; gerçek kişilere ait değildir.

Senaryo 1: Süre hesabı. Cevap dilekçesi 4 Kasım 2026 Çarşamba günü davacı vekilinin elektronik adresine ulaşıyor. Davacı vekili repliği 20 Kasım’da veriyor; replik 25 Kasım Çarşamba günü davalı vekilinin elektronik adresine ulaşıyor.

Senaryo 1: Değerlendirme

AdımTarihDayanak
Cevabın tebliğ sayıldığı gün9 Kasım 2026 PazartesiTebligat K. m.7/a-4
Repliğin son günü23 Kasım 2026 Pazartesi, gün sonuHMK m.92/2, 136/1, 445/4
Repliğin tebliğ sayıldığı gün30 Kasım 2026 PazartesiTebligat K. m.7/a-4
Dupliğin son günü14 Aralık 2026 Pazartesi, gün sonuHMK m.92/2, 136/1

Senaryo 2: Geç kalan talep. Davacı manevi tazminat talebini replikte değil, ön inceleme duruşmasında sözlü olarak ileri sürüyor; davalı vekili muvafakat etmediğini tutanağa geçirtiyor.

Senaryo 2: Değerlendirme

KonuSonuçDayanak
Ön incelemede yeni talepGenişletme yasağı kapsamındaHMK m.141/1
Muvafakat yokTalep bu yolla ileri sürülemezHMK m.141/2
IslahKısmen ıslahla yeni talep eklenemezYİBBGK, K.2026/1
DoğrusuTalebi replikte, harcıyla birlikte bildirmekHMK m.141/1

Adım Adım Yol Haritası

  1. Tebliğ tarihini doğru belirleyin. Elektronik tebligatta beşinci günün sonu esas alınır.
  2. Son günü takvime yazın. İki hafta sonra karşılık gelen gün; adli tatil ve resmî tatili kontrol edin.
  3. Karşı tarafın her yeni iddiasını listeleyin. Hiçbirini cevapsız bırakmayın.
  4. Olay tarihlerini dava tarihiyle karşılaştırın. Dava sonrası olaylar ayrı dava konusudur.
  5. Yeni vakıa, talep ve delili ekleyin. Bu dilekçeden sonra kapı kapanır.
  6. Yeni tazminat talebinin harcını yatırın. Makbuzu dilekçeye ekleyin.
  7. Her delilin hangi vakıa için gösterildiğini yazın. HMK m.194.
  8. Ön inceleme davetiyesindeki ihtara uyun. Belgeleri ve açıklamaları süresinde verin.

Sık Yapılan Hatalar

Tablo: Replik ve düplikte sık yapılan hatalar

HataSonuçDoğrusu
Dava dilekçesini tekrar etmekYeni iddialar cevapsız kalırYalnız yeni vakıalara karşılık
Açılış tarihine göre süre saymakSüre kaçabilirKanunun tebliğ saydığı gün
Talebi ön incelemeye bırakmakGenişletme yasağıReplik veya düplikte bildirmek
Dava sonrası olayı repliğe yazmakKusur olarak esas alınmazYeni dava ve birleştirme
Delil vakıa eşleştirmesi yapmamakDelil işe yaramazHer delil için vakıa yazmak
Boşanma sebebinde yemine dayanmakYemin önerilemezTanık ve belge
Zamanaşımı def’ini unutmakKendiliğinden dikkate alınmazEn geç düplikte ileri sürmek
Karşı davaya cevap vermemekVakıalar inkâr sayılır, genişletme kaybıReplikle birlikte ayrı başlıkta

Gerçeğe aykırı beyanlar: Cevaba cevap dilekçesinde karşı tarafın gerçeğe aykırı beyanlarını belgeyle çürütme ve yeni iddiaya muvafakat etmeme için Boşanma Davasında Karşı Taraf Yalan Söylüyor: Yalan Beyanlar Nasıl Çürütülür? yazımıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Cevaba cevap (replik) dilekçesi nedir?

Davacının, davalının cevap dilekçesine karşı verdiği ve iddiasını genişletebildiği dilekçedir (HMK m.136/1, 141/1).

Replik dilekçesinin süresi ne kadardır?

Cevap dilekçesinin davacıya tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.136/1). Süre kesindir (HMK m.94).

İkinci cevap (düplik) süresi ne zaman başlar?

Cevaba cevap dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta işler (HMK m.136/1).

Replik vermezsem davayı kaybeder miyim?

Hayır; replik isteğe bağlıdır. Ancak iddiayı genişletme ve yeni delil gösterme fırsatı kaybedilir (HMK m.141/1).

Replik için ek süre alabilir miyim?

Açık bir ek süre hükmü yoktur; HMK m.127’nin kıyasen uygulanması tartışmalıdır. İki hafta içinde verin.

Repliğe dava dilekçesinde yazmadığım bir olayı ekleyebilir miyim?

Evet, olay dava tarihinden önce yaşanmışsa eklenebilir (HMK m.141/1).

Replikte manevi tazminat isteyebilir miyim?

Evet; Yargıtay cevaba cevap dilekçesiyle yeni talep eklenebileceğini kabul eder (Y2HD, K.2022/7577). Harcı yatırılmalıdır.

Davalı nafaka talebini düplikte bildirebilir mi?

Evet, savunma bu dilekçede serbestçe genişletilebilir (HMK m.141/1). Sonraya bırakılan talep reddedilebilir (Y2HD, K.2018/8866).

Dava açıldıktan sonra yaşanan olayı repliğe yazabilir miyim?

Yazılabilir ama bu davada kusur olarak esas alınmaz; ayrı dava açılıp birleştirme istenmelidir (Y2HD, K.2015/13216).

Düplikten sonra yeni iddia ileri sürülebilir mi?

Kural olarak hayır; ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakatiyle (HMK m.141/2).

Zamanaşımı def’ini düplikte ileri sürebilir miyim?

Evet; cevap veya ikinci cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir (Y6HD, K.2023/3468).

Süresinde cevap vermeyen davalı ikinci cevap dilekçesi verebilir mi?

Bu davalı yalnız inkâr çerçevesinde delil gösterebilir, yeni vakıa ileri süremez (YHGK, K.2021/834).

Karşı dava varsa kaç dilekçe verilir?

Uygulamada beş dilekçe verilir; sıra yukarıdaki tabloda gösterilmiştir (HMK m.133, 135, 136).

Elektronik tebligatta süre ne zaman başlar?

Tebligat elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a-4).

Nafaka artırım veya velayet değişikliği davasında replik verilir mi?

Hayır; bu davalar basit yargılamaya tabidir ve cevaba cevap ile ikinci cevap verilmez (HMK m.316/1-ç, 317/3).

Replikte yemin deliline dayanabilir miyim?

Boşanma sebebine ilişkin olgularda hayır (TMK m.184/2). Mal ve alacak taleplerinde yemin deliline dilekçelerde dayanılabilir.

Bu yazının kaynakları. HMK m.27, 29, 91-97, 102-104, 119, 127-129, 132-137, 139-141, 145, 147, 166, 176, 177, 189, 194, 316, 317, 319, 445; TMK m.161, 162, 166, 169, 174, 175, 182, 184, 197; Tebligat K. m.7/a, 11; 7251 s.K. m.15; 7589 s.K. (RG 31.07.2026, 33326); 492 s. Harçlar Kanunu m.28 ve (1) sayılı tarife.

Kararlar: YİBBGK, 08.05.2026, E.2021/8, K.2026/1 (RG 30.06.2026, 33296); YHGK, E.2017/3098, K.2021/546; YHGK, E.2017/2269, K.2021/56; YHGK, 24.06.2021, E.2017/11-144, K.2021/834; YHGK, E.2023/1039, K.2025/60; YHGK, E.2023/304, K.2025/92; YHGK, E.2014/32, K.2015/1655; YHGK, E.2017/2-3117, K.2018/1278; Y2HD, E.2022/3870, K.2022/7577; Y2HD, E.2016/21111, K.2018/8519; Y2HD, E.2016/21090, K.2018/8866; Y2HD, E.2016/14184, K.2018/3716; Y2HD, E.2016/19762, K.2018/8374; Y2HD, E.2016/24092, K.2018/10547; Y2HD, E.2016/14366, K.2018/3489; Y2HD, E.2015/24229, K.2017/3529; Y2HD, E.2015/12132, K.2015/13292; Y2HD, E.2014/28212, K.2015/13216; Y2HD, E.2013/18374, K.2014/318; Y2HD, E.2024/8063, K.2025/4093; Y4HD, E.2016/9407, K.2017/2503; Y6HD, E.2022/3589, K.2023/3468; Y8HD, E.2017/16071, K.2017/17590.

Kanun metinleri ve kararlar barandogan.av.tr, av-saimincekas.com, or.av.tr, hukukihaber.net, karamercanhukuk.com, erdem-erdem.av.tr ve ayboga.av.tr sayfalarından; 2026 harç oranı kpmgvergi.com’dan aktarılmıştır. Hepsi ikincil kaynaktır.

Dilekçeler aşamasını eksiksiz kapatalım

Cevaba cevap, ikinci cevap, karşı davaya cevap, yeni talep ve delil bildirimi: Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp
Post by Av. Fatma Öztürk