Boşanma Davasında Karşı Taraf Yalan Söylüyor: Yalan Beyanlar Nasıl Çürütülür? (HMK 29, 190; TCK 272)

Taraflar davanın dayanağı olan vakıaları gerçeğe uygun açıklamakla yükümlüdür (HMK m.29/2). Ancak karşı tarafın dilekçedeki gerçeğe aykırı anlatımı tek başına suç değildir; çözüm ispat hukukundadır. İddia eden ispat eder (TMK m.6; HMK m.190) ve boşanmada hâkim olgulara vicdanen kanaat getirmedikçe onları ispatlanmış sayamaz (TMK m.184/1). Yalan; çelişkilerin gösterilmesi, resmî kayıtlar, tanıkların soru ve yüzleştirmeyle sınanması, gerektiğinde isticvapla çürütülür. Mahkemede yalan söyleyen tanık için yalan tanıklık (TCK m.272/2), yemin ederek yalan söyleyen taraf için yalan yere yemin (TCK m.275) söz konusudur. Aşağıda üç dilekçe örneği bulunuyor.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Kanuni çerçeve
• Yalanın türleri ve sonuçları
• İspat yükü kimde?
• Çelişkileri yakalamak
• Resmî kayıt ve belgelerle çürütme
• Tanık beyanlarına karşı
• İsticvap
• Yemin ve yalan yere yemin
• Yalan tanıklık başvurusu
• “Yalan söylüyor” demek suç mu?
• Kötüniyet ve kusur
• Karar kesinleştikten sonra
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Tanığın yalan beyanı için boşanma davasında tanığın yalan beyanı, ispat yükü için boşanmada ispat yükü ve tanık beyanının değeri yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kanuni Çerçeve

Hukuk Muhakemeleri Kanunu taraflara iki yükümlülük getirir: dürüstlük kuralına uygun davranmak ve davanın dayanağı olan vakıalara ilişkin açıklamaları gerçeğe uygun biçimde yapmak (HMK m.29/1-2). Bu hükmün doğrudan bir ceza yaptırımı yoktur; ihlali, beyanın güvenilirliğini yitirmesi, kötüniyetli davranışın yargılama giderlerine yansıması ve bazı hâllerde ceza hukukuna konu olması şeklinde sonuç doğurur. Hâkim de maddi veya hukuki bakımdan belirsiz ya da çelişkili gördüğü hususlarda taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir ve delil gösterilmesini isteyebilir (HMK m.31).

Boşanma davasında Türk Medeni Kanunu ayrıca özel ispat kuralları koyar: hâkim boşanma veya ayrılık sebeplerinin varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz; bu olgular hakkında taraflara yemin teklif edemez; tarafların bu olgulara ilişkin ikrarı hâkimi bağlamaz ve hâkim kanıtları serbestçe takdir eder (TMK m.184/1-4). Kanunda aksine düzenleme bulunmadıkça deliller hâkim tarafından serbestçe değerlendirilir (HMK m.198).

Yalanın Türleri ve Hukuki Sonuçları

“Yalan” her durumda aynı sonucu doğurmaz. Tarafın dilekçesinde veya duruşmada gerçeğe aykırı anlatımı kural olarak bir ispat meselesidir; karşı taraf bu anlatımı delille çürütür ve hâkim güvenilirliği değerlendirir. Mahkeme huzurunda gerçeğe aykırı tanıklık yapan kişi ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.272/2). Hukuk davasında yemin ederek gerçeğe aykırı açıklamada bulunan davacı veya davalı için öngörülen ceza bir yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m.275/1). İşlemediğini bildiği hâlde bir kimse hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak için yetkili makamlara ihbar veya şikâyette bulunmak iftira suçunu oluşturabilir (TCK m.267/1). Sahte belge kullanılmışsa sahtelik iddiası ayrıca incelenir.

Asılsız suç duyurusu için eşim hakkımda asılsız suç duyurusunda bulundu, sahte belge için belgede sahtelik iddiası yazılarımıza bakabilirsiniz.

İspat Yükü Kimde? Yalanı Siz mi İspatlayacaksınız?

Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür (TMK m.6). İspat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraftadır (HMK m.190/1). Bu nedenle karşı taraf size kusurlu bir davranış yüklüyorsa o davranışı o ispat eder; sizin olmayan bir olayı ispatlamanız gerekmez. Sizin ispat yükünüz kendi iddialarınız ve affetme, haklı sebep gibi savunmalarınız bakımındandır.

Taraflar dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somut olarak ortaya koymalı ve her vakıanın hangi delille ispat edileceğini açıkça belirtmelidir (HMK m.194). “Sürekli hakaret ederdi”, “hiç ilgilenmezdi” gibi tarih, yer ve olay içermeyen anlatımlar ispata elverişli değildir; beyan dilekçesinde bu eksiklik açıkça gösterilmelidir. Dilekçeler aşamasından sonra iddia ve savunma ancak karşı tarafın açık muvafakati veya ıslahla genişletilebilir (HMK m.141); karşı taraf sonradan yeni bir olay anlatıyorsa “iddianın genişletilmesine muvafakat etmiyoruz” denmelidir. Hukuk Genel Kurulu genel sebebe dayanan boşanmada davalının az da olsa kusurunun ispatlanması gerektiğini kabul eder (YHGK, 30.03.2021, E.2017/2-2720, K.2021/364).

Cevaba cevap aşamasında yapılacaklar için replik ve düplik dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Çelişkileri Yakalamak

Yalanı çürütmenin en etkili yolu, karşı tarafın kendi anlatımları arasındaki çelişkiyi göstermektir. Çelişki üç yerde aranır: dava dilekçesi ile cevaba cevap dilekçesi arasında, tarafın dilekçesi ile kendi tanığının beyanı arasında ve bu dosyadaki anlatım ile başka dosyalardaki beyanlar arasında. Hukuk Genel Kurulu, davacının dilekçesinde evden kendisinin ayrıldığını söylediği hâlde tanığının davalının evden ayrıldığını anlattığı bir dosyada, iddia ile tanık beyanı birbiriyle çeliştiği için beyanın hükme esas alınamayacağını kabul etmiştir (YHGK, 30.03.2021, E.2017/2-2720, K.2021/364).

Başka dosyalardaki beyanlar da önemlidir: koruma kararı başvurusu, ceza soruşturmasındaki ifade, nafaka veya velayet dosyasındaki dilekçeler. Bu dosyalar müzekkereyle getirtilebilir. Mahkeme önünde ikrar edilen vakıalar çekişmeli olmaktan çıkar (HMK m.188/1); boşanma olgularına ilişkin ikrar ise hâkimi bağlamaz (TMK m.184/3). Hukuk Genel Kurulu bunun ikrarın hükme esas alınamayacağı anlamına gelmediğini belirtmiştir (YHGK, 10.09.2025, E.2024/129, K.2025/499). Başka dosyadaki beyan mahkeme dışı ikrar niteliğinde olup diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirilir (HMK m.198).

Resmî Kayıt ve Belgelerle Çürütme

Tanık beyanı takdiri delildir; resmî kayıt ise çoğu zaman tartışmayı bitirir. “İşsizim” diyen eşin SGK ve banka kayıtları, “evi o terk etti” diyen eşin kira sözleşmesi ve adres kayıtları, “hiç şiddet uygulamadım” diyen eşin hastane raporu ve koruma kararları, “çocukla ben ilgilendim” diyen eşin okul ve sağlık kayıtları yalanı somut olarak gösterir. Kurumdaki kayıt ispat için zorunluysa mahkeme ibrazını emreder (HMK m.221/1); talep kurum, kayıt ve dönem belirtilerek yapılmalıdır (HMK m.194).

Hukuka aykırı elde edilmiş deliller dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Bu nedenle karşı tarafın telefonuna gizlice girerek alınan yazışmalar yerine müzekkereyle getirilen kayıtlar tercih edilmelidir. Ceza mahkemesinin kesinleşmiş mahkûmiyet kararındaki maddi olgu tespitinin hukuk hâkimini bağladığı uygulamada kabul edilir (YHGK, E.2017/92, K.2018/1362); beraat kararı ve ceza hâkiminin kusur değerlendirmesi ise hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).

Kayıtların getirtilmesi için müzekkere talep dilekçesi, telefon ve otel kayıtları için boşanmada HTS, otel ve kamera kayıtları, gelirini gizleyen eş için kasıtlı işsizlik yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tanık Beyanlarına Karşı: Soru, İtiraz ve Yüzleştirme

Boşanma dosyalarında yalanın en sık geldiği yer tanık beyanıdır. Tanıklar hâkim tarafından ayrı ayrı dinlenir, henüz dinlenmemiş tanıklar salonda bulunamaz ve gerektiğinde tanıklar yüzleştirilir (HMK m.261/1). Hâkim tanık sözünü bitirdikten sonra açıklama veya tamamlama için ek sorular sorabilir (HMK m.261/3); taraflar da tanığa hâkim aracılığıyla, vekiller doğrudan soru sorabilir (HMK m.152). Tanığın davada yararı bulunması gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşku doğuran sebepler varsa taraf bunu ileri sürüp ispat edebilir (HMK m.255).

Sorular tanığın olayı nereden bildiğini ortaya çıkarmalıdır: olayı bizzat mı gördü, yoksa taraflardan mı duydu? Yargıtay yalnız duyuma dayalı tanık beyanıyla hüküm kurulmasını doğru bulmamaktadır (3. HD, 05.02.2014, E.2013/16952, K.2014/1575). Buna karşılık akrabalık tek başına beyanı değersiz kılmaz; görgüye dayalı beyana yalnız tanıkların akraba olması nedeniyle itibar edilmemesi usule aykırı bulunmuştur (2. HD, E.2014/26168, K.2014/25672). Tanık delili takdiri delil olduğundan hâkim beyanı neden kabul veya reddettiğini gerekçede açıklamalıdır (YHGK, E.2017/2-2720, K.2021/364). Hâkim tanığın yalan söylediği hakkında yeterli delil veya emare elde ederse tutanak düzenleyip Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (HMK m.264/1).

Tanık delilinin genel kuralları için tanık delili ve yemin: HMK 225-265 yazımıza bakabilirsiniz.

İsticvap: Karşı Tarafın Bizzat Sorgulanması

Mahkeme kendiliğinden veya talep üzerine taraflardan her birinin isticvabına karar verebilir; isticvap davanın temelini oluşturan vakıalar ve onunla ilişkisi bulunan hususlar hakkında olur (HMK m.169/1-2). Davetiyede sorulacak konular yazılır ve geçerli bir özrü olmaksızın gelmeyen veya gelip de sorulara cevap vermeyen tarafın bu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı ihtar edilir; bu hâlde mahkemece sorulan vakıalar ikrar edilmiş sayılır (HMK m.171/1-2).

Boşanma sebeplerine ilişkin olgularda ikrar hâkimi bağlamadığından (TMK m.184/3) bu sonuç kendiliğinden boşanma kararına yol açmaz; ancak diğer delillerle birlikte değerlendirilir (bizim değerlendirmemiz). İsticvap asıl gücünü mali vakıalarda gösterir: gelir, ziynet eşyasının nerede olduğu, banka hesabındaki paranın akıbeti veya taşınmazın kime satıldığı gibi. Bu nedenle isticvap talebinde sorulacak vakıalar tek tek ve somut olarak yazılmalıdır.

Yemin ve Yalan Yere Yemin

Boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olgular hakkında hâkim ne kendiliğinden ne de taraflardan birinin istemi üzerine taraflara yemin teklif edebilir (TMK m.184/2). Bu nedenle “sadakatsizlik yapmadığına yemin etsin” talebi kabul edilmez. Yemin, boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin vakıalarda, örneğin ziynet eşyasının kimde kaldığı veya mehrin ödenip ödenmediği konusunda kullanılabilir; yazılı delili olmayan taraf diğer tarafa yemin teklif edebilir (HMK m.225).

Hukuk davasında yemin ederek gerçeğe aykırı açıklamada bulunan davacı veya davalı bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; dava hakkında karar verilmeden önce gerçeğin söylenmesi hâlinde cezaya hükmolunmaz, hüküm kesinleşmeden önce gerçeğin söylenmesi hâlinde ceza yarı oranında indirilir (TCK m.275). Lehine karar verilen tarafın karara esas alınan yemini yalan yere ettiği kesinleşmiş ceza mahkûmiyetiyle belirlenirse yargılamanın iadesi istenebilir (HMK m.375/1-g, 375/2).

Yalan Tanıklık Başvurusu

Mahkeme huzurunda gerçeğe aykırı tanıklık yapan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.272/2). Suç şikâyete bağlı değildir; suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir (CMK m.158/1). Duruşmada yalan emaresi ortaya çıkarsa hâkimden HMK m.264 uyarınca tutanak düzenleyip başsavcılığa göndermesi istenebilir. Tanık gerçeği sonradan söylerse etkin pişmanlık hükümleri uygulanır (TCK m.274).

Suç duyurusu “yalan söyledi” demekle yetinmemeli; beyanın hangi kısmının neden gerçeğe aykırı olduğu belgeyle gösterilmelidir: tanığın olay gününde başka bir şehirde olduğunu gösteren işyeri kaydı, kendi önceki beyanıyla çelişen ifade gibi. Boşanma davası ceza soruşturmasının sonucunu beklemek zorunda değildir; mahkeme sonucun diğer davaya bağlı olduğu hâllerde bekletebilir (HMK m.165/1). Ceza hâkiminin beraat kararı hukuk hâkimini bağlamaz (TBK m.74).

Suçun ayrıntıları için yalan tanıklık suçu ve boşanma davasında tanığın yalan beyanı yazılarımıza bakabilirsiniz.

“Karşı Taraf Yalan Söylüyor” Demek Suç mu?

Yargı mercileri önünde yapılan iddia ve savunmalar kapsamında kişilerle ilgili somut isnatlarda veya olumsuz değerlendirmelerde bulunulması hâlinde ceza verilmez; ancak bunun için isnat ve değerlendirmelerin gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir (TCK m.128). Yargıtay, tanığın yalan söylediğini belirten olumsuz değerlendirmeyi dokunulmazlık kapsamında kabul etmiştir (4. CD, 06.01.2015, E.2014/4473, K.2015/231). Buna karşılık velayet ve boşanma sürecindeki bir dilekçede davayla ilgisi bulunmayan özel hayat isnatları dokunulmazlık dışında görülmüştür (5. CD, 23.10.2014, E.2013/4698, K.2014/10075).

Pratik sonuç şudur: “davacının beyanları gerçeğe aykırıdır; bunu şu kayıt göstermektedir” gibi somut ve dosyayla bağlantılı ifadeler serbesttir. Hakaret içeren sıfatlar, davayla ilgisiz özel hayat ayrıntıları ve kanıtsız suç isnatları ise hem ceza riski doğurur hem de hâkim nezdinde dilekçenin etkisini azaltır.

Kötüniyet, Kusur ve Tazminat

Kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinin yanında karşı tarafın vekiliyle kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir; ayrıca disiplin para cezasına hükmolunabilir (HMK m.329/1-2). Bu yaptırım uygulamada dar uygulanır; ancak açıkça gerçeğe aykırı beyanlarla yargılamayı uzatan tarafa karşı istenmesinde yarar vardır.

Boşanma davasından önce yapılan asılsız suçlamalar kusur olarak ileri sürülebilir; Yargıtay eşi hakkında asılsız suçlamalarda bulunan erkeği tamamen kusurlu kabul etmiştir (2. HD, 31.10.2011, E.2010/16974, K.2011/17739). Dava açıldıktan sonra gerçekleşen olaylar ise ıslahla dahi eldeki davada kusur olarak yüklenemez; yeni bir davada ileri sürülebilir (YHGK, 15.11.2022, E.2020/362, K.2022/1514). Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174/2).

Davayı uzatan eşe karşı yollar için eşim davayı uzatıyor, boşandıktan sonraki iftiralar için eski eşin hakaret ve iftiraları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Karar Kesinleştikten Sonra Yalan Ortaya Çıkarsa

Kesinleşmiş bir karar ancak kanunda sayılan sebeplerle yargılamanın iadesi yoluyla yeniden incelenebilir. Bu sebepler arasında karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş olması, karara esas alınan tanığın yalan tanıklık yaptığının sabit olması, lehine karar verilen tarafın karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin sabit olması ve lehine karar verilen tarafın karara tesir eden hileli bir davranışta bulunması yer alır (HMK m.375/1-d, e, g, h). Yalan tanıklık ve yalan yere yeminde iade, sebebin kesinleşmiş ceza mahkûmiyetiyle belirlenmesine bağlıdır; delil yokluğundan başka bir sebeple ceza kovuşturması yapılamamışsa sebep iade davasında ispat edilir (HMK m.375/2).

Süre iade sebebinin öğrenilmesinden itibaren üç aydır; yalan tanıklıkta süre ceza mahkûmiyetinin kesinleşmesinden işler (HMK m.377/1). Boşanma kararlarında iade yolunun sınırları ayrıca değerlendirilmelidir.

Boşanmada iade için boşanma davasında yargılamanın iadesi, genel kurallar için yargılamanın iadesi: HMK 374-381 yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

1. Karşı tarafın gerçeğe aykırı beyanlarına karşı beyan dilekçesi (HMK 29, 31, 141, 169, 190)

2. Tanık beyanlarına karşı beyan ve yüzleştirme talebi (HMK 255, 261, 264)

3. Yalan tanıklık suç duyurusu (TCK 272/2; CMK 158)

Kayıtların getirtilmesi için müzekkere talep dilekçesi, tanık listesi için tanık ve delil listesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: “İşsizim” diyen eş. Nafaka yükümlüsü işsiz olduğunu söylüyor; kadın, eşinin bir işyerinde kayıt dışı çalıştığını biliyor.

Senaryo 2: Görmediği olayı anlatan tanık. Tanık, kocanın eşine vurduğunu gördüğünü söylüyor; tanık o gün yurt dışındaydı.

Senaryo 3: “Yemin ederim aldatmadım.” Koca duruşmada aldatmadığını söylüyor; kadın kocaya yemin teklif etmek istiyor.

Yol Haritası

1. Yalanı listeleyin. Her gerçeğe aykırı beyanı dilekçe ve sayfa numarasıyla not edin.
2. Çürüten belgeyi bulun. Resmî kayıt, rapor, başka dosyadaki beyan.
3. İspat yükünü hatırlatın. Kusur iddiasını karşı taraf ispat eder (TMK m.6; HMK m.190).
4. Süresinde cevap verin. Cevaba cevap ve beyan dilekçelerini kaçırmayın; yeni iddiaya muvafakat etmeyin (HMK m.141).
5. Kayıtları istetin. Kurum, kayıt ve dönem belirterek (HMK m.194, 221).
6. Tanığı sınayın. Kaynak, tarih ve yer sorun; çelişkide yüzleştirme isteyin (HMK m.261).
7. Gerekirse isticvap isteyin. Özellikle gelir ve mal konularında (HMK m.169).
8. Ölçülü dil kullanın. Somut ve davayla bağlantılı ifadeler (TCK m.128).

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davasında karşı taraf yalan söylerse ne olur?

Taraflar vakıaları gerçeğe uygun açıklamakla yükümlüdür (HMK m.29/2). Dilekçedeki yalan tek başına suç değildir; delillerle çürütülür ve hâkim beyanın güvenilirliğini değerlendirir (TMK m.184/4).

Karşı tarafın yalanını ben mi ispat etmeliyim?

Hayır. İddia eden ispat eder (TMK m.6; HMK m.190/1). Size kusur yükleyen taraf o kusuru ispatlamak zorundadır.

Eşim mahkemede yalan söyledi, suç duyurusunda bulunabilir miyim?

Tarafın dilekçe veya duruşmadaki beyanı kural olarak suç oluşturmaz. Yemin ederek yalan söylemişse yalan yere yemin (TCK m.275), asılsız ihbarda bulunmuşsa iftira (TCK m.267) gündeme gelebilir.

Boşanma davasında eşime yemin teklif edebilir miyim?

Boşanma olguları hakkında hayır (TMK m.184/2). Ziynet, mehir gibi mali vakıalarda yemin teklif edilebilir (HMK m.225).

İsticvap nedir?

Tarafın davanın temelini oluşturan vakıalar hakkında mahkemece bizzat sorgulanmasıdır (HMK m.169). Gelmez veya cevap vermezse sorulan vakıalar ikrar edilmiş sayılır (HMK m.171/2).

İsticvapta ikrar sayılma boşanmayı kesinleştirir mi?

Hayır. Boşanma olgularına ilişkin ikrar hâkimi bağlamaz (TMK m.184/3); ancak diğer delillerle birlikte değerlendirilebilir (YHGK, K.2025/499).

Tanık yalan söylüyorsa ne yapmalıyım?

Duruşmada kaynak, tarih ve yer sorularıyla çelişkiyi ortaya çıkarın, yüzleştirme isteyin (HMK m.261/1) ve yalan emaresi varsa HMK m.264 uyarınca tutanak düzenlenmesini isteyin.

Yalan tanıklığın cezası nedir?

Mahkeme huzurunda yalan tanıklık bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir (TCK m.272/2).

Duyuma dayalı tanık beyanı yeterli mi?

Hayır. Yalnız duyuma dayalı tanık beyanıyla hüküm kurulması doğru bulunmamaktadır (3. HD, K.2014/1575).

Akraba tanığın beyanı geçersiz mi?

Hayır. Görgüye dayalı beyana yalnız akrabalık nedeniyle itibar edilmemesi usule aykırıdır (2. HD, K.2014/25672).

Dilekçede “karşı taraf yalan söylüyor” yazmak hakaret olur mu?

Somut vakıalara dayanan ve uyuşmazlıkla bağlantılı ifadeler iddia ve savunma dokunulmazlığı kapsamındadır (TCK m.128). Davayla ilgisiz özel hayat isnatları korunmaz (5. CD, K.2014/10075).

Karşı taraf yeni bir olay uydurursa?

Dilekçeler aşamasından sonra iddia ancak muvafakat veya ıslahla genişletilebilir (HMK m.141). Muvafakat etmediğinizi açıkça yazın.

Ceza davası boşanma davasını etkiler mi?

Kesinleşmiş mahkûmiyetteki maddi olgu tespiti hukuk hâkimini bağlar (YHGK, K.2018/1362). Beraat kararı ise bağlamaz (TBK m.74).

Boşanma davası ceza soruşturmasını bekler mi?

Zorunlu değildir; mahkeme gerekli görürse bekletebilir (HMK m.165/1).

Yalan söyleyen taraf yargılama gideri öder mi?

Kötüniyetli taraf vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmı ile disiplin para cezasına mahkûm edilebilir (HMK m.329).

Karar kesinleştikten sonra yalan ortaya çıkarsa?

Yalan tanıklık, yalan yere yemin, sahte senet veya hile kanıtlanırsa yargılamanın iadesi istenebilir (HMK m.375/1-d, e, g, h). Süre üç aydır (HMK m.377/1).