Boşanma Davası Hangi Hâllerde Reddedilir? Kusur, Süre, Af ve Usulden Ret (TMK 161-166; HMK 114-115)

Boşanma davası üç farklı şekilde sonuçsuz kalabilir: esastan ret, usulden ret ve açılmamış sayılma. Esastan ret en çok davalının kusurunun ispatlanamamasından kaynaklanır; genel sebebe dayanan boşanmada davalının az da olsa kusuru gerekir ve tamamen kusurlu eş bu sebeple boşanma kararı alamaz. Affedilen olaylar, zina ve hayata kastta altı aylık ve beş yıllık süreler, usulsüz terk ihtarı ve davacının daha ağır kusuruna karşı yapılan itiraz da ret sebebidir (TMK m.161-166). Dava şartı eksikse dava usulden reddedilir (HMK m.114, 115). Ret kararı kesinleştikten sonra bir yıl içinde ortak hayat yeniden kurulamamışsa yeni davada boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Aşağıda üç dilekçe örneği bulunuyor.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Ret türleri
• Kusurun ispatlanamaması
• Af ve hoşgörü
• Davalının itirazı: TMK 166/2
• Zina ve hayata kastta süreler
• Terk ve ihtar
• Anlaşmalı boşanmada ret
• Usulden ret: dava şartları
• Kesin hüküm ve derdestlik
• Açılmamış sayılma, geri alma ve feragat
• Eşin ölümü
• Boşanma yerine ayrılık
• Ret kararından sonra
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Genel sebebin şartları için evlilik birliğinin temelinden sarsılması, ret sonrası yeni dava için reddedilen boşanma davası sonrası fiili ayrılık yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ret Türleri: Esastan Ret, Usulden Ret ve Açılmamış Sayılma

“Boşanma davam reddedildi” cümlesi farklı hukuki sonuçları anlatabilir. Esastan ret, mahkemenin boşanma sebebinin ispatlanmadığı sonucuna varmasıdır. Usulden ret, dava şartlarından biri eksik olduğu için davanın esasına girilmeden verilen karardır; mahkeme dava şartlarını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır, giderilebilir eksiklik için kesin süre verir ve süre içinde giderilmezse davayı usulden reddeder (HMK m.115/1-2). Açılmamış sayılma ise dosyanın takipsiz bırakılması veya dava dilekçesindeki eksikliğin giderilmemesi gibi hâllerde ortaya çıkar (HMK m.119/2, 150). Feragat hâlinde de dava reddedilir ve feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur (HMK m.311).

Bu ayrım ret kararından sonra atılacak adımı belirler. Esastan reddedilen ve kesinleşen dava, aynı dönemdeki olaylar bakımından kesin hüküm oluşturur ve TMK m.166/4’teki bir yıllık sürenin başlangıcıdır. Açılmamış sayılan dava ise bu süreyi başlatmaz (2. HD, 15.05.2025, E.2025/3130, K.2025/5160).

Kusurun İspatlanamaması

Evlilik birliği ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m.166/1). Ancak Hukuk Genel Kurulu, kimsenin kendi tam kusuruna dayanarak hak elde edemeyeceğini, bu nedenle boşanma için davalının az da olsa kusurlu olması gerektiğini kabul eder; tamamen kusurlu davacının kusursuz eşe karşı açtığı dava reddedilir (YHGK, 17.06.2015, E.2014/32, K.2015/1655). Aynı ilke daha yeni kararlarda da tekrarlanmıştır (YHGK, 30.03.2021, E.2017/2-2720, K.2021/364).

Davaların büyük kısmı bu noktada kaybedilir. İspat yükü davacıdadır (TMK m.6) ve hâkim boşanma olgularına vicdanen kanaat getirmedikçe onları ispatlanmış sayamaz (TMK m.184/1). Tarih, yer ve olay içermeyen anlatımlar ispata elverişli değildir (HMK m.194); tanık listesinde tanığın hangi olay hakkında dinleneceği gösterilmezse tanık beyanının değeri azalır. Davacının iddiası ile kendi tanığının beyanı çelişirse beyan hükme esas alınmaz (YHGK, K.2021/364).

İspat yükü için boşanmada ispat yükü ve tanık beyanının değeri, tanık listesi için tanık ve delil listesi örneği yazılarımıza bakabilirsiniz.

Af ve Hoşgörü

Zina ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışta affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m.161/3, 162). Genel sebepte kanunda böyle bir hüküm yoktur, ancak Yargıtay affedilen veya en azından hoşgörüyle karşılanan olayların kusur olarak yüklenemeyeceğini kabul eder (2. HD, E.2021/488, K.2021/1608). Şiddet gördükten sonra baba evine giden kadının kısa süre sonra ortak konuta dönüp birlikte yaşamayı sürdürmesi geçmiş olayların affedildiğine karine sayılmıştır (2. HD, E.2019/7008, K.2019/10769). Buna karşılık kabulle sonuçlanmayan bir barışma girişimi af sayılmaz (YHGK, E.2020/2-244).

Bu nedenle dava dilekçesinde olayların tarih sırası ve barışma dönemleri açıkça yazılmalı, barışmadan sonra yaşanan yeni olaylar ayrıca gösterilmelidir. Terk ihtarı isteyen eş de ihtar istek tarihinden önceki kusurlu davranışları affetmiş veya hoşgörüyle karşılamış sayılır (2. HD, 09.01.2017, E.2015/21712, K.2017/11).

Af ölçütleri için boşanmada affetme yazımıza bakabilirsiniz.

Davalının İtirazı: TMK 166/2

Davacının kusuru daha ağır ise davalı açılan davaya itiraz edebilir. Bu durumda itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir (TMK m.166/2). Hüküm iki aşamalıdır: önce kusurlar karşılaştırılır; davacının kusuru daha ağır değilse itiraz sonuç doğurmaz. Davacının kusuru daha ağırsa itirazın kötüye kullanılıp kullanılmadığı ve evliliğin devamında korunmaya değer yarar bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir.

İtiraz, cevap dilekçesinde açıkça ileri sürülmelidir. “Boşanmak istemiyorum” demek tek başına TMK m.166/2 itirazı değildir; itirazın davacının daha ağır kusuruna dayandığı ve evliliğin devamında hangi yararın bulunduğu (örneğin ortak çocukların durumu) somut olarak açıklanmalıdır. Uzun süredir ayrı yaşanan, barışma çabasının bulunmadığı dosyalarda itirazın hakkın kötüye kullanılması sayılma ihtimali yüksektir (bizim değerlendirmemiz).

Zina ve Hayata Kastta Süreler

Zinaya dayanan dava hakkı, davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer (TMK m.161/2). Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışta da süre öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde sebebin doğumundan itibaren beş yıldır (TMK m.162). Bu süreler hak düşürücüdür ve hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir; süre geçtikten sonra açılan dava özel sebep yönünden reddedilir.

Bu reddin önüne geçmenin yolu, dava dilekçesinde özel sebebin yanında genel sebebe de dayanmaktır. Süresi geçmiş zina olayı genel sebep kapsamında evlilik birliğini sarsan bir olay olarak değerlendirilebilir; ancak affedilmiş veya hoşgörüyle karşılanmışsa bu imkân da kalmaz. Küçük düşürücü suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürmeye dayanan dava ise her zaman açılabilir (TMK m.163); bu sebepte birlikte yaşamanın diğer eşten beklenemeyeceği ayrıca ispatlanmalıdır.

Zinada sürelerin hesabı için zina davasında altı ay ve beş yıl kuralı yazımıza bakabilirsiniz.

Terk ve İhtar: En Sık Usul Hatası

Eşlerden biri evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini terk eder veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmezse, ayrılık en az altı ay sürmüş, bu durum devam ediyor ve hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmışsa terk edilen eş boşanma davası açabilir; eşini ortak konutu terke zorlayan veya haklı sebep olmaksızın dönmesine engel olan eş de terk etmiş sayılır (TMK m.164/1). İhtar, dava için öngörülen sürenin dördüncü ayı dolmadan istenemez; ihtarda dönmesi istenen eşe iki aylık süre verilir ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz (TMK m.164/2).

Terk davalarının çoğu ihtardaki hatalar nedeniyle reddedilir. Kanundaki süreler değiştirilemeyeceğinden ihtarda iki aylık süreden farklı bir süre verilemez (YHGK, 13.02.2008, E.2008/2-136, K.2008/117). İhtar samimi olmalıdır; ihtarı isteyen kocanın o dönemde başka bir kadınla ilişkisinin bulunduğu dosyada ihtar samimi sayılmamıştır (2. HD, 20.12.2006, E.2006/11758, K.2006/18035). Terke dayalı dava hakkı yalnız terk edilen eşe aittir (YHGK, 04.11.2020, E.2017/2-2727, K.2020/846).

İhtarın şartları için terk nedeniyle boşanma ve ihtarın geçerlilik şartları, ihtar yolu için terk ihtarı nasıl çekilir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanmada Ret

Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır; ancak hâkim tarafları bizzat dinleyip iradelerini serbestçe açıkladığına kanaat getirmeli ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hâkim gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; taraflar bunları kabul ederse boşanmaya karar verilir (TMK m.166/3).

Bu şartlardan biri eksikse TMK m.166/3’e göre boşanma kararı verilemez: evlilik bir yılı doldurmamış, taraflardan biri duruşmaya gelmemiş veya iradesinden dönmüş, protokol çocuğun yararına aykırı bulunmuş ve taraflar hâkimin değişikliğini kabul etmemiş olabilir. Taraflar karar kesinleşinceye kadar anlaşmadan dönebilir; bu hâlde dava çekişmeli olarak görülür (2. HD, 19.10.2021, E.2021/8338, K.2021/7386; 2. HD, 14.01.2026, E.2025/5443, K.2026/277). Kanun yolu aşamasında sunulan protokol de değerlendirilmelidir; ancak taraflar bizzat dinlenmeden bu protokole göre karar verilemez (2. HD, 06.10.2025, E.2025/6954, K.2025/8288).

Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma reddedilirse ne olur yazımıza bakabilirsiniz.

Usulden Ret: Dava Şartları

Dava şartları kanunda sayılmıştır: Türk mahkemelerinin yargı yetkisi, görev, kesin yetkinin bulunduğu hâllerde yetki, taraf ve dava ehliyeti, dava takip yetkisi, usulüne uygun vekâletname, gider avansının ödenmesi, teminat, hukuki yarar, derdestlik ve kesin hükmün bulunmaması (HMK m.114/1). Mahkeme bunları her aşamada kendiliğinden araştırır; giderilebilir eksiklik için kesin süre verir, süre içinde giderilmezse davayı usulden reddeder (HMK m.115/1-2). Gider avansı eksikliği ve vekâletname sorunu bu niteliktedir.

Boşanma davasında yetki kesin değildir: eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir (TMK m.168). Kesin olmayan yetki itirazı ilk itirazdır ve cevap dilekçesiyle birlikte ileri sürülmelidir (HMK m.116/1-a, 19/2). Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir (TMK m.19/1); yalnız dava için alınmış adres kaydı bu nitelikte değildir. Resmî evlilik yoksa boşanma davası açılamaz; dinî nikâhla kurulan birliktelikte hukuki yarar bulunmaz (bizim değerlendirmemiz). Dava dilekçesinde kanuni unsurlardan bazıları eksikse bir haftalık kesin süre verilir; eksiklik giderilmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.119/2).

Yetki ve mahkeme değişikliği için boşanma davasında hâkimin reddi ve yetki yazımıza bakabilirsiniz.

Kesin Hüküm ve Derdestlik

Aynı davanın önceden açılmış ve hâlen görülmekte olması (derdestlik) ve aynı davanın önceden kesin hükme bağlanmış olması dava şartı eksikliğidir (HMK m.114/1-ı, i). Hukuk Genel Kurulu, boşanma davasının reddi kesinleşirse tarafların açılan dava tarihi itibarıyla o kararda belirlenen kusur durumuna bağlı olduğunu, aynı döneme ilişkin yeniden kusur belirlemesi yapılamayacağını ve ret kararından sonra yeni bir olay ileri sürülmemişse ilk davadan önceki olayların yeniden değerlendirilemeyeceğini kabul etmiştir (YHGK, 02.11.2022, E.2020/2-96, K.2022/1435; HMK m.303).

Bununla birlikte ikinci dava ilk davadan farklı ve ilk dava tarihinden sonra da devam ettiği ileri sürülen vakıalara dayanıyorsa kesin hüküm veya derdestlik engeli doğmaz; Hukuk Genel Kurulu böyle bir dosyada ikinci davanın esastan incelenmesi gerektiğini oy çokluğuyla kabul etmiştir (YHGK, 06.03.2024, E.2023/2-469, K.2024/151). Dava açıldıktan sonra yaşanan olaylar ıslahla dahi eldeki davada kusur olarak yüklenemez, yeni bir davada ileri sürülebilir (YHGK, 15.11.2022, E.2020/362, K.2022/1514).

Açılmamış Sayılma, Geri Alma ve Feragat

Usulüne uygun davet edilen taraflar duruşmaya gelmez veya davayı takip etmeyeceklerini bildirirse dosya işlemden kaldırılır (HMK m.150/1). Dava üç ay içinde yenilenebilir; bir aydan sonra yapılan yenilemede yeniden harç alınır. Üç ay içinde yenilenmeyen dava açılmamış sayılır; yenilenen dava ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılırsa da aynı sonuç doğar (HMK m.150/4-6). Açılmamış sayılan dava TMK m.166/4’teki bir yıllık süreyi başlatmaz (2. HD, 15.05.2025, E.2025/3130, K.2025/5160).

Dava karşı tarafın açık rızası olmadıkça geri alınamaz (HMK m.123). Feragat ise davacının talep sonucundan vazgeçmesidir; feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur (HMK m.311). Feragat nedeniyle reddedilen dava TMK m.166/4 bakımından ret kararı sayılır ve Yargıtay bu durumda kararın şeklen kesinleşmesinin beklenmesine gerek olmadığını kabul etmiştir (2. HD, 22.03.2007, E.2006/16345, K.2007/4627).

Duruşmaya katılmamanın sonuçları için boşanma davasında duruşmaya katılmazsam ne olur, feragat için boşanma davasından feragat dilekçesi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Eşin Ölümü

Eşlerden birinin ölümüyle evlilik kendiliğinden sona erdiğinden boşanma talebi konusuz kalır. Hukuk Genel Kurulu, davacının temyiz aşamasında öldüğü bir dosyada evliliğin kendiliğinden sona erdiğini, boşanma yönünden davanın konusuz kaldığını ve kusur tespiti yapılması gerektiğini kabul etmiştir (YHGK, 24.06.2020, E.2017/2296, K.2020/476). Boşanma davası sırasında eşlerden biri ölürse mirasçılardan biri davaya devam edip diğer eşin kusurunu ispat ederse sağ kalan eş yasal mirasçılıktan ve ölüme bağlı tasarruflardan doğan haklarından yararlanamaz (TMK m.181/2). Davalının ölümünden sonra davacının feragati hüküm doğurmaz; davalının mirasçıları kusur yönünden davaya devam edebilir (2. HD, 14.09.2020, E.2020/2481, K.2020/3700).

Ayrıntılar için eşin ölümü hâlinde boşanma davasının mirasçılarla devamı yazımıza bakabilirsiniz.

Boşanma Yerine Ayrılık Kararı

Boşanma sebebi ispatlanmış olursa hâkim boşanmaya veya ayrılığa karar verir. Dava yalnız ayrılığa ilişkin ise boşanmaya karar verilemez; dava boşanmaya ilişkin ise ancak ortak hayatın yeniden kurulması olasılığı bulunduğu takdirde ayrılığa karar verilebilir (TMK m.170). Ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar karar verilir ve süre kararın kesinleşmesiyle başlar (TMK m.171). Süre sonunda ortak hayat yeniden kurulamamışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir (TMK m.172).

Ayrılık kararı ret değildir; boşanma sebebinin ispatlandığını gösterir. Davalı açısından ise, davanın tamamen reddi mümkün görünmüyorsa “aksi kanaat hâlinde” ikincil talep olarak ayrılık istenebilir.

Ret Kararından Sonra Ne Yapılır?

İlk derece mahkemesinin ret kararına karşı ilamın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m.345). Bölge adliye mahkemesi incelemeyi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapar; kamu düzenine aykırılığı kendiliğinden gözetir (HMK m.355). Bu nedenle istinaf dilekçesinde ret gerekçesinin hangi delili değerlendirmediği somut olarak gösterilmelidir.

Ret kararı kesinleştikten sonra iki yol vardır. Ret kararından sonra yeni olaylar yaşanmışsa bunlara dayanarak yeni dava açılabilir. Yeni olay yoksa, ret kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesine rağmen her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Çocuk, hastalık veya cenaze gibi zorunlu sebeplerle kısa süreli bir araya gelme ortak hayatın yeniden kurulduğu anlamına gelmez (YHGK, 14.02.2019, E.2017/1286, K.2019/142). Bu davada kusur boşanma için değil, tazminat ve nafaka için önemlidir ve ret kararındaki kusur durumu bağlayıcıdır (YHGK, K.2022/1435). Ret kararının kesinleşmesinden sonra ortak hayatın sürmesi kişiliği veya ekonomik güvenliği ciddi biçimde tehlikeye düşürüyorsa ayrı yaşama hakkı ve önlemler istenebilir (TMK m.197).

İstinaf süreci için boşanmada istinaf ne kadar sürer, ayrı yaşamanın sonuçları için ayrı yaşamak boşanma sebebi mi yazılarımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

1. Davanın esastan reddi istemli cevap dilekçesi (TMK 166/1-2; HMK 190, 194)

2. Kesin hüküm nedeniyle usulden ret ve yetki itirazı istemli cevap dilekçesi (HMK 114, 116, 303; TMK 168)

3. Boşanma davasının reddi kararına karşı istinaf dilekçesi (HMK 345, 353, 355)

Karşı dava için karşı dava dilekçesi örneği, karşı tarafın gerçeğe aykırı beyanları için karşı taraf yalan söylüyor yazılarımıza bakabilirsiniz.

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: Geç açılan zina davası. Kadın, kocasının ilişkisini öğrendikten sekiz ay sonra yalnız zinaya dayanarak dava açıyor.

Senaryo 2: Bir aylık süre verilen ihtar. Koca noter aracılığıyla eşine “bir ay içinde dönmezsen dava açacağım” ihtarı göndermiş, iki ay sonra dava açmış.

Senaryo 3: Tamamen kusurlu davacı. Evliliği sarsan bütün olaylar davacıya ait; dava reddedilmiş ve karar kesinleşmiş. Taraflar bir yıldır ayrı yaşıyor.

Yol Haritası

1. Dayanağı doğru seçin. Özel sebebin yanında genel sebebe de dayanın.
2. Süreleri hesaplayın. Zina ve kötü muamelede altı ay ve beş yıl (TMK m.161, 162).
3. Barışma dönemlerini yazın. Affedilen olaya değil, sonrasındaki olaylara dayanın.
4. Olayları somutlaştırın. Tarih, yer, olay ve delil (HMK m.194).
5. Davalının kusurunu gösterin. Az da olsa kusur ispatlanmalı.
6. Dava şartlarını kontrol edin. Görev, yetki, gider avansı, vekâletname (HMK m.114).
7. Dosyayı takipsiz bırakmayın. İşlemden kaldırma ve üç aylık süre (HMK m.150).
8. Ret kararında süreyi kaçırmayın. İstinaf iki hafta; kesinleşmeden sonra TMK 166/4 için bir yıl.

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası en çok neden reddedilir?

Davalının kusurunun ispatlanamaması nedeniyle. Genel sebebe dayanan boşanmada davalının az da olsa kusurlu olması gerekir (YHGK, K.2015/1655).

Tamamen kusurlu eş boşanma davası açabilir mi?

Açabilir, ancak genel sebebe dayanan dava kusursuz eşe karşı reddedilir. Ret kesinleştikten bir yıl sonra ortak hayat kurulamamışsa TMK m.166/4’e göre boşanma mümkündür.

Affettiğim olaya dayanarak boşanabilir miyim?

Hayır. Affedilen veya hoşgörüyle karşılanan olaylar kusur olarak yüklenemez (2. HD, K.2021/1608); zina ve kötü muamelede affeden eşin dava hakkı yoktur (TMK m.161/3, 162).

Zina davasını ne kadar sürede açmalıyım?

Öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde zina eyleminden itibaren beş yıl içinde (TMK m.161/2).

Terk ihtarında en sık hata nedir?

Dördüncü ay dolmadan ihtar istemek veya iki aydan farklı süre vermek. Böyle bir ihtara dayanan terk davası reddedilir (TMK m.164/2; YHGK, K.2008/117).

Davalı “boşanmak istemiyorum” derse dava reddedilir mi?

Tek başına hayır. Davacının kusuru daha ağırsa davalı itiraz edebilir; itiraz hakkın kötüye kullanılması değilse ve evliliğin devamında korunmaya değer yarar varsa dava reddedilir (TMK m.166/2).

Anlaşmalı boşanma davası reddedilir mi?

Evlilik bir yılı doldurmamışsa, taraf iradesinden dönmüşse veya protokol uygun bulunmazsa TMK m.166/3’e göre karar verilemez; dava çekişmeli olarak devam edebilir (2. HD, K.2021/7386).

Usulden ret ne demektir?

Dava şartı eksik olduğu için esasa girilmeden verilen ret kararıdır (HMK m.114, 115). Giderilebilir eksiklikler için önce kesin süre verilir.

Duruşmalara gitmezsem dava reddedilir mi?

Dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150/4-5).

Reddedilen davadan sonra aynı olaylarla yeniden dava açabilir miyim?

Hayır; kesin hüküm engeli vardır (HMK m.114/1-i; YHGK, K.2022/1435). Ret sonrası yeni olaylar varsa yeni dava açılabilir (YHGK, K.2024/151).

TMK 166/4’teki süre üç yıl mı, bir yıl mı?

Bir yıl. Üç yıllık süre Anayasa Mahkemesince iptal edilmiş (AYM, K.2024/56) ve 7532 sayılı Kanunla bir yıl olarak düzenlenmiştir.

Bir yıl içinde çocuk için görüşmek süreyi keser mi?

Hayır. Zorunlu sebeplerle kısa süreli bir araya gelme ortak hayatın yeniden kurulduğu anlamına gelmez (YHGK, K.2019/142).

Dava sırasında eşim ölürse ne olur?

Boşanma talebi konusuz kalır; mirasçılardan biri davaya devam edip diğer eşin kusurunu ispat ederse sağ kalan eş mirasçı olamaz (TMK m.181/2; YHGK, K.2020/476).

Mahkeme boşanma yerine ayrılık kararı verebilir mi?

Evet; boşanma sebebi ispatlanmış ve ortak hayatın yeniden kurulması olasılığı varsa bir yıldan üç yıla kadar ayrılığa karar verilebilir (TMK m.170, 171).

Ret kararına ne zaman istinaf başvurusu yapılmalı?

Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde (HMK m.345).

Dava reddedildi, tedbir nafakası devam eder mi?

Geçici önlemler davanın devamı süresince alınır (TMK m.169); dava sona erince bu dayanak kalkar. Ayrı yaşama hakkı varsa TMK m.197’ye göre nafaka istenebilir.