Boşanma Davası Tanık ve Delil Listesi Örneği (2026): HMK 121, 139, 140, 194 ve 240

Boşanma davasında deliller önce dava ve cevap dilekçelerinde, her delilin hangi vakıa için gösterildiği belirtilerek bildirilir (HMK m.119, 129, 194). Elde bulunan belgeler dilekçeye eklenir; başka yerden getirtilecek kayıtlar için bulunmalarını sağlayacak açıklama yapılır (HMK m.121). Ön inceleme davetiyesinde verilen iki haftalık kesin süre içinde eksik belgeler sunulmaz veya açıklama yapılmazsa o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m.139/1-ç, 140/5). Tanık listesinde dinletilecek vakıa, tanığın adı, soyadı ve tebliğe elverişli adresi yazılır; listede gösterilmeyen kimse dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez (HMK m.240/2). Aşağıda üç dilekçe örneği bulunuyor.

İçindekiler

• Kısa cevaplar
• Kanuni dayanak
• Delil listesi ne zaman verilir?
• Tanık listesi ne zaman verilir?
• Tanık listesi nasıl yazılır?
• İkinci liste yasağı
• Adres, davet ve hazır bulundurma
• Kimler tanık olabilir?
• Tanık beyanının değeri
• Boşanmada delil türleri
• Taleplere göre delil listesi
• Kayıt getirtme ve gider avansı
• Karşı tarafın listesine itiraz
• Basit yargılamada deliller
• Dilekçe örnekleri
• Örnek senaryolar
• Yol haritası
• Sık yapılan hatalar
• Sıkça sorulan sorular

Kısa Cevaplar

Tanık dinletmenin bütün aşamaları için çekişmeli boşanmada tanık nasıl dinletilir, delil türleri için boşanmada hangi deliller kullanılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tanık ve Delil Listesinin Kanuni Dayanağı

HMK’da “delil listesi” adıyla ayrı bir dilekçe düzenlenmemiştir; delil bildirimi dilekçelerin bir parçasıdır. Dava dilekçesinde ve cevap dilekçesinde iddia veya savunmanın dayanağı olan vakıalar ile bunların hangi delillerle ispat edileceği gösterilir (HMK m.119/1-f, 129/1-e). Taraflar vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırmak, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini belirtmek zorundadır (HMK m.194). Bu kurallar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinde de uygulanır (HMK m.136/2).

Dilekçede gösterilen ve tarafın elinde bulunan belgeler dilekçeye eklenir; başka yerlerden getirtilecek belge ve dosyalar için bunların bulunabilmesini sağlayacak açıklama dilekçede yer alır (HMK m.121). Tanık delili ise ayrıca bir listeyle somutlaştırılır: tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıayı ve tanıkların adı, soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunar (HMK m.240/2).

Boşanma davasında hâkim, davanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve delilleri serbestçe takdir eder (TMK m.184/1, 184/4). Bu nedenle listede delil sayısından çok, her vakıanın en az bir güçlü delille eşleştirilmiş olması önemlidir.

Delil Listesi Ne Zaman Verilir?

Delillerin bildirileceği asıl yer dilekçelerdir. Dava ve cevap dilekçesinde gösterilen deliller cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle tamamlanabilir. Dilekçeler aşamasından sonra mahkeme ön inceleme için tarafları davet eder ve davetiyede, tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içinde dilekçelerde gösterilen belgelerin sunulması veya başka yerden getirtilecek belgeler için gerekli açıklamanın yapılması, aksi hâlde o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılacağı ihtar edilir (HMK m.139/1-ç). İhtara rağmen belgeleri sunmayan veya açıklama yapmayan taraf hakkında ön inceleme duruşmasında bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilir (HMK m.140/5).

Bu iki haftalık süre yeni delil gösterme süresi değildir; dilekçelerde gösterilmiş delillerin dosyaya kazandırılması için verilir. Dilekçelerde hiç gösterilmeyen bir delil, süreler geçtikten sonra ancak yargılamayı geciktirme amacı taşımıyor veya ihmalden kaynaklanmıyorsa mahkemenin izniyle gösterilebilir (HMK m.145). Yargıtay, dava dilekçesinde dayanılmayan tanık beyanının sonradan verilen süreye rağmen kusur belirlemesinde dikkate alınamayacağını belirtmiştir (Y2HD, 15.05.2018, E.2018/2175, K.2018/6232; ikincil kaynak).

Dilekçeler aşamasının işleyişi için replik ve düplik dilekçesi, ön inceleme için boşanmada ön inceleme duruşması yazılarımıza bakabilirsiniz.

Tanık Listesi Ne Zaman Verilir?

Kanun tanık listesinin hangi aşamada verileceğini açıkça belirtmemiştir. Hukuk Genel Kurulu, dava ve cevap dilekçesinde soyut olarak tanık deliline dayanan tarafın ön incelemeden sonra tanıklarını bildirebileceğini ve tanık dinletme talebinin reddinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal edeceğini kabul etmiştir (YHGK, E.2020/605, K.2022/264). Tanık listesi için kesin süre verilmesi gerektiğini, süre ve dinleme günü belirlenmişse liste verilmemiş olsa bile hazır bulundurulan tanığın dinlenmesinin zorunlu olduğunu da belirtmiştir (YHGK, E.2017/2626, K.2021/814).

Uyuşmazlık konuları ön incelemede belirlendiğinden tanık listesi için kesin süre ön inceleme sonunda verilmelidir; tensip zaptıyla veya ön inceleme öncesinde verilen kesin süre hukuki sonuç doğurmaz (Y22HD, E.2017/27164, K.2020/2062). Boşanma davasında Hukuk Genel Kurulu, dava dilekçesinde bilgi sahibi kişiye işaret edilerek “kanıtlarımız vardır” denilmesini tanık deliline dayanma olarak kabul etmiş ve delil bildiriminin yalnız dilekçeler aşamasıyla sınırlı tutulamayacağını vurgulamıştır (YHGK, 02.07.2025, E.2023/2-1143, K.2025/416). Kararlar ikincil kaynaktan aktarılmıştır.

Güvenli yol, dilekçede tanık deliline dayanmak ve mümkünse tanıkların adlarını ve hangi olayı bildiklerini daha dilekçede yazmaktır. Ön inceleme tutanağındaki tanık listesi süresi ise ayrıca takvime işlenmelidir.

Tanık Listesi Nasıl Yazılır?

HMK m.240/2 listede üç unsur arar: tanıkla ispat edilecek vakıa, tanığın adı ve soyadı, tebliğe elverişli adresi. Hukuk Genel Kurulu, boşanma davasında tanık için isim, adres ve vakıanın birlikte bildirilmesi gerektiğini belirtmiştir (YHGK, E.2017/2301, K.2021/807). Vakıa sütunu en sık ihmal edilen bölümdür; “davayı bilir” gibi genel ifadeler hâkime bir şey anlatmaz. Her tanığın karşısına dilekçedeki hangi olay için dinleneceği, mümkünse dilekçedeki madde numarasıyla yazılmalıdır.

Liste hazırlanırken önce dilekçedeki vakıalar sıralanmalı, sonra her vakıa için onu bizzat gören veya bilen kişi seçilmelidir. Aynı olay için çok sayıda tanık göstermek yerine farklı olaylara ve dönemlere tanıklık edecek kişileri seçmek daha etkilidir; mahkeme bir kısım tanıkla yeterli bilgi edinirse geri kalanları dinlemeyebilir (HMK m.241). Tanık beyanlarının değerlendirilmesi için boşanmada tanık beyanının değeri yazımıza bakabilirsiniz.

İkinci Tanık Listesi Yasağı ve İstisnaları

Listede gösterilmemiş kimseler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez (HMK m.240/2). Hukuk Genel Kurulu, boşanma davasında ikinci listenin yalnız iki istisnaya bağlı olduğunu belirtmiştir: cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle iddia veya savunmanın genişletilmesi ve gecikmeye yol açmayan veya kusura dayanmayan geç delil gösterme (YHGK, E.2017/2301, K.2021/807; HMK m.141/1, 145). Islahla yeni bir vakıa ileri sürülmüşse bu vakıa için gösterilen tanıklar da ayrıca değerlendirilir (HMK m.176, 177).

Dilekçelerde verilen isimlerin ardından ön incelemede verilen kesin süre içinde yeni tanık bildirilmesinin ikinci liste sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin ön inceleme öncesinde bildirilen tanıkları ikinci liste saymayan kararları bulunduğu, bazı dairelerin ise aksi yönde karar verdiği aktarılmaktadır; bu konudaki içtihadı birleştirme başvurusunda Birinci Başkanlık Kurulu birleştirmeye gerek görmemiştir (12.02.2025; ikincil kaynak). Bu nedenle bütün tanıkları tek listede ve eksiksiz bildirmek en güvenli yoldur.

Islahın şartları için ıslah ve talep artırımı, tanık delilinin genel kuralları için tanık delili ve yemin yazılarımıza bakabilirsiniz.

Adres, Davet ve Hazır Bulundurma

Tanık davetiye ile çağrılır; taraflarca davetiye gönderilmeden hazır getirilen tanık da dinlenir. Tanık listesi için kesin süre verilmiş ve dinleme günü belirlenmişse, liste verilmemiş olsa bile tarafın o duruşmaya getirdiği tanık dinlenir. Davetiye duruşma gününden en az bir hafta önce tebliğ edilir; tanık telefon, faks veya e-posta gibi araçlarla da çağrılabilir, ancak bu yollarla yapılan davette gelmemenin olağan sonuçları uygulanmaz (HMK m.243). Usulüne uygun çağrıldığı hâlde mazeretsiz gelmeyen tanık zorla getirilir; giderlere ve disiplin para cezasına hükmolunur (HMK m.245).

Listede adres gösterilmemişse veya gösterilen adreste tanık bulunamamışsa tarafa işin niteliğine uygun kesin süre verilir; bu süre içinde adres bildirilmezse veya yeni adreste de tanık bulunamazsa tanıktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m.240/3). Yargıtay, boşanma davasında mahkemenin tarafa tanıklarını hazır bulundurma yükümlülüğü yükleyemeyeceğini, adres için kesin süre verip tanıkları dinlemesi gerektiğini belirtmiştir (Y2HD, 28.05.2018, E.2016/18794, K.2018/6787). Kesin sürede liste verilmemiş olsa da mazeret kabul edilip tanıklar hazır edilmişse dinlenmeleri gerekir (Y2HD, 07.06.2018, E.2016/19639, K.2018/7482).

Tanığın duruşmada nasıl dinlendiği ve hâkimin hangi soruları sorduğu için boşanma duruşmasında hâkim ne sorar yazımıza bakabilirsiniz.

Kimler Tanık Olabilir? Akraba, Komşu ve Çocuk

Davada taraf olmayan kişiler tanık olarak gösterilebilir (HMK m.240/1). Boşanma davasında tanıkların çoğu aile çevresinden gelir. Taraflardan birinin nişanlısı, evlilik sona ermiş olsa bile eşi, altsoy ve üstsoyu, evlatlık bağı olanlar ve üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımları tanıklıktan çekinebilir (HMK m.248). Bu bir yasak değil, haktır; akraba isterse tanıklık eder. Aile bireylerinin doğum, ölüm veya evlenmesinden kaynaklanan olaylar ile aile içi mali uyuşmazlıklara ilişkin vakıalarda çekinme hakkı kullanılamaz (HMK m.251).

Akrabalık tanık beyanını değersiz kılmaz. Yargıtay, görgüye dayalı beyanlara sırf tanıkların akraba olması nedeniyle itibar edilmemesini usul ve yasaya aykırı bulmuştur (Y2HD, E.2014/26168, K.2014/25672; ikincil kaynak). Hâkim dinlemenin başında tanığa taraflarla akrabalığını veya başka bir yakınlığını ve tanıklığına duyulacak güveni etkileyebilecek bir durumu sorar (HMK m.254). Ortak çocukların tanık gösterilmesi ise çocuğu ebeveynleri arasında taraf olmaya zorlayacağından dikkatle değerlendirilmelidir; velayet konusunda idrak çağındaki çocuğun görüşü tanıklık yoluyla değil, mahkemece ve gerektiğinde uzman desteğiyle alınır (YHGK, E.2017/2-3117, K.2018/1278).

Velayet tartışmasındaki deliller için velayet davası nasıl kazanılır yazımıza bakabilirsiniz.

Tanık Beyanının Değeri: Görgü mü, Duyum mu?

Hâkim, kanunda aksine bir düzenleme yoksa delilleri serbestçe takdir eder (HMK m.198); boşanma davasında da delilleri serbestçe değerlendirir ve olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz (TMK m.184/1, 184/4). Bu nedenle olayı bizzat gören tanığın somut ve tutarlı beyanı, taraflardan duyduğunu aktaran tanığın beyanından çok daha güçlüdür. Duyuma dayalı beyan tek başına kusur belirlemesine dayanak yapılmamalıdır. Tanığın davada yararı bulunması gibi kuşku doğuran sebepler karşı tarafça ileri sürülüp ispat edilebilir (HMK m.255).

Tanık listesi hazırlanırken her isim için “bu kişi olayı nereden biliyor?” sorusu sorulmalıdır. Duyuma dayalı tanıklar ancak görgü tanığını veya belgeyi destekleyici olarak listeye konmalıdır.

Boşanma Davasında Delil Türleri ve Listede Gösterilmesi

Boşanma davasında tanık dışında belgeler, yazışmalar, resmî kayıtlar, bilirkişi incelemesi, keşif ve sosyal inceleme raporu sık kullanılır. Elektronik yazışmaların ve sosyal medya içeriklerinin çıktısı alınır ve istendiğinde incelemeye elverişli biçimde elektronik ortamda da sunulur (HMK m.219/1). Boşanma sebebine ilişkin olgular hakkında taraflara yemin önerilemez ve tarafların ikrarı hâkimi bağlamaz (TMK m.184/2, 184/3); bu nedenle yemin deliline ancak mal ve alacak taleplerinde dayanılabilir.

Hukuka aykırı yolla elde edilen deliller mahkemece dikkate alınmaz (HMK m.189/2). Gizli ses kaydı, eşin telefonuna izinsiz erişim veya casus yazılımla elde edilen içerikler listeye konmadan önce boşanmada hukuka aykırı deliller, gizli ses kaydı ve mesajlar ve sosyal medya paylaşımları yazılarımızdaki ölçütlerle değerlendirilmelidir.

Taleplere Göre Delil Listesi: Kusur, Nafaka, Velayet, Mal

Boşanma davasında tek bir dilekçede birden çok talep bulunur ve her talebin ispat konusu farklıdır. Kusur için olayları gören tanıklar ve yazışmalar; nafaka ve tazminat için tarafların gelir ve malvarlığını gösteren kayıtlar; velayet için çocuğun yaşam düzenini gösteren belgeler ve sosyal inceleme raporu; mal rejimi talepleri için tapu, trafik ve banka kayıtları ile bilirkişi incelemesi gerekir. Delil listesi bu taleplere göre bölümlere ayrılırsa hem hâkimin hem de karşı tarafın dosyayı izlemesi kolaylaşır.

Tazminat ve nafaka taleplerinde tarafların sosyal ve ekonomik durumunun araştırılması uygulamada kolluk aracılığıyla yapılır; bu araştırmanın istenmesi ve gelir belgelerinin dilekçede gösterilmesi, mahkemenin talebi değerlendirmesini hızlandırır. Velayette ise hâkim çocuğun üstün yararını kendiliğinden gözetir ve bu konularda avans yatırılmaması delilden vazgeçme sonucunu doğurmaz (TMK m.182; HMK m.324/3).

Nafaka delilleri için nafaka artırım davası dilekçesi, tazminat için boşanmada manevi tazminat, mal paylaşımında katkının ispatı için katkı nasıl ispatlanır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kayıt Getirtme Talepleri ve Gider Avansı

Tarafın elinde olmayan kayıtlar mahkemeden istenir. Üçüncü kişi veya kurumun elindeki belgenin ibrazına mahkeme karar verebilir (HMK m.221/1). Karşı tarafın elinde bulunan belge için kesin süre verilir; süresinde sunulmazsa mahkeme belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK m.220). Kaybolma tehlikesi olan kayıtlar için delil tespiti istenebilir (HMK m.400). Talep dilekçede “gerekli kayıtların getirtilmesi” gibi genel bir ifadeyle değil, kurum, dönem ve konu belirtilerek yapılmalıdır; aksi hâlde HMK m.121 ve m.139/1-ç’deki açıklama yükümlülüğü yerine getirilmiş olmaz.

Her taraf talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Avans yatırılmazsa karşı taraf yatırabilir; o da yatırmazsa delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konulara ilişkin hükümler saklıdır (HMK m.324).

Görüşme, konaklama, kamera ve banka kayıtlarının getirtilmesi için HTS, otel, kamera ve banka kayıtları, delillerin toplanma sırası için boşanma davası için delil nasıl toplanır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Karşı Tarafın Tanık ve Delil Listesine İtiraz

Karşı tarafın usule aykırı tanık listesine zamanında itiraz edilmesi gerekir. Hukuk Genel Kurulu, tanık deliline dayanmayan tarafın tanıklarının dinlenmesine itiraz edilmemişse bunun kamu düzenine ilişkin olmadığını ve bölge adliye mahkemesince kendiliğinden gözetilemeyeceğini; istinaf dilekçesinde açıkça ileri sürülüp karara etkisinin gösterilmesi gerektiğini belirtmiştir (YHGK, 15.10.2025, E.2024/2-619, K.2025/639; ikincil kaynak). Bu nedenle itiraz, liste dosyaya girdiğinde ve tanıklar dinlenmeden önce yazılı olarak yapılmalı ve tutanağa geçirilmelidir.

İtiraz sebepleri tipik olarak şunlardır: tanık deliline dilekçelerde hiç dayanılmamış olması, listenin ikinci liste niteliğinde olması, listede dilekçelerde ileri sürülmemiş yeni vakıaların yer alması ve tanığın davada yararı bulunması (HMK m.240/2, 141, 255). Yeni vakıa içeren liste, genişletme yasağı nedeniyle açık muvafakat olmadıkça o vakıa bakımından sonuç doğurmaz.

İstinaf dilekçesinde usul itirazlarının nasıl yazılacağı için boşanmada istinaf dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

Basit Yargılamadaki Aile Davalarında Deliller

Boşanma davası yazılı yargılama usulüne tabidir; boşanmadan bağımsız nafaka ve velayet davaları ise basit yargılama usulünde görülür (HMK m.316/1-ç). Bu usulde taraflar dilekçeleriyle birlikte tüm delillerini açıkça ve hangi vakıanın delili olduğunu belirterek bildirmek, ellerindeki delilleri dilekçelerine eklemek ve başka yerden getirtilecek belgeler için gerekli açıklamayı yapmak zorundadır (HMK m.318). Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilemediğinden (HMK m.317/3) delil listesini sonradan tamamlama imkânı daha dardır.

Usulün ayrıntısı için basit yargılama usulü yazımıza bakabilirsiniz.

Dilekçe Örnekleri

1. Davacı vekilinin tanık listesi dilekçesi (HMK 194, 240)

2. Davalı vekilinin ön inceleme davetiyesi üzerine delil sunma ve kayıt getirtme dilekçesi (HMK 121, 139/1-ç, 221, 324)

3. Karşı tarafın tanık listesine itiraz dilekçesi (HMK 141, 240/2, 255)

Örnek Senaryolar

Senaryo 1: İsimsiz tanık deliline dayanma. Davacı dava dilekçesinde “tanık” deliline dayanmış, isim vermemiştir. Ön inceleme sonunda iki haftalık kesin süre verilir ve liste süresinde sunulur.

Senaryo 2: Sonradan bulunan tanık. Davalı listesini verdikten iki ay sonra olayı gören bir komşunun varlığını öğrenir ve onu da dinletmek ister.

Senaryo 3: Adreste bulunamayan tanık. Davacının tanığına davetiye tebliğ edilemez; mahkeme davacıya tanığını hazır etmesini ihtar eder.

Adım Adım Yol Haritası

1. Vakıaları numaralandırın. Dilekçedeki her olay ayrı bir madde olsun.
2. Her vakıaya delil eşleştirin. Tanık, belge, kayıt (HMK m.194).
3. Elinizdeki belgeleri ekleyin. Diğerleri için kurum ve dönem yazın (HMK m.121).
4. Tanık deliline dilekçede dayanın. Mümkünse isimleri de yazın.
5. Ön inceleme davetiyesini takvime işleyin. İki haftalık kesin süre (HMK m.139/1-ç).
6. Tanık listesini tek seferde verin. Vakıa, ad, soyad, adres (HMK m.240/2).
7. Gider avansını süresinde yatırın. HMK m.324.
8. Karşı tarafın usulsüz listesine hemen itiraz edin. Tutanağa geçirtin.

Sık Yapılan Hatalar

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davasında delil listesi ayrıca verilir mi?

Kanunda ayrı bir delil listesi yoktur; deliller dava ve cevap dilekçelerinde vakıa vakıa gösterilir (HMK m.119, 129, 194).

Ön inceleme davetiyesindeki iki haftalık süre neyin süresidir?

Dilekçelerde gösterilen belgelerin sunulması ve getirtilecekler için açıklama yapılması süresidir (HMK m.139/1-ç).

Bu süre kaçarsa ne olur?

O delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmanıza karar verilir (HMK m.140/5).

Tanık listesinde neler yazılır?

Tanıkla ispat edilecek vakıa, tanığın adı, soyadı ve tebliğe elverişli adresi (HMK m.240/2).

Tanık listesini ne zaman vermeliyim?

Mahkemenin ön inceleme sonunda verdiği kesin süre içinde; tensiple verilen süre sonuç doğurmaz (Y22HD, K.2020/2062).

Dilekçede tanık isimlerini yazmak zorunlu mu?

Hayır; tanık deliline dayanmak yeterlidir, isimler sonra bildirilebilir (YHGK, K.2022/264).

Sonradan yeni tanık ekleyebilir miyim?

Kural olarak hayır; ikinci liste verilemez. Dar istisnalar vardır (HMK m.240/2, 145; YHGK, K.2021/807).

Kaç tanık gösterebilirim?

Kanunda sınır yoktur; mahkeme yeterli bilgi edinirse geri kalanları dinlemeyebilir (HMK m.241).

Annem veya kardeşim tanık olabilir mi?

Evet; çekinme hakları vardır ama tanıklık ederlerse beyanları sırf akrabalık nedeniyle reddedilemez (HMK m.248; Y2HD, K.2014/25672).

Tanığımı duruşmaya getirmek zorunda mıyım?

Hayır; tanık davetiyeyle çağrılır, hazır bulundurma yükümlülüğü yüklenemez (HMK m.243; Y2HD, K.2018/6787).

Tanığın adresi yanlışsa ne olur?

Adres için kesin süre verilir; süre geçerse tanıktan vazgeçilmiş sayılır (HMK m.240/3).

Tanık gelmezse ne olur?

Usulüne uygun çağrılan tanık mazeretsiz gelmezse zorla getirilir (HMK m.245).

Duyduklarını anlatan tanık işe yarar mı?

Duyuma dayalı beyan zayıftır; olayı bizzat gören tanık tercih edilmelidir (HMK m.198; TMK m.184).

Mesajları ve fotoğrafları nasıl sunarım?

Çıktısını dilekçeye ekleyin, istenirse elektronik ortamda da sunun (HMK m.219/1).

Banka veya telefon kayıtlarını nasıl isterim?

Kurum, dönem ve hangi vakıa için istendiğini yazarak mahkemeden getirtilmesini talep edin (HMK m.121, 221).

Karşı taraf tanık deliline dayanmadan tanık dinletirse?

Tanıklar dinlenmeden önce itiraz edin; itiraz edilmezse istinafta kendiliğinden gözetilmez (YHGK, K.2025/639).