Oda Kokusu, Araç Kokusu ve Kokulu Mumda Piyasa Gözetimi 2026: Hava Aromatize Edici Ürünlerde SEA Tehlike Etiketi, Alerjen (H317, EUH208) Uyarısı, KKDİK Ek-17, Yiyecek Taklidi Ürün Yasağı, Toplatma ve İdari Para Cezası — SEA m.19, 36; TKHK m.79; 7223 m.7, 9, 10, 16, 20

Oda kokusu, araç asma kokusu, jel ve çubuklu difüzör, elektrikli koku makinesi dolumu, kokulu mum ve oda parfümü için mevzuat.gov.tr’de ürüne özgü bir teknik düzenleme bulunamadı. Bu ürünler 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine, zararlı sınıftaysa SEA Yönetmeliğinin etiket ve ambalaj kurallarına, ayrıca KKDİK Ek-17 kısıtlamalarına tabidir; piyasa denetiminde ve SEA ile KKDİK bakımından ilgili kurum Ticaret Bakanlığıdır. Koku karışımı limonen, linalool veya sitral gibi cilt hassaslaştırıcı maddeleri yüzde 1 ve üzerinde içeriyorsa H317, yüzde 0,1 ve üzerinde içeriyorsa en az EUH208 uyarısı gerekir. Gıdaya benzeyen mum ve koku ürünleri Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 79. maddesiyle yasaklanmıştır. Uygunsuzlukta ciddi risk dışında en az on iş günü savunma süresi verilir; toplatma, piyasaya arz yasağı ve 2026’da 60.830 TL’den 4.345.058 TL’ye kadar idari para cezası gündeme gelir. Dava süresi 7223 kararlarında altmış, TKHK cezasında otuz gündür. Bu yazı mevzuatı, etiket ve alerjen uyarılarını, çocuk risklerini, mum güvenliğini, rolleri, ithalatı, cezaları ve savunmayı anlatıyor.

GÜBİS’te Oda Kokusu ve Kokulu Mum İlanı Var mı? 2026 Verisi

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre dönemde 18 ilan yayımlanmış, hepsini Ticaret Bakanlığı vermiş ve hepsinde alınan önlem piyasaya arz yasağı ve toplatma olmuştur. İlanların sekizi oyuncak, altısı bebek ve çocuk giyimi, dördü kırtasiye, spor ve çocuk ayakkabısı grubundadır. Oda kokusu, araç kokusu, kokulu mum, tütsü veya yiyecek taklidi ürün grubunda bu dönemde ilan yoktur; ilanların hiçbirinde idari para cezası bilgisi de yer almaz.

Bu, ürünlerin denetim dışında olduğu anlamına gelmez. Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili kuruluşlar listesinde “hava aromatize edici ürünler” (oda kokusu, çamaşır kokusu, araç kokusu, tütsü, kokulu mum vb.) ve “yiyecek taklidi ürünler” (gıda görünümlü mum, dekoratif meyve vb.) Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün grupları arasındadır. Alınan önlemler bir gazete veya internet haber sitesi dâhil gerekli görülen yöntemlerle ilan edilir (7223 m.16/8); ilanın kaldırılması GÜBİS Rehberi’ndedir.

Oda ve Araç Kokusuna Hangi Mevzuat Uygulanır, Yetkili Kuruluş Kim?

mevzuat.gov.tr’de 30.10.2026’da yaptığımız başlık ve tam ifade aramalarında oda kokusuna, araç kokusuna, kokulu muma veya “hava aromatize edici ürünlere” özgü bir yönetmelik ya da tebliğ çıkmadı; ifade esas olarak SEA ve KKDİK’in “ilgili kurum” tanımlarında geçiyor. Teknik düzenleme yoksa ürünün güvenliği genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği [GÜG] m.2/1); güvenli ürün tanımında bileşim, ambalaj, uyarılar ve çocuklar gibi risk altındaki tüketiciler gözetilir (GÜG m.4/1-d).

Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği 2025 değişikliğiyle Ticaret Bakanlığı sorumluluğundaki tüketici ürünlerini kapsar (m.2); bu ürünler asgari güvenlik koşullarını karşılar (m.5/1) ve Bakanlık isterse akredite veya yetkilendirilmiş laboratuvar test raporları sunulur (m.6/1). Ek tabloda oda kokusu veya mum satırı yoktur, yiyecek taklidi ürünler 19. satırdadır. Zararlı koku karışımlarında SEA, kimyasal kısıtlamalarda KKDİK uygulanır; ikisi de hava aromatize edici ürünler için Ticaret Bakanlığını “ilgili kurum” sayar (SEA m.4/1-ö; KKDİK m.4/1-o), SEA denetimlerini ve Ek-17 kısıtlamalarının denetimini ilgili kurumlara bırakır (SEA m.47; KKDİK m.62/1-a).

Sprey kabının kuralları aerosol kaplar yazımızda, koku makinesinin elektrik güvenliği elektrikli ev aleti yazımızda anlatılmıştır. Yıkamada kullanılan ve yüzey aktif madde içeren “çamaşır kokusu” ayrıca Deterjanlar Hakkında Yönetmelikteki deterjan tanımı (m.4/1-c) yönünden değerlendirilmelidir; ayrıntı deterjan yazımızdadır.

Antibakteriyel, mikrop öldürür veya sinek kovar iddiası: biyosidal ruhsat sınırı

Koku vermek biyosidal etki değildir. Zararlı bir organizmayı yok etme, uzaklaştırma, zararsız hâle getirme veya etkisini önleme amacıyla kullanılacak ve aktif madde içeren ürün biyosidaldir (Biyosidal Ürünler Yön. m.4/1-c); Ek-V’de ürün tipi 2 havanın dezenfeksiyonunu, ürün tipi 19 kovucuları kapsar; bu ürünler Sağlık Bakanlığının ruhsatı veya tescili olmadan piyasaya arz edilemez (m.5/1-a). Değerlendirmemize göre ayrımda etiketteki ve reklamdaki vaat belirleyicidir; “bakterilerin yüzde 99’unu yok eder” veya “sivrisinekleri kovar” yazılan ürün ruhsatsız satıldığında oda kokusu gibi savunulamaz. Ayrıntı biyosidal ürünler rehberimizde, havuz kimyasalları ve dezenfektan satışı yazılarımızdadır. Aromaterapötik ürünlerle sınır da vaade göre çizilir: uçucu yağı sağlığı korumak, tedavi etmek veya tedaviyi desteklemek amacıyla inhalasyon gibi yöntemlerle sunan ürün TİTCK ruhsatına bağlı aromaterapötik ürün rejimine girebilir (Aromaterapötik Ürünler Hakkında Yön. m.4/1-c, ç), yalnız ortamı kokulandırma vaadi taşıyan ürün ise değerlendirmemize göre bu rejimin dışındadır.

SEA Tehlike Etiketi: Oda ve Araç Kokusunun Etiketinde Ne Olmalı?

Koku ürünü çoğu zaman uçucu yağ, parfüm hammaddesi ve çözücüden oluşan bir karışımdır. Karışımı piyasaya arzdan önce imalatçı, ithalatçı veya alt kullanıcı sınıflandırır; zararlı sınıftaysa tedarikçiler etiketi ve ambalajı kurallara uygun hâle getirir, dağıtıcılar tedarik zincirinde yapılmış sınıflandırmayı kullanabilir (SEA m.6/1-a, ç, d). Zararlı sınıftaki ürünün etiketinde tedarikçinin adı, adresi ve telefon numarası, nominal miktar, ürün kimliği, zararlılık işaretleri, uyarı kelimesi, zararlılık ve önlem ifadeleri bulunur (m.19/1); etiket Türkçe hazırlanır (m.19/2). Ürün kimliğinde, cilt hassaslaştırıcılığı veya aspirasyon zararı gibi sınıflandırmaya katkıda bulunan maddelerin adları yazılır (m.20/3); koku ve parfüm sanayine yönelik karışımlarda doğal esans bileşenleri için “… özü” veya “… esansı” biçiminde ad kullanılabilir (Ek-1 1.4.2).

Küçük ürünlerde bilgiler katlanabilir veya asılan etiketle ya da dış ambalajda verilebilir; iç ambalajda en az işaretler, ürün kimliği, tedarikçinin adı ve telefonu kalır (m.31/1; Ek-1 1.5.1). Bu da mümkün değilse içeriği 125 ml’yi geçmeyen ambalajlarda bazı zararlılık kategorilerine ait ifadeler çıkarılabilir (m.31/2; Ek-1 1.5.2.1); bu listede cilt hassaslaştırıcılığı sayılmadığından küçük şişede de H317 etikette kalır. SEA kapsamındaki ürünün etiketinde veya ambalajında “toksik değildir”, “zararsızdır”, “ekolojiktir” gibi ifadeler yer alamaz (m.27/4). Etiketi görülmeden satın alınan zararlı ürünün reklamında zararlılık sınıfı belirtilir (m.48/2).

Alerjen ve Duyarlılaştırıcı Uyarısı: H317 ve EUH208 Hangi Oranda Gerekir?

SEA Ek-6’daki uyumlaştırılmış sınıflandırmaya göre limonen (indeks 601-029-00-7) alevlenir sıvı Kategori 3, cilt tahrişi Kategori 2, cilt hassaslaştırıcı Kategori 1 ve sucul ortam için akut ve kronik Kategori 1; linalool (603-235-00-2) cilt hassaslaştırıcı alt kategori 1B; sitral (605-019-00-3) cilt tahrişi Kategori 2 ve cilt hassaslaştırıcı Kategori 1 olarak yer alır.

Kategori 1 veya 1B cilt hassaslaştırıcı madde karışımda yüzde 1 ve üzerindeyse karışım hassaslaştırıcı sayılır (Ek-1 Tablo 3.4.5); etikette “Dikkat” ve H317 “Alerjik cilt reaksiyonlarına yol açabilir” yer alır (Tablo 3.4.7). Oran yüzde 0,1 ile 1 arasındaysa karışım sınıflandırılmaz, ancak maddenin adıyla EUH208 yazılır (Tablo 3.4.6; Ek-2 2.8); özel konsantrasyon sınırı yüzde 0,1’in altındaki maddelerde eşik bu sınırın onda biridir ve bu eşikte güvenlik bilgi formu da gerekir (Tablo 3.4.6, Not 1). Ek-2’nin ikinci bölümündeki hâllere giren karışım bu şekilde etiketlenmedikçe piyasaya arz edilemez (m.6/1-f).

Deterjanlardaki yüzde 0,01 kuralı, değerlendirmemize göre deterjan tanımına girmeyen oda kokusuna kendiliğinden uygulanmaz; oda kokusunda ölçü SEA eşikleridir. Private label sahibi ve üretici, zararlı esansın tedarikçisinden Türkçe güvenlik bilgi formunu (KKDİK m.27/1, 27/5) almadan etiketi doğru hazırlayamaz. Halka satılan üründe form tüketiciye verilmez, ancak alt kullanıcı veya dağıtıcı isterse verilir (KKDİK m.27/4); market ve mağazalar bu hakkı kullanabilir.

KKDİK Ek-17: Koku Ürünlerinde Hangi Kısıtlamalar Var?

Ek-17’de kısıtlanmış madde, kendi hâlinde, karışım veya eşya içinde kısıtlamaya aykırı olarak imal edilemez, piyasaya arz edilemez veya kullanılamaz (KKDİK m.57/1); denetim 7223 çerçevesinde ilgili kurumlarca yapılır (m.62/1-a; 7223 m.25/2), aykırılıkta 7223 ve Çevre Kanunu yaptırımları gündeme gelir (m.63). Ek-17 metninde yaptığımız taramada hava spreyi veya ortam deodorantını adıyla anan tek giriş 64’tür; dekoratif lamba yağları ve küçük eşyalarda kurşun girişleri de koku ürünleriyle ilişkilidir.

Ek-17’nin kırtasiyede uygulanışı kadmiyum ve kurşun yazımızda, KKDİK’te ilgili kurum ve Çevre Kanunu ilişkisi dövme mürekkebi yazımızda anlatılmıştır. Esansı doğrudan ithal eden firma, maddeyi kendi hâlinde veya karışım içinde yılda bir ton ve üzerinde ithal ediyorsa KKDİK kaydı yapar (m.7/1); son tarihler tonaja göre 31.12.2026, 31.12.2028 ve 31.12.2030’dur (geçici m.2/1).

Çocukların Yutma ve Zehirlenme Riski: Kapak, Uyarı ve Ambalaj

Halka sunulan zararlı karışımın ambalajı çocukların merakını cezbedecek ya da gıda, kozmetik veya ilaç sunuşuyla karıştırılacak biçimde olamaz (SEA m.36/2-a). Aspirasyon zararı olarak sınıflandırılan ve H304 “Solunum yoluna nüfuzu ve yutulması halinde öldürücü olabilir” ifadesini taşıyan difüzör sıvısı gibi karışımlar, aerosol veya mühürlü sprey aparatlı kaplar hariç, kapasiteye bakılmaksızın çocuk emniyetli kapakla satılır (Ek-2 3.1.1.2); akut toksik Kategori 1–3 ürünler ile yüzde 3 ve üzeri metanol içerenler için de aynı kural vardır (Ek-2 3.1.1.1, 3.1.1.3). Aspirasyon zararı, Kategori 1 veya 2 alevlenir sıvı ve solunum hassaslaştırıcı gibi sınıflarda ambalajda dokunsal uyarı bulunur (Ek-2 3.2.1.1). Tüketici ürünlerinde uygun olduğu durumlarda P102 “Çocukların erişemeyeceği yerde saklayın” ifadesi kullanılır (Ek-4).

Kuru hâlde satılıp suyla şişen koku boncuklarında sıvı içerisinde büyüyen dekoratif ürün kuralı gündeme gelebilir: bu ürünler kırtasiye, oyuncakçı ve okul kantinlerinde satılamaz, başka yerlerde de çocuklara satılamaz ve oyun amaçlı kullanılmaması uyarısı taşır (Uygunluk Denetimi Tebliği m.4/1-b, 5/C). Hazır şişmiş jel boncuklarda tanımın uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirmemize göre tartışmalıdır; ayrıntı su boncuğu yazımızdadır. SEA’ya 2020’de eklenen 44/A maddesi zararlı karışımların bileşim bilgisinin Ulusal Zehir Danışma Merkezine verilmesini öngörür; deterjan yazımızda belirttiğimiz gibi madde mevzuat.gov.tr’deki güncel metinde görünmemektedir, uygulaması Sağlık Bakanlığından teyit edilmelidir.

Gıdaya veya Oyuncağa Benzeyen Mum ve Koku Ürünü: Yiyecek Taklidi Ürün Yasağı

Gıda ürünü olmadığı hâlde şekli, kokusu, rengi, görünümü, ambalajı, etiketi, hacmi veya boyutu nedeniyle özellikle çocuklarca gıdayla karıştırılarak sağlık ve güvenliği tehlikeye atan ürünlerin üretimi, pazarlanması, ithalatı ve ihracatı yasaktır (TKHK m.79/1). Uyarı işareti ve yazısı taşıyan, sağlığa zarar vermeyen geleneksel el sanatı ürünleri bu yasağın dışındadır; değerlendirmemize göre seri üretilen kek görünümlü bir mumda yalnız “yenmez” uyarısı bu istisnayı sağlamaz. Önlemlerde 7223 uygulanır, piyasa denetimini Ticaret Bakanlığı yapar (m.79/3-4; 7223 m.25/2). Uygunluk Denetimi Tebliği de yiyecek taklidi ürünlerin veya ayrılabilir parçalarının ağza alınması, emilmesi ya da yutulması hâlinde boğulma, zehirlenme, delinme veya tıkanmaya yol açmamasını ister (m.4/1-d, 5/B); ek tablonun 19. satırı TS EN 71-1 ve TS EN 71-3’ü gösterir. Uygunluk Denetimi Tebliğinin 10/2 maddesiyle 2018’de kaldırılan 2012 tarihli Tebliğin ekinde “Yiyecek Taklidi Ürünler – Dekoratif Mumlar” zehirlenme riskiyle ayrıca sayılmıştı. Küçük parça testi için küçük parça yazımıza bakılabilir.

TKHK m.79/1’e aykırılıkta Kanun beş bin Türk lirası ceza öngörür (m.77/14); 2026 Tebliğinde on dördüncü fıkra için sırasıyla 6.380.408, 1.987.014 ve 99.315 TL yazılıdır, fıkradaki sıraya göre 79/1’e karşılık gelen tutar 99.315 TL’dir. Bu cezaya karşı dava süresi tebliği izleyen günden itibaren otuz gündür ve dava kararın yerine getirilmesini durdurmaz (m.78/2); Kanundaki şartlarla tebliğden itibaren on beş gün içinde ve dava açılmadan uzlaşma istenebilir, uzlaşmada ayrıca peşin ödeme indirimi uygulanmaz (m.77/A/3, 5). Aynı satış fiili için ayrıca 7223 cezası verilirse, TKHK m.77/20 diğer kanunlardaki işlemleri saklı tutsa da Kabahatler Kanunu m.15/1’in uygulanması gerektiğini değerlendiriyoruz; yargı kararı tespit edemedik.

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, oyunda kullanımının amaçlanmasına bakılmaksızın 14 yaş altı çocukların oyunlarında kullanılan ürünleri oyuncak sayar (m.4/1-ö); festivaller ve kutlamalar için dekoratif nesneler oyuncak değildir (Ek-1 sıra 1). Değerlendirmemize göre pelüş veya çizgi karakter biçimli araç kokusu, tanıtımına göre oyuncak kurallarına da takılabilir (pelüş anahtarlık yazımız).

Kokulu Mumda Yangın Güvenliği: TS EN 15493 ve TS EN 15494

Mum için de ürüne özgü teknik düzenleme bulunamadı. Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği, referansı AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanan Avrupa standartlarının ulusal karşılıklarına uygun ürünü güvenli kabul eder (m.5/5); AB’nin genel ürün güvenliği standartlarını yayımlayan 2026/901 sayılı Uygulama Kararının eklerinde ve 2019/1698 sayılı Kararın metninde mum standardına rastlamadık, bu nedenle mumda bu karine işlemez. Bu durumda diğer Avrupa standartlarının ulusal karşılıkları ve tüketicinin makul güvenlik beklentileri gibi ölçütler dikkate alınır (m.5/6). TSE kataloğunda 30.10.2026 itibarıyla “Mumlar – Yangın güvenliği için şartname” başlıklı TS EN 15493’ün 06.10.2026 kabul tarihli İngilizce metni (2008 ve 2019 sürümleri iptal) ve “Mumlar – Ürün güvenliği etiketleri” başlıklı TS EN 15494’ün 19.03.2020 kabul tarihli İngilizce metni yer alır. Standart metinlerini incelemediğimizden içerik ayrıntısı vermiyoruz; test raporlarında (Uygunluk Denetimi Tebliği m.6/1) bunların esas alınması değerlendirmemize göre savunmayı güçlendirir.

Yangında imalatçı ve ithalatçının tazmin sorumluluğu için zarar yazımıza bakılabilir (7223 m.6/1). Mum, oda kokusu sıvısı veya araç kokusu için CE öngören teknik düzenleme bulunmadığından ürüne CE konulması uygunluk işaretinin yanlış kullanılmasıdır (7223 m.13/3) ve m.20/1-(ç) bendine girer; giderme usulü CE işareti ve Türkçe etiket yazımızdadır. SEA eşyayı “kimyasal yapısından çok, işlevini belirlemek üzere üretim sırasında özel bir şekil, yüzey ve tasarım verilen nesne” olarak tanımlar (m.4/1-k); değerlendirmemize göre koku verme işlevi kimyasal bileşime dayanan mum, jel ve emdirilmiş kartlarda karışım gibi etiketleme riski yüksektir.

Türkçe Etiket ve İletişim Bilgisi: Üretici, İthalatçı, Private Label, Market ve E-Ticaret Satıcısı

İmalatçı; parti bilgisini, adını veya markasını ve açık adresini ürün, ambalaj veya eşlik eden belgede gösterir, güvenlik bilgilerini Türkçe verir (7223 m.7/1-e, f, g, ğ; GÜG m.6/2-a). Ürünün tasarımını veya imalatını yaptırarak kendi markasıyla arz eden imalatçıdır (m.3/1-g); ürünü kendi isim veya markasıyla arz eden ithalatçı ve dağıtıcı da imalatçı sayılır (m.11/1). İktisadi işletmeciler bir önceki ve sonraki işletmecinin kaydını en az on yıl tutar (m.12).

Akaryakıt istasyonu marketi ve hediyelik eşya mağazası çoğu zaman dağıtıcıdır; uygun olmadığını bildiği ürünü bulunduramaz (m.10/1-b) ve depolama koşullarının uygunluğu bozmamasını sağlar (m.10/1-c). Ürünü kendisi dolduran veya kendi etiketiyle satan mağaza imalatçı konumuna geçer. Ayrıntı dağıtıcı yazımızda ve pazaryeri yazımızdadır. Türkçe dil, Türk lirası fiyat veya Türkiye’ye gönderim seçeneklerinden biri sunulan uzaktan satış Türkiye’yi hedeflemiş sayılır (Uzaktan İletişim Yön. m.5/2-3); yurt dışı satıcılar için yetkili temsilci yazımıza bakılabilir.

İthalatta TAREKS Var mı? 2026 İthalat Tebliğlerinde Koku Ürünleri

Koku ürünleri ve mumlar için sıklıkla anılan 3307.41, 3307.49 ve 3406 pozisyonları yönünden 2026 ithalat denetimi tebliğlerini taradık; ürünün doğru GTİP’i gümrük müşaviriyle teyit edilmelidir.

Buna göre sprey dışındaki koku ürünleri ve mum için 2026’da TAREKS denetimi öngörülmemiştir; denetim piyasada yapılır ve ithalatçı yalnız güvenli ürünü arz edebilir (7223 m.9/1-a). Sprey ürünlerde ithalat aerosol kaplar yazımızda, TAREKS’te olumsuz sonuç TAREKS yazımızda anlatılmıştır.

Denetim, Savunma, Toplatma ve Piyasaya Arz Yasağı: Süreç ve Süreler

Bölge müdürlükleri ürünleri belge ve işaret kontrolü, duyusal inceleme ve gerektiğinde numune alarak denetler (7223 m.16/2); bedelsiz üç takım numune alınır, bir takım şahit numune olarak yediemin sıfatıyla işletmeciye bırakılır (PGD Yön. m.7/1, 7/3). Ciddi risk belirtisinde satış en çok dört gün geçici olarak durdurulabilir, teknik gerekçeyle süre uzatılabilir (m.13/1, 13/4). Ciddi risk dışında savunma için on iş günü verilir (7223 m.16/5; PGD Yön. m.11/1). Uygunsuzluk kararından sonra düzeltici önlem planı için on beş iş günü, giderme için altı ayı geçmeyen süre ve mücbir sebepte altı aya kadar ek süre tanınır (m.11/3); önlemler uygun hâle getirme, piyasadan çekme, geri çağırma, imha ve Türkçe uyarı eklemedir (7223 m.16/6; PGD Yön. m.11/4). Geri çağırma masrafı geri çağıran işletmeciye, uygunsuz üründe test giderleri imalatçı veya ithalatçıya aittir (7223 m.19/4, 15/7).

Eksik Türkçe uyarı, eksik tedarikçi telefonu veya eksik EUH208 gibi etiket uygunsuzluklarında önce giderme istenir; giderilmezse arz yasağı ve toplatma gelir (7223 m.16/4; PGD Yön. m.11/5). Küçük parçası ayrılan gıda görünümlü mum veya kapağı çocuk emniyetli olmayan aspirasyon zararlı difüzör gibi ürünün kendisinden kaynaklanan risklerde doğrudan önlem kararı gündeme gelir. Uyarıdan önce uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1; PGD Yön. m.16/8). Denetimin ilk günleri denetim yazımızda, test raporuna itiraz test raporu yazımızda, savunma savunma yazımızda, karar sonrası plan düzeltici önlem planı yazımızda, gönüllü önlem gönüllü geri çağırma yazımızda ele alınmıştır.

2026 İdari Para Cezaları ve Dava Yolu

2026 tutarları 2026/13 sayılı Tebliğle (RG 31.12.2025-33124, 4. mükerrer) belirlenmiştir; bent eşleştirmesi Kanun metninden okumamızdır.

(c)–(e) bentlerindeki aykırılıkta aynı fiil için (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içinde tekrarda ceza iki katına çıkar (m.20/8); aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11). Ceza bir ay içinde ödenir (m.20/10); süresinde ödemede Kabahatler Kanununun genel kuralına göre yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir (Kabahatler K. m.17/6). Ödeme dava hakkını etkilemez.

SEA ve KKDİK aykırılıklarında Çevre Kanunu m.20/1-(y) ayrı bir ihtimaldir; bent tehlikeli kimyasalları yönetmeliklere aykırı ambalajlayan, etiketleyen, satan ve satışa sunanları kapsar (SEA m.46; KKDİK m.63). Cezayı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve yetki devredilen merciler verir, Ticaret Bakanlığı bunlar arasında sayılmamıştır (2872 m.12/1, 24). Kanun dava süresini tebliğden itibaren otuz gün olarak gösterir ve davanın tahsili durdurmadığını belirtir (m.25); kararda gösterilen süre de kontrol edilip en kısa süre esas alınmalıdır. Dönem GÜBİS ilanlarında bu yola ilişkin bilgi yoktur; hava aromatize edici üründe uygulandığına dair karar tespit edemedik. İki kurum aynı parti için ceza verirse tek fiilde yalnız en ağır cezayı öngören Kabahatler Kanunu m.15/1 gündeme gelir (tekerrür ve içtima).

7223 kararlarına karşı idari yargı yoluna gidilir (m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7) ve dava işlemi kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27/1). TKHK cezasında süre otuz gündür (TKHK m.78/2). Aynı tespite dayanan önlem kararı ve ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1, ikinci cümle); ayrıntı ceza yazımızda ve iptal davası rehberimizdedir. Savunma iskeleti:

Varsayımsal Örnek, Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek: Bir dekorasyon zinciri, fason ürettirdiği kek görünümlü mumları ve ithal ettiği araç kokularını kendi markasıyla satar. Numunelerde mumdaki kiraz biçimli süsün kolayca ayrılan küçük parça olduğu, araç kokusunun güvenlik bilgi formuna göre yüzde 3 limonen içerdiği hâlde etikette H317 ve maddenin adının bulunmadığı tespit edilir. Savunma istemi elektronik adrese 9 Kasım 2026 Pazartesi ulaşır; tebliğ 14 Kasım günü sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a) ve on iş günlük süre hesabımıza göre 27 Kasım 2026 Cuma dolar; yine de yazıdaki son gün esas alınmalıdır. Zincir kendi markası nedeniyle imalatçıdır (7223 m.3/1-g, 11/1); araç kokusundaki eksiklik önce giderme kademesine tabidir (m.16/4). Mum için piyasaya arz yasağı, toplatma ve (a) bendinin alt sınırından 434.505 TL ceza verilir; TKHK m.77/14’ten ayrıca 99.315 TL ceza verilirse aynı satış fiili için Kabahatler Kanunu m.15/1 ileri sürülebilir. Kararlar 7 Aralık 2026 Pazartesi elektronik adrese ulaşırsa tebliğ 12 Aralık günü sonunda yapılmış sayılır; indirimin uygulanacağı görüşüne göre 7223 cezası 12 Ocak 2027’ye kadar 325.878,75 TL ödenerek kapatılabilir. Dava süresi TKHK cezasında 11 Ocak 2027’de, 7223 kararlarında 10 Şubat 2027’de dolar. Örnek gerçek bir dosyayı anlatmaz.

Sık yapılan hatalar: Hassaslaştırıcı maddeyi “parfüm” başlığında bırakıp H317 veya EUH208’i yazmamak; zararlı ürünü “zehirsiz” diye tanıtmak; kek görünümlü mumda “yenmez” uyarısını yeterli saymak; ruhsatsız ürüne “antibakteriyel” yazmak; muma veya araç kokusuna CE koymak; ithal ürünü yabancı dilde etiketle satmak; fason sözleşmesinde güvenlik bilgi formuna erişimi güvenceye almamak; savunma süresini takvim günüyle hesaplamak. Kalıcı kontrol için uyum programı yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Oda kokusu veya araç kokusu satmak için ruhsat gerekir mi?

Hava aromatize edici ürünlere özgü ruhsat düzenlemesi bulunamadı; ürün 7223 sayılı Kanun, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği, SEA ve KKDİK kurallarına uymalıdır. “Antibakteriyel” veya sinek kovucu iddiası eklenirse Sağlık Bakanlığının ruhsatı gerekir (Biyosidal Ürünler Yön. m.5/1-a).

Hava aromatize edici ürünleri hangi kurum denetler?

Ticaret Bakanlığı. Bakanlığın 14.10.2026 tarihli yetkili kuruluşlar listesi bu ürünleri Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğüne bağlar; SEA ve KKDİK de Ticaret Bakanlığını ilgili kurum sayar (SEA m.4/1-ö; KKDİK m.4/1-o).

Alerjen uyarısı hangi oranda zorunlu olur?

Kategori 1 veya 1B cilt hassaslaştırıcı madde yüzde 1 ve üzerindeyse H317, yüzde 0,1 ile 1 arasında maddenin adıyla EUH208 gerekir (SEA Ek-1 Tablo 3.4.5, 3.4.6; Ek-2 2.8). Limonen ve sitral Kategori 1, linalool alt kategori 1B olarak Ek-6’dadır.

Kek veya meyve görünümlü mum satmak yasak mı?

Gıdayla karıştırılarak sağlık ve güvenliği tehlikeye atan ürünlerin üretimi, pazarlanması ve ithalatı yasaktır; istisna, uyarı taşıyan ve sağlığa zarar vermeyen geleneksel el sanatı ürünleridir (TKHK m.79/1). 2026’da bu yasağa aykırılığın TKHK cezası 99.315 TL’dir.

Kokulu mum için zorunlu bir standart var mı?

Muma özgü teknik düzenleme bulunamadı; güvenlik Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir ve TS EN 15493 (yangın güvenliği) ile TS EN 15494 (güvenlik etiketleri) dikkate alınır (GÜG m.5/6).

Araç kokusu veya mum ithal ederken TAREKS gerekir mi?

İncelediğimiz 2026 ithalat tebliğlerinde 3307.41, 3307.49 ve 3406 için TAREKS denetimi yoktur; yalnız sprey şeklindeki 3307.49 ürünleri ozon tabakasını incelten madde içeriyorsa ithal edilemez (2026/6 Ek-1/B).

Market veya hediyelik eşya mağazası etiketsiz koku ürünü satarsa ceza alır mı?

Dağıtıcı, ürünü rafa koymadan önce Türkçe talimatın ve imalatçı ile ithalatçı adres bilgilerinin bulunduğunu doğrular (7223 m.10/1-a); aykırılıkta 2026’da 60.830–608.307 TL ceza öngörülür (m.20/1-e). Etiket eksikliğinde önce giderme istenir (m.16/4).

İnternetten oda kokusu satarken ilanda ne olmalı?

Satıcının adı, unvanı, posta ve e-posta adresi, imalatçı veya ithalatçı bilgileri, Türkçe uyarılar, ürünün fotoğrafı ve tanımı (Uzaktan İletişim Yön. m.6/1); zararlı üründe etiketteki zararlılık sınıfı (SEA m.48/2).

Toplatma kararı ve cezaya karşı dava süresi nedir?

7223 kararlarına karşı tebliği izleyen günden itibaren altmış gün (7223 m.22/2; İYUK m.7); TKHK m.77/14 cezasında otuz gün (TKHK m.78/2); Çevre Kanunu cezasında Kanun otuz gün öngörür (2872 m.25), kararda gösterilen süre de kontrol edilmelidir.

Cezayı bir ay içinde ödersem indirim uygulanır mı?

Ceza bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10). Süresinde ödemede Kabahatler Kanununun genel kuralına göre yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir (Kabahatler K. m.17/6). Ödeme dava hakkını etkilemez.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; koku ürünü ve kokulu mum üreten, ithal eden veya satan firmalarda ürünün rejiminin belirlenmesi, SEA etiketi, alerjen uyarıları ve güvenlik bilgi formu zincirinin incelenmesi, yiyecek taklidi ürün değerlendirmesi, private label ve fason sözleşmeleri, savunma, şahit numune itirazı, düzeltici önlem planı, önlem kararı ve cezaya karşı dava ile tedarikçiye rücu konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) ve Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420); Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği (RG 03/05/2016-29701; değişiklikler RG 31/12/2018-30642 4. mükerrer, 25/11/2022-32024, 09/04/2025-32865); Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik (RG 11/12/2013-28848 mükerrer; değişiklik RG 10/12/2020-31330 mükerrer) ve ekleri; KKDİK Yönetmeliği (RG 23/06/2017-30105 mükerrer; değişiklikler RG 29/11/2019-30963, 23/12/2023-32408) ve Ek-17; Biyosidal Ürünler Yönetmeliği (RG 31/12/2009-27449, 4. mükerrer); Aromaterapötik Ürünler Hakkında Yönetmelik (RG 02/07/2026-33298); Deterjanlar Hakkında Yönetmelik (RG 27/01/2018-30314); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847); 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve 2026 idari para cezaları Tebliği (RG 23/12/2025-33116); Ticaret Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745); Uzaktan İletişim Yoluyla Arz Edilen Ürünlerin PGD Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707); 2026/1, 2026/6, 2026/10 (2026/38, RG 11/07/2026-33307 ile değişik), 2026/12 ve 2026/20 sayılı ithalat denetimi tebliğleri (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 2026/1 sayılı Tebliğ (RG 30/12/2025-33123); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu; 2577 sayılı İYUK; 7201 sayılı Tebligat Kanunu; TSE standart kataloğu (erişim 30/10/2026); AB 2026/901 ve 2019/1698 sayılı Uygulama Kararları; Ticaret Bakanlığı Yetkili PGD Kuruluşları listesi (14/10/2026); GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.