Aerosol Kaplar Yönetmeliği 2026: Spreylerde Ters Epsilon, Kap Basıncı ve Hacmi, Yanıcılık Uyarıları, Türkçe Etiket, Toplatma ve İdari Para Cezası — 75/324/AET; Kozmetik, Biyosidal ve Deterjan Ayrımı; 7223 m.7, 9, 10, 16, 20

Oda spreyi, böcek spreyi, sprey boya, deodorant, tıraş köpüğü, yağlayıcı ve temizlik spreyinde iki ayrı mevzuat birlikte uygulanır: Kap, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Aerosol Kaplar Yönetmeliğine (75/324/AT; RG 13.08.2021-31567), içerik ise ürünün türüne göre kozmetik, biyosidal, deterjan, hava aromatize edici ürün veya kimyasal mevzuatına tabidir. Yönetmelik azami kapasitesi 50 ml’nin altındaki kapları kapsamaz; metal kabın toplam kapasitesi 1.000 ml’yi, 50 °C’deki iç basıncı gazın türüne göre 12, 13,2 veya 15 barı aşamaz ve sıvı faz net kapasitenin yüzde 90’ını geçemez. Piyasaya arzdan sorumlu kişi uygun kaba ters epsilon işaretini koyar; etikette ad ve adres, dolum partisi kodu, ağırlık ve hacim olarak net içerik ile yanıcılık sınıfına göre “Tehlike” veya “Dikkat” uyarısı, H229 ve önlem ifadeleri Türkçe yer alır. Uygunsuzlukta ciddi risk dışında on iş günü savunma süresi verilir; toplatma, piyasaya arz yasağı ve 2026’da 60.830 TL’den 4.345.058 TL’ye kadar idari para cezası gündeme gelir, dava süresi altmış gündür. Bu yazı kapsamı, teknik sınırları, etiketi, yetkili kuruluşları, ithalatı, rolleri, cezaları ve savunmayı anlatıyor.

GÜBİS’te Aerosol ve Sprey İlanı Var mı? 2026 Verileri

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre dönemde 18 ilan vardır; tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve hepsinde önlem “piyasaya arzın yasaklanması ve toplatma”dır. İlanların sekizi oyuncak, altısı bebek ve çocuk giyimi, ikisi kırtasiye, biri spor ürünü, biri çocuk ayakkabısı grubundadır; aerosol kap, sprey veya köpük ürününe ilişkin ilan yoktur. Dağılım GÜBİS ilan istatistikleri sayfamızda güncellenir.

İlan olmaması denetim olmadığı anlamına gelmez. Aerosol kaplarda yetkili kuruluş Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır ve aldığı önlemleri kendi internet sitesi dâhil gerekli gördüğü yöntemlerle ilan eder (7223 m.16/8; STB PGD Yön. m.16/4). Bu Bakanlığın kararlarının GÜBİS’te yayımlanıp yayımlanmadığını doğrulayamadık. İlanın kaldırılması için firmam GÜBİS’te ilan edildi yazımıza bakılabilir.

Aerosol Kap Nedir, Hangi Spreyler Aerosol Kaplar Yönetmeliğine Tabidir?

Yönetmelik aerosol kabı; metal, cam veya plastikten yapılmış, basınçla sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış veya basınç altında çözülmüş bir gaz içeren, içindekini köpük, macun, toz, sıvı zerrecik veya katı olarak dışarı püskürtebilecek mekanik bir tertibat takılmış, tekrar kullanılamayan kap olarak tanımlar (m.4/1-c). Belirleyici unsurlar basınç altında gaz, püskürtme tertibatı ve tek kullanımlık kaptır. İtici gaz bulunmayan tetikli veya pompalı sprey şişesi, tanımdan çıkardığımız değerlendirmeye göre bu kapsama girmez; SEA Yönetmeliğinin eki de “kendinden basınçlı kaplar” ile “tetikleyici ve pompa sprey”i ayrı sayar (SEA Ek-1, 3.10.1.6.3).

Azami kapasitesi 50 ml’den az olan kaplar ile ekin 3.1, 4.1.1, 4.2.1, 5.1 ve 5.2 maddelerindeki kapasiteyi aşan kaplar Yönetmeliğin dışındadır (m.2/1). Bu kaplarda güvenlik, teknik düzenleme bulunmadığı ölçüde genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3). Uygunluk işareti yalnız teknik düzenlemenin öngördüğü üründe kullanılabildiğinden (7223 m.13/3) kapsam dışı kaba ters epsilon konulması ayrıca sorun doğurabilir.

75/324/AET ve değişiklikleri Türk metnine yansıdı mı?

Yönetmelik 30.11.2000 tarihli ve 24246 sayılı eski Aerosol Kaplar Yönetmeliğini kaldırmış ve ona yapılan atıfları kendisine yapılmış saymıştır (m.10). SEA ekleri ve KKDİK Ek-17’nin 40. girişi hâlâ 2000 tarihli metni andığından bu hüküm önemlidir. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş, geçiş hükmü içermez (m.12); değişiklik yapan bir düzenleme bulamadık. Esas alınan AB metinleri 75/324/AET ile 94/1/AT, 2008/47/AT, (AT) 219/2009, 2013/10/AB ve 2016/2037/AB’dir (m.11); EUR-Lex’te erişilen konsolide metin 12.02.2018 tarihlidir.

Karşılaştırmaya göre üç değişikliğin de Türk metnine işlendiği görülmektedir.

Aerosolde Kim Neyi Denetler? Kap Mevzuatı ile İçerik Mevzuatının Ayrımı

Aynı kutuda iki ürün vardır: basınçlı kap ve içindeki karışım. Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili PGD kuruluşları listesinde “aerosol kaplar” Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının satırındadır; Yönetmelikteki “Bakanlık” da bu Bakanlıktır (m.4/1-ç, 13). Aynı listede deterjanlar ve genel temizlik ürünleri, hava aromatize edici ürünler ve kırtasiye ürünleri arasında sayılan sprey boya Ticaret Bakanlığının, kozmetikler ve biyosidal ürünler Sağlık Bakanlığının satırındadır. Deterjan yazımızda sprey temizleyicinin kabı için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını göstermiştik; bu tespit Yönetmelik ve güncel listeyle tutarlıdır.

SEA Yönetmeliğinde “ilgili kurum”, biyosidal ürünler için Sağlık Bakanlığı; deterjanlar, hava aromatize edici ürünler ve kırtasiye ürünleri için Ticaret Bakanlığı; diğer zararlı karışımlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıdır (SEA m.4/1-ö). Kozmetikler SEA’nın kapsamı dışındadır (SEA m.2/2-c); deodorant veya saç spreyindeki yanıcılık uyarısının dayanağı bu nedenle, kanaatimizce, Aerosol Kaplar Yönetmeliğinin Ek 2.2 hükmüdür.

Sınır ürünlere dikkat edilmelidir. Aromaterapi yöntemiyle etki gösterdiği belirtilen ve buhar, sprey veya aerosol şeklinde uygulanabilen aromaterapötik ürün TİTCK ruhsatı olmadan piyasaya sunulamaz; kozmetik olarak sınıflandırılan ürün bu rejimin dışındadır (Aromaterapötik Ürünler Hakkında Yön. m.2/2, 4/1-ç, n, 5/1). Dezenfeksiyon iddialı temizlik spreyi biyosidal rejime kayabilir (biyosidal ürünler); yetkili kuruluşlar arasındaki görüş ayrılıklarında koordinasyon Ticaret Bakanlığındadır (7223 m.15/5).

Ters Epsilon İşareti Nedir, Kim Koyar, CE İşaretinden Farkı Ne?

Piyasaya arzdan sorumlu kişi, kabın Yönetmelik ve ekinin gerekliliklerini karşıladığının kanıtı olarak ters epsilon sembolünü kaba iliştirir (m.5/1); Yönetmelik metninde sembol “3” biçiminde gösterilir ve etiketin zorunlu unsurlarındandır (m.6/1-b). Bakanlık ters epsilonla karışabilecek işaret ve yazıların kullanılmasını engeller (m.7); Kanun da uygunluk işaretinin anlamı ve şekli hakkında yanıltıcı işaret konulmasını yasaklar (7223 m.13/5).

Ters epsilon CE işareti değildir ve Yönetmelik onaylanmış kuruluş incelemesi öngörmez: Kap testlerinin sonucunu piyasaya arzdan sorumlu kişi garanti eder (Ek 6.1). İstisna, sıcak su banyosu yerine alternatif sıcak veya soğuk son test yönteminin kullanılmasıdır; bu yöntem ADR kapsamında yetkilendirilmiş bir yetkili muayene kurumunca onaylanır ve onay ile teknik dosya etikette yazılı adreste hazır tutulur (Ek 6.1.4.3). Başka bir düzenleme gerektirmedikçe aerosol kaba CE konulması 7223 m.13/3 karşısında sorun yaratabilir; belge ve işaret uygunsuzluğu için CE işareti ve belge uygunsuzluğu yazımıza bakılabilir.

Uygun kabın piyasaya arzı Yönetmelikteki gerekliliklerle ilgili sebeplerle reddedilemez (m.5/2); Bakanlık ancak uygun kabın da tehlike oluşturduğunu sağlam dayanaklarla tespit ederse satışı geçici olarak yasaklayabilir (m.8). Savunmada iddianın hangi ek hükmüne dayandığı bu nedenle somut olarak sorulmalıdır.

Aerosol Kap Basıncı ve Hacmi: 50 °C’de Basınç, Test Basıncı, Sıvı Faz ve Kapasite Sınırları

Test basıncı, doldurulmamış kaba 25 saniye süreyle sızıntı veya kalıcı şekil bozukluğu olmadan uygulanabilen basınçtır; toplam kapasite açık kabın kenarına kadar olan, net kapasite doldurulup kapatılmış kabın hacmidir (Ek 1.2, 1.4, 1.5).

Sıvı fazın 50 °C’deki hacmi net kapasitenin yüzde 90’ını aşamaz (Ek 2.3). Cam kaplarda ek, kap hacmine ve sıvılaştırılmış gaz oranına göre 20 °C’de müsaade edilen basınç sınırlarını ayrı tablolarla verir (Ek 4.1.4, 4.2.3). Valf sızıntıyı önleyecek biçimde kapanmalı ve istenmeyen açılmaya karşı, örneğin koruyucu kapakla korunmalıdır (Ek 2.1.2). Doldurulmuş her kap sıcak su banyosunda iç basıncı 50 °C’deki basınca ulaştırılarak son muayeneden geçirilir; kalıcı şekil bozukluğu veya sızıntı gösteren kap reddedilir. Eşdeğer sıcak testler ve ADR’ye uygun soğuk test de kullanılabilir (Ek 6.1.4). Dolum hattının bu kayıtları denetimde en güçlü delildir.

Yanıcılık Sınıfı: Alevlenmez, Alevlenir ve Çok Kolay Alevlenir Aerosol Nasıl Belirlenir?

İçerikte parlama noktası 93 °C’yi aşmayan sıvı, alevlenir katı veya 20 °C ve 1,013 barda havayla alevlenme aralığı olan gaz bulunuyorsa içerik alevlenir kabul edilir (Ek 1.8). Yüzde 85 ve üzeri alevlenir bileşen içeren ve kimyasal yanma ısısı 30 kJ/g ve üzerinde olan aerosol “çok kolay alevlenir”, yüzde 1 ve altında alevlenir bileşen içeren ve yanma ısısı 20 kJ/g’ın altında olan aerosol “alevlenmez” sayılır; diğerleri testlere tabi tutulur ya da “çok kolay alevlenir” kabul edilir (Ek 1.9).

Püskürtmeli aerosolde yanma ısısı 20 kJ/g’ın altındaysa 15–75 cm arasındaki ateşleme “alevlenir”, 75 cm ve ötesi “çok kolay alevlenir” sonucunu verir; ateşleme olmazsa kapalı alan testinde zaman eşdeğeri 300 sn/m³ veya yanma yoğunluğu 300 g/m³ ve altındaki aerosol “alevlenir” sayılır. Yanma ısısı 20 kJ/g ve üzerindeyse 75 cm ve ötesindeki ateşleme “çok kolay alevlenir”, diğer sonuçlar “alevlenir” sınıfını verir (Ek 1.9.1). Köpükte alev 20 cm ve 2 saniye ya da 4 cm ve 7 saniye ve üzerindeyse “çok kolay alevlenir”, 4 cm ve 2 saniye ve üzerindeyse “alevlenir” sınıfı uygulanır (Ek 1.9.2; testler Ek 6.3).

Yanma ısısı kullanıldıysa yöntemi açıklayan doküman etikette yazılı adreste hazır tutulur (Ek 1.9, 1.10). Alevlenir bileşen içerdiği hâlde alevlenir sınıfa girmeyen kapta “İçeriğin, kütle olarak % X’i alevlenir.” ibaresi yazılır (m.6/2). Solunma risklerini içeren bir risk analizi de zorunludur (Ek 2).

Aerosol Etiketinde Zorunlu Bilgiler ve Uyarılar: H222, H223, H229, P210, P211, P251, P410+P412 ve P102

SEA hükümleri saklı kalmak üzere zorunlu bilgiler kabın üzerinde, bilgilerin sığmadığı 150 ml ve altındaki kaplarda kaba eklenen etikette görünür, okunaklı ve silinmeyecek biçimde yer alır (m.6/1); her kap Türkçe etikete sahip olur (m.6/3). Bilgiler aşağıdaki kontrol listesindedir.

SEA Ek-4’teki Türkçe karşılıklar: P102 “Çocukların erişemeyeceği yerde saklayın.”; P210 “Isıdan, sıcak yüzeylerden, kıvılcımdan, açık alevden ve diğer tutuşturucu kaynaklardan uzak tutun. Sigara içilmez.”; P211 “Açık aleve veya diğer tutuşturucu kaynaklara doğru püskürtmeyin.”; P251 “Kullanımdan sonra bile delmeyin veya yakmayın.”; P410+P412 “Güneş ışığından koruyun. 50 °C/122 °F aşan sıcaklıklara maruz bırakmayın.” Ek kullanım tedbirleri varsa ayrı talimat da bunları içerir (Ek 2.2/d); içerik zararlı sınıftaysa SEA etiketi bu unsurlara eklenir.

İçerik Mevzuatı: SEA, KKDİK Ek-17, Kozmetik, Biyosidal ve Deterjan Kuralları Spreylerde Nasıl Uygulanır?

Kozmetik sprey ancak yurt içinde yerleşik bir sorumlu kişi atanmışsa piyasaya arz edilir ve önceden ulusal veri tabanına bildirilir (Kozmetik Ürünler Yön. m.6/1, 16); ayrıntılar kozmetik ithalatı ve kozmetik etiketi yazılarımızdadır. Böcek spreyi (ürün tipi 18), kovucu (ürün tipi 19) ve yüzey dezenfektanı spreyi (ürün tipi 2) Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmadan veya tescil edilmeden piyasaya arz edilemez (Biyosidal Ürünler Yön. m.5/1-a, Ek-V); internet satışı için haşere ilacı ve dezenfektan satışı yazımıza bakılabilir.

Ek-17 aykırılıklarında Çevre Kanunu m.20/1-(y) cezası ayrı bir ihtimaldir; yetki ve otuz günlük dava süresi (2872 m.25) bakımından dövme mürekkebi ve deterjan yazılarımızdaki çekinceli yaklaşım burada da geçerlidir. SEA, aspirasyon zararı olan içerik aerosol kapta arz edildiğinde etikette aspirasyon bilgisini ve bu zarar nedeniyle aranan çocuk emniyetli kapağı aramaz (SEA Ek-1, 1.3.3; Ek-2, 3.1.1.2); Ek-2’nin 2.11. bölümü aerosollerin Aerosol Kaplar Yönetmeliğine göre etiketleme hükümlerine tabi olduğunu hatırlatır.

Dolumcu, Private Label Sahibi, İthalatçı, Toptancı, Market ve E-Ticaret Satıcısı: Kim Neden Sorumlu?

Yönetmelik yükümlülüklerin çoğunu “aerosol kabın piyasaya arzından sorumlu kişi”ye yükler (m.5/1, 6/1-a, Ek 2, 6.1) ve imalatçıyı, kabı imal ederek veya tasarımını ya da imalatını yaptırarak kendi isim veya markasıyla piyasaya arz eden kişi olarak tanımlar (m.4/1-d). Kendi markasıyla fason dolum yaptıran market zinciri veya marka sahibi imalatçıdır (7223 m.3/1-g, 11/1; STB PGD Yön. m.20/1). Fason dolumcunun konumu Kanunda açıkça düzenlenmemiştir; ilk muhatap marka sahibidir, dolumcunun payı sözleşmeye göre belirlenir. Denetim dolum tesisinde de yapılabilir (STB PGD Yön. m.5/4-e). Boş kabın hidrolik ve patlama testlerini piyasaya arzdan sorumlu kişi garanti ettiğinden kap tedarikçisinin test belgeleri dosyada bulunmalıdır (Ek 6.1.1, 6.1.2).

Market ve toptancı için pratik risk depolamadır: P410+P412 kabın güneşten korunmasını ve 50 °C’yi aşan sıcaklığa maruz bırakılmamasını ister; dağıtıcı ve ithalatçı, ürün sorumluluğundayken depolama ve nakliye koşullarının uygunluğu bozmamasını sağlar (7223 m.9/1-f, 10/1-c). Ayrıntılar dağıtıcıya ürün güvenliği cezası, pazaryeri satıcısı ve yabancı satıcılar için yetkili temsilci yazılarımızdadır.

Sprey İthalatı: 2026 İthalat Denetimi Tebliğlerinde Aerosol GTİP’leri

Aerosol kabın uygunluğu için 2026’da ayrı bir ithalat denetimi tebliği tespit edemedik. “CE” İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliğinin (2026/9) Ek-1 yönetmelik listesinde Aerosol Kaplar Yönetmeliği yoktur; Tebliğde “aerosol” yalnız yangın söndürme cihazı satırlarında “basınçsız aerosol yangın söndürme cihazı” ibaresinde geçer.

2026/1, 8, 11, 14, 15, 17, 18, 20, 25, 31 ve 32 sayılı tebliğlerin eklerinde de aerosol kabın uygunluğuna yönelik satır bulamadık; bu negatif tespit gümrük müşaviriyle teyit edilmelidir. Gümrükten geçiş uygunluk anlamına gelmez: İthalatçı arzdan önce uygunluk işaretini, belgeleri ve imalatçının etiket yükümlülüklerini teyit eder (7223 m.9/1-b; aykırılıkta (c) bendi). Gümrükte durdurulan ürün için TAREKS’te olumsuz sonuç yazımıza bakılabilir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Denetimi: Numune, Parti Testi, Şekli ve Risk Taşıyan Uygunsuzluk, Toplatma

Denetimi Metroloji ve Sanayi Ürünleri Güvenliği Genel Müdürlüğü ve il müdürlükleri yürütür (STB PGD Yön. m.4/1-b, ğ). Numune, biri şahit olmak üzere üç takımı geçmeyecek miktarda bedelsiz alınır; şahit numune Bakanlıkta kalır, bir takım tutanakla işletmeciye bırakılır (m.7/1, 7/3). Ürün uygunsuz çıkarsa test giderleri imalatçı veya ithalatçıya aittir (m.8/2; 7223 m.15/7).

Aerosol Kaplar Yönetmeliği Bakanlığın testlerini de tarif eder: Doldurulmamış kapta test basıncı, aynı süreç ve malzemeyle üretilmiş 2.500 kaplık homojen partiden veya bir saatlik üretimden rastgele seçilen 5 kaba 25 saniye uygulanır; biri geçemezse 10 kap daha test edilir, bunlardan biri de geçemezse parti uygunsuz sayılır (Ek 6.2.1). Doldurulmuş kapta sızdırmazlık, içeriği 50 °C’ye ulaştıran su banyosunda birkaç numuneyle sınanır; testi geçemeyen parti uygunsuzdur (Ek 6.2.2). Parti tanımı, numune sayısı ve şahit numunenin parti eşleşmesi bu yüzden ilk kontrol noktasıdır; test raporuna itiraz yazımıza bakılabilir.

Risk taşıyan uygunsuzlukta önlem kararını Bakan Yardımcısı, şekli uygunsuzlukta işletmecinin bulunduğu yerin il müdürü verir (m.31/3-4). Ciddi riskte Kanun piyasaya arzın durdurulmasını, piyasadan çekmeyi, geri çağırmayı ve imhayı sayar (7223 m.16/6-d); geri çağırma masrafı işletmeciye aittir (m.19/4). Tehlikeli kimyasal içeren ürünler ilgili mevzuatına göre yetkili tesislerde bertaraf edilir (STB PGD Yön. m.8/3-d, 15/10). Plan için düzeltici önlem planı, denetimden önce harekete geçmek için gönüllü geri çağırma yazılarımıza bakılabilir.

2026’da Aerosol Uygunsuzluğunda İdari Para Cezası: Hangi Bent, Ne Kadar?

Yönetmeliğe aykırılıkta 7223 sayılı Kanun uygulanır (m.9); 2026 tutarları 2026/13 sayılı Tebliğle (RG 31.12.2025-33124, 4. mükerrer) belirlenmiştir. Aşağıdaki eşleştirme Kanun metninden yaptığımız bir okumadır; kararda dayanılan yükümlülük ayrıca kontrol edilmelidir.

(c), (ç), (d) veya (e) bendi uygulanan fiile ayrıca (a) ve (b) bendi uygulanmaz (7223 m.20/7; STB PGD Yön. m.30/5). İki yıl içindeki tekrarda önceki cezanın iki katı uygulanır (m.20/8; tekerrür yazımız). Ceza önlemlere engel değildir ve aykırılığın büyüklüğü ile ekonomik durum gözetilerek belirlenir (m.20/9, 20/11). İdari para cezasını, denetimi Genel Müdürlük yaptıysa Bakan Yardımcısı, il müdürlüğü yaptıysa il müdürü verir; ceza işletmecinin yerleşik olduğu ilin müdürlüğünce uygulanır (STB PGD Yön. m.30/1-2).

Aynı parti için kap yönünden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, içerik yönünden Ticaret veya Sağlık Bakanlığı işlem yapabilir. Bir fiille birden fazla kabahat işlenmişse yalnız en ağır idari para cezası verilir (Kabahatler K. m.15/1); aynı arz fiilinin iki kuruluşça cezalandırılmasında bu hükmün uygulanması gerektiği değerlendirmesindeyiz. Ceza bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10); süresinde ödemede Kabahatler Kanununun genel kuralına göre yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir (m.17/6). Ödeme dava hakkını etkilemez. Patlama veya yangında tazminat (7223 m.6) için güvensiz üründen doğan zarar, ceza sorumluluğu için taksirle yaralama yazılarımıza bakılabilir.

Savunma, İtiraz ve Dava: Süreler ve Savunma İskeleti

Ciddi risk dışında yetkili kuruluş, nihai karardan önce on iş gününden az olmamak üzere savunma süresi verir ve kararda gerekçeyi, itiraz yollarını ve süreleri gösterir (7223 m.16/5). Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yönetmeliği on iş günlük süreyi “tebligatın kendisine ulaşmasından itibaren” başlatır (m.14/7, 15/7); elektronik tebligat ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılsa da (Tebligat K. m.7/a) süreyi ulaşma gününden saymak daha güvenlidir. İçerikte Ticaret Bakanlığı işlem yapıyorsa süre yine on iş günüdür (Ticaret Bakanlığı PGD Yön. m.11/1). Genel yaklaşım savunma yazısı rehberimizdedir; iskeletteki köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalı, karşılığı olmayan husus çıkarılmalıdır.

Önlem ve cezaya karşı idari yargı yoluna başvurulur (7223 m.22/2); dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Aynı rapora dayanan toplatma kararı ve ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5/1). Dava işlemi durdurmaz; şartları varsa yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27/1-2; ceza itirazı, yürütmenin durdurulması).

Varsayımsal Örnek, Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek: Bir market zinciri, fason dolumcuya 300 ml’lik metal kutulara doldurttuğu oda spreyini kendi markasıyla satar ve imalatçı sayılır (7223 m.11/1). Rapora göre aynı partiden doldurulmuş kapların bir kısmında su banyosu testinde sızıntı görülmüş, etikette P102 yoktur. Savunma yazısı elektronik adrese 2 Kasım 2026 Pazartesi ulaşır; temkinli hesapla on iş günlük süre 16 Kasım 2026’da biter. Bakanlık toplatma kararı verir ve (a) bendinin alt sınırından 434.505 TL ceza uygular. Karar 2 Aralık 2026 Çarşamba elektronik adrese ulaşırsa tebliğ 7 Aralık günü sonunda yapılmış sayılır; indirimin uygulanacağı görüşüne göre 7 Ocak 2027’ye kadar 325.878,75 TL ödenir, dava süresi 5 Şubat 2027’de dolar. Firma şahit numune analizini ister, parti tanımını tartışır, etiketi düzeltir ve dolumcuya başvurur. Örnek gerçek bir dosyayı anlatmaz.

Sık yapılan hatalar

Kozmetik bildirim veya biyosidal ruhsat bulunduğu için kap kurallarının aranmayacağını düşünmek; AB pazarı için basılmış etiketi Türkçe bilgi eklemeden kullanmak (m.6/3); dolum partisi kodunu kutuya basmamak (m.6/1-c); ithal üründe kendi ad ve adresini eklememek (7223 m.9/1-ç); depo ve vitrinde 50 °C sınırını gözetmemek ve denetimden önce fark edilen uygunsuzlukta gönüllü önlem yolunu kullanmamak (STB PGD Yön. m.18) en sık hatalardır. Önleyici kontrol için ürün güvenliği uyum programı yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ters epsilon işareti nedir, sprey ürünlerde zorunlu mu?

Ters epsilon, aerosol kabın Aerosol Kaplar Yönetmeliği ve ekine uygun olduğunu gösteren işarettir; piyasaya arzdan sorumlu kişi bunu kaba iliştirir ve işaret etiketin zorunlu unsurudur (m.5/1, 6/1-b). Konulmaması 2026’da 173.801–1.738.022 TL aralığındaki (c) bendi cezasını gündeme getirebilir (7223 m.7/1-b, 20/1-c).

Aerosol kaplarda yetkili kuruluş hangi bakanlıktır?

Kap yönünden Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır (Yön. m.4/1-ç, 13; 14.10.2026 tarihli yetkili kuruluşlar listesi). İçerik türüne göre Sağlık veya Ticaret Bakanlığının denetimindedir.

Deodorant ve saç spreyinde kozmetik bildirimi yeterli mi?

Hayır. Sorumlu kişi ve bildirim şartı içerik içindir (Kozmetik Ürünler Yön. m.6/1, 16). Kap ayrıca Aerosol Kaplar Yönetmeliğine uymalı, ters epsilon ve yanıcılık uyarılarını taşımalıdır; kozmetikler SEA kapsamı dışında olduğundan bu uyarıların dayanağı, kanaatimizce, Yönetmeliğin Ek 2.2 hükmüdür.

Böcek spreyinde biyosidal ruhsatı varken aerosol kurallarına da uymak gerekir mi?

Evet. Ruhsat veya tescil içeriğin şartıdır (Biyosidal Ürünler Yön. m.5/1-a); basınç, kapasite, son muayene, ters epsilon ve kap etiketi Aerosol Kaplar Yönetmeliğine göre ayrıca aranır ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca denetlenir.

50 ml’den küçük mini sprey Yönetmeliğe tabi mi?

Hayır; azami kapasitesi 50 ml’den az aerosol kaplar Yönetmeliğin dışındadır (m.2/1) ve güvenlikleri genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3). İçerik mevzuatı ise uygulanır.

Metal aerosol kabın basınç ve hacim sınırı nedir?

Toplam kapasite 1.000 ml’yi aşamaz (Ek 3.1). 50 °C’deki iç basınç alevlenir sıvılaştırılmış gazda 12, alevlenmeyen sıvılaştırılmış gazda 13,2, alevlenmeyen sıkıştırılmış veya çözünmüş gazda 15 barı geçemez (Ek 3.1.2); sıvı faz net kapasitenin yüzde 90’ını aşamaz (Ek 2.3).

Aerosol etiketinde hangi uyarılar zorunludur?

Çok kolay alevlenir kapta “Tehlike”, alevlenir ve alevlenmez kapta “Dikkat”; H222 veya H223 ile her sınıfta H229; P210, P251, P410+P412, alevlenir sınıflarda ayrıca P211; tüketici ürününde P102 yer alır (Ek 2.2; SEA Ek-1 Tablo 2.3.1). Bilgiler Türkçe olmalıdır (m.6/3).

Private label sprey üründe sorumlu kim?

Ürünü fason doldurtup kendi markasıyla arz eden market zinciri veya marka sahibi imalatçı sayılır (Yön. m.4/1-d; 7223 m.3/1-g, 11/1; STB PGD Yön. m.20/1). Dolumcunun payı sözleşme ve rücu ilişkisine göre belirlenir.

İthal spreyler TAREKS denetimine tabi mi?

Kap uygunluğu için 2026’da ayrı bir ithalat denetimi tebliği tespit edemedik; 2026/9 sayılı Tebliğin listesinde Aerosol Kaplar Yönetmeliği yoktur. Saç spreyi, deodorant, sprey boya ve aerosol gibi ürünler ozon tabakasını incelten madde içeriyorsa 2026/6 sayılı Tebliğe göre ithal edilemez (m.4/1, Ek-1/B). İthalatçı arz öncesi teyitle yükümlüdür (7223 m.9/1-b).

Savunma ve dava süresi ne kadar?

Ciddi risk dışında savunma için en az on iş günü verilir (7223 m.16/5); Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Yönetmeliği süreyi tebligatın ulaşmasından başlatır (m.14/7, 15/7). Dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (7223 m.22/2; İYUK m.7).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; aerosol kap ve sprey ürün dosyalarında kap ve içerik mevzuatının ayrıştırılması, yetkili kuruluşun ve işletmeci rolünün belirlenmesi, test raporu, parti ve şahit numune incelemesi, savunma ve düzeltici önlem planının hazırlanması, toplatma kararı ve idari para cezasına karşı iptal davası ile yürütmenin durdurulması istemi, dolumcu ve tedarikçiyle sözleşme ve rücu ilişkisi konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Aerosol Kaplar Yönetmeliği (75/324/AT) (RG 13/08/2021-31567) m.2, 4–13 ve Eki; 7223 sayılı Kanun (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 21, 22 ve 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 14/07/2021-31541); Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745) m.11; SEA Yönetmeliği (RG 11/12/2013-28848 mükerrer; değişiklik RG 10/12/2020-31330 mükerrer) m.2, 4, Ek-1, Ek-2, Ek-4; KKDİK Yönetmeliği (RG 23/06/2017-30105 mükerrer) Ek-17; Kozmetik Ürünler Yönetmeliği (RG 08/05/2023-32184 mükerrer); Biyosidal Ürünler Yönetmeliği (RG 31/12/2009-27449, 4. mükerrer); Deterjanlar Hakkında Yönetmelik (RG 27/01/2018-30314); Aromaterapötik Ürünler Hakkında Yönetmelik (RG 02/07/2026-33298); Uzaktan İletişim PGD Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707); ithalat tebliğleri 2026/1, 6, 9, 12 (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) ve 2026/37 (RG 09/04/2026-33219); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.15, 17; 2872 sayılı Çevre Kanunu m.20, 25; 2577 sayılı İYUK m.5, 7, 27; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a; Ticaret Bakanlığı Yetkili PGD Kuruluşları listesi (14/10/2026); AB Direktifleri 75/324/AET, 2008/47/AT, 2013/10/AB, (AB) 2016/2037; GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.