LPG Tüpü, Valf ve Kamp Gaz Kartuşunda Ürün Güvenliği 2026: π (Pi) İşareti, Periyodik Muayene, Dağıtıcı ve Bayi Sorumluluğu, Toplatma ve İdari Para Cezası (2010/35/AB, 5307 m.16, 7223 m.20)

LPG tüpü, tüp valfi veya kamp gaz kartuşu için denetim, toplatma, piyasaya arz yasağı ya da idari para cezası gündemdeyse ilk iş ürünün hangi rejime girdiğini belirlemektir. Yeniden doldurulabilir LPG tüpü ve valfi taşınabilir basınçlı ekipmandır: Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2010/35/AB) π (Pi) işaretini, onaylanmış kuruluşun katıldığı uygunluk değerlendirmesini ve periyodik muayeneyi zorunlu tutar. LPG’nin dolumu, tüp imalatı ve tüp muayenesi 5307 sayılı Kanuna göre EPDK lisansına bağlıdır; ancak tüpün teknik düzenlemeye aykırılığında ve dağıtıcının dolum öncesi kontrol yükümlülüklerinde 5307 sayılı Kanunun cezası uygulanmaz, konu ile ilgili diğer kanunlar yetkili idarelerce uygulanır (m.16). Kamp gaz kartuşu ise taşınabilir basınçlı ekipman tanımının açıkça dışındadır. Bu yazı; yetkili kuruluşu, dağıtıcı ve bayi yükümlülüklerini, sızıntı ve toplatma sürecini, 2026 ceza tutarlarını (7223 m.20, 5307 m.16), on iş günlük savunmayı, altmış günlük dava süresini ve kaza hâlinde tazminat ile ceza sorumluluğunu anlatıyor.

GÜBİS’te LPG Tüpü veya Gaz Kartuşu İlanı Var mı? 2026 Verisi

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde LPG tüpü, valf, taşınabilir basınçlı ekipman veya gaz kartuşuna ilişkin ilan yoktur. Dönemdeki 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir; ilanlar oyuncak (8), bebek ve çocuk giyimi (6), kırtasiye (2), spor ürünleri (1) ve çocuk ayakkabısı (1) gruplarındadır ve hepsinde önlem piyasaya arz yasağı ile toplatmadır.

Bu, ürünlerin denetlenmediği anlamına gelmez. Yetkili kuruluş aldığı önlemleri kendi internet sitesi dâhil gerekli gördüğü tüm yöntemlerle ve bir gazete veya internet haber sitesinde ilan eder (7223 m.16/8). Yetkili kuruluş Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olduğundan duyurular ayrıca izlenmelidir; bu Bakanlığın kararlarının GÜBİS’te yayımlanıp yayımlanmadığını doğrulayamadık. İlanın sonuçları için GÜBİS ilanı ve itibar zararı yazımıza bakılabilir.

LPG Tüpü, Valf ve Kamp Kartuşu Hangi Mevzuata Tabi?

Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, sınıf 2 gazların taşınmasında kullanılan ve ADR Bölüm 6.2’de belirtilen tüm basınçlı kapları, vanalarını ve uygun olduğunda diğer aksesuarlarını taşınabilir basınçlı ekipman sayar (m.4/1-ş). Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik de aynı ekipmanı “ADR Bölüm 6.2 kapsamında gaz taşımacılığında kullanılan kaplar” olarak tanımlar (m.4/1-ü). LPG, basınç altında sıvılaştırılan propan, bütan ve izomerleri veya bunların karışımıdır (5307 m.2/ç). Mutfak, sanayi ve ticari LPG tüpleri ile vanaları bu nedenle tanımın içindedir.

Aynı tanım, gaz kartuşlarını (UN 2037), aerosolları (UN 1950) ve yangın söndürücüleri (UN 1044) açıkça kapsam dışında bırakır (m.4/1-ş). Düdüklü tencere, sabit basınçlı ekipman ve basit basınçlı kaplar ise ayrı yönetmeliklere (2014/68/AB, 2014/29/AB) tabidir ve bu yazının konusu değildir; Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği taşınabilir basınçlı ekipmanı kapsam dışında bırakır (m.2/2-ö). Gazı yakan ocak, soba ve kamp ocağı gaz yakan cihazlar rehberimizde işlendiği için burada tekrarlanmıyor.

Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Kimlere Yükümlülük Getirir?

Yönetmelik, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 31.12.2012 tarihli ve 28514 sayılı Resmî Gazete’nin 4. mükerrerinde yayımlanmış, 1.1.2013’te yürürlüğe girmiştir (m.39). Yeni ekipmanın piyasaya arzını ve işaretli ekipmanın periyodik muayenesi ile kullanımını kapsar (m.2/1). Aykırılıkta 4703 sayılı Kanun uygulanır (m.35); bu atıf artık 7223 sayılı Kanuna yapılmış sayılır (7223 m.25/2). Çekincemiz şudur: Yönetmelik 2018 tarihli Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliğinde yürürlükte bir düzenleme olarak anılır (m.2/2-ö), ancak mevzuat.gov.tr’nin güncel başlık aramasında görünmemektedir ve sonraki değişikliklerini doğrulayamadık; kararın dayandığı metnin güncelliği her dosyada kontrol edilmelidir.

“Ekonomik taraf” imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı, dağıtıcı, mal sahibi ve kullanıcıdır (m.4/1-f); “kullanım” ise dolum, taşımayla bağlantılı geçici depolama, boşaltma ve yeniden doldurmadır (m.4/1-j).

LPG piyasasına uygulandığında: tüpler dağıtıcının mülkiyetindedir, takip sistemindeki ilk bilgi “tüpün mülkiyet sahibi olan dağıtıcı firmanın ismi”dir (Tüp Takip Tebliği m.6/5-a) ve tüpü dağıtıcı doldurur. Bu nedenle kanaatimizce dağıtıcı Yönetmelik bakımından hem mal sahibi hem kullanıcıdır; dolu tüpü kullanıcıya sağlayan tüplü LPG bayisi ise dağıtıcı tanımına (m.4/1-e) girer. Tüplerini kendi markasıyla ürettiren dağıtıcının imalatçı sayılıp sayılmayacağı (m.4/1-v, 11) damga ve imalat sözleşmesine göre ayrıca değerlendirilmelidir. Yabancı tüp veya valf imalatçısının temsilcisi için yetkili temsilci rehberimize bakılabilir.

π (Pi) İşareti, Uygunluk Değerlendirmesi ve Periyodik Muayene

π, ekipmanın ADR dâhil uygunluk değerlendirme gereklerine uygunluğunu gösteren “yegâne işaret”tir (m.4/1-n, 15/5); başka bir yönetmeliğe göre konulmuş işaret onun yerine geçmez. İşareti imalatçı koyar; epsilon işaretli tüplere yalnız onaylanmış kuruluş veya onun gözetiminde konulur (m.15/1). İşaretin asgari yüksekliği 5 mm, çapı 140 mm veya daha küçük ekipmanda 2,5 mm’dir; ekipmana veya bilgi plakasına görünür, okunaklı ve silinmez şekilde, piyasaya arzdan önce konulur (m.16/2, 4-5). π’yi ilk muayeneyi yapan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası izler; periyodik muayene tarihine de muayeneden sorumlu kuruluşun numarası eşlik eder (m.16/6-7).

Valf de π taşır. Yeniden doldurulabilen ekipmanın doğrudan emniyet fonksiyonu olan sökülebilir parçaları π işareti taşımalıdır (m.15/7) ve gerektiğinde bunlar için ayrı uygunluk değerlendirmesi yapılır (m.13/3). Valf imalatçısı ve ithalatçısı bu nedenle Yönetmeliğin muhatabıdır. Eski 97/23/AT işaretli vana ve aksesuarların kullanımına devam edilebilir (m.37/2).

Muayeneyi kim yapar? Onaylanmış kuruluş ADR prosedürlerine göre çalışır ve sertifika ve raporları geçerlidir (m.13/3, 26/1). İlk, ara ve periyodik test ve muayeneler ile tasarım tip onayları Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya yetkilendirdiği kuruluşlarca yapılır; muayeneden geçemeyen ekipman tehlikeli madde taşımacılığında kullanılamaz (Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik m.5/6-7). EPDK tarafında tüp muayenesi, tamiri ve bakımı lisansa tabidir (5307 m.6/3); tüp imalatı lisansı sahibi, lisansına işlenmesi kaydıyla muayene de yapabilir (Lisans Yönetmeliği m.27/2).

Süre nereden okunur? Periyodik muayene süresi ADR’nin ambalajlama talimatlarında gaz türüne göre belirlenir; ADR’nin yürürlükteki Türkçe metnini doğrulayamadığımız için sayısal süre vermiyoruz. Dolum hattında ve denetimde esas bilgi tüp üzerindeki son muayene tarihi ve kuruluş numarasıdır (m.16/7). Takip sistemindeki kayıt soğuk damgalı işaretlerin yerine geçmez; çelişkide tüp üzerindeki zorunlu işaretleme esas alınır (Tebliğ m.6/10). Sık anılan TS 1446 ise tüp standardı değil, “LPG – Depolama kuralları” standardıdır; 1998’de mecburi uygulamaya konulmuş, 2011’de tadil edilmiştir (MSG-TD-2011/12 Tebliği m.2). İşaret eksikliğinin genel sonuçları için CE işareti ve belge uygunsuzluğu yazımıza bakılabilir.

Yetkili Kuruluş Kim? Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve EPDK

Ticaret Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli “Yetkili PGD Kuruluşları ve Sorumlu Oldukları Ürün Grupları” listesinde “Taşınabilir basınçlı ekipmanlar, gezi tekneleri, gemi teçhizatı” satırı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına aittir. Aynı listede basınçlı ekipmanlar, aerosol kaplar ve gaz yakan cihazlar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına, gaz yakıtlı çakmaklar Ticaret Bakanlığına bağlıdır (çakmak için çakmak rehberimiz); Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun satırında yalnız akaryakıtlar yer alır. EPDK’nın tüp dosyasındaki rolü ürünün piyasa gözetimi değil; lisans, lisans sahiplerinin denetimi ve 5307 sayılı Kanundaki yaptırımlardır (5307 m.3, 12, 16, 17).

İki çekince önemlidir. Birincisi, 2012 tarihli Yönetmelik “Bakanlık” ve “yetkili kuruluş” olarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını gösterir (m.4/1-ç, z, 18); yetkinin devrini gösteren değişiklik metnini tespit edemedik. İkincisi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğinin “ürün” tanımı yalnız gemi teçhizatı ile gezi teknelerini sayar (m.4/1-t); taşınabilir basınçlı ekipmana özgü bir usul yönetmeliği bulamadık. 7223 sayılı Kanun ise idari yaptırımları uygulayacak makamın yetkili kuruluşun yönetmeliğiyle belirlenmesini ister (m.22/1). Bu nedenle tüp veya valf hakkındaki kararda, kararı veren makamın yetkisi ve izlenen usul ilk incelenecek konudur. Farklı bakanlıkların usul yönetmeliklerinin işleyişine örnek olarak KKD ciddi risk kararı yazımıza bakılabilir.

LPG Dağıtıcısının Tüp, Dolum ve Muayene Yükümlülükleri

LPG’nin dağıtımı, taşınması, depolanması ile tüp imalatı, dolumu, muayenesi, tamiri ve bakımı lisansa tabidir; tüplü LPG bayiliği hariçtir (5307 m.3/1). Tüplü LPG kullanıcılara dağıtıcılar ve bayileri vasıtasıyla teslim edilir (m.5). Kanun, tüplü LPG faaliyetinde dağıtıcıya yedi yükümlülük yükler (m.5/9-c; Lisans Yönetmeliği m.20); en kritik olanları dolum öncesi, sırası ve sonrası kontrol ile teknik düzenlemelere uygun olmayan, periyodik muayenesi yapılmayan, paslı, şişkin, ezik, kesik, boyasız, çatlak veya yangın hasarlı tüpe dolum yapmamak ve tamiri mümkün değilse imha etmektir.

Lisans sahibi ayrıca tehlikeli eylem sonucunu doğuracak her işlemden kaçınır (m.4/3); kamu güvenliğini tehdit eden durumda kamu yetkililerini ve ilgilileri haberdar eder, tedbirleri Kuruma bildirir; zorunlu sigorta ve mali mesuliyet sigortası yaptırır, üçüncü kişilere verilen zararı tazmin eder, dolum tesisinde sorumlu müdür ve eğitimli personel bulundurur (m.4/4-c, ç, d, h, ı). Otogaz istasyonlarında tüp dolumu ve satışı ile dolum teçhizatı bulundurmak yasaktır (m.7/2-4; bkz. LPG otogaz piyasası).

Karekodlu takip. Dağıtıcılar dolumdan son kullanıcıya izlenebilirliği sağlayan karekodlu sistemi 31.12.2027’ye kadar kurar; bu tarihten sonra kimliklendirilmemiş dolu tüp dolum tesisinde bulundurulmaz, dolumu ve satışı yapılmaz (Tebliğ m.5/1, geçici m.1; tarih RG 31/12/2025-33124 ile değişik). Sistemde son periyodik muayene tarihi ile dolum, bayi, son kullanıcı ve tamir-bakım hareketleri tutulur (m.6/5-6); damga bilgilerinin doğru işlenmesinden dağıtıcı sorumludur (m.6/11). Bu kayıtlar kaza veya sızıntı sonrasında başlıca delildir.

Tüplü LPG Bayisi ve Kamp Malzemesi Satıcısı Neden Sorumlu Tutulur?

Tüplü LPG bayisi lisansa tabi değildir (5307 m.8/1), ama yükümlülükleri ayrıntılıdır: tüpü yalnız bayisi olduğu dağıtıcıdan almak, hiçbir şekilde dolum yapmamak ve dolum aracı bulundurmamak; ruhsat ve izinleri almak; depo, nakil aracı ve satış yerinin teknik düzenlemelere uygunluğunu sağlamak; başka dağıtıcıların bayilerine satış yapmamak; satış yerini itfaiye ve cankurtaranın kolay ulaşacağı yerde kurmak ve iki kilogram üzeri tüpün teslimini ve bağlantısını adreste yapmak (m.8/4). Bodrumda ve tahliyesi yetersiz asma katta tüp satış yeri açılamaz (m.8/5). Bayi takip sisteminin uygulanmasından ve teslimde karekodun okutulmasından da sorumludur (Tebliğ m.5/4, 6/14).

EPDK’nın para cezası lisans sahiplerine yöneliktir: lisansa tabi olmayan faaliyet yürütenlere 16. madde uygulanmaz, diğer mevzuata göre yetkili idareler yaptırım uygular (5307 m.16). Takip sistemindeki bayi yükümlülüklerinde 1705 sayılı Kanun öngörülmüştür (Tebliğ m.7/1-b). Kanaatimizce bayi Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliğindeki dağıtıcıdır; π işaretini ve sertifikayı teyit etmek, uygunsuz tüpü bulundurmamak ve riskte dağıtıcıyı ve yetkili kuruluşu bilgilendirmek zorundadır (TBE Yönetmeliği m.8/1-3; 7223 m.10/1-b, ç). Ayrıntı için dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazımıza bakılabilir.

Kamp mağazası için sınır. Boş olanlar dâhil LPG tüpleri; imalat fabrikaları, dağıtıcılar ve tüplü LPG bayileri dışında, şahsi ihtiyaç haricinde kimse tarafından bulundurulamaz, takas ve satışa konu edilemez (5307 m.8/1). Tebliğ LPG tüpünü 0,5 ila 150 litre su kapasiteli, LPG’nin doldurulması, depolanması ve taşınmasında kullanılan tüp olarak tanımlar (m.4/1-g). Bayi olmayan mağazanın yeniden doldurulabilir küçük kamp tüplerini satması bu yasakla çatışabilir. Yeniden doldurulamayan kartuşun bu tanıma girip girmediği tartışmalıdır; kanaatimizce kartuşun yeniden doldurulamaması ve taşınabilir basınçlı ekipman tanımından açıkça çıkarılması belirleyicidir, ancak EPDK’nın bu konuda açıklamasını tespit edemedik.

Sızdıran Tüp ve Valf: Bildirim, Toplatma ve Piyasaya Arz Yasağı

Tek tüpte sorun dolum ve muayene zincirindedir: dağıtıcı dolum kontrolünü yapar, uygunsuz tüpü doldurmaz, tamiri mümkün değilse imha eder (5307 m.5/9-c-5, 6). Mal sahibi olarak uygunsuz olduğu kanısına vardığı tüpü bulunduramaz ve kullanamaz, riskte imalatçıyı veya ithalatçıyı ve yetkili kuruluşu bilgilendirir (TBE Yönetmeliği m.9/1); kamu güvenliği tehdidinde EPDK’ya da bildirim yapar (5307 m.4/4-c). Seri valf kusurunda ise imalatçı ve ithalatçı düzeltici önlem alır, gerekirse geri çeker veya toplatır ve Bakanlığı ivedilikle bilgilendirir (TBE Yönetmeliği m.5/4, 7/5; 7223 m.7/1-h, 9/1-ğ). Yetkili kuruluşun uyarısından önce kendiliğinden alınan ve uygunsuzluğu tamamen gideren tedbir idari yaptırımı önler (7223 m.21/1; bkz. gönüllü geri çağırma).

Toplatma ve piyasaya arz yasağı. Toplatma son kullanıcıya ulaşmış ekipmanın geri alınmasına, geri çekme ise piyasada bulunmasını veya kullanılmasını engellemeye yönelik tedbirdir (m.4/1-p, r). Uygunsuzlukta işletmeci düzeltici faaliyet, geri çekme veya makul sürede toplatma taleplerini yerine getirir; getirmezse Bakanlık piyasaya arzı yasaklar veya kısıtlar, geri çekme ve toplatma uygular (m.29/1, 4). π veya teknik doküman eksikliğinde önce uygunsuzluğun sona erdirilmesi istenir (m.33). 7223 sayılı Kanuna göre ciddi risk dışında karardan önce en az on iş günü savunma süresi verilir (m.16/5); geri çağırmada kullanıcıya onarım, bedel iadesi veya eşdeğer ürün seçeneklerinden en az biri sunulur ve masraflar işletmeciye aittir (m.19/3-4). Test raporu itirazı için ürünüm testten kaldı, sonrası için düzeltici önlem planı yazılarımıza bakılabilir.

Taşıma. Gönderen ve paketleyen, periyodik test ve muayene tarihi geçmemiş taşınabilir basınçlı kapları kullanmakla yükümlüdür (Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik m.18/1-ç, 19/1-b); 17.10.2026’da değişen ceza maddesi gönderene 9.473 TL, paketleyene 58.104 TL öngörür (m.36/1-h, j). ADR muafiyetleri somut taşımada ayrıca değerlendirilir; usul için tehlikeli madde taşımacılığı cezaları yazımıza bakılabilir.

Kamp Gaz Kartuşu (EN 417) Hangi Düzenlemeye Tabi?

Aerosol kap, içindekini köpük, macun, toz, sıvı veya gazda zerrecik hâlinde dışarı püskürtecek mekanik tertibatlı, tekrar kullanılamayan kaptır (Aerosol Kaplar Yönetmeliği m.4/1-c); kartuş içeriği püskürtmek için değil, gazı bir cihaza yakıt olarak vermek için tasarlanır. Gaz yakan cihazlar yemek pişirme, ortam ısıtma, sıcak su elde etme veya aydınlatma gibi amaçlarla kullanılan cihazlardır; donanım ise cihaza takılmak üzere tasarlanan emniyet, kontrol veya ayarlama teçhizatıdır (Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik m.4/1-e, ğ); kartuş yakıt kabıdır. Bu iki değerlendirme yorumdur; bu yönde yargı kararı veya idari açıklama tespit edemedik.

Referansı AB Resmî Gazetesinde yayımlanmış Avrupa standardına karşılık gelen ulusal standarda uygun ürün güvenli kabul edilir; yoksa diğer standartlar, iyi uygulama kodları ve tüketicinin makul beklentileri dikkate alınır (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.5/5-6). TSE kataloğunda “Gaz kartuşları (Tüpler) – Yeniden doldurulamayan – Metalik – LPG için – Vanalı veya vanasız – Taşınabilir cihazlarda kullanılan – İmalat, muayene, deneyler ve işaretleme” başlıklı TS EN 417 (kabul 12.06.2013) yer alır. Referansının AB Resmî Gazetesinde yayımlanıp yayımlanmadığını doğrulayamadığımız için m.5/5 karinesinin mi m.5/6 değerlendirmesinin mi uygulanacağı belirsizdir; her iki hâlde TS EN 417 başlıca teknik ölçüttür.

Güvenlik değerlendirmesinde birlikte kullanımı öngörülebilir ürünler üzerindeki etki de dikkate alınır (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.4/1-d-2); kartuş ile kamp ocağının bağlantı uyumu ve buna ilişkin Türkçe uyarılar bu yüzden önemlidir (7223 m.7/1-g, ğ; 9/1-d, e). Üretici parti ve iletişim bilgilerini ürüne koyar, tüketiciyi uyarır ve gerekirse geri çağırır (aynı Yönetmelik m.6/2); dağıtıcı uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü tedarik etmez (m.7/1-b); kartuşu kendi markasıyla ithal eden imalatçı sayılır (7223 m.11/1). Listede kartuş ayrıca adlandırılmadığından, karar veren kurumun yetkisi de dosyada kontrol edilmelidir. İthalat aşaması için TAREKS rehberimize, çevrim içi satış için pazaryeri satıcısı yazımıza bakılabilir.

2026 İdari Para Cezası: 7223 m.20 mi, 5307 m.16 mı?

EPDK’nın idari para cezası 5307 sayılı Kanunun 16. maddesindedir; 17. madde tedbir ve lisans iptalini, 18. madde soruşturma ve dava hakkını, 19. madde yönetmelik yetkisini düzenler. 16. maddenin son fıkralarına göre 5. maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendinin (4), (5) ve (6) numaralı alt bentlerinin ihlali veya LPG tesislerinin ve tüplerinin teknik düzenlemelere aykırılığı hâlinde 5307 hükümleri uygulanmaz; konu ile ilgili diğer kanun hükümleri yetkili idarelerce uygulanır. Tüpün teknik düzenlemesi Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği olduğundan bu kanun 7223’tür (Yönetmelik m.35; 7223 m.25/2); kartuşta dayanak Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.13’tür. Özel kanun varsa 7223 ancak özel kanunda hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır (7223 m.2/3).

EPDK cezası, fiilden önceki yılın ilgili lisans faaliyeti net satış hasılatı üzerinden, tebliğle %25,49 artırılan sınırlar içinde belirlenir; iki yıl içinde tekrarda iki kat uygulanır (5307 m.16). Bir fiil ile birden fazla kabahat işlenmişse ve yalnız idari para cezası öngörülmüşse en ağırı verilir, başka idari yaptırımlar ayrıca uygulanır (Kabahatler K. m.15/1). 5307 m.16’daki istisna, tüpün teknik aykırılığında iki kanunun aynı fiile birlikte uygulanmasını önler; sorumlu müdür eksikliği ile valf uygunsuzluğu gibi farklı fiillerde içtima kuralı devreye girmez ve EPDK yaptırımları diğer kanunlara göre işlemleri engellemez (5307 m.17/1). Ayrıntı tekerrür ve içtima yazımızdadır.

Rol ve bent uyumu. Yaptırımın türü ve miktarı ancak kanunla belirlenebilir (Kabahatler K. m.4/2). 7223 m.20/1-a ve b, imalatçı ve ithalatçının yükümlülük maddelerinde atıf yapılan teknik düzenlemelere aykırı hareket edenleri cezalandırır; mal sahibi veya kullanıcı sıfatıyla tüp dolduran dağıtıcıya bu bentlerden ceza verilip verilemeyeceği kanaatimizce tartışmaya açıktır. Tutar, aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum gözetilerek belirlenir (7223 m.20/11; Kabahatler K. m.17/2).

Savunma ve Dava: Hangi Mahkeme, Hangi Süre?

7223 sayılı Kanuna göre verilen kararlara karşı idari yargıya başvurulur (m.22/2); süre altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (İYUK m.7). Şirketlere tebligat elektronik yapılır ve elektronik adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a); yetkili mahkeme işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (İYUK m.32/1). Ceza bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10); Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre süresinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Ödeme dava hakkını etkilemez; dava işlemi kendiliğinden durdurmaz, koşulları varsa yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27). Ayrıntı ürün güvenliği cezasına itiraz ve yürütmenin durdurulması yazılarımızdadır.

EPDK’da soruşturma raporu tebliğinde otuz gün savunma süresi verilir, talep hâlinde on beş güne kadar uzatılabilir ve süresinde verilmeyen savunma dikkate alınmaz (LPG Piyasası Denetim Yönetmeliği m.22/2). İdari yaptırım kararlarına karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılır, davalar öncelikli işlerdendir (5307 m.18/3; 4628 m.12); ayrı süre olmadığından İYUK m.7’deki altmış gün uygulanır. Yargı yoluna başvurmak, vergi dairesine banka teminat mektubu verilmesi hâli hariç tahsili durdurmaz (5307 m.16). Sitemizdeki EPDK yazılarında anılan ve kesinleşmeden tahsili engelleyen Danıştay kararları 5015 sayılı Kanuna ilişkindir; LPG cezalarında 2019’da eklenen bu özel hüküm ayrıca dikkate alınmalıdır. Ayrıntı EPDK idari para cezaları, EPDK dava dilekçesi ve LPG lisansı iptali yazılarımızdadır.

Önlem kararı ile ceza ayrı işlemlerdir; aynı test raporuna dayanıyorlarsa tek dilekçeyle dava edilebilir (İYUK m.5). Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası yazımıza bakılabilir.

Kaza Hâlinde Tazminat ve Ceza Sorumluluğu

Tazminat. Ürün bir kişiye veya mala zarar verirse imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararı ve nedensellik bağını ispat eder, birden fazla sorumlu müteselsilen sorumludur (7223 m.6/1-3). Zamanaşımı öğrenmeden itibaren üç, her hâlde on yıldır (m.6/6). Uygunsuzluğun dağıtıcının, üçüncü kişinin veya kullanıcının müdahalesinden kaynaklandığını ispatlayan imalatçı veya ithalatçı sorumluluktan kurtulur; zarar görenin kusuru tazminatı azaltabilir (m.21/2-4). LPG lisans sahibi faaliyetleri sırasında üçüncü kişilere verilen zararı tazmin etmek ve zorunlu sigorta ile mali mesuliyet sigortası yaptırmakla yükümlüdür (5307 m.4/4-ç, d; m.13). Önemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin faaliyetinden doğan zararda işletme sahibi ve işleten müteselsilen sorumludur (TBK m.71); dolum tesisinin bu nitelikte sayılıp sayılmayacağı kanaatimizce somut olaya göre tartışılır. Ayrıntı güvensiz üründen doğan zarar ve ürün sorumluluk sigortası yazılarımızdadır.

Ceza sorumluluğu. Taksirle ölüme neden olmanın cezası iki yıldan altı yıla, birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanmada iki yıldan on beş yıla kadar hapistir (TCK m.85). Taksirle yaralama 7571 sayılı Kanunla dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; birden fazla kişinin yaralanmasında dokuz aydan beş yıla kadar hapis öngörülür (m.89/1, 4). Bilinçli taksirde ceza üçte birden yarıya kadar artırılır ve herkes kendi kusurundan sorumludur (m.22/3, 5). Taksirle yaralama şikâyete bağlıdır; birinci fıkra kapsamındaki yaralama hariç bilinçli taksirde şikâyet aranmaz (m.89/5); taksirle yaralama uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-2). Taksirle yangına neden olma, fiil başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeliyse üç aydan bir yıla kadar hapistir (TCK m.171/1-a). Ceza sorumluluğu kişiseldir; özen yükümlülüğünün kim tarafından nasıl ihlal edildiği ve nedensellik somut olarak gösterilmelidir, şüpheden sanık yararlanır. Ayrıntı için taksir ve bilinçli taksir ve güvensiz ürün nedeniyle yaralanma veya ölüm rehberlerimize bakılabilir.

Varsayımsal Örnek, Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Varsayımsal örnek. Bir bayi 12 kilogramlık tüpü adreste teslim edip bağlar; kullanıcı valfte gaz kokusu fark edip tüpü iade eder, kimse yaralanmaz. Dağıtıcı aynı valf partisinden başka tüplerde de sızıntı bulur; etkilenen seri numaralarını takip sisteminden çıkarır, tüpleri hattan ve bayilerden çeker, valf ithalatçısını ve yetkili kuruluşu yazılı bilgilendirir (TBE Yönetmeliği m.8/3, 9/1; Tebliğ m.6/6). İthalatçı harekete geçmeden yetkili kuruluşun savunma istemi 9 Kasım 2026 Pazartesi ithalatçının elektronik adresine ulaşır; ithalatçı on iş gününü temkinli olarak ulaşma gününden sayar ve savunmayı en geç 23 Kasım 2026’da verir. Önlem uyarıdan sonra alındığı için 7223 m.21/1 uygulanmaz; ithalatçıya alt sınırdan 434.505 TL ceza verildiğini ve kararın 7 Aralık 2026’da elektronik adrese ulaştığını varsayalım: tebliğ 12 Aralık günü sonunda yapılmış sayılır, ödeme süresi 12 Ocak 2027’de dolar ve indirimin uygulanacağı görüşüne göre ödenecek tutar 325.878,75 TL’dir; dava süresi 10 Şubat 2027 Çarşamba günü biter. Dağıtıcının dolum kontrolüne ilişkin bir iddia ise 5307 m.16 nedeniyle EPDK’nın 5307 sayılı Kanuna göre cezasına konu olamaz. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Savunma iskeleti. Aşağıdaki köşeli parantezli metin olgulara göre uyarlanmalıdır.

Sık yapılan hatalar. Tüpte CE arayıp π’yi ve kuruluş numarasını, valfteki π’yi kontrol etmemek (m.15/5, 7); muayene tarihini damgayla karşılaştırmamak (Tebliğ m.6/10); EPDK, ürün güvenliği ve taşıma cezalarını karıştırıp yanlış mercie veya sürede başvurmak; bayinin lisanssız olduğu için sorumsuz sayıldığını düşünmek; bayi olmayan mağazanın doldurulabilir tüp satması (5307 m.8/1); kartuşta Türkçe uyarıyı eksik bırakmak; sızıntıyı yetkili kuruluşa bildirmemek. Kayıt düzeni için ürün güvenliği uyum programı yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

LPG tüpünde π (Pi) işareti zorunlu mu?

Evet. Yeniden doldurulabilir LPG tüpü taşınabilir basınçlı ekipmandır; π işareti piyasaya arzdan önce görünür, okunaklı ve silinmez şekilde konulur ve ilk muayeneyi yapan onaylanmış kuruluşun kimlik numarası işareti izler (Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği m.15, 16). π uygunluğu gösteren yegâne işarettir (m.15/5).

Tüp valfinde de π işareti aranır mı?

Evet. Yeniden doldurulabilen ekipmanın doğrudan emniyet fonksiyonu olan sökülebilir parçaları π işareti taşımalıdır (m.15/7, 16/4). Eski 97/23/AT işaretli vana ve aksesuarlar için geçiş hükmü vardır (m.37/2).

LPG tüpünü hangi kurum denetler?

Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli listesine göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı; periyodik muayene ve tip onayı da bu Bakanlık veya yetkilendirdiği kuruluşlarca yapılır (Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik m.5/6). Dolum, imalat ve muayene lisansı EPDK’dadır (5307 m.3, 6).

Periyodik muayenesi geçmiş tüp doldurulursa EPDK ceza verir mi?

Hayır, 5307 sayılı Kanuna göre vermez. Bu yükümlülüğün (m.5/9-c-6) ihlali ve tüplerin teknik düzenlemelere aykırılığı hâlinde 5307 uygulanmaz, konu ile ilgili diğer kanunlar yetkili idarelerce uygulanır (m.16); tüp bakımından bu kanun 7223’tür (TBE Yönetmeliği m.35; 7223 m.25/2).

Tüplü LPG bayisi EPDK’dan ceza alır mı?

Bayi lisansa tabi olmadığından EPDK 16. maddeye göre ceza vermez; diğer mevzuata göre yetkili idareler yaptırım uygular (5307 m.8/1, 16). Takip sistemi yükümlülüklerinde 1705 sayılı Kanun öngörülmüştür (Tebliğ m.7/1-b). Bayi ayrıca ürün güvenliği mevzuatındaki dağıtıcı yükümlülüklerine tabidir.

Kamp gaz kartuşu taşınabilir basınçlı ekipman mı?

Hayır. Tanım gaz kartuşlarını (UN 2037) kapsamaz (m.4/1-ş). Kanaatimizce kartuş aerosol kap veya gaz yakan cihaz da değildir; güvenliği genel ürün güvenliği mevzuatı ve TS EN 417 standardına göre değerlendirilir (7223 m.5/3; Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.2/1, 5/5-6).

Kartuş satan kamp mağazası neden sorumlu tutulabilir?

Mağaza dağıtıcıdır; uygun olmadığını bildiği veya bilmesi gereken ürünü tedarik edemez (Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği m.7/1-b; 7223 m.10/1-b). Kendi markasıyla ithal ediyorsa imalatçı sayılır (7223 m.11/1). Bayi değilse yeniden doldurulabilir LPG tüpünü bulunduramaz ve satamaz (5307 m.8/1).

2026’da LPG tüpü veya valf uygunsuzluğunun cezası ne kadar?

Ürün güvenliğine ilişkin hükümlere aykırılıkta 434.505–4.345.058 TL; ürün güvenliği dışındaki hükümlere ve uygunluk değerlendirmesi yükümlülüklerine aykırılıkta 173.801–1.738.022 TL’dir (7223 m.20/1-a, b, c; 2026/13 Tebliğ). İki yıl içinde tekrarda ceza iki katına çıkar (m.20/8).

EPDK cezasına karşı nerede ve kaç gün içinde dava açılır?

Yetkili idare mahkemesinde dava açılır ve Kurul kararlarına karşı davalar öncelikli işlerdendir (5307 m.18/3; 4628 m.12). Ayrı süre olmadığından süre yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7). Dava, banka teminat mektubu verilmedikçe tahsili durdurmaz (5307 m.16).

Tüp kaynaklı yangın veya yaralanmada kim tazminat öder?

İmalatçı ve ithalatçı ürün kaynaklı zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören zararı ve nedenselliği ispat eder (7223 m.6), uygunsuzluğun dağıtıcı, üçüncü kişi veya kullanıcıdan kaynaklandığını ispatlayan kurtulur (m.21/2-3). LPG lisans sahibi de faaliyeti sırasında üçüncü kişilere verilen zararı tazmin eder (5307 m.4/4-d).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; LPG tüpü, valf ve gaz kartuşu dosyalarında ürünün tabi olduğu rejimin ve yetkili kurumun tespiti, π işareti ve uygunluk belgelerinin incelenmesi, muayene ve takip kayıtlarının delil olarak düzenlenmesi, yetkili kuruluşa ve EPDK’ya savunma, önlem ve ceza kararlarına karşı iptal davası ile yürütmenin durdurulması istemi, tedarik zincirinde rücu ve kaza sonrası tazminat talepleri konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberleri için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2010/35/AB) (RG 31/12/2012-28514, 4. mük.); 7223 sayılı Kanun (RG 12/03/2020-31066) ve 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); 5307 sayılı Kanun (RG 13/03/2005-25754) ve 2026 idari para cezaları Tebliği (RG 25/12/2025-33118); 4628 sayılı Kanun m.12; LPG Piyasası Lisans Yönetmeliği (RG 16/09/2005-25938); LPG Piyasası Denetim ve Soruşturma Yönetmeliği (RG 10/05/2006-26164); LPG Tüplerinin Piyasada Takip Edilmesine İlişkin Tebliğ (RG 15/10/2016-29858; değ. RG 31/12/2025-33124); TS 1446 Tebliği MSG-TD-2011/12 (RG 31/12/2011-28159); Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (RG 18/06/2022-31870; değ. RG 17/10/2026-33403); Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 05/08/2023-32270); Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (RG 03/03/2018-30349); Aerosol Kaplar Yönetmeliği (RG 13/08/2021-31567); Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik (RG 05/05/2018-30412); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420); Kabahatler Kanunu; İYUK; Tebligat Kanunu; TBK m.71, 72; TCK m.22, 85, 89, 171; CMK m.253; Ticaret Bakanlığı Yetkili PGD Kuruluşları listesi (14/10/2026); TSE standart kataloğu (30/10/2026); GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.