Havai Fişek Satış İzni ve Piroteknik Ürün Yönetmeliği 2026: Piyasaya Arz, CE, Yaş Sınırı, El Koyma ve Ceza — İthalatçı, Toptancı ve Perakendeci Rehberi

Havai fişek ve diğer piroteknik ürünler Türkiye’de aynı anda iki hukuki rejime tabidir. Ürünün kendisi, 2013/29/AB Direktifine uyumlu Piroteknik Maddelerin Belgelendirilmesi, Piyasaya Arzı ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik ve 7223 sayılı Kanun uyarınca CE işareti, kategori (F1–F4, T1–T2, P1–P2), yaş sınırı ve Türkçe etiketle piyasaya arz edilir; bu alanda yetkili kuruluş Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır. Ürünü ithal eden, taşıyan, depolayan ve satan ise 6551 sayılı Kanun ve 1987 tarihli Patlayıcı Maddeler Tüzüğü uyarınca İçişleri Bakanlığı ve valilikten izin alır; satış izin belgesi valilikçe bir ila üç yıl süreli verilir (Tüzük m.113). Uygunsuz ürüne 7223 m.20 uyarınca 2026’da 60.830 TL’den 4.345.058 TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilir; savunma süresi on iş günü, dava süresi altmış gündür. İzinsiz satış ve bulundurmada ürüne el konulur ve TCK m.174 soruşturması gündeme gelebilir. Bu yazı ithalatçı, toptancı ve perakendeci için izinleri, belgeleri, cezaları, el koyma sürecini ve şüphelinin haklarını anlatır.

GÜBİS’te Havai Fişek veya Piroteknik Ürün İlanı Var mı?

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre bu dönemde havai fişek veya başka bir piroteknik ürüne ilişkin ilan yoktur. Dönemin 18 ilanının tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve oyuncak, çocuk giyimi, kırtasiye, spor ürünü ve çocuk ayakkabısı gruplarındadır; piroteknik üründe ise piyasa gözetimi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığındadır. Güncel dağılım GÜBİS ilan istatistikleri sayfamızda izlenebilir.

İlan bulunmaması riskin düşük olduğu anlamına gelmez: havai fişek patlayıcı maddelere ilişkin izin mevzuatına da tabidir ve izinsiz faaliyet ceza soruşturmasına konu olabilir. Bu yazı ürünün yapımına, içeriğine veya kullanımına ilişkin teknik ayrıntıya girmez.

Havai Fişek Hangi Mevzuata Tabi? Piroteknik Ürün Yönetmeliği ve Patlayıcı Maddeler Tüzüğü

Ürün tarafındaki temel düzenleme, 2 Ekim 2016 tarihli ve 29845 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Piroteknik Maddelerin Belgelendirilmesi, Piyasaya Arzı ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmeliktir (2013/29/AB). Yönetmelik havai fişeği eğlence amaçlı piroteknik madde olarak tanımlar (m.3/1-f) ve aykırılıklarda 4703 sayılı Kanunu işaret eder (m.41); 4703’e yapılan atıflar 7223 sayılı Kanuna yapılmış sayılır (7223 m.25). Yaptırım bugün 7223 m.16 önlemleri ve m.20 idari para cezalarıdır.

Faaliyet tarafında 6551 sayılı Kanun, şenlik fişekleri ve maytapların imal, ithal ve satışını serbest bırakır (m.1), ancak oyuncak türünden olanlar dâhil bunların imal, ithal, nakil, muhafaza, satış ve kullanımını İçişleri Bakanlığının iznine ve denetimine bağlar (m.2). Ayrıntı, 29.9.1987 tarihli ve 19589 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzüktedir (Patlayıcı Maddeler Tüzüğü). Tüzük her türlü piroteknik mamulü patlayıcı madde sayar ve maytapları, fişek ve roketleri, oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddeleri ayrı gruplarda gösterir (m.2/A-9, B). 6551 m.2 2018’de usulün Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği şeklinde değiştirilmiştir; Tüzüğün yerine geçen bir düzenleme tespit edemedik ve Tüzük mevzuat.gov.tr’de yürürlükteki metinler arasındadır.

7223, özel kanun bulunan konularda yalnızca özel kanunda hüküm bulunmayan hâllerde uygulanır (m.2/3). 6551 ve Tüzük ürünün uygunluğunu değil izin ve güvenliği düzenlediğinden, kanaatimizce iki rejim birlikte uygulanır: CE işaretli ürün izinsiz satılamaz, satış izni olan dükkânda da CE işaretsiz ürün bulundurulamaz. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği havai fişekleri oyuncak saymaz (Ek-1, 10); oyuncak amaçlı patlama kapsülleri ise Piroteknik Yönetmeliğinin kapsamı dışındadır (m.1/4-ç).

Yetkili Kuruluş Kim? Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Valilik ve MKE

Yönetmelik piyasa gözetimini “Bakanlık” olarak tanımladığı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verir (m.3/1-c, 36); “CE” İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (2026/9) Ek-1 de bugün yetkili kuruluş olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını gösterir. Usul, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliğindedir (STB PGD Yön.). İçişleri Bakanlığı ise uzmanlık bilgilerine sahip kişiyi yetkilendirir (Yön. m.3/1-t), yaş sınırlarını artırabilir (m.7/2) ve Tüzük uyarınca ithal iznine esas güvenlik değerlendirmesini yapar (m.46-47). Makina ve Kimya Endüstrisine (MKE) gelince, incelediğimiz metinlerde havai fişek satışı, piyasa gözetimi veya el koyma konusunda yetki veren bir hüküm yoktur; Tüzük MKE’yi yalnızca askeri amaçlı harp mühimmatının devri bağlamında anar (m.131).

Piroteknik Ürün Kategorileri F1–F4, T1–T2, P1–P2 ve Yaş Sınırları

Yönetmelik piroteknik maddeleri tehlike derecesine göre havai fişekler (F1–F4), sahne ve tiyatro ürünleri (T1–T2) ve diğer piroteknik maddeler (P1–P2) olarak ayırır. Sınıflandırma uygunluk değerlendirmesi çerçevesinde onaylanmış kuruluşça yapılır (m.6/1); satıcı kategoriyi değiştiremez.

Bu yaşlar asgari düzeydir: İçişleri Bakanlığı sınırları artırabilir (m.7/2) ve Yönetmelik F2 ile F3’e yönelik ulusal kısıtlamalara engel olmaz (m.4/2). Genel bir artırma düzenlemesi tespit edemedik; ancak Tüzük m.116 bağımsız bir kural koyar: şenlik ve işaret fişekleri on sekiz yaşından küçüklere satılamaz. Tüzük, oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddeler için ayrı yaş sınırı öngörmez. Kategoriler ile Tüzükteki gruplar arasında resmî bir eşleştirme bulunmadığından, kanaatimizce güvenli uygulama şenlik fişeği niteliğindeki her üründe on sekiz yaşın aranması ve kimlik kontrolünün kayda alınmasıdır.

CE İşareti, Onaylanmış Kuruluş, Kayıt Numarası ve Etiket: Belge Nasıl Kontrol Edilir?

İmalatçı teknik dosyayı hazırlar, uygunluk değerlendirme prosedürlerinden birini izler ve sonuç olumluysa AB uygunluk beyanını düzenleyip CE işaretini iliştirir (m.8/2). Prosedürler m.17’de sayılmıştır (Modül B ile C2, D veya E; G; F4 için H). Onaylanmış kuruluş imalat kontrolüne katıldığında kimlik numarası CE işaretinin yanında yer alır (m.20/3). Piroteknik ürüne özgü unsur kayıt numarasıdır: ürün, uygunluk değerlendirmesini yapan onaylanmış kuruluşun tahsis ettiği numarayla etiketlenir; imalatçı ve ithalatçı bu numaraları muhafaza eder (m.9). Yabancı dildeki AB uygunluk beyanına Türkçe tercüme eklenir (m.18/2); beyan ve teknik dosya on yıl saklanır (m.8/3, 12/8), tedarik zinciri bilgisi de on yıl sunulabilir tutulur (m.15).

CE işaretinin bulunmaması veya kurala aykırı iliştirilmesi, onaylanmış kuruluş numarasının eksikliği, uygunluk beyanının hiç ya da doğru düzenlenmemesi, teknik dosyanın eksikliği ve imalatçı veya ithalatçı bilgisinin bulunmaması şekli uygunsuzluktur; Bakanlık önce giderilmesini ister, devam ederse ürünü kısıtlar, piyasadan çeker veya geri çağırır (m.40). Belge eksikliklerinin giderilmesi CE işareti, uygunluk beyanı ve Türkçe etiket eksikliği rehberimizde anlatılmıştır.

Etiket bilgisi ürünün üzerinde, yer yoksa en küçük ambalaj üzerinde bulunur (m.10/5). Kanaatimizce etiket bilgisi taşımayan birimlerin tek tek satılması belge uygunsuzluğu riski doğurur.

İthalatçının Yükümlülükleri: TAREKS, İçişleri İthal İzni ve Gümrük

İthalatçı yalnızca Yönetmeliğe uygun ürünü piyasaya arz eder; arzdan önce uygunluk değerlendirmesinin yapıldığını, teknik dosyanın düzenlendiğini, CE işaretini ve belgeleri teyit eder; adını ürüne veya ambalaja yazar, Türkçe talimatı sağlar ve depolama ve nakliye koşullarını korur (Yön. m.12; 7223 m.9/1). Kendi adı veya markasıyla satan imalatçı sayılır (Yön. m.14; 7223 m.11/1).

Gümrükte iki ayrı kontrol vardır. Ürün uygunluğu bakımından 2026/9 Tebliğ Ek-2, şenlik fişeklerini (GTİP 3604.10) ve işaret, yağmur fişekleri ile diğer pirotekni eşyasını (3604.90) “Piroteknik Maddeler” başlığıyla sayar. Denetim beyanname tescilinden önce TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır; başvuruda gümrük belgesi ve fatura yüklenir (m.4, 5, Ek-3). Fiili denetime yönlendirilen üründe Türkçe tercümesiyle AB uygunluk beyanı başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır (m.9/1). TAREKS referans numarası ürünün güvenli olduğu anlamına gelmez (m.12/2). Olumsuz sonuç için TAREKS’te olumsuz sonuç rehberimize bakılabilir.

Güvenlik bakımından ithal izni; ticaret sicilinde bu maddelerin ithalatçısı olarak kayıt, depolama izni veya izinli depo kirası, metinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığından alınacağı yazılı yerli imal durum belgesi ve İçişleri Bakanlığının güvenlik yönünden uygun bulması koşuluyla, ithal edilecek miktarla sınırlı verilir (Tüzük m.46). Başvuru İçişleri Bakanlığına yapılır ve Bakanlık numune isteyebilir (m.47). İthalatçı ithalden önce menşei, miktarı ve giriş kapısını bildirir (m.49) ve Türkçe kullanma kılavuzunu her ambalaja koydurur (m.51/2). İthal iznine uymayan veya ambalajı bozuk ürün bir ay içinde geri gönderilir ya da yok edilir (m.52). Yolcu beraberinde ithal yasaktır (m.127).

Havai Fişek Satış İzni: Toptancı ve Perakendeci İçin Valilik İzni

Toptan veya perakende satış yapmak isteyen, satışın yapılacağı il valiliğinden satış izin belgesi almak zorundadır. Başvuruya Tüzüğe uygun deponun bulunduğunu ya da birinci grup perakendecide dükkânın m.93’e uygun düzenlendiğini, satılacak maddelerin cinsini ve on sekiz yaşın tamamlandığını gösteren belgeler eklenir. Belge güvenlik soruşturmasından sonra bir ila üç yıl süreli verilir ve yenilenebilir (m.113, 114). Ateşli silah ve patlayıcı maddelerle işlenen suçlardan hüküm giymiş olanlar, on sekiz yaşını bitirmemiş olanlar ve kısıtlılar gibi sayılan kişilere izin verilmez (Ek m.1). Belge kişiseldir ve devredilemez (m.125); dükkân devrinde veya yeni şubede yeni başvuru gerekir.

Satıcı aldığı, sattığı ve bulundurduğu miktarları, kimden aldığını ve ambalaj seri numaralarını noterce onaylı deftere günü gününe yazar ve kimlere ne kadar sattığını ay sonunu izleyen yedi gün içinde yerel güvenlik makamlarına bildirir; üretici ve ithalatçı da satışlarını deftere işler (m.115/1). Depo kapasitesinden fazla madde satın alınamaz (m.120).

Şenlik ve işaret fişekleriyle oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddelerin brüt beş kilograma kadar satışları serbesttir (m.116). Kanaatimizce “serbest” ifadesi alıcının ayrıca izin göstermesinin aranmadığını anlatır, satıcının satış izni yükümlülüğünü kaldırmaz; bu miktarın üzerinde alıcının satın alma ve kullanma izin belgesi (m.118) kontrol edilmelidir; satıcı satılan cins ve miktarı bu belgeye yazıp onaylar (m.115).

Ürün tarafında toptancı ve perakendeci dağıtıcıdır: satıştan önce CE işaretini, belgeleri, Türkçe bilgiyi ve imalatçı ile ithalatçı bilgisini doğrular, uygun olmadığını bildiği ürünü satamaz (Yön. m.13; 7223 m.10/1). Savunma ve rücu için dağıtıcıya ürün güvenliği cezası rehberimizdedir.

Depolama, Taşıma ve İnternetten Havai Fişek Satışı

Satmak veya kullanmak üzere depolayan herkes valilikten depolama izin belgesi alır (m.82). Perakende satıcılar birinci gruptadır ve depo kurmak zorunda değildir; iki tondan az depolayan satıcılar ikinci, iki ton ve üzeri depolayanlar üçüncü gruptadır (m.83). İkinci ve üçüncü grup önce depo yapım izni, sonra depolama izni alır (m.96); depolar yılda en az üç kez valilik komisyonunca denetlenir (Ek m.3).

Birinci gruptaki perakendeci yalnızca av malzemesi ile oyun ve eğlence aracı olan patlayıcı maddeleri satmaya yetkilidir ve bunları ateşe dayanıklı hâle getirilmiş, etiketli, çelik kasa, sandık veya dolapta saklar (m.93). Bu maddeler dükkândaki miktar sınırına tabi değildir (m.94/2, 97/1); buna karşılık m.94’te sayılanlar dışındaki bütün patlayıcı maddelerin alıcıya teslimi depolardan yapılır (m.97/2). Kanaatimizce bu hükümler birlikte okunduğunda, oyun ve eğlence aracı niteliğini aşan şenlik fişeklerinin depo izni olmayan birinci grup perakendecide bulundurulup satılması Tüzüğe aykırılık riski taşır; izin belgesinde yazmayan cins ürün dükkânda tutulmamalıdır.

Satış yerinden veya depodan başka yere taşıma, yerel emniyet veya ilçe jandarmanın vereceği taşıma izin belgesine bağlıdır; belge taşımadan sonra kırk sekiz saat içinde teslim edilir ve taşınan miktar varılan deponun kapasitesini aşamaz (m.53). PTT veya posta taşıyan yüklenicilerin araçlarıyla koli veya zarf içinde patlayıcı madde taşınması yasaktır (m.56). Karayolundaki ayrı cezalar için tehlikeli madde taşımacılığında idari para cezaları haberimize bakılabilir.

İnternetten satış için Tüzükte özel hüküm yoktur. Ancak satış izninin satış yapılan ilden alınması (m.113), on sekiz yaş sınırı (m.116), taşıma izni (m.53) ve posta yasağı (m.56) birlikte okunduğunda, kanaatimizce tüketiciye kargo ile gönderim ciddi risk taşır ve önceden valilikle netleştirilmelidir. Elektronik ortamda satan da tedarik zinciri kaydı tutar (7223 m.12/2); ilan kaldırma ve satıcı yükümlülükleri pazaryeri satıcısına ürün güvenliği cezası rehberimizdedir.

Denetimde Uygunsuzluk Çıkarsa: Savunma, Toplatma ve İmha

Yetkili kuruluş ürünleri depoda, nakil aracında ve iş yerinde denetleyebilir, belge ve kayıt isteyebilir (7223 m.16/1); işaret, teknik dosya, etiket veya talimat eksikliği risk değerlendirmesi için yeterli gerekçe sayılabilir (m.16/4; STB PGD Yön. m.13). Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uygulamasında risk taşımayan biçimsel aykırılık şekli uygunsuzluktur: imalatçı veya ithalatçı on iş günü içinde düzeltici önlem planıyla başvurur ve altı ayı geçmeyen süre verilir (m.14/1-4). Risk taşıyan uygunsuzlukta da başvuru on iş günüdür; yapılmazsa Bakanlık 7223 m.16 önlemlerini alır (m.15/2-6). Ciddi riskte önlem doğrudan alınır ve savunma fırsatı sonradan tanınır (m.15/7-8). Piroteknik Yönetmeliği de uygun hâle getirme, piyasadan çekme, geri çağırma ve yasaklamayı düzenler (m.37, 39).

Ciddi risk dışında nihai karardan önce on iş gününden az olmamak üzere savunma süresi verilir (7223 m.16/5). STB PGD Yönetmeliği süreyi “tebligatın kendisine ulaşmasından itibaren” başlatır (m.14/7, 15/7); temkinli hesap, yazının ulaştığı günü izleyen günden başlamaktır. Ayrıntı için ürün güvenliği savunma yazısı, test raporuna itiraz ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı usulünün uygulandığı elektrikli ev aletinde toplatma rehberlerimize bakılabilir.

Havai fişeğe özgü sorun imhadır. STB PGD Yönetmeliği riskli ürünün il müdürlüğü gözetiminde bertarafını ve bertarafı özel hükümlere tabi ürünlerin ilgili mevzuatına göre bertaraf ettirilmesini öngörür (m.15/10); Tüzük kapsamındaki maddelerin yok edilmesi ise valinin iznine bağlıdır (Yok Edilme Yön. m.3). Kanaatimizce iki makamla eşgüdüm kurulmalıdır; süreç için toplatma kararından sonra düzeltici önlem planı rehberimize bakılabilir. Uyarıdan önce tedbiri kendiliğinden alıp uygunsuzluğu tamamen giderene idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1; bkz. gönüllü geri çağırma). Önlemler ilan edilir (m.16/8); sonrası için firmam GÜBİS’te ilan edildi yazımıza bakılabilir.

2026’da Piroteknik Üründe Hangi Aykırılığa Ne Kadar İdari Para Cezası Verilir?

Yönetmeliğe aykırılıkta 7223 uygulanır (Yön. m.41; 7223 m.25/2). Tutarlar, 2026/13 sayılı Tebliğle 1.1.2026–31.12.2026 dönemi için belirlenen değerlerdir.

(c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıkta aynı fiil için ayrıca (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içinde tekrarda ceza her tekrar için iki katına çıkar (m.20/8; bkz. ürün güvenliği cezasında tekerrür). Tutar belirlenirken aykırılığın büyüklüğü ve ekonomik durum dikkate alınır (m.20/11). Ceza, denetimi Genel Müdürlük yaptıysa bakan yardımcısınca, il müdürlüğü yaptıysa işletmecinin yerleşik olduğu ilin il müdürünce verilir (STB PGD Yön. m.30/1-2).

Ceza tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre süresinde ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Ödeme dava hakkını etkilemez. Yol idari yargıdır (7223 m.22/2): dava süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren altmış gündür (İYUK m.7); elektronik tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat K. m.7/a). Dava işlemi kendiliğinden durdurmaz; koşulları varsa yürütmenin durdurulması istenir (İYUK m.27). Ayrıntı ürün güvenliği idari para cezasına itiraz rehberimizdedir. Valiliğin satış veya depolama iznini reddetmesi ya da geri alması da altmış gün içinde iptal davası konusu yapılabilir.

İzinsiz Satış ve Bulundurma: El Koyma, TCK m.174 ve Şüphelinin Hakları

Tüzük idari aykırılık ile suçu ayırır: izin belgesi sahibinin aykırılığında önce yeterli süre verilerek uyarı yapılır, giderilmezse veya tekrarlanırsa belge geçici ya da sürekli geri alınır; aykırılık suç oluşturuyorsa savcılığa bildirilir ve belge geri alınır (m.129). Kanaatimizce suç oluşturmayan aykırılıkta uyarı ve süre verilmeden belgenin geri alınması, iptal davasında usule aykırılık olarak ileri sürülebilir.

Belgesiz ithal edildiği, taşındığı, depolandığı, satıldığı veya kullanıldığı anlaşılan patlayıcı maddeler zaptolunarak en yakın izinli depoya teslim edilir; sulh hâkimliği veya mahkeme bunların izinli kişilere satılmasına karar verebilir (Tüzük m.130). El koymanın usulü bugün CMK’dadır: hâkim kararı olmadan yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse kendiliğinden kalkar (CMK m.127/3). Eşyasına el konulan kişi hâkimden her zaman karar isteyebilir (m.127/4); muhafazaya gerek kalmaması veya müsadereye tabi olmayacağının anlaşılması hâlinde iade kararı verilir (m.131/1).

Ceza boyutunda temel hüküm TCK m.174’tür: yetkili makamlardan izin almaksızın patlayıcı maddeyi ithal eden, nakleden, muhafaza eden, satan veya satın alan kişi için dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası öngörülür (m.174/1). Önemsiz tür ve miktarda patlayıcı maddeyi satın alan, kabul eden veya bulunduran için kullanılış amacı gözetilerek bir yıla kadar hapis öngörülür (m.174/3). Tüzük piroteknik mamulleri patlayıcı madde saydığından (m.2/A-9) izinsiz ticari faaliyet bu kapsamda değerlendirilebilir; hangi fıkranın uygulanacağı ürünün türü, miktarı ve kullanım amacına ilişkin somut tespitlere bağlıdır. Satımı veya bulundurulması suç oluşturan eşya müsadere edilir (TCK m.54/4). Patlayıcı maddenin tehlikeli veya panik yaratacak biçimde kullanılması ayrıca TCK m.170 kapsamındadır; güncel cezalar havaya ateş açmanın cezası (TCK 170) yazımızdadır. Maden tarafı için madende patlayıcı madde izni rehberimize bakılabilir.

Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Anayasa m.38/4). El koyma tutanağı veya ifade çağrısı suç işlendiği anlamına gelmez; savunmanın ekseni izin belgeleri, ürünün niteliği, miktar ve kasttır.

Kazada Tazminat ve Ceza Sorumluluğu

Ürün bir kişiye veya mala zarar verirse imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören, zararı ve uygunsuzluk ile zarar arasındaki nedensellik bağını ispat eder (7223 m.6/1-2). Sorumluluk müteselsildir, sorumluluğu kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir ve talep üç yıl, her hâlde on yıl içinde zamanaşımına uğrar (m.6/3-6); imalatçı veya ithalatçısı belirlenemeyen ürünü satan dağıtıcı, bu bilgileri talep üzerine on iş günü içinde bildirmezse imalatçı gibi sorumlu olur (m.11/3). Tüzük m.128, patlayıcı madde kazalarının yerel güvenlik makamlarına ve Cumhuriyet savcılığına derhal bildirilmesini zorunlu tutar. Yaralanma veya ölümde yöneticinin ceza sorumluluğu güvensiz ürün nedeniyle yaralanma veya ölümde ceza sorumluluğu, tazminat güvensiz üründen doğan zarar ve sigorta ürün sorumluluk sigortası yazılarımızda anlatılmıştır; kast ve taksir sınırı için olası kast ve taksir ayrımı yazımıza bakılabilir.

İthalatçı, Toptancı ve Perakendeci İçin Kontrol Tablosu ve Organizasyon Notu

Adım Adım Yol Haritası, Varsayımsal Örnek ve Savunma İskeleti

1. İzin dosyasını (satış, depo veya kasa, taşıma, ithal) ve ürün dosyasını (beyan, kayıt numarası, kategori, Türkçe etiket) tamamlayın. 2. Defter, aylık bildirim ve yaş kontrol kaydını kurun. 3. Denetim veya el koymada tutanağa itirazınızı şerh düşün ve hangi rejimin işletildiğini ayırın. 4. Savunma süresini yazının ulaştığı günü izleyen günden on iş günü olarak hesaplayın; el koymada hâkim onayını takip edin. 5. Şekli uygunsuzlukta düzeltici önlem planını on iş günü içinde sunun; imhayı valilik izniyle planlayın. 6. Ceza tebliğinde bir aylık ödeme ve altmış günlük dava süresini takvime işleyin.

Varsayımsal örnek. Bir toptancı, ithalatçıdan aldığı F2 kategorisindeki havai fişekleri il içindeki perakendecilere dağıtıyor. İl müdürlüğü bazı tekli ambalajlarda Türkçe talimat bulunmadığını tespit ediyor; aynı hafta kolluk, izinsiz satış yaptığı belirlenen bir perakendecinin ürünlerine el koyuyor. Savunma istem yazısı ithalatçının elektronik adresine 2 Kasım 2026 Pazartesi günü ulaşmıştır; temkinli hesapla on iş günlük süre 16 Kasım 2026 Pazartesi günü biter. İthalatçı eksikliğin şekli uygunsuzluk olduğunu ve düzeltici önlem planını sunar, toptancı doğrulama yükümlülüğünü belgeler; perakendecide ise el koymanın hâkim onayına süresinde sunulup sunulmadığı, izin durumu ve ürünlerin niteliği ile miktarı ilk savunma konularıdır. Örnek varsayımsaldır.

Aşağıdaki iskelet Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verilecek savunma içindir; köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalıdır.

Sık yapılan hatalar

Ürün belgesi tam diye satış iznini gereksiz görmek; izni tek şubede alıp başka şubede satmak veya devralınan dükkânda eski sahibin belgesine güvenmek (m.125); izinde yazmayan cinsi dükkânda tutmak; etiket bilgisi olmayan birimi tek tek satmak; yaş kontrolünü kayda almamak; kargo gönderimini taşıma izni ve posta yasağı yönünden değerlendirmemek (m.53, 56); toplatılan ürünü valilik izni olmadan yok etmek; savunma süresini tebliğin beşinci gününden başlatmak; ifadeye belgesiz gitmek. Uyum kurgusu için ürün güvenliği uyum programı yazımız kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Havai fişek satmak için hangi izin gerekir?

Satışın yapılacağı il valiliğinden satış izin belgesi alınır; belge bir ila üç yıl süreli verilir, yenilenebilir ve devredilemez (Tüzük m.113, 125). Depolayan ayrıca depolama izni alır (m.82). Satılan ürün CE işaretli ve Türkçe etiketli olmalıdır (Piroteknik Yön. m.10, 20).

Piroteknik ürün yönetmeliğinde kategoriler ve yaş sınırları nelerdir?

Havai fişekler F1–F4, sahne ürünleri T1–T2, diğerleri P1–P2 kategorisindedir (m.6). Asgari yaş F1’de 12, F2’de 16, F3, T1 ve P1’de 18’dir; F4, T2 ve P2 yalnızca uzmanlık bilgilerine sahip kişiler için piyasada bulundurulabilir (m.7).

Havai fişek 18 yaşından küçüklere satılabilir mi?

Şenlik ve işaret fişekleri on sekiz yaşından küçüklere satılamaz (Tüzük m.116). Yönetmeliğin F1 için 12, F2 için 16 yaş sınırı asgari düzeydir (m.7). İki düzenleme resmî olarak eşleştirilmediğinden, kanaatimizce şenlik fişeği niteliğindeki her üründe 18 yaşın aranması güvenli uygulamadır.

Havai fişekte CE işareti zorunlu mu?

Evet. İmalatçı uygunluk değerlendirmesini yaptırır, AB uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini piyasaya arzdan önce iliştirir; ürün ayrıca onaylanmış kuruluşun verdiği kayıt numarasını taşır (Piroteknik Yön. m.8/2, 9, 20). Eksiklik şekli uygunsuzluktur (m.40).

Havai fişek ithalatında hangi izinler alınır?

Ürün uygunluğu için TAREKS denetimi (2026/9 Tebliğ m.4, 5, Ek-2) ve güvenlik için İçişleri Bakanlığının uygun bulmasıyla verilen ithal izni (Tüzük m.46-47) gerekir; ithalatçının depolama izni veya izinli depo kirası bulunmalıdır. Yolcu beraberinde ithal yasaktır (m.127).

Havai fişek internetten veya kargoyla satılabilir mi?

Tüzükte internete özgü hüküm yoktur. Satış izninin satış yapılan ilden alınması (m.113), 18 yaş sınırı (m.116), taşıma izni (m.53) ve posta yoluyla taşıma yasağı (m.56) birlikte değerlendirildiğinde, kanaatimizce kargo ile tüketiciye gönderim ciddi risk taşır.

İzinsiz havai fişek satmanın cezası nedir?

İzinsiz patlayıcı madde nakli, muhafazası, satışı veya satın alınması için TCK m.174/1 dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve adli para cezası, önemsiz tür ve miktarda bulundurma için m.174/3 bir yıla kadar hapis öngörür. Hangi hükmün uygulanacağı somut tespitlere bağlıdır; soruşturma suçluluk anlamına gelmez.

El konulan havai fişekler geri alınabilir mi?

Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur, kırk sekiz saatte karar verilmezse kalkar (CMK m.127/3). İlgili hâkimden her zaman karar isteyebilir ve müsadereye tabi olmayan eşya iade edilir (m.127/4, 131); bulundurulması suç oluşturan eşya ise müsadere edilir (TCK m.54/4).

Uygunsuz havai fişeğe ne kadar idari para cezası verilir?

2026’da ürün güvenliğine aykırı ürünü arz eden imalatçı veya ithalatçıya 434.505–4.345.058 TL, dağıtıcının doğrulama yükümlülüğüne aykırılığında 60.830–608.307 TL ceza uygulanabilir (7223 m.20/1-a, e). Ceza bir ayda ödenir; dava süresi altmış gündür (m.20/10, 22/2; İYUK m.7).

Düğünde havai fişek gösterisi için izin gerekir mi?

Oyun ve eğlence aracı dışındaki şenlik ve işaret fişeklerinin kullanımı, işi bilen bir sorumlu gösterilerek yerel mülkiye amirinden izin alınmasına bağlıdır (Tüzük m.117). F4 ve T2 ürünleri yalnızca uzmanlık bilgilerine sahip kişilerce kullanılabilir (Piroteknik Yön. m.7/3).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; piroteknik ürünlerde izin ve belge dosyasının gözden geçirilmesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verilecek savunma ve düzeltici önlem planı, toplatma ve imha sürecinin valilik izniyle planlanması, 7223 m.20 cezasına ve izin belgesinin geri alınmasına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması istemi, el koymaya karşı hâkimden karar istenmesi ve ceza soruşturmasında şüpheli müdafiliği konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberleri için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Piroteknik Maddelerin Belgelendirilmesi, Piyasaya Arzı ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik (2013/29/AB) (RG 02/10/2016-29845) m.1-4, 6-10, 12-20, 36-41; 6551 sayılı Kanun (RG 18/05/1955-9009) m.1, 2; Patlayıcı Maddeler Tüzüğü (87/12028; RG 29/09/1987-19589) m.2, 46, 47, 49, 51-54, 56, 82, 83, 93, 94, 96, 97, 113-118, 120, 121, 123, 125-131, Ek m.1, 3; Patlayıcı Madde Ateşleyici Yeterlilik Belgesi Yönetmeliği (RG 11/07/2002-24812) m.11, 12; Patlayıcı Maddelerin Yok Edilme Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik (RG 19/09/1989-20287) m.3; 7223 sayılı Kanun (RG 12/03/2020-31066) m.2, 6, 9-12, 16, 20-22, 25; 2026/13 Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); 2026/9 Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.) m.3-5, 9, 12, Ek-1-3; STB PGD Yönetmeliği (RG 14/07/2021-31541) m.13-15, 30; Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Ek-1; TCK m.54, 170, 174; CMK m.127, 131, 147, 149; Anayasa m.38; İYUK m.7, 27; Kabahatler K. m.17; Tebligat K. m.7/a; GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.