Pil ve Akümülatörde Piyasa Gözetimi 2026: Etiket ve Üstü Çarpılı Çöp Kutusu, Cıva-Kadmiyum-Kurşun Sınırı, Düğme Pilde Yutma Riski, Toplatma ve İdari Para Cezası — Atık Pil Yönetmeliği, 2026/15 Tebliği, 7223 m.16, 20; Çevre Kanunu m.20

Türkiye’de pil ve akümülatörün hem etiketini ve zararlı madde sınırlarını hem de atık hâline geldikten sonraki toplanmasını aynı metin düzenler: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (RG 31.08.2004-25569). AB’nin 2006/66/AT sayılı Pil Direktifini ürün tarafında ayrıca karşılayan bir yönetmelik yoktur. Piyasaya ilk kez arz edilen pillerin piyasa gözetimi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığındadır (Yön. m.5/m); ithalatta 2026/15 sayılı Tebliğle Çevre Uyum İzni ve TAREKS denetimi aranır. Düğme pilde çocuğun pili yutma riski bu Yönetmelikte düzenlenmediği için Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği, pilli oyuncakta Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği devreye girer. Uygunsuzlukta en az on iş günü savunma süresi, toplatma, piyasaya arz yasağı ve 2026’da 60.830 TL’den 4.345.058 TL’ye kadar 7223 cezası; kota, toplama ve satış noktası yükümlülüklerinde Çevre Kanunu yaptırımları gündeme gelir. 7223 kararlarına karşı dava süresi altmış gün, Çevre Kanunu cezalarında Kanunda yazılı süre otuz gündür. Bu yazı etiket ve sınırları, düğme pili, ithalatı, rolleri, cezaları ve savunmayı anlatıyor.

GÜBİS’te Pil ve Akümülatör İlanı Var mı? 2026 Verileri

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan ilanlara göre dönemde 18 ilan vardır; tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve sekizi oyuncak, altısı bebek ve çocuk giyimi, ikisi kırtasiye, biri spor ürünü, biri çocuk ayakkabısı grubundadır. Pil, akümülatör veya batarya grubunda ilan yoktur. Hepsinde önlem piyasaya arz yasağı ve toplatmadır, hiçbirinde ceza bilgisi yer almaz. Ancak pilin yetkili kuruluşu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır ve önlemleri gerektiğinde kendi internet sayfasında duyurur (STB PGD Yön. m.16/4; 7223 m.16/8). İlanın kaldırılması ve itibar zararı için GÜBİS ilanı yazımıza bakılabilir.

Pilde Hangi Mevzuat Uygulanır? Atık Pil Yönetmeliği, 2006/66/AT ve AB Batarya Tüzüğü

mevzuat.gov.tr’de 30.10.2026’da başlığında “pil”, “akümülatör” veya “batarya” geçen düzenlemeler arandığında, pilin kendisine ilişkin iki metin çıkar: Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ile 2026/15 sayılı İthalat Denetimi Tebliği. 2006/66/AT’yi ürün tarafında ayrıca karşılayan bir Türk yönetmeliği yoktur. Atık Pil Yönetmeliği 2005, 2010, 2013 ve 2014 değişiklikleriyle bugünkü hâlini almıştır; etiketleme, zararlı madde, ithalat, toplama ve bertarafı birlikte düzenler (m.2).

2014 değişikliği yetkiyi ikiye ayırdı: piyasaya ilk defa arz edilecek pillerin piyasa gözetimi 4703 sayılı Kanun çerçevesinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yapılır; güvensiz veya uygunsuz pillerin toplatılması ve bertarafı Çevre Kanunu çerçevesinde yürütülür; ithalattaki çevre uyum belgesini Çevre Bakanlığı verir (m.5/m). 4703’e yapılan atıflar 7223’e yapılmış sayıldığından (7223 m.25/2) piyasa gözetiminde bugün 7223 uygulanır. Scooter ve e-bisiklet bataryası için bkz. elektrikli scooter ve e-bisiklet.

AB’de 2006/66/AT’nin yerini almak üzere çıkarılan 2023/1542 sayılı Batarya Tüzüğü 28.07.2023’te yayımlanmıştır; Ticaret Bakanlığının özetine göre içerik ve geri dönüşüm oranı etiketi 18.08.2026’dan, QR kodu 18.02.2027’den itibaren uygulanır. Uyum durumunda doğrulayabildiğimiz şudur: Çevre Bakanlığının Ekim 2024 tarihli eğitim sunumuna göre Çevre ile Sanayi ve Teknoloji bakanlıklarının koordinasyonunda teknik çalışma grubu 30.10.2023’te çalışmaya başlamış ve taslak ulusal mevzuat hazırlanmaktadır. İkincil kaynaklara göre Çevre Bakanlığı Aralık 2025’te “Bataryalar ve Atık Bataryalar Hakkında Yönetmelik Taslağı”nı görüşe açmıştır; taslağın resmî metnine erişemedik. 30.10.2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’de bu adla yayımlanmış bir yönetmelik görünmemektedir; ölçü hâlâ 2004 tarihli Yönetmeliktir.

Pilde Yetkili Kuruluş Kim? Sanayi ve Teknoloji, Çevre ve Ticaret Bakanlıkları

Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili PGD kuruluşları listesi “pil ve akümülatörler”i Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verir; Yönetmelikteki “Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı” bugün bu Bakanlığı karşılar ve 2026/15 Tebliği de ithalat sonrası tespitin bu Bakanlığa bildirileceğini öngörür (m.13/4). Usul ve esasları bu Bakanlık belirler (Yön. m.36/2); pile özgü ayrı bir usul düzenlemesi tespit edemedik, bu nedenle STB Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği uygulanır. Çevre Bakanlığı kota ve depozito başvurularını değerlendirir (m.6/d), çevre uyum iznini verir ve Çevre Kanunu yaptırımlarını uygular; ilde mülki amir de denetim ve ceza yetkisine sahiptir (m.7/c). Ticaret Bakanlığı ithalat denetimini Bölge Müdürlüklerine bağlı Ürün Güvenliği Denetimleri Grup Başkanlıklarıyla yürütür (2026/15 m.3/1-d), pilli oyuncağı denetler (Oyuncak Yön. m.4/1-ç) ve kuruluşlar arası koordinasyonu sağlar (7223 m.15/5). Aynı ürün için iki bakanlık işlem yapabilir; bkz. deterjan rehberi.

Pil Etiketinde Ne Olmalı? Üstü Çarpılı Çöp Kutusu, Kimyasal Sembol ve Kapasite

Ek-1’deki ayrı toplama sembolü, Resmî Gazete’deki çizime göre üzeri çarpıyla çizilmiş tekerlekli çöp kutusudur ve üründeki metalin kimyasal sembolüyle birlikte kullanılır (Ek-1; RG 03.03.2005-25744). Yönetmelik sembolü açıkça akümülatörde (m.33/a), ağırlıkça milyonda beşten fazla cıva içeren düğme pilin ambalajında (m.9/a, 33/d) ve satış yerinde (m.34) arar; diğer pillerde sembolün pilin üzerine konmasını açıkça öngören hüküm yoktur, ikincil kaynaklara göre taslak bunu tüm bataryalar için öngörmektedir. Şarj edilebilir piller, uluslararası geri dönüşüm sembolüne ilişkin TS EN 61429’a göre işaretlenir. Akümülatörde etikette “depozitoludur” ibaresi ve Bakanlığın verdiği kod numarası, kurşun asit akünün üzerinde ve dış ambalajında “Pb” veya “kurşun” ile “GERİ KAZANILIR” ya da “GERİ KAZANILACAK AKÜ” ibaresi bulunur (m.33/b-c); etikette Ek-4/B uyarıları, satış yerinde Ek-4/A bilgileri yer alır (m.34).

Kapasiteye dikkat: yürürlükteki Yönetmelikte kapasite etiketini zorunlu tutan bir hüküm yoktur; amper saat yalnız akü depozito bedelinin hesabında geçer (m.29). AB’de şarj edilebilir taşınabilir bataryada kapasite Tüzükle aranır; ikincil kaynaklara göre Türkiye taslağı da kapasiteyi öngörmektedir. 7223’ün genel yükümlülükleri ise her pilde geçerlidir: model, parti veya seri numarası, imalatçının ve ithalatçının adı ve adresi ile Türkçe güvenlik bilgisi (m.7/1-e, f, ğ; 9/1-ç, e).

Cıva, Kadmiyum ve Kurşun Sınırları: Hangi Pil Yasak?

Yönetmelik “zararlı maddeleri içeren piller”i beş eşikle tanımlar: ağırlıkça %0,0005’ten fazla cıva; alkali-mangan dışında pil başına 25 mg’dan fazla cıva; ağırlıkça %0,025’ten fazla cıva içeren alkali-mangan pil; ağırlıkça %0,025’ten fazla kadmiyum; ağırlıkça %0,4’ten fazla kurşun (m.4). Üretici, yurt dışı üretimde ithalatçı, bu pilleri üretmez ve ithal etmez (m.4, 9/e).

İlke maddesindeki yasak daha ayrıntılıdır: %2’den fazla cıva içeren düğme pilin üretimi ve ithalatı yasaktır; %2’ye kadar cıvalı düğme piller dışında, %0,0005’ten fazla cıva içeren pillerin ve %0,025’ten fazla kadmiyum içeren birincil pillerin ithalatı ve üretimi yasaktır (m.5/c-d). Yönetmelik nikel-kadmiyum şarj edilebilir pilleri de ayrıca tanımlar ve II. grup pil olarak kotaya bağlar (m.4, 25); milyonda beşi aşan cıvalı düğme pil ambalajının sembolle işaretlenmesi de bu pillerin piyasada bulunabileceğini varsayar (m.9/a, 33/d). Bu hükümler birbirine tam oturmaz; değerlendirmemize göre düğme pilde ve nikel-kadmiyum pilde özel kurallar uygulanır, ama denetimde genel tanıma (m.4, 9/e) dayanılması ihtimali savunmada ele alınmalıdır.

Sınır aşımı laboratuvar analiziyle ispatlanır; ithalatta zararlı madde oranlarını gösteren akredite laboratuvar raporu istenir (2026/15 Ek-2/3). Raporun yöntemi, numunesi ve partisi tartışmanın merkezindedir; bkz. test raporuna itiraz. Pilli eşyanın kendisindeki tehlikeli maddeler ise RoHS Yönetmeliğinin konusudur.

Düğme Pil ve Lityum Düğme Hücrede Yutma Riski Hangi Kurala Tabi?

Yönetmelik düğme pili, işitme cihazı, saat ve benzeri aletlerde kullanılan, çapı yüksekliğinden fazla yuvarlak pil olarak tanımlar (m.4); ancak çocuğun pili yutması riskine ilişkin hüküm içermez. Teknik düzenlemenin belirli bir riski düzenlemediği durumda Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (GÜG) uygulanır (GÜG m.2/1; 7223 m.5/3); değerlendirmemize göre yutma riski, ambalaj ve uyarılar bu Yönetmeliğe göre değerlendirilir. GÜG’de güvenlik değerlendirilirken ambalaj, uyarılar ve başta çocuklar olmak üzere risk altındaki tüketiciler dikkate alınır (m.4/1-d); üretici tüketiciyi riskler hakkında yeterli ve etkin şekilde uyarır (m.6/2-c, ç) ve yetkili kuruluş açık Türkçe uyarı isteyebilir (m.8/6-b; 7223 m.16/6-c). Genel ürün güvenliğine ilişkin AB listelerinde (2019/1698 ve 2026/901 sayılı Komisyon kararları) pil standardı olmadığından m.5/5’teki uygunluk karinesi işlemez; değerlendirme ulusal ve uluslararası standartlar ile teknik düzeye göre yapılır (m.5/6).

IEC 60086-4 birincil lityum pillerin güvenliğini düzenler; 2019 baskısı madeni para tipi hücreler için çocuk korumalı ambalaj gerekliliklerini ve “çocukların erişemeyeceği yerde saklayın” işaretine ilişkin önerileri eklemiş, 2025’te yayımlanan altıncı baskı ambalaj test ölçütlerini ve işaretlemeyi yeniden düzenlemiştir. IEC 60086-5:2021 sulu elektrolitli pillerde yutulabilir düğme pillere ilişkin madde, yutma ölçeri, çocuk korumalı ambalaj ve uyarı işareti ekleri ile pil bölmesi tasarım rehberliği içerir. TS karşılıklarını ve Türkiye’de esas alınan baskıyı doğrulayamadık; raporda hangi baskıya dayanıldığı kontrol edilmelidir. Pilli küçük cihazların çoğu Alçak Gerilim Yönetmeliğinin gerilim aralığı dışında kaldığından, uzaktan kumanda gibi ürünlerde pil kapağı da GÜG’e göre değerlendirilir (değerlendirmemize göre); şebekeye bağlı cihazlar için elektrikli ev aleti yazımıza bakılabilir.

Yutma zarara yol açarsa imalatçı veya ithalatçı zararı gidermekle yükümlüdür; zarar gören nedensellik bağını ispat eder ve talep öğrenmeden itibaren üç, her hâlde on yılda zamanaşımına uğrar (7223 m.6/1, 2, 6). Taksirle yaralama 7571 sayılı Kanunla değişik TCK m.89/1’e göre dört aydan iki yıla, birden fazla kişinin yaralanmasında m.89/4’e göre dokuz aydan beş yıla kadar hapis gerektirir; bilinçli taksirde şikâyet aranmaması kuralı m.89/1’i kapsamaz ve taksirle yaralama bilinçli taksirde de uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-b-2). Ayrıntı yöneticinin ceza sorumluluğu ve güvensiz üründen doğan zarar yazılarımızdadır.

Pilli Oyuncakta Pil Bölmesi: Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Ne Diyor?

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinde “pil” veya “pil bölmesi” kelimesi geçmez; oyuncak, çocukların davranışları gözetildiğinde kullanıcının sağlığını tehlikeye atamaz (m.11/2). 36 aydan küçüklere yönelik oyuncağın bileşen ve ayrılabilir parçaları yutulamayacak boyutta olmalıdır (Ek-2 I-4-c, d). Elektriksel özellikler bölümü 24 voltluk sınırı, yalıtımı, yüzey sıcaklığını, arızaya ve yangına karşı korumayı düzenler (Ek-2 IV-1 ila 5). Ayrıntı uyumlaştırılmış standarttadır: Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ile İlgili Uyumlaştırılmış Standartlara Dair Tebliğin ekinde (RG 01.04.2017-30025) on birinci sırada TS EN 62115 “Elektrikli oyuncaklar – Güvenlik” yer alır. Avrupa’daki 2020 baskısı (EN IEC 62115:2020), bir test kuruluşunun duyurusuna göre, düğme ve madeni para tipi piller için erişimi zorlaştıran yeni gereklilikler ve uyarılar getirmiştir; Türkiye’de esas alınan baskıyı doğrulamadık.

Pilli oyuncakta yetkili kuruluş Ticaret Bakanlığıdır (m.4/1-ç). Kısıtlayıcı önlemden önce Oyuncak Yönetmeliği “10 günden az olmamak” üzere süre öngörür (m.43/3); 7223 m.16/5 ve Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği m.11/1 ise on iş gününden söz eder. Tebligattaki süre kontrol edilmeli, on iş günü asgari güvence olarak ileri sürülmelidir. Benzer riskler için oyuncakta küçük parça ile mıknatıslı oyuncak ve su boncuğu yazılarımıza bakılabilir.

Kota, Geri Toplama ve Katılım Payı: Çevre Yükümlülüğü Ürün Güvenliğinden Nasıl Ayrılır?

Ürün güvenliğinde soru pilin etiket, sınır ve güvenlik kurallarına uyup uymadığıdır; muhatap Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yaptırım 7223’tür. Çevre tarafında soru, pili piyasaya sürenin atığı toplatıp toplatmadığıdır; muhatap Çevre Bakanlığı, yaptırım Çevre Kanunudur (Yön. m.35).

Pil üreticisi, yurt dışı üretimde ithalatçı, Ek-2’deki kota formunu doldurarak her yıl ocak ayının son iş günü bitimine kadar Bakanlığa başvurur ve üretilen, ithal edilen, piyasaya sürülen pillerin türünü ve miktarını beyan eder (m.9/b, 26). Üretici atık pili piyasaya sürdüğü miktara göre toplar veya toplatır, toplama noktalarına kırmızı “Atık Pil” kutularını ücretsiz verir (m.9/c, h, ı; 25); kotaya ulaşamazsa izleyen yıl eksiği %10 fazlasıyla toplar (m.28). Yükümlülükler Bakanlığın koordinasyonunda kurulan kâr amacı gütmeyen bir tüzel kişiye devredilebilir (m.25); akümülatörde depozito uygulanır (m.29–32). İlk beş yıldan sonraki oranlar Bakanlığa bırakıldığından güncel oran ve başvuru kanalı Bakanlıktan teyit edilmelidir.

Pil satan toptancı, perakendeci ve market tüketicinin getirdiği atık pili ücretsiz alır, toplama sistemi olmayan markaların pilini satmaz, Ek-4/A bilgilerini görünür yerde bulundurur ve atık pil konteynerini tutar (m.4, 11). Katılım payında 2026 tutarları kilogram başına lityum düğme pilde 170 TL, alkali düğme pilde 53 TL, alkali silindirik ve çinko karbon pilde 33 TL, lityum silindirik ve diğer şarjlı pillerde 80 TL, kurşun asitli akümülatörde 3,30 TL’dir (2872 ek (1) sayılı liste; 2026/1 sayılı Tebliğ, RG 30.12.2025-33123). Pay piyasaya sürenden veya ithalatçıdan alınır; pil başka bir eşyanın ithalatıyla birlikte piyasaya arz ediliyorsa ithalatçıdan tahsil edilir ve izleyen ayın yirmi dördüncü günü sonuna kadar beyan edilir (ek m.11). Pilli oyuncak ithalatçısı bu nedenle ürünle gelen pili de beyan etmelidir; ödenmeyen pay için payın %20’si kadar ceza öngörülür (m.20/1-z).

Pil İthalatında 2026/15 Tebliği: Çevre Uyum İzni ve TAREKS

2026 ithalat denetimi tebliğlerinde pil ve akümülatör GTİP’leri esas olarak 2026/15 sayılı Pil ve Akümülatörlerin İthalat Denetimi Tebliğindedir: Ek-1’de 8506 (birincil piller) ve 8507 (akümülatörler) pozisyonlarından 33 satır vardır; aralarında “düğme piller” (8506.50.30.00.00) ve 8507.60 alt pozisyonları bulunur. İthalatçı önce Çevre Bakanlığından Çevre Uyum İzni alır (m.5); her parti için beyanname tescilinden önce TAREKS başvurusu yapılır (m.6). Fiili denetime yönlendirilen partide zararlı madde oranlarını gösteren akredite laboratuvar raporu ve gümrüklü sahada çekilmiş görseller başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde yüklenir (m.10/1; Ek-2). Olumsuz sonuçta ithaline izin verilmeyen piller Çevre Bakanlığınca yetkilendirilen derneklere veya lisanslı geri kazanım tesislerine teslim edilerek tasfiye edilir (m.10/4-5). TAREKS referansı bir yıl geçerlidir (m.12/2) ama ürünün uygun ve güvenli olduğunu göstermez; ithalatçı her hâlde 7223’e göre sorumludur (m.13).

Kalp pilleri, hayati tıbbi aygıtlara ve endüstriyel aletlere kalıcı yerleştirilmiş piller kapsam dışı beyan edilir (m.7/4). Powerbank ve taşınabilir güç kaynakları 2026/15’in 8507.60.00.00.40 satırında hariç tutulmuş; aynı kod 2026/9 sayılı CE İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliğinde EMC için listelenmiştir (Ek-2 sıra 136). Pilli oyuncak veya küçük elektronik kendi pozisyonundan ithal edildiğinde, içindeki pil için bu Tebliğin TAREKS denetimi uygulanmaz görünmektedir (değerlendirmemize göre); Atık Pil Yönetmeliği ve katılım payı ise sürer. Aykırılıkta firma kullanıcısının yetkisi 1 ila 12 ay askıya alınabilir (m.14/2); bkz. TAREKS’te olumsuz sonuç.

Denetim, Numune, Toplatma ve Bertaraf: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığında Süreç

Numune, biri şahit olmak üzere en çok üç takım alınır; biri teste gider, biri şahit olarak saklanır, biri işletmeciye verilir (STB PGD Yön. m.7). Pilde bertarafın özelliği vardır: riski giderilemeyen ürün il müdürlüğü gözetiminde, özel hükme tabi ürün kendi mevzuatına göre bertaraf edilir (m.15/10); Atık Pil Yönetmeliği toplatma ve bertarafı Çevre Kanunu çerçevesine bağlar (m.5/m) ve atık pilin evsel atıkla depolanmasını, yakılmasını yasaklar (m.5/f). Geri çağırmada tüketiciye onarım, perakende satış değerinin ödenmesi veya eş değer ürün seçeneklerinden biri sunulur, masraf işletmeciye aittir (7223 m.19/3-4); duyuru en az altı ay internet ana sayfasında yapılır (STB PGD Yön. m.16/1). Uyarıdan önce kendiliğinden geri çağırıp uygunsuzluğu tamamen giderene yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1); bkz. düzeltici önlem planı ve gönüllü geri çağırma.

2026’da Pil ve Akümülatörde Hangi Ceza: 7223 mü, Çevre Kanunu mu?

Atık Pil Yönetmeliği iki kapı açar: Yönetmeliğe aykırılıkta Çevre Kanunu cezaları, piyasa gözetiminde 7223 (m.35). 7223’ün 2026 tutarları 2026/13 sayılı Tebliğle (RG 31.12.2025-33124, 4. mükerrer) belirlenmiştir.

(c)–(e) bentlerinden biri uygulanan fiile ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz (m.20/7); iki yıl içindeki tekrarda ceza iki katına çıkar (m.20/8); ceza bir ay içinde ödenir ve aykırılığın büyüklüğü ile ekonomik durum dikkate alınır (m.20/10-11). Kabahatler Kanunu m.17/6’ya göre ödeme süresi içinde yapılan ödemede yüzde 25 indirim uygulanması gerekir; 7223’e özgü Bakanlık açıklaması bulunamadı, ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Bent seçimi pilde tartışmalıdır: Yönetmeliğin amacı atığın alıcı ortama verilmesini önlemek, etiketleme ve zararlı madde miktarını kontrol etmektir (m.1); kanaatimizce sınır ve sembollere aykırılık kullanıcının güvenliğine ilişkin olmadığından “ürün güvenliği dışındaki hükümler”e girer ve (b) gündeme gelir. Yutma riski taşıyan ambalaj insan sağlığına ilişkindir ve (a)’ya yakındır; Türkçe uyarının hiç olmaması ise ithalatçının Türkçe güvenlik bilgisi yükümlülüğüne (m.9/1-e) aykırılık olarak (e) bendine girer ve aynı fiile (a) uygulanamaz (m.20/7).

Çevre Kanunu cezası ayrı bir ihtimaldir. (y) bendi tehlikeli kimyasalları ve bunları içeren eşyayı yönetmeliklerdeki yasak ve sınırlamalara aykırı üreten, ithal eden ve satanları kapsar; 2026 tutarları Çevre Bakanlığının 2026/1 sayılı Tebliğiyle (RG 30.12.2025-33123) belirlenmiştir ve işletmelere üç katı uygulanır. Sınırı aşan pilin bu bende girdiğine dair uygulama veya yargı kararı tespit edemedik. Kota, toplama ve satış noktası yükümlülüklerinde değerlendirmemize göre en yakın bent (ff)’dir; Yönetmelik yalnız “ilgili maddeler”e atıf yaptığından kararda hangi bendin uygulandığı kontrol edilmelidir. Dava Bakanlığa karşı açılır (2872 m.24). Kanun dava süresini tebliğden itibaren otuz gün olarak gösterir ve davanın tahsili durdurmadığını belirtir (m.25); kararda gösterilen süre de kontrol edilip en kısa süre esas alınmalıdır. İki bakanlık aynı parti için ceza verirse, bir fiille birden fazla kabahatte en ağır cezanın verileceğini düzenleyen Kabahatler Kanunu m.15/1 ileri sürülmelidir; Çevre Kanunu kendi cezalarının diğer kanunlardaki cezalara engel olmadığını söyler (m.27) ve pil özelinde yargı kararı tespit edemedik. Bkz. tekerrür ve içtima, kırtasiyede kadmiyum ve kurşun.

İthalatçı, Toptancı, Market ve E-Ticaret Satıcısı: Pilde Kim Neden Sorumlu?

İthalatçı yalnız uygun ürünü arz eder, belgeleri teyit eder, adını ve adresini ürüne veya ambalaja koyar, Türkçe güvenlik bilgisini sağlar (7223 m.9/1); Yönetmeliğe göre de üretici sayılır ve kota, toplama ve zararlı madde yasağı ona yöneliktir (m.4, 9). Kendi markasıyla pil sattıran zincir 7223’e göre imalatçıdır (m.11/1). Toptancı, market ve elektronik perakendecisi dağıtıcıdır: satmadan önce parti ve adres bilgisini ve Türkçe güvenlik kurallarını doğrular, uygun olmadığını bildiği ürünü satmaz (m.10/1-a, b); talep üzerine tedarikçisini on iş günü içinde bildirmezse imalatçı sayılır (m.11/2). Bkz. dağıtıcıya ceza ve yetkili temsilci.

E-ticaret satıcısı ilanda imalatçının, yurt dışı üretimde ithalatçının adını ve iletişim bilgilerini, teknik düzenlemelere göre ürüne konması gereken Türkçe uyarıları gösterir (Uzaktan İletişim Yön. m.6/1). Düğme pil uyarısı GÜG’den doğduğu için bu hükmün kapsamı tartışılabilir, ancak uyarıyı ilana koymak riski azaltır. Uygun olmayan ürünün ilanı yirmi dört saat içinde kaldırılmazsa erişim engellenir (m.12/1-b; 7223 m.17/2); bkz. pazaryeri satıcısı. Yönetmelikteki satış noktası yükümlülüklerinin yalnız internetten satan işletmeye uygulanışı açık değildir.

Savunma, İtiraz ve Dava Süreleri: Pil Dosyasında Savunma Taslağı

Ciddi risk dışında önlem kararından önce en az on iş günü savunma süresi verilir; tebligatta gerekçe, itiraz yolu ve süre gösterilir (7223 m.16/5). STB PGD Yönetmeliğinde savunma tebligatın ulaşmasından itibaren on iş günü içinde yazılı verilir (m.14/7, 15/7; iş günü tanımı m.4/1-n). Elektronik tebligat ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılsa da (Tebligat K. m.7/a; STB PGD Yön. m.35), temkinli hesapta süre yazının ulaştığı günden başlatılmalıdır. Önlem kararı ve 7223 cezasına karşı idari yargıya gidilir (7223 m.22/2); dava süresi altmış gündür (İYUK m.7), dava işlemi kendiliğinden durdurmaz (m.27/1) ve aynı rapora dayanan önlem ile ceza tek dilekçeyle dava edilebilir (m.5/1). Genel çerçeve savunma yazısı, cezaya itiraz ve yürütmenin durdurulması yazılarımızdadır. Aşağıdaki iskelet yazıyı gönderen birime hitaben yazılır; köşeli parantezli alanlar doldurulmalı, karşılığı olmayan husus çıkarılmalıdır.

Varsayımsal Örnek ve Adım Adım Yol Haritası

Varsayımsal örnek: Bir ithalatçı, yurt dışındaki üreticinin markasıyla lityum düğme pilleri beşli blisterde marketlere ve bir pazaryerine satmaktadır. İl müdürlüğünün aldığı numunede cıva ve kadmiyum sınırların altındadır; ancak ambalaj elle kolayca açılmakta, Türkçe yutma uyarısı ve ayrı toplama sembolü bulunmamaktadır. Savunma istemi elektronik adrese 2 Kasım 2026 Pazartesi ulaşır; tebliğ 7 Kasım günü sonunda yapılmış sayılsa da temkinli hesapta on iş günü 16 Kasım 2026 Pazartesi biter. Şirket satışı durdurur, ambalajı yeniler ve risk başvurusunu yapar (STB PGD Yön. m.15/3). Bakanlık yine de (a) bendinden 434.505 TL ceza verir; karar 7 Aralık 2026 Pazartesi ulaşır, tebliğ 12 Aralık günü sonunda yapılmış sayılır. Ödeme süresi 12 Ocak 2027’de, dava süresi 10 Şubat 2027’de dolar; indirimin uygulanacağı görüşüne göre süresinde 325.878,75 TL ödenir ve ödeme dava hakkını etkilemez. Davada uyarı eksikliğinin (e) bendine girdiği ve ayrı toplama sembolünün düğme pilde yalnız cıva %0,0005’i aştığında ambalajda arandığı ileri sürülür. Şirket o yıl kota başvurusu yapmamışsa Çevre Bakanlığı da işlem yapabilir; o karar otuz günlük süreye tabidir. Örnek gerçek bir dosyayı veya firmayı anlatmaz.

Sık yapılan hatalar: TAREKS referansını uygunluk kanıtı sanmak, pilli oyuncakla gelen pilin katılım payını atlamak, düğme pili Türkçe uyarısız satmak ve Çevre Kanunu dava süresini altmış gün sanmak. Kalıcı kontrol için ürün güvenliği uyum programı yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Pil ve akümülatörü hangi kurum denetler?

Piyasadaki pili Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı denetler (Atık Pil Yön. m.5/m; yetkili kuruluşlar listesi, 14.10.2026). Kota ve Çevre Kanunu cezaları Çevre Bakanlığının, TAREKS ve pilli oyuncak Ticaret Bakanlığının alanıdır.

Pil etiketinde üstü çarpılı çöp kutusu zorunlu mu?

Kısmen. Yönetmelik ayrı toplama sembolünü akümülatörde, %0,0005’ten fazla cıva içeren düğme pilin ambalajında ve satış yerinde açıkça arar; sembol metalin kimyasal sembolüyle kullanılır (Atık Pil Yön. m.9/a, 33, 34, Ek-1). Diğer pillerde sembolün pilin üzerine konmasını açıkça öngören hüküm yoktur.

Pil etiketinde kapasite yazmak zorunlu mu?

Yürürlükteki Yönetmelikte kapasite etiketini zorunlu tutan hüküm yoktur; amper saat yalnız akü depozito bedelinde geçer (m.29). AB’ye satılan şarj edilebilir taşınabilir bataryada ise 2023/1542 sayılı Tüzük kapasite bilgisi arar.

Pillerde cıva, kadmiyum ve kurşun sınırı nedir?

Ağırlıkça %0,0005’ten fazla cıva, %0,025’ten fazla kadmiyum veya %0,4’ten fazla kurşun içeren pil zararlı madde içeren pil sayılır (Atık Pil Yön. m.4, 9/e). İlke maddesine göre düğme pilde %2’ye kadar cıvaya izin verilir, kadmiyum yasağı birincil pillerle sınırlıdır (m.5/c-d); nikel-kadmiyum şarjlı piller kotaya tabidir (m.25).

Düğme pil için çocuk uyarısı ve çocuk korumalı ambalaj zorunlu mu?

Atık Pil Yönetmeliğinde hüküm yoktur. Yutma riski Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir; üretici tüketiciyi yeterli şekilde uyarır ve yetkili kuruluş Türkçe uyarı isteyebilir (GÜG m.6/2-c, 8/6-b). IEC 60086-4 ve 60086-5 çocuk korumalı ambalajı ve uyarı işaretini düzenler.

Pilli oyuncak ithal ediyorum; pil için ayrıca TAREKS gerekir mi?

2026/15 Tebliği yalnız 8506 ve 8507 pozisyonlarını kapsar; oyuncak kendi pozisyonundan ithal edildiğinde içindeki pil için bu denetim uygulanmaz görünmektedir (değerlendirmemize göre). Ürünle gelen pil için katılım payı ise ithalatçıdan alınır (2872 ek m.11).

Market olarak atık pil toplamak zorunda mıyım?

Evet. Pil satan işletme atık pili ücretsiz geri alır, toplama sistemi olmayan markanın pilini satmaz, Ek-4/A bilgisini ve atık pil konteynerini bulundurur (Atık Pil Yön. m.11).

Kota başvurusu yapmazsam 7223 cezası mı alırım?

Hayır; kota ve toplama çevre yükümlülüğüdür ve Çevre Kanunu yaptırımına bağlanır (m.35). Bu cezaya karşı Kanunda yazılı dava süresi otuz gündür ve dava tahsili durdurmaz (2872 m.25); kararda gösterilen süre de kontrol edilmelidir.

Pil uygunsuzluğunda 2026 cezası ne kadar?

7223’e göre ürün güvenliğine aykırılıkta 434.505–4.345.058 TL, ürün güvenliği dışındaki hükümlerde 173.801–1.738.022 TL, adres, parti ve Türkçe bilgi eksikliğinde 60.830–608.307 TL’dir (m.20/1-a, b, e; 2026/13 Tebliğ).

AB Batarya Tüzüğü Türkiye’de uygulanıyor mu?

Hayır, 2023/1542 sayılı Tüzük Türkiye’de doğrudan uygulanmaz; AB’ye ihracatta uyulur. İkincil kaynaklara göre Aralık 2025’te bir yönetmelik taslağı görüşe açılmıştır; 30.10.2026 itibarıyla yayımlanmış bir yönetmelik görünmemektedir.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; pil ithalatçıları, toptancılar, perakendeciler, pilli ürün ithalatçıları ve e-ticaret satıcıları için yetki ve rejim değerlendirmesi, etiket ve ambalaj incelemesi, TAREKS ve Çevre Uyum İzni süreçleri, savunma ve şahit numune talepleri, düzeltici önlem planı ile 7223 ve Çevre Kanunu cezalarına karşı dava süreçlerinde hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (RG 31/08/2004-25569; değişiklikler RG 03/03/2005-25744, 30/03/2010-27537, 05/11/2013-28812, 23/12/2014-29214); 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) ve 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 14/07/2021-31541); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420); Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (RG 04/10/2016-29847) ve Uyumlaştırılmış Standartlara Dair Tebliğ (RG 01/04/2017-30025); Ticaret Bakanlığı PGD Yönetmeliği (RG 09/02/2022-31745); 2026/15 ve 2026/9 sayılı İthalat Denetimi Tebliğleri (RG 31/12/2025-33124, 4. mük.); Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin PGD Yönetmeliği (RG 30/10/2024-32707); 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 2026/1 sayılı Tebliğler (RG 30/12/2025-33123); 5326 sayılı Kabahatler Kanunu; 2577 sayılı İYUK; 7201 sayılı Tebligat Kanunu; 5237 sayılı TCK; 5271 sayılı CMK; Ticaret Bakanlığı Yetkili PGD Kuruluşları listesi (14/10/2026); AB 2023/1542 sayılı Tüzük ve 2019/1698, 2026/901 sayılı Komisyon kararları; IEC 60086-4, IEC 60086-5, EN IEC 62115 katalog bilgileri; Çevre Bakanlığı 10/10/2024 eğitim sunumu; GÜBİS (guvensizurun.ticaret.gov.tr) 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.