Asansörde Kırmızı Etiket ve Mühürleme 2026: Periyodik Kontrol, Bina Sorumlusu, Bakım ve Montaj Firmasının Sorumluluğu, İdari Para Cezası ve İtiraz — Asansör Periyodik Kontrol Yön. m.11, 37; Asansör Yön. (2014/33/AB); 1705 m.6; 7223 m.20

Asansöre kırmızı etiket iliştirildiyse bina sorumlusu asansörün kullanımına izin veremez ve uygunsuzlukları en fazla altmış gün içinde gidertmek zorundadır; süre sonunda yapılan takip kontrolünde eksikler sürüyorsa belediye asansörün elektriğini ana besleme sisteminden keserek mühürler (Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği m.11). Sarı etikette süre yüz yirmi gündür; mavi etikette eksikler bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilir. Belediye mühürler ama para cezası vermez: yönetmeliğe aykırılıkta bina sorumlusuna, montaj ve bakım firmasına ve belediyeye 1705 sayılı Kanunun 6. maddesine göre idari para cezası uygulanır (m.37/2) ve bu cezaya karşı on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Montajcının piyasaya arz, tescil ve garanti yükümlülüklerinde ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 7223 sayılı Kanuna göre ceza verir ve yol altmış gün içinde idare mahkemesidir. Bu yazı; etiket renklerinin yönetmelikteki anlamını, süreleri, mühürleme ve mühür bozmayı, bina sorumlusunun, bakım firmasının ve montajcının yükümlülüklerini, CE ve uygunluk değerlendirmesini, Bakanlık denetimini, 2026 cezalarını, itiraz yollarını ve kaza hâlinde sorumluluğu anlatıyor.

GÜBİS’te Asansör İlanı Var mı? Asansörde Kim Neyi Denetler?

GÜBİS’te 28.04.2026–28.10.2026 arasında yayımlanan 18 ilanın tamamı Ticaret Bakanlığına aittir ve hiçbiri asansöre ilişkin değildir; 2026 yılında asansör grubunda yayımlanmış bir GÜBİS ilanı bulunmamaktadır. Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili kuruluşlar listesine göre asansörlerde yetkili kuruluş Sanayi ve Teknoloji Bakanlığıdır. Asansörde yaptırım çoğu zaman bir ilanla değil; renkli bilgi etiketi, belediyenin mühürleme tutanağı veya il müdürlüğü denetimine dayanan ceza kararıyla ortaya çıkar. İşlemin aşağıdaki dört yönetmelikten hangisine dayandığı, sorumluyu ve itiraz yolunu belirler; yazıda bunlar sırasıyla “Asansör Yön.”, “İB Yön.”, “PK Yön.” ve “PGD Yön.” diye kısaltılmıştır.

Yürüyen merdivenler ve yürüyüş bantları, hızı saniyede 0,15 metreyi geçmeyen ve inşaat şantiyelerinde kurulan kaldırma tertibatları Asansör Yönetmeliğinin kapsamı dışındadır (m.2/2). Makinelerdeki yükümlülükler için Makine Emniyeti Yönetmeliği rehberimize bakılabilir.

Asansör Periyodik Kontrolü Ne Zaman, Kime ve Hangi Ücretle Yaptırılır?

Binada sürekli kullanılan asansörün periyodik kontrolü yılda en az bir defa, Bakanlıkça yetkilendirilen ve ilgili idareyle protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşuna yaptırılır; yükümlülük ilgili idare ile bina sorumlusundadır (PK Yön. m.8/1, 8/4). İlgili idare belediye, belediye sınırı dışında il özel idaresidir (m.4/1-g; Belediye K. m.15/1-s). Kuruluş serbestçe seçilemez; ilgili idare bir kuruluşla en az dört yıllık protokol yapar ve duyurur (m.9/1, 9/4-5). A tipi muayene kuruluşu TS EN ISO/IEC 17020’ye göre akredite olup Bakanlıkça yetkilendirilir; en az 1.500.000 TL mesleki sorumluluk sigortası ve en az altı tam zamanlı muayene personeli aranır (m.5/1, 6/3-f, 15/2).

Kontrol tarihi en az üç gün önce kısa mesaj veya e-postayla bildirilir ve kontrol bakım firmasının nezaretinde yapılır (m.16/9, 9/11). Firmanın TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi geçerli değilse kontrol yapılmaz; bakım sözleşmesi yoksa durum il müdürlüğüne, kontrole izin verilmezse mühürleme için ilgili idareye bildirilir (m.9/12, 29/2-3). Yeni asansörün tescil öncesi ilk kontrolü yaptırıcının müracaatından itibaren en geç on beş gün içinde yapılır; yeşil etiket almayan asansör tescil edilmez (m.8/2; İB Yön. m.7/5).

Ücrete esas fiyat, Bakanlıkça ilan edilen taban ve tavan aralığında ilgili idarenin karar organınca belirlenir ve bina sorumlusundan KDV dâhil tahsil edilir; tescil öncesi kontrolün ücreti üç katıdır ve idare payı en fazla yüzde 10’dur (m.10, 23/1-3). Kırmızı ve sarı etikette birinci takip kontrolü ücretsizdir (m.24/5); resmî devlet okullarında yıllık ve takip kontrollerinden ücret alınmaz (m.23/7). 2026 tutarı için Bakanlık ilanı ve ilgili idarenin kararı esas alınmalıdır.

Asansör Etiket Renkleri: Yeşil, Mavi, Sarı ve Kırmızı Etiket Ne Anlama Gelir?

Periyodik kontrol sonuçları dört grupta değerlendirilir: kusursuz, hafif kusurlu, kusurlu ve güvensiz. Her gruba ilgili idare adına muayene kuruluşunca farklı renkte bilgi etiketi iliştirilir (m.11/1-5).

Bilgi etiketi en az 16×8 cm’dir, kabin içinde kumanda paneli yakınına ve ana durakta iliştirilir ve sahteciliğe karşı doğrulama kodu taşır (m.22). Bu etiket, kabin tabanından en az 160 cm yüksekliğe iliştirilen gri zeminli asansör kimlik etiketiyle karıştırılmamalıdır (m.21); kimlik etiketini korumak bina sorumlusunun yükümlülüğüdür (İB Yön. m.5/3). Güvensiz veya kusurlu asansörün raporu teknik yönetici imzasını izleyen ilk iş günü bina sorumlusuna ve bakım firmasına iletilir (m.20/4).

Kırmızı Etiketli Asansör: Kullanım Yasağı, 60 Gün, Takip Kontrolü ve Mühürleme

Kırmızı etiketli asansörün kullanımına bina sorumlusu izin vermez ve eksikler en fazla altmış gün içinde giderilir (m.11/6). Bu fıkra 13.9.2022 değişikliğiyle yeniden düzenlenmiştir; süre güncellenmemiş kaynaklara göre hesaplanmamalıdır. Takip kontrolü raporun iletilmesinden altmış gün sonra, sürenin bitiminden itibaren en fazla üç iş günü içinde yapılır; bina sorumlusu erken başvurursa en fazla on iş günü içinde yapılır (m.11/6, 24/1, 24/3, 24/8).

Kırmızı etiket sürerken bakım hizmeti sunulamaz ve aylık bakım ücreti istenemez; eksikleri bina sorumlusunun bu iş için sözleşme yaptığı firma giderir (İB Yön. m.10/11, 10/13). Takipte sarı etikete geçen asansör, periyodik kontrol tarihinden itibaren yüz yirmi gün içinde hafif kusurlu veya kusursuz hâle getirilmezse ikinci takip kontrolünden sonra mühürlenir (m.11/11).

Mühürleme ve mühür bozma

Durum değişmemişse muayene kuruluşu takip raporunun onayını izleyen beş iş günü içinde ilgili idareye bildirir (m.26/3); ilgili idare asansörün elektriğini ana besleme sisteminden keserek mühürler ve EK-2 tutanağını üç nüsha düzenler (m.11/6, 11/8). Bu, Belediye Kanunu m.15/1-s’deki hizmet dışı bırakma yetkisidir; yetkinin usulüne uygun kullanılmamasından doğan yaralanma ve ölümlerde belediye yetkilileri TCK’ya göre sorumludur (Belediye K. ek m.1).

Düzeltme için bina sorumlusu ilgili idareye ve muayene kuruluşuna başvurur ve asansörü kullandırmayacağına dair yazılı taahhüt verir; EK-3 mühür bozma tutanağındaki düzeltme süresi kırk beş iş gününü aşamaz. İşler bina sorumlusu ile montaj firması arasındaki sözleşmeyle belirlenir; yükümlülüğünü yerine getirmeyen tarafa Bakanlıkça ceza uygulanır ve süre sonunda yeniden mühürleme yetkisi idarededir (m.11/9). Mührü izinsiz kaldırmak altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m.203/1; ayrıntı için mühür bozma suçu yazımız).

Bina Sorumlusu Kimdir? Yönetici, Kat Malikleri ve AVM İşletenin Yükümlülükleri

Bina sorumlusu; kat maliklerinin seçtiği veya yetkilendirdiği kişi, kat maliki veya malikleri, kamu binalarında ve ticari veya hizmet amaçlı yapılarda sorumlu yetkilidir (PK Yön. m.4/1-e; İB Yön. m.4/1-f). Alışveriş merkezi, otel veya iş hanında bu çoğu zaman yönetim şirketi ya da işletmenin yetkilendirdiği kişidir; sorumluluğun kimde olduğu yönetim planı ve yetki belgeleriyle gösterilebilmelidir.

Kat mülkiyetinde asansör ortak yerdir (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, KMK m.4/a). Sekiz veya daha fazla bağımsız bölümlü yapıda yönetici atanması zorunludur ve asansörün aylık bakımını ve yıllık kontrolünü yaptırmak ve ücretlerini ödemek yöneticinin kanuni görevidir (KMK m.34, 35/1-l); yönetici atanmamışsa kat malikleri müştereken sorumludur (m.35/2). Yönetici kat maliklerine karşı vekil gibi sorumludur (m.38); hesap sorma ve azil için yöneticiden hesap sorma ve azil yazımıza bakılabilir.

Başka türlü anlaşma yoksa kat malikleri asansörün bakım, onarım ve işletme giderlerine arsa payı oranında katılır ve ortak tesisten yararlanmaya ihtiyaçları olmadığını ileri sürerek ödemeden kaçınamaz (KMK m.20/1-b, 20/1-c); zemin kat malikinin “asansörü kullanmıyorum” itirazı bu nedenle tek başına sonuç doğurmaz. Ödemeyen hakkında dava ve icra takibi yapılabilir, aylık yüzde beş gecikme tazminatı istenir (m.20/2). Tahsil için ortak gider alacağı dava dilekçesi, sitelerde ortak gidere itiraz, kurul kararına karşı kurul kararının iptali, bina yönetimi açısından özet için asansör periyodik kontrolü ve bina sorumlusu yazılarımıza bakılabilir.

Bina sorumlusu ayrıca bakım sözleşmesi yapıp ücretini öder, tehlikeli durumu bakım firmasına iletip müdahaleye kadar güvenlik tedbiri alır, bakım firması dışındaki kişilerin asansöre müdahalesine izin vermez, bakım föylerini ve kayıt defterini saklar, engelliler için asansörün sürekli güvenli çalışmasını sağlar ve mevcut asansörün güvenlik seviyesini artırır (İB Yön. m.8/3, 10/3, 10/13, 14, 16/4). Erişilebilirlik şikâyetleri kamuya açık alanlarda valilikteki komisyona, konutlarda ilgili idareye iletilir (m.14/2); genel çerçeve için yapılarda erişilebilirlik yazımıza bakılabilir.

Bakım Firmasının ve Montajcının Sorumluluğu: Bakım Sözleşmesi, Nezaret, Garanti ve TSE Belgesi

Monte eden, asansörün tasarımından, imalatından, montajından ve piyasaya arzından sorumludur (Asansör Yön. m.5/1-ç). Bakımı yalnız bakım sözleşmesi imzalanan monte eden veya yetkili servisi, ayda en az bir kez ve TS EN 13015’e göre yapar (İB Yön. m.4/1-e, 8/1, 9/1). Firma durum tespit raporu ve bakım föyü düzenler, riski bina sorumlusuna yazılı bildirir, değişiklik ve kazaları kayıt defterine işler, yılda en az bir kez kurtarma eğitimi verir (m.10/1-6); bakımdan kaynaklanan ihmallerin sorumluluğu ondadır (m.10/10). TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi askıya alınan veya iptal edilen firma hizmet sunamaz (m.10/14).

Periyodik kontrole nezaret etmek, personelin kimlik ve SGK kaydını sağlamak ve bakımını yaptığı asansörlerin listesini her yıl ocak sonuna kadar ilgili idareye vermek de firmanın yükümlülüğüdür (PK Yön. m.9/11, 9/15); şartları taşımayan firma on iş günü içinde il müdürlüğüne bildirilir (m.29/1).

Monte eden her asansörü en az üç yıl garanti eder; değiştirilen parçalar iki yıl garantilidir, azami tamir süresi on beş gündür ve garanti süresinde başka firmayla bakım sözleşmesi yapılırsa garanti yükümlülükleri kalkar (İB Yön. m.11). Yedek parça en az üç yıl temin edilir ve sözleşmede şifreyle engelleme yapılıp yapılmadığı yazılır (m.8/5, 10/7-8). Yetkili servis için TS 12255 kapsamında TSE belgesi, noterde yapılıp iki yılda bir yenilenen sözleşme ve en az 500.000 TL’lik, her yıl yeniden değerlenen mesleki sorumluluk sigortası aranır; bakımda doğan hasar ve kazalardan yetkiyi veren montajcı da müteselsilen sorumludur (m.13).

Asansörün Piyasaya Arzı: CE İşareti, AB Uygunluk Beyanı, Uygunluk Değerlendirmesi ve Tescil

Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) binalarda kalıcı hizmet veren asansörleri ve Ek-III’teki güvenlik aksamlarını kapsar; asansörde piyasaya arz, kullanımının sağlanmasıdır (m.2/1, 5/1-k). Monte eden; asansörün temel sağlık ve güvenlik gereklerine uygun tasarlanmasını, imalini, montajını ve testini sağlar, teknik dosyayı hazırlar, uygunluk değerlendirmesini yapar veya yaptırır, AB uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini iliştirir; belgeleri on yıl saklar, uygunsuzluğu öğrenince ivedilikle düzeltici önlem alır ve riski Bakanlığa bildirir (m.10).

Uygunluk değerlendirmesi dört yoldan biriyle yapılır: AB tip incelemesine (Ek-IV Bölüm B) veya onaylı kalite sistemine (Ek-XI) uygun asansörde son muayene ya da kalite güvencesi, birim doğrulaması (Ek-VIII) veya tam kalite güvencesi ile tasarım uygunluk muayenesi (Ek-XI) (m.19/1). CE işareti piyasaya arzdan önce her kabine, onaylanmış kuruluşun kimlik numarasıyla birlikte iliştirilir (m.22/1-3); uyumlaştırılmış standarda uygun asansörün temel gereklere uygun olduğu varsayılır (m.17). Monte eden, 12.8.2025’te eklenen hükümle asansörün imalatçısı sayılır ve 7223 m.7’deki yükümlülüklere tabidir (PGD Yön. m.15/10); yönetmelikteki 4703 atıfları 7223’e yapılmış sayılır (Asansör Yön. m.45; 7223 m.25/2).

Monte eden asansörü piyasaya arzdan itibaren altmış gün içinde ilgili idareye tescil ettirir; başvuruda sanayi sicil belgesi, onaylanmış kuruluş belgesi, AB uygunluk beyanı, garanti belgesi, TSE belgesi, fatura ve tescil öncesi kontrol raporu sunulur ve idare başka belge isteyemez (İB Yön. m.7). Uygulama projesi montajdan önce ruhsat makamına onaylatılır; Tasarım Tebliğine aykırılıkta monte edene 7223, yaptırıcıya ve mimara 1705 sayılı Kanuna göre yaptırım uygulanır (SGM-2017/18 m.8, 10). Muayene kuruluşu yanlış seçilen uygunluk değerlendirme yöntemini on iş günü içinde il müdürlüğüne bildirir (PK Yön. m.29/5). Belge eksiklikleri için CE işareti ve uygunluk beyanı eksikliği, onaylanmış kuruluş askıya alındı ve yetkili temsilci yazılarımıza bakılabilir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Denetimi: Risk Seviyesi, Test ve Muayene, Hizmetten Men

Asansör PGD Yönetmeliği garanti süresi içindeki asansörlere, garanti kapsamı ve periyodik kontrol durumundan bağımsız olarak uygulanır (m.2, 5/2, 5/5). İl müdürlüğü belge ve duyusal inceleme yapar; orta veya ciddi risk şüphesinde asansörü, uygunluk değerlendirmesinde yer almayan bir kuruluşa test ve muayeneye yönlendirir; ciddi risk şüphesinde test yapılana kadar asansör kullandırılamaz (m.5/10). Test kararı verilen asansöre müdahale edilemez; test talebin ulaşmasından itibaren on iş günü içinde yapılır ve monte edenin katılması zorunludur (m.7/1, 7/5-6).

Monte eden savunma vermez veya savunması yeterli görülmezse uygunsuzluk ondan kaynaklanmış sayılır; yeterli görülürse uygunsuzluğa sebep olan kişi sorumludur (m.4/1-u, 9/1-b). Sorumlu bulunamazsa giderim bina sorumlusuna kalır ama test masrafı ona yüklenemez (m.9/4). Hizmetten men kararını il müdürü verir, ilgili idare uygular (m.15/3). Düzeltici tedbir alınmazsa Bakanlık asansörün kullanımını engelleme veya sökme ve imha amaçlı geri çağırma dâhil tedbirleri alabilir (Asansör Yön. m.5/1-g, 40/8). Savunma usulü için ürün güvenliği savunma yazısı rehberimize bakılabilir.

Asansörde İdari Para Cezası 2026: 1705 mi, 7223 mü?

Periyodik kontrol, bakım ve hizmet yükümlülüklerine aykırılık 1705 sayılı Kanunun 6. maddesine; tescil, garanti, PGD uygunsuzluğu ve A tipi muayene kuruluşunun yükümlülükleri 7223 sayılı Kanunun 20. maddesine bağlanmıştır.

1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanunun 6. maddesinin birinci fıkrasına göre, bu Kanun uyarınca yayımlanan hizmet, muayene, bakım, takip ve kontrol faaliyetlerine ilişkin düzenleyici işlemlere aykırı hareket edenlere 12.020–482.204 TL idari para cezası uygulanır. Fıkra Anayasa Mahkemesinin E.2023/140, K.2024/81 sayılı kararıyla iptal edilmiş, 7542 sayılı Kanunla yeniden düzenlenerek 14.3.2025’te yürürlüğe girmiştir. Cezalar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Kabahatler K. m.17/7); 1705’e ilişkin 2026 tutarını gösteren resmî bir ilana ulaşamadık, ceza kararındaki tutar kontrol edilmelidir. Karar mahalli mülki amirce verilir, il müdürlüğünce uygulanır (1705 m.9; PGD Yön. m.15/4). Mavi etiketteki eksikler için bina sorumlusuna ceza verilmez (PK Yön. m.37/2); kayıt altına alınmamış eski asansörün tescilini yaptırmayan bina sorumlusu da cezalandırılmaz, yetkili servis şartlarını sağlamayan firmanın faaliyeti ise durdurulur (İB Yön. m.17/1-2).

7223 cezalarında karar, denetimi merkez personeli yapmışsa bakan yardımcısınca, il müdürlüğü yapmışsa il müdürünce verilir (PK Yön. m.37/3; İB Yön. m.17/7; PGD Yön. m.15/2); tescil ettiren ile montajı tamamlayan farklıysa her birine ayrı ceza verilir (PGD Yön. m.15/7). 2026 tutarları 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/13 sayılı Tebliğle belirlenmiştir; (c)–(e) bentlerinin uygulandığı fiile ayrıca (a) ve (b) uygulanmaz, iki yıl içindeki tekrarda ceza iki katına çıkar (7223 m.20/7-8; ayrıntı için tekerrür yazımız).

Asansör Cezasına ve Mühürlemeye İtiraz: Sulh Ceza Hâkimliği mi, İdare Mahkemesi mi?

1705 sayılı Kanunda kanun yolu düzenlenmediğinden Kabahatler Kanunu uygulanır (m.3/1-a): ceza kararına karşı tebliğden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur, süre geçerse karar kesinleşir (m.27/1). Kanundaki “sulh ceza mahkemesi” ibaresi 6545 sayılı Kanundan sonra sulh ceza hâkimliği olarak uygulanır. 7223 cezalarına karşı yol ise altmış gün içinde idare mahkemesidir (7223 m.22/2; İYUK m.7). Tebligattaki kanun yolu ve süre bilgisi ilk kontrol edilecek noktadır (Kabahatler K. m.26/1; 7223 m.16/5).

Mühürleme ve PGD’deki hizmetten men kararı idari işlemdir; yönetmelikte özel itiraz yolu yoktur ve genel kurala göre altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.2/1-a, 7). Çoğu dosyada en hızlı çözüm eksikleri giderip mühür bozma sürecini başlatmaktır; dava, rapor açıkça hatalıysa veya mühürleme şartları oluşmamışsa anlam kazanır. Aynı tespite dayanan hizmetten men kararı ile 7223 cezasına karşı tek dilekçeyle dava açılabilir (İYUK m.5/1, ikinci cümle); aynı işlemde aynı kişi hakkında idari yargıya giren bir karar da verilmişse idari yaptırıma ilişkin iddialar da idari yargıda incelenir (Kabahatler K. m.27/8). Periyodik kontrol raporuna karşı ayrı itiraz yolu yoktur; erken takip kontrolü, hizmet denetimi ve TÜRKAK’a şikâyet yolları kullanılır (PK Yön. m.24/3, 35, 36), raporun tek başına dava edilebilirliği ise tartışmalıdır. Genel çerçeve için idari işlemin iptali davası rehberimize bakılabilir.

1705 cezası tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir; bu sürede ödemede yüzde 25 indirim yapılır ve ödeme kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (Kabahatler K. m.17/6; İB Yön. m.17/6). 7223 cezaları da bir ay içinde ödenir (7223 m.20/10); Kabahatler K. m.17/6’daki yüzde 25 indirimin bu cezalara da uygulanması gerekir, ancak 7223’e özgü bir Bakanlık açıklaması bulunamadığından ceza kararındaki ödeme bilgisi kontrol edilmelidir. Dava açmak işlemi kendiliğinden durdurmaz (İYUK m.27). Ayrıntı için ürün güvenliği cezasına itiraz, idari para cezalarına itiraz ve yürütmenin durdurulması rehberlerimize bakılabilir.

Asansör Monte Edenin PGD Savunma Dilekçesi İskeleti

PGD’de tespit edilen uygunsuzluk monte edene bildirilir; monte eden tebliğden itibaren on iş günü içinde il müdürlüğüne yazılı savunma verir, vermezse uygunsuzluk ondan kaynaklanmış sayılır (PGD Yön. m.9/1-a-b, 10/1-a-b, 11/1-b-c). Köşeli parantezler dosyaya göre doldurulur, karşılığı olmayan husus çıkarılır.

Bakım föyü ve kayıt defteri bina sorumlusunda ve bakım firmasında da bulunduğundan (İB Yön. m.8/3, 10/2-3) savunma süresi içinde örnekleri istenmelidir. Sorumlu olduğu bildirilen kişi bu bildirimden itibaren on iş günü içinde düzeltme taahhüdü vermezse düzeltme yapmayacağı kabul edilir ve 7223 m.20/1-ç cezası gündeme gelir (PGD Yön. m.9/1-ç, 9/6).

Asansör Kazasında Tazminat ve Ceza Sorumluluğu: Kısa Yönlendirme

Güvensiz asansörün süresi içinde güvenli hâle getirilmeden kullandırılmasından doğan can ve mal kaybından bina sorumlusu mesuldür (PK Yön. m.11/7). Bakımdan kaynaklanan ihmallerden bakım firması, yetkili servis sözleşmesine göre montajcı da müteselsilen sorumludur (İB Yön. m.10/10, 13/9); muayene mühendisinin hatasından doğan hasar muayene kuruluşunun sigortasından ve kendisinden karşılanır (PK Yön. m.9/13). Bina malikleri için bakım eksikliğinden doğan zarar TBK m.69’a göre tartışılır (yapı malikinin sorumluluğu); montajcı imalatçı yükümlülüklerine tabi olduğundan 7223 m.6’daki ürün sorumluluğunun uygulanıp uygulanamayacağı da gündeme gelebilir (tazminat davasında imalatçının savunması). Kaza kayıt defterine işlenir ve kontrol tekrarlanır (İB Yön. m.10/5; PK Yön. m.9/16).

Ceza sorumluluğu kişiseldir. Taksirle yaralama dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası, birden fazla kişinin yaralanması dokuz aydan beş yıla kadar hapis (TCK m.89/1, 89/4; 7571 sayılı Kanunla artırılmış sınırlar), taksirle öldürme iki yıldan altı yıla kadar hapis gerektirir (m.85/1). Öngörülen netice istenmeden gerçekleşmişse bilinçli taksir vardır ve ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (m.22/3); kırmızı etiket ve kullanım yasağı bilinirken asansörün kullandırılması bu iddiaya konu olabilir. Bilinçli taksirde şikâyet aranmaz, ancak bu istisna m.89/1’deki yaralamayı kapsamaz (m.89/5); taksirle yaralama bilinçli taksirle işlense de uzlaştırmaya tabidir (CMK m.253/1-b-2). Ayrıntı için güvensiz ürün nedeniyle ceza sorumluluğu yazımıza bakılabilir.

Varsayımsal Örnek: Kırmızı Etiketten Mühürlemeye

Varsayımsal örnek: Yirmi dört bağımsız bölümlü bir apartmandaki asansöre 2 Kasım 2026’da yapılan yıllık kontrolde güvensiz olarak tanımlanan bir uygunsuzluk tespit edilir ve kırmızı etiket iliştirilir.

Yönetici etiketi gördüğü gün asansörü kapatır, duyuru asar, kat maliklerini yazılı bilgilendirir ve kurulu toplantıya çağırır; onarım bedeli arsa payı oranında toplanır (KMK m.20/1-b). Bakım firması bu sürede aylık bakım ücreti isteyemez (İB Yön. m.10/11). Onarım 30 Kasım’da biterse yönetici erken takip kontrolü ister; kontrol en fazla on iş günü içinde yapılır (m.24/3). Asansör kullanılmaya devam eder ve bu denetimde tespit edilirse bina sorumlusu hakkında 1705 cezası gündeme gelir (PK Yön. m.37/2); karara karşı on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Örnek gerçek bir dosyayı anlatmaz.

Adım Adım Yol Haritası ve Sık Yapılan Hatalar

Sık yapılan hatalar: kırmızı etiketli asansörü “kısa süreliğine” kullandırmak; süreleri eski kaynaklara göre hesaplamak; bilgi etiketiyle kimlik etiketini karıştırmak; 1705 cezasına idare mahkemesinde, 7223 cezasına sulh ceza hâkimliğinde itiraz etmek; mührü izinsiz kaldırmak; kırmızı etiket sürerken bakım ücreti tahakkuk ettirmek; garanti süresinde başka firmayla sözleşmenin garantiyi sona erdirdiğini gözden kaçırmak ve PGD’de savunma vermemek.

Sıkça Sorulan Sorular

Kırmızı etiketli asansör kullanılabilir mi?

Hayır. Bina sorumlusu güvensiz asansörün kullanımına izin vermez (Asansör Periyodik Kontrol Yön. m.11/6); bu sürede kullandırılmasından doğan can ve mal kaybından sorumludur (m.11/7) ve aykırılık 1705 sayılı Kanuna göre ceza sebebidir (m.37/2).

Kırmızı etiketten sonra onarım için kaç gün süre var?

Eksikler en fazla altmış gün içinde giderilir. Takip kontrolü sürenin bitiminden itibaren en fazla üç iş günü içinde, bina sorumlusu erken başvurursa en fazla on iş günü içinde yapılır (m.11/6, 24/3).

Asansörde sarı etiket ne anlama gelir?

Sarı etiket kusurlu asansörü gösterir. Eksikler en fazla yüz yirmi gün içinde giderilir; takip kontrolünde giderilmemişse kullanım yasaklanır ve ilgili idare asansörü mühürler (m.11/8).

Mavi etiketli asansör için ceza var mı?

Mavi etiket hafif kusuru gösterir; eksikler bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilir. Bu eksiklerin giderilmemesi nedeniyle bina sorumlusuna veya kat maliklerine 1705 sayılı Kanuna göre ceza uygulanmaz (m.11/10, 37/2).

Asansörü kim mühürler, mühür nasıl açılır?

İlgili idare (belediye veya il özel idaresi) elektriği keserek mühürler. Bina sorumlusu başvurur, kullandırmayacağına dair taahhüt verir ve en fazla kırk beş iş günlük düzeltme süresi içeren mühür bozma tutanağı düzenlenir (m.11/6, 11/9).

Belediye asansör için idari para cezası verir mi?

Hayır. Belediyenin yaptırımı mühürlemedir; yönetmeliğe aykırılıkta Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğünün denetimiyle 1705 m.6’ya göre ceza uygulanır ve kararı mahalli mülki amir verir (m.37/2; 1705 m.9).

Asansör cezasına nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?

1705 sayılı Kanuna göre verilen cezaya karşı on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine (Kabahatler K. m.27/1), 7223 sayılı Kanuna göre verilen cezaya karşı altmış gün içinde idare mahkemesine başvurulur (7223 m.22/2; İYUK m.7).

Zemin kat maliki asansör giderine katılmak zorunda mı?

Başka türlü anlaşma yoksa evet; kat malikleri ortak tesis giderlerine arsa payı oranında katılır ve yararlanmaya ihtiyaçları olmadığını ileri sürerek ödemeden kaçınamaz (KMK m.20/1-b, 20/1-c).

Kırmızı etiket varken bakım firması aylık ücret isteyebilir mi?

Hayır. Güvensiz asansöre güvenli hâle getirilinceye kadar bakım hizmeti sunulamaz ve aylık bakım ücreti istenemez (İşletme ve Bakım Yön. m.10/11).

Yeni asansörün tescilini kim yaptırır?

Monte eden, piyasaya arz tarihinden itibaren altmış gün içinde ilgili idareye başvurur; yeşil etiket almayan asansör tescil edilmez. Süresinde başvurmayan monte edene 2026’da 60.830–608.307 TL ceza uygulanır (İşletme ve Bakım Yön. m.7/1, 7/5, 17/4; 7223 m.20/1-e).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; asansör dosyalarında etiket sürelerinin hesaplanması, mühürleme ve mühür bozma yazışmaları, bina sorumlusu ile kat malikleri arasındaki sorumluluk ve gider uyuşmazlıkları, montaj ve bakım firmalarının Bakanlık denetimindeki savunmaları, 1705 ve 7223 cezalarına karşı başvuru ve iptal davası ile kaza sonrası tazminat ve ceza süreçlerinde hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (RG 04/05/2018-30411; değişiklikler RG 24/12/2021-31699, 13/09/2022-31952, 05/08/2025-32977); Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (RG 06/04/2019-30737; değişiklikler RG 03/04/2021-31443, 11/07/2021-31538, 10/02/2023-32100); Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) (RG 29/06/2016-29757); Asansör Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 11/03/2022-31775; değişiklik RG 12/08/2025-32984); Asansörlerin Tasarımına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ (SGM: 2017/18) (RG 14/06/2017-30096); 1705 sayılı Kanun (RG 19/06/1930-1524) m.6 (7542 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen hâli), 9; 7223 sayılı Kanun (RG 12/03/2020-31066); Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15, ek m.1; 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu; 6098 sayılı TBK m.69; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu; 2577 sayılı İYUK; 5237 sayılı TCK; 5271 sayılı CMK m.253; Ticaret Bakanlığı, Yetkili PGD Kuruluşları ve Sorumlu Oldukları Ürün Grupları (14/10/2026); GÜBİS 28/04/2026–28/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.