Mahkeme kararı var ama idare ödemiyorsa ilk bakılacak şey, kararın adli yargıdan mı idari yargıdan mı çıktığıdır; ödeme takvimi buna göre değişir. İdare ve vergi mahkemesi kararlarında hükmedilen tutar, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, alacaklının veya vekilinin idareye yazıyla bildireceği banka hesabına bildirim tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yatırılır; yatırılmazsa karar genel hükümlere göre icraya konulur (İYUK m.28/1-2). Hesap numarası bildirilene kadar geçen süre için faiz işlemez (İYUK m.28/6). Adli yargı ilamlarında böyle bir ön başvuru şartı yoktur; ilam icra dairesine verilir ve idareye yedi gün içinde ödeme yapmasını bildiren icra emri gönderilir (İİK m.32). İstinaf ve temyiz kararın icrasını durdurmaz (HMK m.350 ve 367; İYUK m.52). İlama bağlı borçlar ilgili idarenin cari yıl bütçesinden ödenir (5018 m.20/d) ve nakit yetersizliğinde öncelikli borçlar arasındadır (5018 m.34). Haciz imkânı borçlunun türüne bağlıdır: belediyede on günlük mal gösterme usulü işler (5393 m.15), Devlet malları haczedilemez (İİK m.82/1), belediye şirketinin malları genel hükümlere göre haczedilir.
Bu konuda hukuki destek almak ister misiniz? Uzman hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Bu rehber, belediyeye, il özel idaresine, üniversiteye, bakanlığa veya başka bir kamu idaresine karşı alacak ya da tazminat davasını kazanmış, fakat hükmedilen parayı alamayan şirketler için yazıldı. Kararın türüne göre iki ayrı ödeme takvimi, kesinleşme ve tehiri icra, idareye yapılacak yazılı başvuru ve banka hesabı bildirimi, idarenin muhasebe biriminin aradığı belgeler, “ödenek yok” cevabının değeri, ilamlı icra ve icra emri, borçlunun türüne göre haciz, yalnızca ana paranın ödenmesi hâlinde yapılacaklar, karardan sonra işleyen faiz ve ödemeden yapılan kesintiler kanun maddeleriyle anlatılır. Sayfada idareye verilecek bir ödeme talebi ve hesap bildirimi ile icra müdürlüğüne verilecek bir kısmi ödeme mahsubu dilekçesi yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.28 ve 52; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.32, 33, 34, 35, 36, 37, 39 ve 82; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.350 ve 367; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.20 ve 34; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.100; 3095 sayılı Kanun m.2; 6183 sayılı Kanun m.22/A ve 48; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.15; 5216 sayılı Kanun m.28; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu m.7; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ek m.4; 209 sayılı Kanun m.12; Anayasa m.138; 6216 sayılı Kanun m.45 ve 47; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.257; Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.62; Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.48; Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği m.22; 7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete 31.07.2026, sayı 33326).
Yazıda anılan kararlar: Anayasa Mahkemesi, Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B. No: 2013/711, 3/4/2014; Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 28.12.2012, E.2012/12455, K.2012/13378; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 25.06.2018, E.2018/2941, K.2018/6645; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 07.05.2015, E.2015/1435, K.2015/12684; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 23.01.2008, E.2008/12-50, K.2008/8.
Yazı 20 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Dava açılmadan önceki aşama, yani ihtar, faiz ve borçlunun türüne göre tahsil yolu için kamudan alacak tahsili merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.
Önce Kararı Tanıyın: Adli Yargı İlamı mı, İdari Yargı Kararı mı?
Kamu idaresine mal satan, hizmet veren veya iş yapan şirketin sözleşmeden doğan bedel alacağı adli yargıda, asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesinde görülür. Bu davanın sonunda verilen karar bir adli yargı ilamıdır. İdarenin bir işleminden veya eyleminden doğan zararın tazmini, idari sözleşmeden doğan alacak ya da fazla ödenen verginin iadesi ise idare veya vergi mahkemesinde görülür; bu davalarda verilen karar idari yargı kararıdır.
İki karar türü aynı idareye karşı verilmiş olsa bile ödeme usulü birbirinden farklıdır. İdari yargı kararında icra yoluna gitmeden önce idareye yazıyla banka hesabı bildirmek ve otuz gün beklemek gerekir. Adli yargı ilamında bu zorunluluk yoktur. Faizin hangi orandan ve hangi tarihe kadar işleyeceği, kararın icrasının hangi mahkemece durdurulabileceği ve idareden teminat istenip istenmeyeceği de iki rejimde ayrı ayrı düzenlenmiştir.
Adli yargı ilamı ile idari yargı kararının ödenmesi arasındaki farklar
| Konu | Adli yargı ilamı | İdari yargı kararı |
|---|---|---|
| Tipik örnek | Mal, hizmet veya yapım işi bedeli; hakediş alacağı | Tam yargı davasında hükmedilen tazminat; vergi iadesi; iptal davasında vekâlet ücreti |
| İcradan önce idareye başvuru | Kanunen zorunlu değildir (İİK m.32) | Zorunludur; banka hesap numarası yazıyla bildirilir (İYUK m.28/2) |
| Bekleme süresi | Yok; icra emrinde yedi günlük ödeme süresi verilir | Hesap bildiriminden itibaren en geç otuz gün (İYUK m.28/1-2) |
| Kesinleşme | Para ilamı için gerekmez (HMK m.350 ve 367) | Gerekmez; karar idareye tebliğ edilmekle uygulanır (İYUK m.28/1 ve 52) |
| İcranın durdurulması | İcra mahkemesinden tehiri icra; kural olarak teminat gerekir, Devlet teminat göstermez (İİK m.36) | Danıştay veya bölge idare mahkemesinden yürütmenin durdurulması; idareden teminat alınmaz (İYUK m.52) |
| Karardan sonraki faiz | İlamda gösterilen faiz ödeme gününe kadar işler | Tazminat ve vergi davalarında kararın tebliği ile ödeme arasındaki süreye tecil faizi oranında faiz (İYUK m.28/6) |
| Ödenmezse | İlamlı icra (İİK m.32) | Otuz gün sonra genel hükümlere göre icra (İYUK m.28/2); ayrıca idare aleyhine tazminat davası (İYUK m.28/3) |
İdari Yargılama Usulü Kanunundaki hesap bildirimi kuralının adli yargı ilamlarına da uygulanıp uygulanmayacağı 2012 değişikliğinden sonra tartışılmış, Yargıtay bu soruyu olumsuz cevaplamıştır. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 28/2. maddedeki değişikliğin adli yargı mahkemeleri tarafından verilen ilamların infazında uygulanma olanağı bulunmadığına karar vermiştir (28.12.2012, E.2012/12455, K.2012/13378). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi de, idareye başvurulmadan takip açıldığı gerekçesiyle takibin iptaline karar veren icra mahkemesi kararını aynı gerekçeyle yerinde görmemiştir (25.06.2018, E.2018/2941, K.2018/6645).
Bazı kanunlar kendi alanları için ayrı bir ödeme usulü koymuştur. Kamulaştırma Kanunu uyarınca mahkemelerce hükmedilen bedel, tazminat, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin idareye yazıyla bildireceği banka hesabına bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde yatırılır; bu süre içinde ödeme yapılmazsa karar genel hükümlere göre icra olunur (2942 ek m.4). Karar bir adli yargı ilamı olsa da burada hesap bildirimi kanundan doğan bir şarttır. Kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma bedelleri için kamulaştırmasız el atma tazminatının idareden tahsili ve kamulaştırma bedelini ödemeyen idareye karşı icra yazılarımıza bakılabilir. Elinizdeki karar özel bir kanuna dayanıyorsa, o kanunda ödeme usulüne ilişkin bir hüküm bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Yap-işlet-devret veya şehir hastanesi sözleşmesinden doğan bir hakem kararının idareden tahsili için kamu–özel iş birliği sözleşmesinde tahkim şartı ve hakem kararının icrası yazımıza bakılabilir.
Karar Kesinleşmeden Ödenir mi? İstinaf, Temyiz ve Tehiri İcra
İdarelerin en sık verdiği cevap “karar kesinleşsin, sonra öderiz” cevabıdır. Para alacağına ilişkin kararlarda bu cevabın kanuni dayanağı yoktur.
Adli yargı ilamında
İstinaf yoluna başvurma kararın icrasını durdurmaz; temyiz de kararın icrasını durdurmaz (HMK m.350/1 ve 367/1). Kesinleşmedikçe yerine getirilemeyen kararlar sınırlıdır: kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar (HMK m.350/2 ve 367/2). Mal bedeli, hakediş veya tazminat ilamı bu istisnaların dışındadır ve kesinleşmeden icraya konulabilir.
İdare ödemeyi ertelemek istiyorsa bunun yolu tehiri icradır. İlama karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan parayı resmî bir mercie depo eder ya da icra mahkemesince kabul edilecek bir teminat gösterirse, icranın geri bırakılması için icra mahkemesinden karar almak üzere icra müdürü kendisine uygun bir süre verir. Borçlu Devlet ise teminat gösterme zorunluluğu yoktur (İİK m.36). Kanun burada “Devlet” sözcüğünü kullanır. Kanun koyucu, kamulaştırma davalarından doğan takiplerde idarenin teminat gösterme zorunluluğu bulunmadığını ayrı bir hükümle düzenlemiştir (2942 ek m.4). Belediye, üniversite veya başka bir kamu tüzel kişisi teminatsız tehiri icra istediğinde, dayandığı muafiyet hükmünün hangisi olduğu icra mahkemesinde sorulmalıdır. Tehiri icra talebinin usulü için tehiri icra talebi yazımıza bakılabilir.
Tehiri icra kararı alınmadıkça takip ilerler. İdarenin yalnızca kanun yoluna başvurmuş olması ya da “tehiri icra talep edeceğiz” demesi takibi durdurmaz.
İdari yargı kararında
İdare, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereklerine göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur; bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez (İYUK m.28/1). Temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olması kararın yürütülmesini durdurmaz. Kararın yürütülmesi ancak temyiz veya istinaf incelemesini yapan Danıştay dairesi ya da bölge idare mahkemesinin vereceği kararla durdurulabilir; idareden teminat alınmaz. Kararın bozulması, yürütülmesini kendiliğinden durdurur (İYUK m.52).
Kanun, kesinleşmenin bekleneceği hâli ayrıca göstermiştir: 2026 yılında eklenen hükme göre bazı kamu görevlilerinin göreve iadesi sonucunu doğuran kararlar, nihai kararın kesinleşmesinden sonra yerine getirilir (İYUK m.28/1, 7588 sayılı Kanunla eklenen cümle). Bu hüküm şirketlerin para alacağına ilişkin kararlarıyla ilgili değildir.
İdarenin muhasebesi hangi kararı öder?
“Kesinleşmeden ödeyemeyiz” cevabı çoğu zaman muhasebe biriminden gelir. Oysa harcama belgelerine ilişkin yönetmelikler de kesinleşmeyi genel bir şart olarak aramaz. İlama bağlı borçların ödenmesinde ödeme belgesine, kanunları gereği ilamın icrası için kesinleşmiş olma şartı aranan hâllerde kesinleşmiş mahkeme ilamı; diğer hâllerde yetkili merci tarafından icrasının geri bırakılmasına veya yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmeyen mahkeme ilamı bağlanır (Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.62; Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.48). Kesinleşme şartı aranmayan bir para ilamında muhasebe birimi, tehiri icra veya yürütmeyi durdurma kararı bulunmadıkça ödeme yapabilir. İdareye verilecek dilekçede bu hükümlerin açıkça gösterilmesi, dosyanın muhasebe biriminde beklemesini önler.
İdareye Yazılı Başvuru ve Banka Hesabı Bildirimi
İdari yargı kararında: zorunlu adım
Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davada hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yatırılır. Bu süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde karar genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur (İYUK m.28/2).
Kanun icra yolunu “süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde” açtığı için, hesap bildirimi yapılmadan veya otuz gün dolmadan başlatılan ilamlı takip, idarenin şikâyeti üzerine iptal edilebilir. Takibin iptali, yatırılan harcın ve geçen zamanın kaybı demektir. Kural yalnızca asıl alacak için değil, iptal davasında hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama gideri için de geçerlidir.
Hesap bildiriminin faizle doğrudan ilgisi vardır. Tazminat ve vergi davalarında idare, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye tecil faizi oranında hesaplanacak faiz öder; ancak mahkeme kararının davacıya tebliği ile banka hesap numarasının idareye bildirildiği tarih arasında geçecek süre için faiz işlemez (İYUK m.28/6). Karar tebliğ alındıktan üç ay sonra hesap bildiren şirket, üç aylık faizi kaybeder. Bildirim, kararın tebliğ edildiği hafta içinde yapılmalıdır.
Adli yargı ilamında: zorunlu değil, çoğu zaman yararlı
Adli yargı ilamında idareye başvurmadan icra takibi açılabilir. Yine de yüksek tutarlı ilamlarda kısa süreli bir ödeme talebi çoğu dosyada işe yarar. İdare ödeme yapmak istese bile hangi hesaba, hangi tutarı, hangi faiz hesabıyla ödeyeceğini bilmek zorundadır. Yazılı talep, muhasebe biriminin aradığı belgeleri bir arada sunar; ödeme takipsiz yapılırsa icra masrafı doğmaz ve dosya daha çabuk kapanır. Burada faiz işlemeye devam ettiğinden firmanın beklemekle bir kaybı olmaz; fakat talepte verilen süre kısa tutulmalı, süre dolduğunda takip açılmalıdır.
Başvuru nereye ve hangi belgelerle yapılır?
Başvuru, kararın tarafı olan idareye yapılır: belediyede belediye başkanlığına, üniversitede rektörlüğe, bakanlıkta ilgili bakanlığa. Dilekçe evrak kaydına alınmalı, kayıt tarihi ve sayısı mutlaka edinilmelidir; otuz günlük süre bu tarihten işler. Ödemenin vekilin hesabına yapılması isteniyorsa vekâletnamede tahsil yetkisinin bulunup bulunmadığı önceden kontrol edilmelidir.
Ödeme talebine eklenecek belgeler
| Belge | Neden gerekir | Dayanak |
|---|---|---|
| Kararın onaylı örneği | Ödeme belgesine mahkeme ilamı bağlanır | Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.62; Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.48 |
| Kesinleşme şerhi (yalnızca kanunun aradığı hâllerde) | Kesinleşme şartı aranan ilamlarda kesinleşmiş ilam istenir; para ilamlarında aranmaz | Aynı hükümler; HMK m.350 ve 367 |
| Tehiri icra veya yürütmeyi durdurma kararı bulunmadığına ilişkin beyan | İcrası geri bırakılmamış ilam ödenir | Aynı hükümler; İİK m.36; İYUK m.52 |
| Banka hesap bilgisi ve vergi kimlik numarası | İdari yargı kararında ödeme bildirilen hesaba yapılır; süre bildirimle başlar | İYUK m.28/2 |
| Vekâlet ücreti için avukatın düzenleyeceği serbest meslek makbuzu | Karşı taraf avukatına yapılacak vekâlet ücreti ödemesinde fatura aranır | Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.62; Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.48 |
| Faiz hesap tablosu | Ödenecek toplam tutarın idarece tek seferde tahakkuk ettirilmesini sağlar | İlam; 3095 sayılı Kanun m.2; İYUK m.28/6 |
| Vergi dairesinden borcu yoktur yazısı | Mahkeme kararına dayanan ödemelerden de vadesi geçmiş vergi borcu kesilebilir | 6183 m.22/A |
Aşağıdaki örnek, hem idari yargı kararı hem adli yargı ilamı için kullanılabilecek biçimde hazırlanmıştır; köşeli parantez içindeki seçeneklerden dosyaya uygun olanı bırakılır.
T.C. [….] BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA […. ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE / …. BAKANLIĞI’NA]
BAŞVURAN (İLAM ALACAKLISI): [Şirket unvanı, vergi kimlik numarası, adresi]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]
KONU: [Mahkeme adı], [tarih] tarihli ve [esas/karar] sayılı kararla hükmedilen alacağın ödenmesi talebi ve banka hesabı bildirimidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirketin İdareniz aleyhine açtığı [alacak / tam yargı] davası [mahkeme adı] tarafından kabul edilmiş, karar İdarenize [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Kararın onaylı örneği ektedir.
A. Hükmedilen kalemler (kararın hüküm fıkrası)
2. Kararla [….] TL asıl alacağın [tarih] tarihinden itibaren işleyecek [avans / yasal] faiziyle birlikte, [….] TL vekâlet ücretinin ve [….] TL yargılama giderinin İdarenizden tahsiline hükmedilmiştir. Bugün itibarıyla hesaplanan toplam tutar ekli tabloda gösterilmiştir.
B. Ödemenin kesinleşmeye bağlı olmadığı ([HMK m.350 ve 367] / [İYUK m.28/1 ve 52])
3. [Adli yargı ilamında: İstinaf ve temyiz yoluna başvurulması kararın icrasını durdurmaz. Karar para alacağına ilişkin olup icrası kesinleşmeye bağlı değildir.] [İdari yargı kararında: İdare, kararın gereğini tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır; kanun yoluna başvurulması kararın yürütülmesini durdurmaz.]
4. Karar hakkında bugüne kadar verilmiş bir [icranın geri bırakılması / yürütmenin durdurulması] kararı bulunmamaktadır.
C. Banka hesabı bildirimi (İYUK m.28/2)
5. Hükmedilen tutarın yatırılacağı hesap şudur: Hesap sahibi [şirket unvanı], [banka ve şube], IBAN [….]. Vekâlet ücretinin yatırılacağı hesap: Av. [Ad Soyad], [banka ve şube], IBAN [….].
6. Bu dilekçenin evrak kaydına alındığı tarih, hesap numarasının İdarenize bildirildiği tarihtir. Kayıt tarih ve sayısının tarafımıza bildirilmesini talep ederiz.
D. Faiz ([ilam ve 3095 sayılı Kanun m.2] / [İYUK m.28/6])
7. [Adli yargı ilamında: Hükmedilen faiz ödeme gününe kadar işlemeye devam etmektedir. Ödemenin, ödeme günündeki işlemiş faizi kapsayacak şekilde yapılmasını talep ederiz.] [İdari yargı kararında: Kararın tebliği ile ödeme tarihi arasındaki süre için 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında faiz ödenmesini talep ederiz.]
E. Bütçeden ödeme (5018 sayılı Kanun m.20/d ve 34)
8. İlama bağlı borçlar ilgili idarenin cari yıl bütçesinden ödenir. Nakit mevcudunun bütün ödemeleri karşılamaması hâlinde ilama bağlı borçlara öncelik verilir. Bu nedenle ödeneğin veya nakdin yetersizliği ödemenin ertelenmesine gerekçe olamaz.
F. Ödeme belgeleri ([Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.62] / [Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği m.48])
9. Anılan hüküm uyarınca ödeme belgesine bağlanacak karar örneği ile vekâlet ücretine ilişkin serbest meslek makbuzu ekte sunulmuştur. Karar, icrası için kesinleşme şartı aranan kararlardan değildir.
10. Müvekkil şirketin vadesi geçmiş vergi borcu bulunmadığına ilişkin yazı ektedir.
SONUÇ VE İSTEM
Hükmedilen asıl alacağın, ödeme gününe kadar işleyecek faizinin, vekâlet ücretinin ve yargılama giderinin [otuz gün / on gün] içinde bildirilen hesaplara yatırılmasını; aksi hâlde kararın ilamlı icra yoluyla infaz edileceğini ve doğacak icra giderleri ile vekâlet ücretinin İdarenize ait olacağını saygıyla bildiririz. [Tarih]
EKLER: Kararın onaylı örneği; tebliğ belgesi; faiz hesap tablosu; serbest meslek makbuzu; vergi borcu yoktur yazısı; vekâletname.
İlam Alacaklısı Vekili
Av. [Ad Soyad]
Bütçeden Ödeme: “Ödenek Yok” ve “Nakit Yok” Cevapları
Kamu idareleri bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Ancak Kanun bu kuralın hemen ardından bir istisna koyar: ait olduğu mali yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan, zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödenir (5018 m.20/d). İdare, “bu borç geçen yılın bütçesine aitti, ödeneği kalmadı” diyemez; ilama bağlı borç, kararın ödeneceği yılın bütçesinden karşılanır.
“Nakit yok, sıranız gelince ödenecek” cevabı için de Kanunun hükmü açıktır. Kamu idarelerinin nakit mevcudunun bütün ödemeleri karşılayamaması hâlinde giderler muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir; ancak sırasıyla vergi, prim ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara ve ödenmemesi hâlinde faiz gibi ek yük getirecek borçlara öncelik verilir (5018 m.34). İlam, alacağı sıradan bir faturadan ayırır ve öncelikli gruba taşır. Bu hüküm belediyeler ve il özel idareleri dâhil genel yönetim kapsamındaki bütün kamu idareleri için geçerlidir.
Bir noktada dikkatli olunmalıdır. Üniversite hastaneleri gibi döner sermayeden ödeme yapan birimlerde ödeme sırasını ayrı bir yönetmelik belirler ve bu yönetmelikte sayılan öncelikli ödemeler arasında ilama bağlı borçlar yer almaz (Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği m.22). Bu fark ve sonuçları üniversite hastanesinden medikal ve ilaç alacağı yazımızda anlatılmıştır.
İdarenin ödeneksizliği veya nakit sıkıntısı, mahkeme kararına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Yasama ve yürütme organları ile idare mahkeme kararlarına uymak zorundadır; kararları hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez (Anayasa m.138).
İlamlı İcra: İcra Emri ve Yedi Gün
Ödeme yapılmazsa karar icraya konulur. İlamların icrası her icra dairesinden istenebilir (İİK m.34); şirket takibi kendi merkezinin bulunduğu yerde açabilir. Takip, ilamın icra dairesine verilmesiyle başlar (İİK m.35).
Para borcuna ilişkin ilam icra dairesine verilince icra müdürü borçluya bir icra emri tebliğ eder. İcra emrinde hükmolunan şeyin cinsi ve miktarı gösterilir; borcun yedi gün içinde ödenmesi, bu süre içinde ödenmez ve icra mahkemesinden ya da kanun yolu merciinden icranın geri bırakılmasına ilişkin bir karar getirilmezse cebri icra yapılacağı ihtar edilir (İİK m.32). İcra emrinde yazılı süre geçtiği hâlde borcunu ödemeyenin malları haczolunur (İİK m.37).
İcra emrine karşı itiraz yolu, ilamsız takipteki gibi geniş değildir. Borçlu, icra emrinin tebliği üzerine yedi gün içinde icra mahkemesine başvurarak yalnızca borcun zamanaşımına uğradığını, ertelendiğini veya ödendiğini ileri sürebilir (İİK m.33). İdare, mahkemede reddedilmiş savunmalarını icra dosyasında yeniden öne süremez.
İdari yargı kararına dayanan takipte takip talebine, hesap bildirim dilekçesinin evrak kayıt tarihini gösteren örneği eklenmelidir. Bu belge, otuz günlük sürenin dolduğunu gösterir ve takibin iptali istemini baştan karşılar. Takip talebinin içeriği için ilamlı takip dilekçesi örneği ve ilamlı icra nasıl işler yazılarımıza, sürelerin hesabı için ilamlı icra süre hesaplama aracına bakılabilir.
Haciz: Borçlunun Türüne Göre Ne Yapılabilir?
İcra emrindeki süre dolduktan sonra sıra hacze gelir. Hacizde belirleyici olan kararın türü değil, borçlunun kim olduğudur. Aynı ilam belediyeye karşı başka, bakanlığa karşı başka, belediyenin şirketine karşı başka sonuç verir.
Borçlunun türüne göre haciz imkânı
| Borçlu | Haciz imkânı | Dayanak | İlam alacaklısı ne yapar |
|---|---|---|---|
| Belediye (büyükşehir ve ilçe belediyeleri dâhil) | Proje karşılığı borçlanma gelirleri, şartlı bağışlar, kamu hizmetinde fiilen kullanılan mallar ile vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez; diğer mallar haczedilir | 5393 m.15; 5216 m.28 | İcra dairesi önce on gün içinde mal göstermesini ister; gösterilmezse alacak miktarını aşmayacak şekilde haciz yapılır |
| İl özel idaresi | Proje karşılığı borçlanma gelirleri, vergi, resim ve harçlar, şartlı bağışlar ve kamu hizmetinde fiilen kullanılan mallar haczedilemez | 5302 m.7 | Kamu hizmetinde fiilen kullanılmayan taşınmaz, araç ve hesaplar araştırılır |
| Belediye şirketi | Genel hükümlere göre haciz; belediyeden olan alacağı da haczedilir | İİK m.37 ve 89 | Banka hesaplarına ve belediyedeki hakedişine haciz ihbarnamesi gönderilir |
| Bakanlık ve genel bütçeli idare | Devlet malları haczedilemez | İİK m.82/1 | Ödeme bütçeden istenir (5018 m.20/d ve 34); takip faiz ve masrafı işletir |
| Devlet üniversitesi | Yargıtay üniversitenin mallarını Devlet malı niteliğinde görmektedir | İİK m.82/1; Yargıtay 12. HD, 07.05.2015, E.2015/1435, K.2015/12684 | Dosya hacze değil, bütçeden ödemeye ve faize göre yürütülür |
| Sağlık Bakanlığı döner sermayesi | Döner sermayeye ait mallar Devlet malı hükmündedir | 209 sayılı Kanun m.12; döner sermaye hesabının Devlet malı niteliğinde olduğuna ilişkin Yargıtay HGK, 23.01.2008, E.2008/12-50, K.2008/8 | Haciz yerine ödeme talebi ve yazışma izlenir |
Belediyeye karşı takipte usul özeldir. İcra dairesince haciz kararı alınmadan önce belediyeden borca yeter miktarda haczedilebilecek mal gösterilmesi istenir; on gün içinde yeterli mal beyan edilmemesi durumunda yapılacak haciz alacak miktarını aşacak şekilde yapılamaz (5393 m.15). Belediyenin banka hesabına, taşınmazına ve aracına haczin nasıl konulacağı, haczedilmezlik şikâyetinde ispat yükünün kimde olduğu ve şikâyete cevap dilekçesi belediyeye haciz yazımızda ayrıntısıyla yer alır. Borçlu belediyenin şirketi ise belediye şirketinden alacak yazımızdaki yol izlenir.
Devlet malı itirazıyla karşılaşılan idarelerde takip yine de boşa açılmış sayılmaz. İcra dosyası faizin ödeme gününe kadar işlediğini belgeler, icra vekâlet ücreti ve giderleri borca ekler, ilamın zamanaşımını keser ve idarenin önüne her gün büyüyen tek bir rakam koyar. Bu idarelerde ödemeyi sağlayan şey haciz değil, bütçe hükümleri ile büyüyen faiz yüküdür.
İdare Yalnızca Ana Parayı Öderse: Kısmi Ödemenin Mahsubu
İdareler çoğu zaman ilamdaki asıl alacak tutarını öder ve dosyayı kapanmış sayar. İşlemiş faiz, vekâlet ücreti, yargılama gideri ve icra giderleri ödenmemiştir. Yüksek tutarlı ve uzun süren dosyalarda ödenmeyen bu kalemler önemli bir tutara ulaşır.
Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir (TBK m.100). Bu hüküm, faiz ve giderleri ödemede gecikmiş olan borçluya aynı hakkı tanımaz. İlam borcunu vadesinde ödemeyen idare faiz ve giderleri ödemede gecikmiş durumdadır; yaptığı kısmi ödemeyi tek taraflı olarak ana paraya sayamaz. Ödeme önce giderlere ve işlemiş faize, kalanı ana paraya mahsup edilir. Böylece ana paranın bir bölümü ödenmemiş kalır ve bu bölüm için faiz işlemeye devam eder.
Bu hesap icra dosyasında yapılır. Alacaklı, ödemenin hangi tarihte yapıldığını, o tarihteki işlemiş faizi ve giderleri gösteren bir dilekçeyle bakiye alacağın hesaplanmasını ve takibe devam edilmesini ister. İdarenin ödeme yazısına “ana paraya mahsuben” veya “dosya borcuna karşılık kesin ödeme” gibi kayıtlar koyması, alacaklı bunu kabul etmedikçe sonucu değiştirmez. Ödemeyi alırken ihtirazi kayıt ileri sürmek ve bakiye için takibin süreceğini yazıyla bildirmek, sonradan çıkacak “ibra edildik” tartışmasını önler.
[….] İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE
DOSYA NO: [Yıl/Esas]
ALACAKLI: [Şirket unvanı]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad]
BORÇLU: [….] Belediye Başkanlığı
KONU: Borçlunun yaptığı kısmi ödemenin mahsubu, bakiye alacağın hesaplanması ve takibe devam edilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Takibin dayanağı [mahkeme adı], [tarih] tarihli ve [esas/karar] sayılı ilamdır. İcra emri borçluya [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş, yedi günlük süre içinde ödeme yapılmamış ve icranın geri bırakılmasına ilişkin bir karar sunulmamıştır.
A. Yapılan ödeme (İİK m.32)
2. Borçlu [tarih] tarihinde dosyaya [doğrudan müvekkil hesabına] [….] TL ödemiştir. Bu tutar ilamdaki asıl alacağa eşittir. İşlemiş faiz, ilam vekâlet ücreti, yargılama gideri, icra vekâlet ücreti ve takip giderleri ödenmemiştir.
3. Müvekkil ödemeyi, bakiye alacağına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kabul etmiştir. Borçluya bu yönde verilen [tarih] tarihli yazı ektedir.
B. Ödemenin mahsup sırası (TBK m.100)
4. Borçlu, faiz ve giderleri ödemede gecikmiş olduğundan kısmi ödemesini ana borçtan düşme hakkına sahip değildir. Ödemenin önce takip giderlerine ve ödeme tarihine kadar işlemiş faize, kalan kısmının asıl alacağa mahsup edilmesi gerekir.
5. Borçlunun ödeme yazısında yer alan “asıl alacağa mahsuben” kaydı tek taraflıdır; müvekkil bu kaydı kabul etmemiştir. Anılan kayıt kanundaki mahsup sırasını değiştirmez.
C. Faizin ödeme gününe kadar hesaplanması (ilam; 3095 sayılı Kanun m.2)
6. İlamda asıl alacağa [tarih] tarihinden itibaren [avans / yasal] faizi yürütülmesine hükmedilmiştir. Faizin kısmi ödeme tarihine kadar asıl alacağın tamamı üzerinden, bu tarihten sonra mahsup sonrası kalan asıl alacak üzerinden hesaplanmasını talep ederiz. Tarafımızca yapılan hesap ekli tabloda gösterilmiştir.
D. Bakiye alacak için takibe devam (İİK m.37; 5393 sayılı Kanun m.15)
7. Yapılacak hesap sonucunda belirlenecek bakiye borcun borçluya bildirilmesini talep ederiz.
8. Bakiye borç ödenmediği takdirde, borçlu belediyeden on gün içinde borca yeter miktarda haczedilebilecek mal göstermesinin istenmesini; bu süre içinde mal gösterilmemesi hâlinde bakiye alacak miktarını aşmamak üzere, kamu hizmetinde fiilen kullanılmayan mal ve hesaplarının haczini talep ederiz.
SONUÇ VE İSTEM
Borçlunun [tarih] tarihli ödemesinin önce giderlere ve işlemiş faize, kalanının asıl alacağa mahsubuna; bakiye alacağın hesaplanarak borçluya bildirilmesine ve bakiye için takibe devam edilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. [Tarih]
EKLER: Ödeme dekontu; borçluya verilen ihtirazi kayıt yazısı; faiz ve mahsup hesap tablosu.
Alacaklı Vekili
Av. [Ad Soyad]
Karardan Sonra Faiz Nasıl İşler?
Kararın alınması faizi durdurmaz. Hangi faizin hangi tarihe kadar işleyeceği kararın türüne göre değişir ve idarenin yapacağı ödemenin tutarını belirler.
Adli yargı ilamında mahkeme, asıl alacağa hangi tarihten itibaren hangi faizin yürütüleceğini hüküm fıkrasında gösterir. Ticari işlerde temerrüt faizi avans faizi oranı üzerinden istenebilir (3095 sayılı Kanun m.2). Faiz, ilamda gösterilen tarihten ödemenin fiilen yapıldığı güne kadar işler; kararın verilmiş veya takibin açılmış olması faizi kesmez. Takip talebinde işlemiş faiz tutarı ile takipten sonra işleyecek faiz ayrı ayrı gösterilir.
İdari yargı kararında mahkemenin hükmettiği faizden başka, Kanunun kendisinden doğan bir faiz vardır. Tazminat ve vergi davalarında idare, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye, 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz öder (İYUK m.28/6). Bu faiz için ayrıca dava açmaya gerek yoktur; ödeme talebinde ve takip talebinde açıkça istenmelidir.
Karardan sonra işleyen faiz
| Durum | İşleyen faiz | Dayanak | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
| Adli yargı ilamı, ticari iş | İlamda hükmedilen avans faizi, ödeme gününe kadar | İlam; 3095 m.2 | Dava dilekçesinde avans faizi istenmemişse ilamda da yer almaz |
| Adli yargı ilamı, faiz türü belirtilmemiş | Yasal faiz | 3095 m.1 ve 2 | İlam hüküm fıkrasına göre infaz edilir; icra dairesi ilamda yazmayan bir faiz türünü uygulayamaz |
| İdari yargıda tazminat veya vergi kararı | Kararın tebliği ile ödeme arasındaki süre için tecil faizi oranında faiz | İYUK m.28/6; 6183 m.48 | Hesap numarası bildirilene kadar geçen süre için faiz işlemez |
| İdare yalnızca ana parayı ödedi | Mahsup sonrası kalan ana para üzerinden faiz devam eder | TBK m.100 | Ödeme ihtirazi kayıtla kabul edilir, bakiye için takibe devam edilir |
Faiz oranlarının güncel değerleri ve dönem dönem hesabı için yasal faiz hesaplama sayfamız kullanılabilir.
Ödemeden Yapılan Kesintiler
İlamla hükmedilen tutarın tamamının şirketin hesabına geçeceği varsayılmamalıdır. 5018 sayılı Kanuna tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemede, mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme veya icra emirleri üzerine yapılacak ödemeler dâhil, vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığına ilişkin belge aranması ve hak sahibinin borcunun ödemeden kesilerek tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu getirilebilir (6183 m.22/A).
Uzun süren bir dava boyunca şirketin vergi borcu birikmiş olabilir. Ödeme gününden önce borç durumu kontrol edilmeli, varsa borç yapılandırılmalı ve vergi dairesinden alınan yazı ödeme talebine eklenmelidir. Aksi hâlde yıllar sonra tahsil edilen ilam alacağının bir bölümü şirketin hesabına değil, vergi dairesine gider.
Ödeme Yine Yapılmazsa: Tazminat Davası, Suç Duyurusu ve Bireysel Başvuru
İcra takibi her idarede sonuç vermez; Devlet malı itirazıyla karşılaşılan idarelerde haciz yapılamaz. Bu durumda başvurulacak yollar şunlardır.
İdare aleyhine tazminat davası. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hâllerde idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir; mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir (İYUK m.28/3-4). Davanın koşulları, süresi ve dilekçe örneği yargı kararının idarece uygulanmaması ve tazminat davası yazımızda ayrıntısıyla yer alır.
Suç duyurusu. Görevinin gereklerine aykırı hareket ederek ya da görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan kamu görevlisi cezalandırılır (TCK m.257). Mahkeme kararına rağmen ödeme emri belgesini düzenlemeyen veya sıradaki ödemeyi keyfî olarak atlayan görevli hakkında bu hüküm gündeme gelir. Suç duyurusu bir tahsil aracı değildir; kararın bilerek uygulanmadığı dosyalarda görevlilerin kişisel sorumluluğunu gündeme getirir.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru. Anayasa Mahkemesi, bir belediye aleyhine verilmiş, kesinleşmiş ve icra edilebilir yargı kararlarının yerine getirilmemesine ilişkin başvuruda şu ilkeyi benimsemiştir: kamu kurumları aleyhine verilmiş icra edilebilir bir kararın hiç icra edilmemesi veya makul sürede icra edilmemesi mahkemeye erişim hakkını, karara dayanan alacağın ödenmemesi ise mülkiyet hakkını ihlal eder (Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B. No: 2013/711, 3/4/2014). Bireysel başvuru, kanunda öngörülmüş başvuru yolları tüketildikten sonra ve otuz gün içinde yapılır (6216 sayılı Kanun m.45 ve 47). İlamın icra edilmemesine dayanan başvuruda sürenin hangi tarihten başlayacağı ve hangi yolların tüketilmiş sayılacağı her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Süreler ve Zamanaşımı
İlamın tahsilinde süreler
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İdari yargı kararının idarece yerine getirilmesi | En geç otuz gün | Kararın idareye tebliği | İYUK m.28/1 |
| İdari yargı kararında para ödemesi | En geç otuz gün | Banka hesap numarasının idareye yazıyla bildirilmesi | İYUK m.28/2 |
| Kamulaştırma Kanununa dayanan ilamlarda ödeme | Otuz gün | Banka hesap numarasının idareye yazıyla bildirilmesi | 2942 ek m.4 |
| İcra emrinde ödeme süresi | Yedi gün | İcra emrinin tebliği | İİK m.32 |
| Borçlunun ödeme, erteleme veya zamanaşımı itirazı | Yedi gün | İcra emrinin tebliği | İİK m.33 |
| Belediyenin mal göstermesi | On gün | İcra dairesinin mal gösterilmesini istemesi | 5393 m.15 |
| Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru | Otuz gün | Başvuru yollarının tüketildiği tarih | 6216 m.47 |
| İlama dayanan takibin zamanaşımı | On yıl | Son işlem | İİK m.39 |
İlama dayanan takip, son işlem üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39). İdareyle yürüyen yazışmalar ve ödeme vaatleri icra dosyasında işlem sayılmaz. Uzun süre beklenen dosyalarda icra dosyasında düzenli aralıklarla işlem yapılmalı, dosya takipsiz bırakılmamalıdır.
Adım Adım Yol Haritası
- Kararın türünü belirleyin. Adli yargı ilamı mı, idari yargı kararı mı, yoksa Kamulaştırma Kanunu gibi özel bir kanuna dayanan bir ilam mı? Ödeme takvimi buna göre kurulur.
- Tebliğ tarihlerini not edin. Kararın idareye ve size tebliğ edildiği tarihler faiz ve süre hesabının başlangıcıdır (İYUK m.28/1 ve 28/6).
- Hesap bildirimini hemen yapın. İdari yargı kararında bildirim zorunludur ve bildirime kadar faiz işlemez (İYUK m.28/2 ve 28/6). Dilekçeyi evrak kaydına aldırın.
- Belgeleri eksiksiz verin. Karar örneği, serbest meslek makbuzu, faiz tablosu ve vergi borcu yoktur yazısı aynı dilekçenin ekinde sunulur.
- Tehiri icra veya yürütmeyi durdurma kararı olup olmadığını kontrol edin. Yoksa kanun yoluna başvurulmuş olması ödemeyi ertelemez (HMK m.350 ve 367; İYUK m.52).
- Süre dolunca ilamlı takibi açın. İdari yargı kararında otuz gün dolmadan takip açmayın; adli yargı ilamında talepte verdiğiniz süre dolunca beklemeyin (İİK m.32).
- Haczi borçlunun türüne göre planlayın. Belediyede on günlük mal gösterme usulünü işletin; Devlet malı itirazı olan idarelerde bütçeden ödeme hükümlerine dayanın (5393 m.15; 5018 m.20/d ve 34).
- Kısmi ödemeyi ihtirazi kayıtla alın. Bakiye faiz ve giderler için mahsup dilekçesi verin ve takibe devam edin (TBK m.100).
- Sonuç alınamıyorsa diğer yolları değerlendirin. İdare aleyhine tazminat davası, suç duyurusu ve bireysel başvuru sırasıyla ele alınır.
Sık Yapılan Hatalar
- İdari yargı kararında hesap bildirmeden takip açmak. Takip iptal edilebilir; harç ve zaman kaybedilir (İYUK m.28/2).
- Hesap bildirimini geciktirmek. Kararın tebliği ile bildirim arasındaki süre için faiz işlemez (İYUK m.28/6).
- “Kesinleşsin” cevabını kabul etmek. Para ilamının icrası kesinleşmeye bağlı değildir (HMK m.350 ve 367; İYUK m.52).
- Teklif aşamasındaki habere göre bir ay beklemek. Adli yargı ilamları için genel bir ön başvuru zorunluluğu yasalaşmamıştır.
- Ana para ödenince dosyayı kapatmak. Gecikmiş borçlunun kısmi ödemesi önce faiz ve giderlere sayılır; bakiye istenebilir (TBK m.100).
- Vekâlet ücreti için makbuz düzenlememek. Muhasebe birimi fatura veya serbest meslek makbuzu olmadan vekâlet ücretini ödemez.
- Vergi borcunu kontrol etmemek. Mahkeme kararına dayanan ödemeden de kesinti yapılabilir (6183 m.22/A).
- Bakanlık veya üniversite dosyasını hacze göre planlamak. Devlet malları haczedilemez (İİK m.82/1); bu idarelerde ödeme bütçe hükümleriyle alınır.
- İcra dosyasını takipsiz bırakmak. İlama dayanan takip son işlemden itibaren on yılda zamanaşımına uğrar (İİK m.39).
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Hukukçular Evi, kamu idaresine karşı ilam almış şirketlerin dosyalarında şu işleri yürütür: kararın türüne göre ödeme takviminin kurulması; idareye ödeme talebi ve banka hesabı bildiriminin hazırlanması; faizin ödeme gününe kadar hesabı; muhasebe biriminin aradığı belgelerin tamamlanması; tehiri icra ve yürütmeyi durdurma taleplerine karşı beyan; ilamlı icra takibi; belediyelerde mal gösterme ve haciz, haczedilmezlik şikâyetine cevap; kısmi ödemelerin mahsubu ve bakiye alacağın takibi; ödeme yapılmayan dosyalarda idare aleyhine tazminat davası, suç duyurusu ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru.
Kararın bir örneği ve tebliğ tarihleriyle birlikte Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. İlk görüşmede hangi takvimin işlediği, bugün itibarıyla istenebilecek toplam tutar ve borçlunun türüne göre izlenecek yol belirlenir.
İlgili Rehberler
- İhalesiz veya Sözleşmesiz Yapılan İşin Bedeli: Vekâletsiz İş Görme, Rayiç Bedel ve Kısmi Dava
- Bakanlıktan Alacak 2026: Bakanlık, Valilik veya Genel Bütçeli İdare Borcunu Ödemiyor — Husumet, “Ödenek Yok” Cevabı, Emanet Hesabı, Ödeme Önceliği ve Dilekçe Örnekleri
- Devlet Hastanesi Borcunu Ödemiyor 2026: İl Sağlık Müdürlüğünden ve Sağlık Bakanlığından Medikal, İlaç ve Hizmet Alacağı, Sulhe Davet ve Dilekçe Örnekleri
- Kamu–Özel İş Birliği Sözleşmesinde Tahkim Şartı ve Hakem Kararının İdareye Karşı İcrası
- Kamudan Alacakta Faiz Hesabı: Avans Faizi, Dönem Oranları ve Ödemenin Mahsubu
- İl Özel İdaresi, Köy ve Su İdaresinden Alacak: Muhatap, Haciz ve Dilekçe Örnekleri
- Kamudan Alacağın Temliki ve Faktoring: İdarenin İzni, Noter Temliknamesi, Rücu ve Garanti
- Belediyeyle Borç Protokolü ve Taksitlendirme: Yetkili Organ Kararı, İcra Dairesinde Taksit ve Protokol Örneği
- Belediyeye ve Kamu Kurumuna İhtarname Örneği: Kamudan Alacak İçin Altı Belgelik Dilekçe Seti
- Kamudan Alacak Tahsili Merkezi: Belediye, Belediye Şirketi, Üniversite Hastanesi veya Kamu Kurumu Borcunu Ödemiyor
- Belediyeye Haciz: Banka Hesabı, Taşınmaz ve Araç Haczi, Haczedilmezlik Şikâyeti
- Belediye Şirketinden Alacak: Haciz, Haciz İhbarnamesi, İhtiyati Haciz ve İflas
- Üniversite Hastanesi Borcunu Ödemiyor: Döner Sermayeden Medikal ve İlaç Alacağı
- Yargı Kararının İdarece Uygulanmaması ve Tazminat Davası (İYUK m.28)
- İlamlı İcra Nasıl İşler? Mahkeme Kararının İcrası ve İcra Emri
- İcranın Geri Bırakılması Talebi (İİK m.33)
- İdare Hakedişi Ödemiyor: Ödeme Süresi, Temerrüt İhtarı ve Faiz
Sıkça Sorulan Sorular
Mahkeme kararını aldım, idare ödemiyor; ilk ne yapmalıyım?
Kararın adli yargıdan mı idari yargıdan mı çıktığına bakın. İdari yargı kararında banka hesap numaranızı idareye yazıyla bildirin; ödeme bildirimden itibaren en geç otuz gün içinde yapılır (İYUK m.28/2). Adli yargı ilamında doğrudan ilamlı takip açabilirsiniz (İİK m.32).
İdare “karar kesinleşsin, sonra öderiz” diyor; beklemek zorunda mıyım?
Hayır. İstinaf ve temyiz para ilamının icrasını durdurmaz (HMK m.350 ve 367). İdari yargı kararlarında da kanun yoluna başvurulması kararın yürütülmesini durdurmaz (İYUK m.52). İcra ancak tehiri icra veya yürütmeyi durdurma kararıyla durur.
Adli yargı ilamında da idareye başvurup otuz gün beklemek gerekir mi?
Hayır. Yargıtay, İYUK m.28/2’deki hesap bildirimi kuralının adli yargı ilamlarının infazında uygulanmayacağına karar vermiştir (8. HD, 28.12.2012, E.2012/12455, K.2012/13378). İstisna, özel kanunlardır; Kamulaştırma Kanununa dayanan ilamlarda otuz günlük usul kanundan doğar (2942 ek m.4).
Otuz gün dolmadan icra takibi açarsam ne olur?
İdari yargı kararında icra yolu, süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde açılır (İYUK m.28/2). Hesap bildirilmeden veya süre dolmadan açılan takip, idarenin şikâyeti üzerine iptal edilebilir.
İdare “ödeneğimiz yok” diyebilir mi?
Bu gerekçe kanuna uygun değildir. İlama bağlı borçlar ilgili idarenin cari yıl bütçesinden ödenir (5018 m.20/d). Nakit yetersizliğinde de ilama bağlı borçlara öncelik verilir (5018 m.34).
Belediyenin banka hesabına haciz koydurabilir miyim?
İcra dairesi önce belediyeden on gün içinde haczedilebilir mal göstermesini ister; gösterilmezse alacak miktarını aşmayacak şekilde haciz yapılır. Vergi, resim ve harç gelirleri ile kamu hizmetinde fiilen kullanılan mallar haczedilemez (5393 m.15).
Bakanlığın veya üniversitenin mallarına haciz konulabilir mi?
Devlet malları haczedilemez (İİK m.82/1). Yargıtay devlet üniversitesinin mallarını da Devlet malı niteliğinde görmüştür (12. HD, 07.05.2015, E.2015/1435, K.2015/12684). Bu idarelerde ödeme bütçeden istenir.
İdare teminat göstermeden tehiri icra alabilir mi?
İcra ve İflas Kanunu teminat muafiyetini “Devlet” için tanır (İİK m.36). Kamulaştırma Kanununa dayanan takiplerde idarenin teminat göstermeyeceği ayrıca düzenlenmiştir (2942 ek m.4). Diğer kamu tüzel kişileri bakımından dayanılan muafiyet hükmü icra mahkemesinde sorulmalıdır.
İdare yalnızca ana parayı ödedi; faiz ve vekâlet ücretini isteyebilir miyim?
Evet. Faiz ve giderleri ödemede gecikmiş borçlu, kısmi ödemesini ana borçtan düşme hakkına sahip değildir (TBK m.100). Ödeme önce giderlere ve faize sayılır; bakiye için icra dosyasında mahsup talep edilir ve takibe devam edilir.
Karardan sonra faiz işlemeye devam eder mi?
Evet. Adli yargı ilamında hükmedilen faiz ödeme gününe kadar işler. İdari yargıda tazminat ve vergi kararlarında kararın tebliği ile ödeme arasındaki süre için tecil faizi oranında faiz ödenir; hesap numarası bildirilene kadar geçen süre için faiz işlemez (İYUK m.28/6).
Mahkeme kararıyla alacağım paradan vergi borcum kesilir mi?
Kesilebilir. Kamu idarelerinin mahkeme kararları ve icra emirleri üzerine yapacağı ödemeler de vadesi geçmiş vergi borcu kesintisi kapsamındadır (6183 m.22/A). Ödemeden önce borç durumu kontrol edilmelidir.
İdare hiçbir şekilde ödemezse başka hangi yollar var?
İdari yargı kararlarında idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir (İYUK m.28/3). Sorumlu görevliler hakkında suç duyurusunda bulunulabilir (TCK m.257). İlamın icra edilmemesi nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir (6216 sayılı Kanun m.45 ve 47).
İlam kaç yıl içinde icraya konulmalıdır?
İlama dayanan takip, son işlem üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39). İdareyle yazışmalar icra dosyasında işlem sayılmadığından dosya takipsiz bırakılmamalıdır.
Kaynakça
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (7588 sayılı Kanunla değişik güncel metin).
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (güncel metin); 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanun.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun.
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun.
- 5393 sayılı Belediye Kanunu; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu; 209 sayılı Kanun.
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası; 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.
- Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği, Resmî Gazete 31.12.2005, sayı 26040 (3. mükerrer); Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği, Resmî Gazete 15.08.2007, sayı 26614; Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, Resmî Gazete 01.05.2007, sayı 26509.
- Anayasa Mahkemesi, Kenan Yıldırım ve Turan Yıldırım, B. No: 2013/711, 3/4/2014; Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 28.12.2012, E.2012/12455, K.2012/13378; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 25.06.2018, E.2018/2941, K.2018/6645; Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 07.05.2015, E.2015/1435, K.2015/12684; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 23.01.2008, E.2008/12-50, K.2008/8.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya kendi kararı, tebliğ tarihleri ve borçlusunun niteliğiyle birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili ana rehberler
Kamudan Alacak Tahsili Merkezi · İcra ve İflas Hukuku Rehberi · Kamu İhale Hukuku Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim
Somut olayınıza özgü değerlendirme için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.


