Belediyeye ve Kamu Kurumuna İhtarname Örneği 2026: Kamudan Alacak İçin Altı Belgelik Dilekçe Seti — Ödeme Talebi ve Temerrüt İhtarı, Borç Teyidi, Bilgi Edinme Başvurusu, Faizi Saklı Tutma Bildirimi, İlamsız Takip Talebi ve İtirazın İptali Dilekçesi (TBK m.117, 131, 154; 4982 m.11; İİK m.58, 67)
20 Kasım 2026

Belediyeye ve Kamu Kurumuna İhtarname Örneği 2026: Kamudan Alacak İçin Altı Belgelik Dilekçe Seti — Ödeme Talebi ve Temerrüt İhtarı, Borç Teyidi, Bilgi Edinme Başvurusu, Faizi Saklı Tutma Bildirimi, İlamsız Takip Talebi ve İtirazın İptali Dilekçesi (TBK m.117, 131, 154; 4982 m.11; İİK m.58, 67)

Belediye veya başka bir kamu idaresi faturanızı ödemiyorsa ilk yazı, tutarı ve belgeleri gösteren yazılı bir ödeme talebi ve temerrüt ihtarıdır; idare bu ihtarla temerrüde düşer ve faiz işlemeye başlar (TBK m.117). İhtarda işleyecek faizin de istendiği açıkça yazılmalıdır; asıl borç ödendiğinde işlemiş faiz, ancak ödeme anına kadar saklı tutulmuşsa istenebilir (TBK m.131). İkinci yazı borcun idarece yazıyla teyit edilmesini ister; borcun ikrarı zamanaşımını keser (TBK m.154). İdare “sırada” diyorsa bilgi edinme başvurusuyla ödeme emri belgesi ve muhasebe kayıt tarihi istenir; idare on beş iş günü içinde erişim sağlamak zorundadır (4982 m.11). Süre dolduğunda genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatılır (İİK m.58); idare ödeme emrine yedi gün içinde itiraz ederse takip durur (İİK m.62 ve 66), alacaklı itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptalini dava eder (İİK m.67). Belediye tacir sayılmasa da firma için ticari iş olan alacakta avans faizi istenebilir (TTK m.19/2; 3095 sayılı Kanun m.2/2).

Bu konuda hukuki destek almak ister misiniz? Uzman hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Bu sayfa, belediyeye ihtarname örneği arayan ve belediyeden, il özel idaresinden, üniversiteden veya başka bir kamu idaresinden mal ya da hizmet bedeli alacağı bulunan firmalar için hazırlanmış altı belgelik bir settir: ödeme talebi ve temerrüt ihtarı, borcun yazılı teyidi talebi, bilgi edinme başvurusu, faizin saklı tutulduğuna ilişkin bildirim, ilamsız takip talebi ve itirazın iptali dava dilekçesi. Her belgenin hangi aşamada, kime ve hangi kanun maddesine dayanılarak gönderileceği, belgede bulunması gereken unsurlar ve atlandığında kaybedilen haklar sırayla anlatılır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.89, 100, 101, 102, 117, 131, 132, 146, 147, 154, 156, 207 ve 234; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.50, 58, 60, 62, 66, 67, 68 ve 82; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.2, 20, 33 ve 34; 5393 sayılı Belediye Kanunu m.3, 15, 38 ve 63; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.2, 6, 7, 10, 11, 12, 13, 23 ve 25; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun m.7; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.3, 4, 5/A, 16, 18 ve 19; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 ve 2; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.11 ve 36; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 6, 10 ve 119; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.15; Anayasa m.74.

Yazıda anılan kararlar: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.02.2020, E.2018/13-1031, K.2020/209; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 07.07.2020, E.2017/4-1704, K.2020/534; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 14.05.2025, E.2024/12-779, K.2025/294.

Yazı 20 Kasım 2026 tarihinde yürürlükte olan mevzuat metinleri esas alınarak hazırlanmıştır. Borçlunun türüne göre tahsil yolunun nasıl değiştiği kamudan alacak tahsili merkezi sayfamızda anlatılmıştır.

Hangi Yazı Ne Zaman Gönderilir? Altı Belgelik Sıra

Kamu idaresinden alacak dosyalarında hak kaybı çoğu zaman mahkemede değil, mahkemeden önce yaşanır. Firma ödeme için telefonla arar, mali hizmetler biriminden “sıradasınız” cevabını alır ve bekler. Yazılı bir ihtar bulunmadığı için faiz işlemez. Borcu doğrulayan bir yazı alınmadığı için zamanaşımı işlemeye devam eder. Ödeme geldiğinde faiz hakkı saklı tutulmadığı için işlemiş faiz de istenemez.

Aşağıdaki sıra bu kayıpların her birini kapatmak için kurulmuştur. Belgelerin hepsi her dosyada gerekmez; idare ilk ihtardan sonra öderse set orada biter. Ancak sıra değişmez: ihtar gönderilmeden takip başlatılırsa takipten önceki dönemin faizi tartışmalı hâle gelir, faiz hakkı saklı tutulmadan ödeme kabul edilirse işlemiş faiz istenemeyebilir.

Kamudan alacakta altı belge: sıra, zaman ve dayanak

BelgeNe zamanDayanakSağladığı sonuç
1. Ödeme talebi ve temerrüt ihtarıÖdeme günü geçtiğinde, beklemedenTBK m.117 ve 131; 5018 m.34Temerrüt ve faiz başlangıcı; yazılı talep kaydı; faiz hakkının baştan saklı tutulması
2. Borcun yazılı teyidi (mutabakat) talebiİhtarla birlikte veya hemen ardından; ödeme uzadıkça her yılTBK m.154 ve 156Zamanaşımının kesilmesi; tutar tartışmasının kapanması
3. Bilgi edinme başvurusuİdare cevap vermediğinde veya “sırada” dediğinde4982 m.6, 7 ve 11; 5018 m.33 ve 34Kabul tutanağı, ödeme emri belgesi ve muhasebe kayıt tarihinin elde edilmesi; takip ve davada delil
4. Faizin saklı tutulduğuna ilişkin bildirimÖdeme yapılmadan önce, en geç ödeme anındaTBK m.100 ve 131Anapara ödendikten sonra işlemiş faizin istenebilmesi
5. İlamsız takip talebiİhtarda verilen süre dolduğundaİİK m.50, 58 ve 60; 5393 m.15Ödeme emri; itiraz edilmezse takibin kesinleşmesi ve haciz aşaması
6. İtirazın iptali dava dilekçesiİtirazın tebliğinden itibaren bir yıl içindeİİK m.67İtirazın iptali, takibin devamı ve icra inkâr tazminatı

Elinizde mahkeme kararı varsa bu set değil, para ilamının idareden tahsili sayfasındaki yol izlenir. İş yazılı sözleşme veya onay belgesi olmadan yapılmışsa ihtardan önce ihalesiz veya sözleşmesiz yapılan işin bedeli sayfasına bakılmalıdır; orada istenecek tutar ve hukuki sebep farklıdır. Yapım işlerinde hakediş alacağı için ihtar örneği idare hakedişi ödemiyor sayfasında ayrıca verilmiştir.

Yazı Kime ve Nasıl Gönderilir? Muhatap, Şekil ve Teslimin İspatı

Yazının muhatabı, borçlu olan tüzel kişidir. Belediye, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir (5393 m.3). Belediyeyi devlet dairelerinde ve yargı yerlerinde belediye başkanı temsil eder (5393 m.38). Bu nedenle yazı müdürlüğe değil, belediye başkanlığına hitaben yazılır.

Ödeme işlemini ise harcama birimi yürütür. Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir (5393 m.63). Bir giderin gerçekleşmesi, ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır (5018 m.33). Yazının başlığının altına malı teslim alan birimin ve mali hizmetler biriminin adının yazılması, evrakın doğru masaya gitmesini sağlar.

Türk Borçlar Kanunu temerrüt ihtarı için bir şekil öngörmez (TBK m.117). Şekil kuralı Türk Ticaret Kanunundadır ve yalnız tacirler arasındaki ihtarları kapsar: bu ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemiyle yapılır (TTK m.18/3). Belediye ve diğer kamu tüzel kişileri bir ticari işletme işletseler bile tacir sayılmaz (TTK m.16/2). Belediyenin kurduğu şirket ise ticaret şirketi olduğu için tacirdir (TTK m.16/1); ona gönderilecek ihtarda Ticaret Kanunundaki şekle uyulmalıdır.

Belediyeye gönderilecek ihtarda şekil serbest olsa da ihtarın idareye ulaştığı tarih ispatlanabilmelidir; faiz o tarihe göre hesaplanır. İhtar noter aracılığıyla ya da iadeli taahhütlü mektupla gönderilebilir. Elden verilecekse idarenin evrak kaydından geçirilmeli, evrak tarih ve sayısı dilekçenin firmada kalan nüshasına yazdırılmalıdır.

Borçluya göre muhatap ve gönderim şekli

BorçluYazının muhatabıGönderimAyrıntılı rehber
BelediyeBelediye Başkanlığı; malı teslim alan birim ve mali hizmetler birimi dikkatine (5393 m.3, 38 ve 63)Noter, iadeli taahhütlü mektup veya evrak kaydı; şekil serbest (TBK m.117; TTK m.16/2)Belediyeye haciz
Belediye şirketiŞirketin kendisi; ticaret sicilindeki adresiNoter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta (TTK m.16/1 ve 18/3)Belediye şirketinden alacak
Üniversite hastanesiRektörlük; döner sermaye işletme müdürlüğü dikkatineNoter, iadeli taahhütlü mektup veya evrak kaydıÜniversite hastanesi borcunu ödemiyor
Diğer kamu idareleriSözleşmeyi veya onay belgesini imzalayan idare; harcama birimi dikkatine (5018 m.33)Noter, iadeli taahhütlü mektup veya evrak kaydıKamudan alacak tahsili merkezi
Her yazıda bulunması gereken üç unsur. Birincisi alacağın dökümüdür: fatura tarihi, numarası ve tutarı ile teslim veya kabul belgesinin tarihi tek tek yazılır. İkincisi ödeme için gösterilen belirli gündür; “en kısa sürede” gibi ifadeler temerrüt tarihini belirsiz bırakır. Üçüncüsü faiz kaydıdır: işleyecek faizin istendiği ve asıl alacak ödense bile işlemiş faizi isteme hakkının saklı tutulduğu açıkça yazılır (TBK m.131). Bu üç unsurdan biri eksik olan yazı, ileride açılacak davada alacaklının aleyhine yorumlanabilir.

1. Belge: Yazılı Ödeme Talebi ve Temerrüt İhtarı (TBK m.117; 5018 m.34)

Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse, bu günün geçmesiyle temerrüt kendiliğinden gerçekleşir (TBK m.117). Satışta aksine sözleşme yoksa bedel, satılan alıcının zilyetliğine girince muaccel olur; belirli günün geçmesiyle temerrüt gerçekleşmişse ayrıca ihtara gerek olmaksızın faiz istenebilir (TBK m.234).

Kamu alım sözleşmelerinde ödeme günü çoğu zaman “muayene ve kabulden itibaren şu kadar gün içinde” biçiminde yazılır. Muayene ve kabul işlemleri idarece kurulan komisyon tarafından yapılır (4735 m.11); kabul tarihi idarenin elindeki tutanakla belli olur. Sözleşmede ödeme günü böyle belirlenmiş olsa bile ihtar gönderilmelidir. İdare kabul tarihini tartışırsa veya sözleşmede ödeme günü hiç yazılmamışsa, temerrüt tarihini ihtar belirler.

İhtarın ikinci işlevi faizin türünü ortaya koymaktır. Temerrüde düşen borçlu, sözleşmeyle aksi kararlaştırılmadıkça yasal faiz oranında temerrüt faizi öder; ticari işlerde ise temerrüt faizi, daha yüksekse Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebilir (3095 sayılı Kanun m.2). Bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlemler ticari iştir (TTK m.3) ve taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşme, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça diğeri için de ticari iş sayılır (TTK m.19/2).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, faturaya dayalı ilamsız takipte belediyenin tacir olmadığı için yalnız yasal faiz ödeyebileceği yolundaki itirazını incelemiş; belediye tacir sayılmasa da iş alacaklı şirket bakımından ticari iş olduğundan ticari temerrüt faizinin istenebileceği sonucuna varmıştır (HGK, 14.05.2025, E.2024/12-779, K.2025/294). Güncel oranlar için yasal faiz hesaplama sayfamıza bakabilirsiniz.

İhtarın üçüncü işlevi, kamu mali mevzuatı bakımından yazılı talep kaydı oluşturmaktır. İlgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde alacaklıları tarafından geçerli bir mazerete dayanmaksızın yazılı olarak talep edilmediği veya belgeleri verilmediği için ödenemeyen borçlar zamanaşımına uğrayarak kamu idareleri lehine düşer (5018 m.34). Telefon görüşmesi bu hükümdeki yazılı talebin yerini tutmaz.

Aynı madde ödeme sırasını da düzenler. Kamu idaresinin nakit mevcudu bütün ödemeleri karşılamıyorsa giderler muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir; ancak ödenmemesi hâlinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir (5018 m.34). Temerrüt ihtarıyla birlikte faiz işlemeye başlayan bir alacak için bu önceliğin uygulanması ihtarda açıkça istenebilir.

İdarenin “ödenek yok” cevabı borcu sona erdirmez. Kamu idareleri bütçelerindeki ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz; ancak ait olduğu mali yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan, zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ilgili idarenin cari yıl bütçesinden ödenir (5018 m.20). Kanun, yılı içinde ödenemeyen borcun ertesi yıl bütçesinden ödeneceğini kendisi öngörmüştür.

Aşağıdaki örnek, mal veya hizmet bedeli için belediyeye gönderilecek yazıdır. Başka bir kamu idaresine gönderilecekse başlık ve dördüncü bölümdeki Belediye Kanunu atfı değiştirilir.

T.C. [….] BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA

[Malı teslim alan müdürlük] ve Mali Hizmetler Müdürlüğü dikkatine

TALEPTE BULUNAN: [Şirket unvanı, vergi kimlik numarası, adresi]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]

KONU: [….] TL tutarındaki [mal / hizmet] bedeli alacağının ödenmesi talebi ve temerrüt ihtarıdır.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, Belediyenizin [tarih ve sayı] onayı ve [tarih] tarihli sözleşme uyarınca [mal veya hizmetin tanımı] teslim etmiştir. Teslim edilen [mal / hizmet] Belediyenizin muayene ve kabul komisyonunca [tarih ve sayı] tutanağıyla kabul edilmiştir.

2. Teslim için düzenlenen faturalar şunlardır: [tarih, numara, tutar]; [tarih, numara, tutar]. Faturaların toplamı [….] TL olup bugüne kadar [….] TL ödenmiş, [….] TL ödenmemiştir.

A. Borcun muaccel olduğu ve temerrüt (TBK m.117 ve 234)

3. Sözleşmenin [….] maddesine göre bedel, kabul tarihinden itibaren [….] gün içinde ödenecektir. Bu süre [tarih] tarihinde dolmuştur. [Sözleşmede ödeme günü yoksa: Mal [tarih] tarihinde teslim alınmış olup bedel bu tarihte muaccel olmuştur.]

4. Ödenmeyen [….] TL’nin bu yazının tebliğinden itibaren yedi gün içinde müvekkil şirketin [banka adı ve IBAN] hesabına ödenmesini talep ederiz. Belediyeniz sözleşmedeki ödeme gününün geçmesiyle temerrüde düşmüştür; aksi düşünülse dahi bu yazıda verilen sürenin dolmasıyla temerrüt gerçekleşecektir.

B. Faiz (TTK m.19/2; 3095 sayılı Kanun m.2)

5. Satış müvekkil şirketin ticari işletmesiyle ilgili olduğundan sözleşme Belediyeniz bakımından da ticari iş sayılır. Alacak, temerrüt tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faiziyle birlikte talep edilecektir.

6. Asıl alacağın sonradan ödenmesi hâlinde, ödeme tarihine kadar işlemiş faizi isteme hakkımız saklıdır (TBK m.131). Yapılacak ödemeler bu kayıtla kabul edilecektir.

C. Yazılı talep ve ödeme sırası (5018 sayılı Kanun m.20 ve 34)

7. Bu yazı, 5018 sayılı Kanunun 34. maddesi anlamında yazılı ödeme talebidir. Alacak temerrüt nedeniyle faiz doğurduğundan, nakit yetersizliği bulunması hâlinde anılan maddede öncelik verilen, ödenmemesi hâlinde ek yük getirecek borçlar arasındadır.

8. Alacak için ödeme emri belgesi düzenlenmiş ise tarih ve sayısının, tutar emanet hesabına alınmış ise bu durumun tarafımıza yazıyla bildirilmesini talep ederiz. Borcun geçen yıldan devretmiş olması ödemeye engel değildir; geçen yıllar borçları cari yıl bütçesinden ödenir.

D. Süre sonunda başvurulacak yol (İİK m.58; 5393 sayılı Kanun m.15)

9. Verilen sürede ödeme yapılmaması hâlinde alacağın faizi, takip giderleri ve vekâlet ücretiyle birlikte tahsili için icra takibi başlatılacak, takibin kesinleşmesi üzerine Belediyenizden haczedilebilecek mal gösterilmesi istenecektir.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle [….] TL alacağın bu yazının tebliğinden itibaren yedi gün içinde bildirilen hesaba ödenmesini, ödeme emri belgesinin durumu hakkında tarafımıza yazılı bilgi verilmesini talep ederiz. [Tarih]

EKLER: Sözleşme ve onay belgesi örneği; faturalar; teslim ve kabul tutanakları; cari hesap dökümü; vekâletname.

Talepte Bulunan Vekili
Av. [Ad Soyad]

2. Belge: Borcun Yazılı Teyidi (Mutabakat) Talebi (TBK m.154 ve 156)

Kamu idaresinden alacaklarda ödeme yıllara yayılabilir. Bu sürede iki süre birlikte işler. Birincisi Borçlar Kanunundaki zamanaşımıdır: kanunda aksine hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146); yüklenicinin ağır kusuru dışında eser sözleşmesinden doğan alacaklar ile küçük çapta perakende satışlardan doğan alacaklarda süre beş yıldır (TBK m.147). İkincisi, yukarıda anlatılan ve yazılı talebe bağlanan beş yıllık süredir (5018 m.34).

Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa zamanaşımı kesilir (TBK m.154). Zamanaşımının kesilmesiyle yeni bir süre işlemeye başlar; borç bir senetle ikrar edilmişse yeni süre her zaman on yıldır (TBK m.156). İdarenin borcu tutarıyla birlikte kabul ettiği imzalı bir yazı bu nedenle değerlidir. Hem süreyi yeniden başlatır hem de ileride açılacak davada tutar tartışmasını kapatır.

İkrarın idareyi bağlayabilmesi için yazının yetkili makamdan gelmesi gerekir. Mali hizmetler biriminden alınan imzasız bir hesap dökümü veya bir personelin e-postası ileride tartışma çıkarabilir. Talep bu yüzden belediye başkanlığına yazılır ve cevabın resmî yazıyla, tarih ve sayı taşıyarak verilmesi istenir.

Mutabakat metnini idare hazırlıyorsa iki noktaya bakılmalıdır. Metinde “başkaca alacağımız yoktur” veya “faiz talep edilmeyecektir” gibi bir cümle bulunmamalıdır; borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir (TBK m.132) ve böyle bir cümle ibra olarak yorumlanabilir. Metin yalnız anaparayı gösteriyorsa, faiz hakkının saklı olduğu ayrıca yazılmalıdır.

T.C. [….] BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA

Mali Hizmetler Müdürlüğü dikkatine

TALEPTE BULUNAN: [Şirket unvanı, vergi kimlik numarası, adresi]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]

KONU: [Tarih] itibarıyla Belediyenizden olan [….] TL alacağın kayıtlarınızla karşılaştırılarak yazıyla teyit edilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirketin kayıtlarına göre Belediyenizden [tarih] itibarıyla [….] TL anapara alacağı bulunmaktadır. Alacağı oluşturan faturaların tarih, numara ve tutarlarını, yapılan ödemeleri ve bakiyeyi gösteren döküm ektedir.

2. Alacağın ödenmesi [tarih] tarihli yazımızla talep edilmiş, bugüne kadar ödeme yapılmamıştır.

A. Borç tutarının yazıyla bildirilmesi (TBK m.154)

3. Ekteki dökümde gösterilen faturaların ve bakiyenin Belediyenizin muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olup olmadığının incelenmesini, uyumlu ise müvekkil şirkete olan borç tutarının resmî yazıyla bildirilmesini talep ederiz.

4. Kayıtlar arasında fark bulunuyorsa farkın hangi faturadan, ödemeden veya kesintiden kaynaklandığının dayanak belgesiyle birlikte bildirilmesini talep ederiz.

B. Ödeme tarihi (5018 sayılı Kanun m.34)

5. Borcun muhasebe kayıtlarına hangi tarihte alındığının ve hangi tarihte ödeneceğinin bildirilmesini talep ederiz. Ödemenin taksitle yapılması düşünülüyorsa taksit tarih ve tutarlarının yazıyla önerilmesi hâlinde öneri değerlendirilecektir.

C. Faiz ve diğer haklar (TBK m.131 ve 132)

6. Bu talep yalnız anapara tutarının teyidine ilişkindir. Temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faiz ile takip ve yargılama giderlerine ilişkin haklarımız saklıdır; talebimiz bu haklardan vazgeçme veya ibra anlamına gelmez.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle müvekkil şirkete olan borç tutarının ve öngörülen ödeme tarihinin yazıyla bildirilmesini talep ederiz. [Tarih]

EKLER: Cari hesap dökümü; fatura listesi; [tarih] tarihli ödeme talebi ve tebliğ belgesi; vekâletname.

Talepte Bulunan Vekili
Av. [Ad Soyad]

İdare bu yazıya cevap vermezse zamanaşımı kesilmiş olmaz; kesilme, borçlunun ikrarına veya alacaklının dava ya da icra takibi yoluna başvurmasına bağlıdır (TBK m.154). Sürenin dolmasına az kalmışsa cevap beklenmeden takip başlatılmalıdır.

3. Belge: Bilgi Edinme Başvurusu ile Ödeme Emri Belgesi ve Ödeme Sırasının Öğrenilmesi (4982 m.6, 7 ve 11)

İdarenin sık verdiği cevap “evrakınız sırada” olur. Bu cevabın arkasında üç farklı durum bulunabilir. Kabul işlemi hiç yapılmamış olabilir. Kabul yapılmış, fakat ödeme emri belgesi düzenlenmemiş olabilir. Ödeme emri belgesi düzenlenmiş, tutar muhasebe kayıtlarına alınmış ve nakit beklenirken emanet hesabına aktarılmış olabilir. Ödeme emri belgesine bağlandığı hâlde ödenemeyen tutarlar bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir (5018 m.34).

Hangi durumun söz konusu olduğunu bilmek, sonraki adımı belirler. Kabul yapılmamışsa talep kabulün yapılmasına yönelir. Ödeme emri belgesi düzenlenmişse borcun varlığı ve tutarı idarenin kendi belgesiyle sabittir; bu belge takipte ve davada en güçlü delildir. Muhasebe kayıt tarihi ise firmanın sırasının gerçekten gelip gelmediğini gösterir.

Bu belgeler bilgi edinme başvurusuyla istenebilir. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerinde uygulanır (4982 m.2); belediyeler, üniversiteler ve bakanlıklar bu kapsamdadır. Başvuru sahibi gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişi de olabilir. Tüzel kişinin başvurusunda unvan ve adres ile yetkili kişinin imzası ve yetki belgesi bulunmalıdır; başvuru, kimliğin ve imzanın tespitine yarayacak bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olması kaydıyla elektronik ortamda da yapılabilir (4982 m.6). Dilekçede istenen bilgi veya belgeler açıkça belirtilir.

Başvuru, idarenin elinde bulunan veya görevi gereği bulunması gereken bilgi ve belgelere ilişkin olmalıdır. Ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz sonucunda oluşturulabilecek türden bilgi için yapılan başvuruya idare olumsuz cevap verebilir (4982 m.7). Bu yüzden başvuruda “borcumuz neden ödenmedi” gibi bir açıklama değil, adı konulmuş belgeler istenmelidir: muayene ve kabul tutanağı, taşınır işlem fişi, ödeme emri belgesi, muhasebe kaydı.

Bilgi edinme başvurusunda süreler ve sonuçlar

AşamaSüre veya kuralDayanak
Belgeye erişimin sağlanmasıOn beş iş günü4982 m.11
Belgenin başka bir birimden sağlanması veya başka kurumun görüşünün alınması gereken hâllerOtuz iş günü; uzatma ve gerekçesi on beş iş günü dolmadan başvuru sahibine yazıyla bildirilir4982 m.11
Belgenin verilme şekliİstenen belgenin onaylı bir kopyası verilir4982 m.10
Erişim için ücret bildirilmesiÜcretin bildirilmesiyle on beş iş günlük süre kesilir; başvuru sahibi on beş iş günü içinde ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılır4982 m.11
Başvurunun reddiRet kararında gerekçe ve başvuru yolları belirtilir4982 m.12
Ret kararına itirazKararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna; Kurul otuz iş günü içinde karar verir; itiraz idari yargıya başvurma süresini durdurur4982 m.13

Kanunun istisnaları bu belgeler bakımından dar kalır. Ticari sır niteliğindeki bilgiler ile gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali bilgiler kapsam dışındadır (4982 m.23); firmanın kendi teslimine ve kendi alacağına ilişkin belge üçüncü kişinin sırrı değildir. Kamuoyunu ilgilendirmeyen ve yalnız kurumun kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler de kapsam dışındadır (4982 m.25); ödeme emri belgesi bir iç düzenleme değil, hak sahibine yapılacak ödemenin belgesidir. Başvuruda başka firmaların alacak tutarları istenmemelidir; bu talep ret gerekçesi olur ve başvurunun tamamını geciktirir.

Dilekçe hakkı ile bilgi edinme başvurusu aynı şey değildir. Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanuna göre yetkili makamlara yapılan başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahibine en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verilir (3071 m.7; Anayasa m.74). Bu Kanunun metni vatandaşlardan ve Türkiye’de ikamet eden yabancılardan söz eder. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ise tüzel kişilerin başvurusunu açıkça düzenler (4982 m.6). Şirket adına yapılacak başvuruda bu nedenle bilgi edinme yolu daha sağlam dayanaktır. Başvurunun genel usulü bilgi edinme hakkı sayfamızda anlatılmıştır.

T.C. [….] BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA

Bilgi Edinme Birimi

BAŞVURU SAHİBİ: [Şirket unvanı, adresi]

YETKİLİSİ: [Ad Soyad, unvanı] (yetki belgesi ektedir)

KONU: 4982 sayılı Kanun uyarınca, şirketimizin [tarih ve numaralı] faturalarına ilişkin kabul, tahakkuk ve muhasebe belgelerinin onaylı örneklerinin verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Şirketimiz, Belediyenizin [tarih ve sayı] onayı ve [tarih] tarihli sözleşme uyarınca [mal veya hizmetin tanımı] teslim etmiş, [tarih ve numaralı] faturaları düzenlemiştir. Fatura bedelleri ödenmemiştir.

A. İstenen belgeler (4982 sayılı Kanun m.6 ve 7)

2. Anılan teslime ilişkin muayene ve kabul komisyonu tutanağının onaylı örneği.

3. Teslim edilen mallar için düzenlenen taşınır işlem fişinin onaylı örneği.

4. Anılan faturalar için düzenlenmiş ödeme emri belgesinin ve ekindeki listenin onaylı örneği; belge düzenlenmemiş ise bu durumun bildirilmesi.

5. Fatura tutarlarının muhasebe kayıtlarına alındığı tarihi gösteren kaydın onaylı örneği.

6. Tutar emanet hesabına alınmış ise buna ilişkin muhasebe kaydının onaylı örneği.

B. Belgelerin kapsam içinde olduğu (4982 sayılı Kanun m.7, 23 ve 25)

7. İstenen belgeler Belediyenizin elinde bulunan, şirketimizin kendi teslimine ve şirketimize yapılacak ödemeye ilişkin belgelerdir. Verilmeleri ayrı bir çalışma veya inceleme gerektirmez. Belgelerde üçüncü kişilere ait ticari sır bulunmamaktadır.

C. Erişim şekli ve süresi (4982 sayılı Kanun m.10 ve 11)

8. Belgelerin onaylı örneklerinin on beş iş günü içinde yukarıdaki adresimize gönderilmesini veya elden teslim edilmek üzere hazırlandığının bildirilmesini talep ederiz. Erişim için ücret gerekiyorsa tutarın bildirilmesini rica ederiz.

D. Talebin kabul edilmemesi hâli (4982 sayılı Kanun m.12 ve 13)

9. Talebin tamamen veya kısmen reddedilmesi hâlinde gerekçenin ve başvuru yollarının bildirilmesini talep ederiz.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle yukarıda sayılan belgelerin onaylı örneklerinin süresi içinde tarafımıza verilmesini talep ederiz. [Tarih]

EKLER: Yetki belgesi (imza sirküleri); fatura örnekleri.

Başvuru Sahibi
[Şirket unvanı] adına [Ad Soyad], imza

Başvuruyu avukat yapacaksa vekâletname eklenir. Başvuru şirket yetkilisi tarafından imzalanacaksa yetki belgesi olarak imza sirküleri konulur.

4. Belge: Ödeme Geldiğinde Faizin Saklı Tutulduğuna İlişkin Bildirim (TBK m.100 ve 131)

Kamu idareleri gecikmiş borcu çoğu zaman yalnız fatura tutarı kadar öder. Firma aylardır beklediği parayı alır ve konu kapanmış sayılır. Oysa temerrüt tarihinden ödeme gününe kadar faiz işlemiştir ve yüksek tutarlı alacaklarda bu faiz küçümsenecek bir kalem değildir.

Asıl borç ifa veya başka bir sebeple sona erdiğinde faiz gibi ona bağlı haklar da sona erer. İşlemiş faizin ifasını isteme hakkı sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmuşsa ya da durum ve koşullardan saklı tutulduğu anlaşılıyorsa bu faiz istenebilir (TBK m.131). Kanundaki sınır ifa anıdır: bildirim, en geç ödemenin kabul edildiği anda yapılmış olmalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, anapara ödenmeden önce gönderilen ihtarnamede faizin işleyeceğine ilişkin ibare bulunan bir olayda, alacaklının faiz hakkını saklı tuttuğunu kabul etmiştir; sözleşmede veya ödeme makbuzunda ayrıca bir kayıt bulunmaması bu sonucu değiştirmemiştir (HGK, 25.02.2020, E.2018/13-1031, K.2020/209). Birinci belgedeki faiz cümlesinin önemi buradan gelir. İlk ihtarında faizi isteyen ve saklı tutan alacaklı, ödeme habersiz gelse bile korunur.

Aşağıdaki bildirim ikinci bir güvencedir. İdare ödeme yapacağını bildirdiğinde veya hesaba kısmi bir ödeme geldiğinde gönderilir. Kısmi ödemede ayrıca mahsup konusu gündeme gelir. Borçlu, faiz veya giderleri ödemede gecikmemişse kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir (TBK m.100). Hükmün karşıt anlamı, faiz ve giderleri ödemede gecikmiş borçlunun yaptığı kısmi ödemenin önce faiz ve giderlere sayılabileceğidir. İdare ödemeyi “anapara ödemesi” olarak kaydetmiş olabilir; alacaklının mahsubu nasıl yaptığını yazıyla bildirmesi, sonradan çıkacak hesap tartışmasında elini güçlendirir.

İcra dosyasına yapılan ödemelerde durum farklıdır. Hukuk Genel Kurulunun önüne gelen bir dosyada alacaklı, takipte yasal faiz istemiş ve ticari faiz isteme hakkını saklı tuttuğunu yazmıştır. Borç yasal faizle ödendikten sonra aradaki faiz farkı dava edilmiş; Genel Kurul, ticari faiz hakkı saklı tutulmuş olsa bile bakiye ticari faizin istenemeyeceği sonucuna varmıştır (HGK, 07.07.2020, E.2017/4-1704, K.2020/534). Bu karar karşısında faiz türünün sonradan düzeltilmesine güvenilmemeli, ihtarda ve takip talebinde faiz baştan avans faizi olarak yazılmalıdır.

T.C. [….] BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA

Mali Hizmetler Müdürlüğü dikkatine

BİLDİRİMDE BULUNAN: [Şirket unvanı, vergi kimlik numarası, adresi]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]

KONU: [Tarih] tarihli ödemenin faiz ve giderlere ilişkin haklar saklı tutularak kabul edildiğinin bildirilmesi ve işlemiş faizin ödenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirketin Belediyenizden olan [….] TL alacağının ödenmesi [tarih] tarihli yazımızla talep edilmiş, Belediyeniz [tarih] tarihinde temerrüde düşmüştür.

2. Belediyeniz [tarih] tarihinde müvekkil şirketin hesabına [….] TL ödeme yapmıştır. [Ödeme henüz yapılmamışsa: Belediyeniz [tarih ve sayı] yazısıyla [….] TL ödeme yapılacağını bildirmiştir.]

A. İşlemiş faizin saklı tutulması (TBK m.131)

3. Temerrüt tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş avans faizi ödenmemiştir. İşlemiş faizi isteme hakkımız [tarih] tarihli yazımızda saklı tutulmuştur. Ödeme, bu hak ile takip ve yargılama giderlerine ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kabul edilmiştir.

B. Ödemenin mahsubu (TBK m.100)

4. Belediyeniz faiz ödemesinde gecikmiş olduğundan yapılan ödeme öncelikle işlemiş faize ve giderlere, kalan kısmı anaparaya mahsup edilmiştir. Bu mahsuba göre [ödeme tarihi] itibarıyla bakiye anapara alacağı [….] TL’dir. Hesap tablosu ektedir.

5. [Ödeme anaparanın tamamı kadar ise: Ödeme anapara tutarına eşit olup işlemiş [….] TL faiz alacağı ödenmemiştir.]

C. Bakiyenin ödenmesi (TBK m.117; 3095 sayılı Kanun m.2)

6. Ekli tabloda gösterilen [….] TL bakiye alacağın bu yazının tebliğinden itibaren yedi gün içinde [banka adı ve IBAN] hesabına ödenmesini talep ederiz. Süre içinde ödenmeyen tutar için icra takibi başlatılacaktır.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle ödemenin faiz ve giderlere ilişkin haklarımız saklı tutularak kabul edildiğini bildirir, bakiye alacağın verilen sürede ödenmesini talep ederiz. [Tarih]

EKLER: Faiz ve mahsup hesap tablosu; [tarih] tarihli ödeme talebi ve tebliğ belgesi; banka dekontu.

Bildirimde Bulunan Vekili
Av. [Ad Soyad]

Mahsup hesabı her dosyada aynı sonucu vermez. Fatura sayısı çoksa ve her faturanın temerrüt tarihi farklıysa hesap fatura bazında yapılır; birden çok borç bulunduğunda ödemenin hangi borca sayılacağı ayrıca kurala bağlanmıştır (TBK m.101 ve 102). Bu belge gönderilmeden önce hesabın bir avukatla birlikte kurulması yerinde olur.

5. Belge: İlamsız Takip Talebi (İİK m.58)

İhtarda verilen süre dolduğu hâlde ödeme yapılmamışsa beklemenin hukuki bir yararı kalmaz. Elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklı, genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatabilir. Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır; talepte alacaklı ve borçlunun kimlik ve adres bilgileri, alacağın tutarı, faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, senet yoksa borcun sebebi ve seçilen takip yolu gösterilir (İİK m.58).

Yetkili icra dairesi, Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına göre belirlenir; takibe esas sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesi de yetkilidir (İİK m.50). Genel yetki kuralı borçlunun yerleşim yeridir (HMK m.6). Sözleşmeden doğan alacakta sözleşmenin ifa edileceği yer de yetkilidir (HMK m.10); aksine anlaşma yoksa para borcu alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir (TBK m.89). Sözleşmede yetki kaydı yoksa firma takibi kendi merkezinin bulunduğu yerde de başlatabilir. Sözleşmede yetki kaydı varsa önce bu kayda bakılmalıdır.

Alacak belgeye dayanıyorsa belgenin aslının veya alacaklı ya da vekili tarafından onaylanmış, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine verilmesi zorunludur (İİK m.58). Faturalar, kabul tutanağı ve idarenin borcu teyit eden yazısı bu yüzden takip talebine eklenir.

Takip talebinin unsurları ve kamu borçlusunda nasıl doldurulacağı

Unsur (İİK m.58)Kamu borçlusundaDikkat edilecek nokta
BorçluTüzel kişi yazılır: “[….] Belediye Başkanlığı”. Müdürlük veya işletme borçlu gösterilmezBorçlu belediye şirketi ise şirketin ticaret unvanı yazılır; belediye ayrı tüzel kişidir
Alacağın tutarıAnapara fatura bazında toplanır; ödenen kısım düşülürKesinti veya mahsup varsa takipten önce hesaplanır; fazla istenen tutar itiraz sebebi olur
Faizİşlemiş faiz temerrüt tarihinden takip tarihine kadar ayrı kalem olarak; işleyecek faiz anaparayaFaiz türü baştan “avans faizi” olarak yazılır (3095 sayılı Kanun m.2); sonradan düzeltilmesine güvenilmemelidir
Borcun sebebiSözleşme veya onay belgesinin tarih ve sayısı, faturalar, kabul tutanağı, ihtarBelgelerin onaylı örnekleri eklenir
Takip yoluGenel haciz yoluyla ilamsız takipBelediye ve diğer kamu tüzel kişileri tacir sayılmadığından (TTK m.16/2) iflas yolu yalnız belediye şirketi bakımından düşünülebilir
Ödeme hesabıAlacaklı veya vekili adına ödemenin yapılacağı banka ve hesap bilgileriKanun bu bilgiyi takip talebinde gösterilecek hususlar arasında sayar

İcra müdürü talebi uygun bulursa ödeme emri düzenler. Ödeme emrinde borcun ve giderlerin yedi gün içinde ödenmesi, itirazı varsa aynı sürede bildirmesi borçluya ihtar edilir (İİK m.60). Borçlu itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirmek zorundadır (İİK m.62). Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; borçlu borcun yalnız bir kısmına itiraz etmişse kabul ettiği miktar için takibe devam edilir (İİK m.66).

İdare itiraz etmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Devlet malları haczedilemez (İİK m.82); borçlu bir bakanlık veya Devlet tüzel kişiliği içindeki başka bir idare ise takip haciz aşamasında sonuç vermez ve bu borçlular için kamudan alacak tahsili merkezi sayfasındaki yol izlenir. Borçlu belediye ise icra dairesi haciz kararı almadan önce belediyeden borca yetecek miktarda haczedilebilecek mal göstermesini ister; süre on gündür (5393 m.15). Bu aşamanın dilekçeleri ve haczedilemeyen belediye malları belediyeye haciz sayfasında yer alır. Takibin genel işleyişi için icra takibi nasıl başlatılır sayfasına bakılabilir.

Takipte faiz türünü baştan avans faizi olarak yazın. Takip talebinde “yasal faiz” yazıp avans faizi isteme hakkını saklı tutmak, hakkı korumaz; Hukuk Genel Kurulu bu yolla sonradan faiz farkı istenemeyeceğine karar vermiştir (HGK, 07.07.2020, E.2017/4-1704, K.2020/534). Belediye faiz oranına itiraz ederse, işin alacaklı şirket bakımından ticari iş olduğu ve bu nedenle ticari temerrüt faizinin istenebileceği yolundaki Genel Kurul kararına dayanılır (HGK, 14.05.2025, E.2024/12-779, K.2025/294).

Aşağıdaki metin, takip talebinde yer alacak bilgilerin belediye borçlusuna göre doldurulmuş hâlidir. Takip elektronik ortamda açılıyorsa aynı bilgiler ilgili alanlara girilir.

[….] İCRA MÜDÜRLÜĞÜ’NE

KONU: Genel haciz yoluyla ilamsız takip talebidir.

TAKİP TALEBİ

1. Alacaklı: [Şirket unvanı], vergi kimlik numarası [….], [adres].

2. Alacaklı vekili: Av. [Ad Soyad], [adres]. Ödemenin yapılacağı hesap: [banka adı, şube, IBAN].

3. Borçlu: [….] Belediye Başkanlığı, vergi kimlik numarası [….], [adres].

4. Alacağın tutarı: [….] TL asıl alacak; [temerrüt tarihi] ile takip tarihi arasında işlemiş [….] TL avans faizi; toplam [….] TL.

5. İşleyecek faiz: Asıl alacağa takip tarihinden ödeme tarihine kadar, 3095 sayılı Kanunun 2. maddesi uyarınca ticari işlerde uygulanan avans faizi oranında ve bu oranın değişen miktarları üzerinden faiz işletilmesi talep olunur.

6. Borcun sebebi: [Tarih ve sayı] onay belgesi ve [tarih] tarihli sözleşme uyarınca teslim edilen [mal veya hizmet] bedeli; [tarih ve numaralı] faturalar; [tarih ve sayı] muayene ve kabul tutanağı; borçluya [tarih] tarihinde tebliğ edilen ödeme talebi ve temerrüt ihtarı.

7. Takip yolu: Genel haciz yoluyla ilamsız takip.

8. Yetki: [Sözleşmenin …. maddesindeki yetki kaydı. / Para borcu alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğinden Müdürlüğünüz yetkilidir (İİK m.50; HMK m.10; TBK m.89).]

9. Talep: Borçluya ödeme emri tebliğ edilmesini, takibin kesinleşmesi hâlinde 5393 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca borçlu belediyeden borca yetecek miktarda haczedilebilecek mal göstermesinin istenmesini talep ederiz. [Tarih]

EKLER: Sözleşme ve onay belgesi, faturalar, muayene ve kabul tutanağı, ihtar ve tebliğ belgesinin onaylı örnekleri (ikişer nüsha); vekâletname.

Alacaklı Vekili
Av. [Ad Soyad]

İdare Ödeme Emrine İtiraz Ederse: İtirazın Kaldırılması mı, İtirazın İptali mi?

Kamu idareleri ilamsız takiplere sıkça itiraz eder. İtiraz her zaman borcun gerçekten tartışmalı olduğunu göstermez; ödeme emrine itiraz, idareler bakımından çoğu zaman olağan bir işlemdir. İtirazla takip durur ve alacaklının önünde iki yol açılır.

Birinci yol itirazın kaldırılmasıdır. Takip, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu süre içinde istenmezse yeniden ilamsız takip yapılamaz (İİK m.68).

İkinci yol itirazın iptali davasıdır. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak genel hükümlere göre alacağının varlığını ispat eder ve itirazın iptalini ister. Borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu, alacaklının talebi üzerine, hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (İİK m.67). Bir yıllık süreyi geçiren alacaklının genel hükümlere göre alacağını dava etme hakkı saklıdır; ancak o dava artık itirazın iptali davası değildir, takip dosyası üzerinden yürümez.

İtirazdan sonra iki yol

Ölçütİtirazın kaldırılması (İİK m.68)İtirazın iptali (İİK m.67)
Başvurulacak yerİcra mahkemesiGenel mahkeme
Süreİtirazın tebliğinden itibaren altı ayİtirazın tebliğinden itibaren bir yıl
DayanakMaddede sayılan belgeler: imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren senet; resmî dairelerin usulüne göre verdikleri makbuz veya belgeHer türlü delil; alacak genel hükümlere göre ispat edilir
Süre kaçırılırsaYeniden ilamsız takip yapılamazGenel hükümlere göre alacak davası açılabilir
TazminatTalebin esasa ilişkin nedenlerle kabulünde borçlu, reddinde alacaklı yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilirİtirazın haksızlığına karar verilirse borçlu yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir

Kamu borçlusunda icra mahkemesi yolu, idarenin kendi düzenlediği belgeler elde edilmişse düşünülebilir. Borcu tutarıyla birlikte kabul eden resmî yazının veya ödeme emri belgesinin 68. maddedeki belgelerden sayılıp sayılmayacağı dosyaya göre değerlendirilir. Faiz oranına yönelik itirazlarda da bu yol kullanılmıştır: yukarıda anılan 14.05.2025 tarihli Genel Kurul kararına konu olayda belediyenin faiz oranına itirazının kaldırılması icra mahkemesinden istenmiştir. Talebin reddi hâlinde alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebildiği için belgenin niteliği tartışmalıysa itirazın iptali davası daha güvenli yoldur. İki yolun ayrıntılı karşılaştırması itirazın iptali ve itirazın kaldırılması farkı sayfamızda, icra mahkemesine verilecek dilekçe itirazın kaldırılması talebi dilekçesi örneği sayfamızdadır.

İtirazın iptali davasında görevli mahkeme için şu hükümlere bakılır. Malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir (HMK m.2). Ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davadır (TTK m.4); kamu tüzel kişileri tacir sayılmaz (TTK m.16/2). Bu hükümler karşısında belediyeye karşı açılacak dava kural olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür. Borçlu belediye şirketi ise iki taraf da tacir olduğundan dava kural olarak ticari davadır.

Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak ve itirazın iptali davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A). Belediyeye karşı açılan dava ticari dava sayılmadığı ölçüde bu şart aranmaz. Yine de mahkemenin nitelendirmesine bağlı bir risk bırakmamak için bir yıllık süre dolmadan arabulucuya başvurulması yerinde olur. Arabuluculuk müzakerelerinde idareyi, üst yönetici tarafından belirlenen iki üye ile hukuk birimi amiri veya onun belirleyeceği bir avukat ya da hukuk müşavirinden oluşan komisyon temsil eder (6325 sayılı Kanun m.15).

6. Belge: İtirazın İptali Dava Dilekçesi (İİK m.67)

Aşağıdaki örnek, belediyenin ödeme emrine itirazı üzerine açılacak dava içindir. Sitemizdeki genel itirazın iptali dava dilekçesi örneği özel hukuk kişileri arasındaki uyuşmazlıklara göre yazılmıştır; bu örnekte kamu borçlusunun bilinen savunmaları, ayrı bir başlık açılmadan ilgili hususların içinde karşılanmıştır. Davanın koşulları ve süreleri itirazın iptali davası sayfamızda, icra inkâr tazminatının koşulları itirazın iptali ve icra inkâr tazminatı sayfamızda anlatılmıştır.

[….] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

DAVACI: [Şirket unvanı, vergi kimlik numarası, adresi]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [adres]

DAVALI: [….] Belediye Başkanlığı, [adres]

KONU: [….] İcra Müdürlüğünün [….] esas sayılı takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkâr tazminatı istemidir.

DAVA DEĞERİ: [….] TL

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil şirket, davalı Belediyenin [tarih ve sayı] onayı ve [tarih] tarihli sözleşme uyarınca [mal veya hizmetin tanımı] teslim etmiştir. Bedel ödenmediğinden [….] İcra Müdürlüğünün [….] esas sayılı dosyasıyla genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatılmış, davalı [tarih] tarihli dilekçesiyle borca itiraz etmiş, takip durmuştur.

A. Süre, görev ve yetki (İİK m.67; HMK m.2, 6 ve 10)

2. Davalının itirazı müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Dava bir yıllık süre içinde açılmıştır.

3. Dava sözleşmeden doğan para alacağına ilişkindir. Davalı kamu tüzel kişisi tacir sayılmadığından görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. [Sözleşmenin …. maddesinde …. mahkemeleri yetkili kılınmıştır. / Para borcu müvekkilin yerleşim yerinde ifa edileceğinden Mahkemeniz yetkilidir.] [Dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş, [tarih] tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamamıştır.]

B. Teslim ve kabul (4735 sayılı Kanun m.11; TBK m.207)

4. [Mal veya hizmet] [tarih aralığı] tarihlerinde davalının [birim adı] birimine teslim edilmiş, teslim tutanaklarını davalının görevlileri imzalamıştır. Davalının muayene ve kabul komisyonu teslimi [tarih ve sayı] tutanağıyla kabul etmiştir.

5. Teslim için [tarih ve numaralı] faturalar düzenlenmiş ve davalıya teslim edilmiştir. Davalı faturalara itiraz etmemiş, malı iade etmemiş, hizmetinde kullanmıştır. Faturaların toplamı [….] TL olup [….] TL’si ödenmemiştir.

C. Borcun muaccel oluşu ve temerrüt (TBK m.117 ve 234)

6. Sözleşmenin [….] maddesine göre bedel, kabul tarihinden itibaren [….] gün içinde ödenecektir. Bu süre [tarih] tarihinde dolmuştur. Davalıya ayrıca [tarih] tarihinde tebliğ edilen yazıyla yedi günlük süre verilmiş, ödeme yapılmamıştır. Davalı en geç [tarih] tarihinde temerrüde düşmüştür.

7. Davalı idare [tarih ve sayı] yazısında borcun kayıtlarında yer aldığını bildirmiştir. [Bilgi edinme başvurusu üzerine verilen [tarih ve sayı] ödeme emri belgesi de borcun tahakkuk ettirildiğini göstermektedir.] Davalının icra dosyasındaki itirazı kendi kayıt ve belgeleriyle çelişmektedir.

D. Ödenek ve nakit durumunun borcu sona erdirmediği (5018 sayılı Kanun m.20 ve 34; 4735 sayılı Kanun m.36)

8. Davalı itiraz dilekçesinde [ödenek bulunmadığını / ödemenin sırasının gelmediğini] ileri sürmüştür. 5018 sayılı Kanunun 34. maddesi, nakit mevcudu yetmeyen idarenin giderlerini hangi sırayla ödeyeceğini düzenler; hüküm idarenin iç ödeme düzenine ilişkindir, sözleşmedeki ödeme gününü değiştirmez ve temerrüdün sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

9. Aynı Kanunun 20. maddesine göre yılı içinde ödenemeyen geçen yıllar borçları idarenin cari yıl bütçesinden ödenir. Kanun, ödeneğin o yıl yetmemesini borcun sona erme sebebi olarak değil, ödemenin izleyen yıl bütçesinden yapılması sebebi olarak düzenlemiştir. Sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu uygulanır; borçlunun nakit yetersizliği para borcunun vadesini ertelemez.

E. Faiz (TTK m.19/2; 3095 sayılı Kanun m.2)

10. Satış müvekkilin ticari işletmesiyle ilgili olduğundan sözleşme davalı bakımından da ticari iş sayılır. Davalının tacir olmaması, ticari işlerde uygulanan temerrüt faizinin istenmesine engel değildir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 14.05.2025, E.2024/12-779, K.2025/294). Takip talebinde istenen işlemiş ve işleyecek avans faizi yerindedir.

F. İcra inkâr tazminatı (İİK m.67)

11. Alacak, davalının kendi komisyonunca kabul edilen teslime ve tutarı belli faturalara dayanmaktadır. Davalı borcun varlığını ve tutarını kendi kayıtlarından belirleyebilecek durumdadır. İtiraz haksız olduğundan davalının, hükmolunacak meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini talep ederiz.

DELİLLER

[….] İcra Müdürlüğünün [….] esas sayılı dosyası; sözleşme ve onay belgesi; teslim tutanakları ile muayene ve kabul tutanağı; faturalar ve e-fatura kayıtları; cari hesap dökümü; [tarih] tarihli ödeme talebi ve tebliğ belgesi; davalının [tarih ve sayı] yazısı; davalı idarenin muhasebe kayıtları ve ödeme emri belgeleri (davalıdan celbi talep olunur); müvekkilin ticari defterleri; bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

HUKUKİ NEDENLER

2004 sayılı Kanun m.67; 6098 sayılı Kanun m.89, 117, 207 ve 234; 6102 sayılı Kanun m.16 ve 19; 3095 sayılı Kanun m.2; 4735 sayılı Kanun m.11 ve 36; 5018 sayılı Kanun m.20 ve 34; 6100 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM

Açıklanan nedenlerle davalının [….] İcra Müdürlüğünün [….] esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin [….] TL asıl alacak ve [….] TL işlemiş faiz üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte devamına, davalının hükmolunacak meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz. [Tarih]

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]

İdare itirazında teslimin eksik veya ayıplı olduğunu ileri sürmüşse dilekçenin teslim ve kabul bölümü buna göre genişletilir; kabul tutanağından sonra ileri sürülen ayıp iddiasının hangi tarihte ve hangi yazıyla bildirildiği sorulur.

Yazılarda Sık Yapılan Hatalar

  • Yazının müdürlüğe hitaben yazılması ve evrak kaydı alınmadan elden bırakılması. Tebliğ tarihi ispatlanamayan ihtar, faiz başlangıcını tartışmalı kılar.
  • Ödeme için belirli bir gün gösterilmemesi. “Bir an önce ödenmesini rica ederiz” cümlesi temerrüt tarihini belirlemez.
  • İhtarda faizin hiç yazılmaması veya “yasal faiz” yazılması. Firma için ticari iş olan alacakta avans faizi istenebilir; faiz türü ilk yazıdan itibaren aynı biçimde yazılmalıdır.
  • Ödemenin faiz hakkı saklı tutulmadan kabul edilmesi. Asıl borç sona erdiğinde saklı tutulmamış faiz de sona erer (TBK m.131).
  • İdarenin hazırladığı mutabakat veya ibra içerikli yazının okunmadan imzalanması.
  • Bilgi edinme başvurusunda belge yerine açıklama istenmesi veya başka firmalara ait bilgilerin talep edilmesi.
  • Takip talebinde borçlu olarak müdürlüğün veya işletmenin gösterilmesi. Borçlu, tüzel kişiliği olan idaredir.
  • İtirazdan sonra altı aylık ve bir yıllık sürelerin takip edilmemesi.
  • Zamanaşımının telefon görüşmelerine ve sözlü ödeme vaatlerine güvenilerek geçirilmesi. Süreyi yalnız borçlunun ikrarı ile dava veya takip keser (TBK m.154).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Hukukçular Evi, kamu idaresinden alacaklı firmaların dosyalarında şu işleri yürütür: sözleşme, fatura ve kabul belgelerinin incelenerek temerrüt tarihinin ve faiz türünün belirlenmesi; ödeme talebi ve temerrüt ihtarının hazırlanıp tebliğ ettirilmesi; borcun idareden yazıyla teyit ettirilmesi; bilgi edinme başvurusuyla ödeme emri belgesinin ve muhasebe kayıtlarının alınması; faiz ve mahsup hesabının kurulması; icra takibi, itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası; takibin kesinleşmesinden sonra haciz aşaması.

Elinizdeki sözleşme, fatura ve yazışmalarla birlikte Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. İlk görüşmede hangi belgenin eksik olduğu, hangi sürenin işlediği ve setin hangi belgesinden başlanacağı belirlenir.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Belediyeye ihtarname nasıl çekilir?

İhtar belediye başkanlığına hitaben yazılır; malı teslim alan birim ile mali hizmetler birimi ayrıca belirtilir. Türk Borçlar Kanunu ihtar için şekil öngörmez (TBK m.117); ancak tebliğ tarihinin ispatı için noter, iadeli taahhütlü mektup veya idarenin evrak kaydı kullanılmalıdır. İhtarda faturaların dökümü, ödeme için belirli bir gün ve faiz talebi yer almalıdır.

İhtar çekmeden belediyeye icra takibi yapabilir miyim?

Kanun, takipten önce ihtar gönderilmesini şart koşmaz (İİK m.58). Ancak ödeme günü sözleşmede belirli değilse temerrüt ihtarla başlar (TBK m.117). İhtar gönderilmeden başlatılan takipte, takip tarihinden önceki dönem için faiz istemek güçleşir. Bu nedenle önce ihtar gönderilmesi yerinde olur.

İhtarda belediyeye kaç gün süre verilir?

Kanun belirli bir süre öngörmez. Önemli olan, ödeme için açık bir gün veya süre gösterilmesidir. Bu sayfadaki örnekte yedi günlük süre kullanılmıştır; sözleşmede ödeme için farklı bir süre varsa o süre esas alınır.

Belediye “ödenek yok” cevabı verdi; beklemek zorunda mıyım?

Hayır. Yılı içinde ödenemeyen, zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları idarenin cari yıl bütçesinden ödenir (5018 m.20). Ödenek veya nakit yetersizliği borcu sona erdirmez ve temerrüdün sonuçlarını ortadan kaldırmaz; alacaklı ihtar süresi dolduğunda takip başlatabilir.

Belediye anaparayı ödedi; faizi sonradan isteyebilir miyim?

Faiz hakkı ödeme anına kadar saklı tutulmuşsa istenebilir (TBK m.131). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ödemeden önce gönderilen ihtarnamede faiz talebi bulunan olayda faiz hakkının saklı tutulduğunu kabul etmiştir (25.02.2020, E.2018/13-1031, K.2020/209). Hiçbir yazıda faiz istenmemiş ve ödeme kayıtsız kabul edilmişse faiz talebi tartışmalı hâle gelir.

Belediyeden avans faizi istenebilir mi?

Alacak firmanın ticari işletmesiyle ilgiliyse istenebilir. Taraflardan yalnız biri için ticari iş olan sözleşme diğeri için de ticari iş sayılır (TTK m.19/2) ve ticari işlerde temerrüt faizi avans faizi oranı üzerinden istenebilir (3095 sayılı Kanun m.2). Hukuk Genel Kurulu, belediyenin tacir olmamasının bu sonucu değiştirmediğine karar vermiştir (14.05.2025, E.2024/12-779, K.2025/294).

Borç mutabakatı zamanaşımını keser mi?

İdarenin borcu kabul eden yazısı borç ikrarıdır ve zamanaşımını keser (TBK m.154). Kesilmeyle yeni bir süre işlemeye başlar; borç bir senetle ikrar edilmişse yeni süre on yıldır (TBK m.156). Alacaklının tek taraflı gönderdiği ve idarenin cevaplamadığı mutabakat yazısı ise süreyi kesmez.

Bilgi edinme başvuruma belediye kaç günde cevap vermek zorunda?

İdare, istenen bilgi veya belgeye erişimi on beş iş günü içinde sağlar. Belgenin başka bir birimden sağlanması veya başka bir kurumun görüşünün alınması gerekiyorsa süre otuz iş günüdür; bu durumda uzatma ve gerekçesi on beş iş günü dolmadan başvuru sahibine yazıyla bildirilir (4982 m.11).

Bilgi edinme başvurum reddedilirse ne yapabilirim?

Ret kararında gerekçe ve başvuru yolları gösterilmek zorundadır (4982 m.12). Kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edilebilir; Kurul otuz iş günü içinde karar verir ve itiraz, idari yargıya başvurma süresini durdurur (4982 m.13). Aynı belgeler dava açıldığında mahkeme aracılığıyla da idareden istenebilir.

Takibi hangi icra dairesinde başlatmalıyım?

Yetki, Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına göre belirlenir (İİK m.50). Borçlu idarenin bulunduğu yer icra dairesi yetkilidir (HMK m.6). Sözleşmede aksine hüküm yoksa para borcu alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğinden firmanın merkezinin bulunduğu yer icra dairesi de yetkilidir (HMK m.10; TBK m.89).

Belediye ödeme emrine itiraz etti; ne kadar sürem var?

İtirazın size tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilirsiniz (İİK m.67). Alacak 68. maddede sayılan belgelerden birine dayanıyorsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilirsiniz (İİK m.68). Süreler itirazın yapıldığı tarihten değil, alacaklıya tebliğ edildiği tarihten başlar.

Kamu idaresinden alacak kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Genel süre on yıldır (TBK m.146); eser sözleşmesinden doğan alacaklarda süre beş yıldır (TBK m.147). Ayrıca ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde yazılı olarak talep edilmediği için ödenemeyen borçlar kamu idaresi lehine düşer (5018 m.34). Bu nedenle yazılı talep her yıl yinelenmeli, borç idareden yazıyla teyit ettirilmelidir.

Bu örnekleri belediye şirketi için de kullanabilir miyim?

Başlık ve dayanak maddeler değiştirilerek kullanılabilir; ancak iki fark gözetilmelidir. Belediye şirketi tacirdir; ona gönderilecek ihtar noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta ile yapılır (TTK m.18/3). Şirkete karşı açılacak dava kural olarak ticari davadır; ticari davalarda para alacağı için arabuluculuk dava şartıdır (TTK m.5/A). Belediye Kanunundaki haczedilmezlik ve mal gösterme kuralları şirketi kapsamaz.

Kaynakça

  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
  • 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu.
  • 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu; 5393 sayılı Belediye Kanunu.
  • 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu; 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası.
  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunla değişik güncel metin).
  • 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.02.2020, E.2018/13-1031, K.2020/209; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 07.07.2020, E.2017/4-1704, K.2020/534; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 14.05.2025, E.2024/12-779, K.2025/294.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; örnek metinler her dosyanın kendi olayına, belgelerine ve sürelerine göre uyarlanmalıdır.

Somut olayınıza özgü değerlendirme için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Post by Av. Fatma Öztürk