Nişan Bozulduğunda Maddi ve Manevi Tazminat İstenebilir mi?

Nişanın bozulması, taraflardan biri için ciddi maddi harcamalar ve manevi yıpranma anlamına gelebilir. Hediye iadesinin yanı sıra, belirli koşullarda tazminat talep etmek de mümkündür. Bu yazıda nişan bozulmasında tazminat hakkını açıklıyoruz.

Maddi Tazminat (TMK 120)

Türk Medeni Kanunu’nun 120. maddesine göre, nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozar veya kendi kusuruyla karşı tarafın nişanı bozmasına yol açarsa; nişan için yapılan harcamalar ve katlanılan maddi fedakârlıklar yönünden diğer tarafa uygun bir maddi tazminat ödemekle yükümlü olur. Düğün hazırlığı, nişan masrafları, evlilik için yapılan harcamalar bu kapsamda değerlendirilir.

Manevi Tazminat (TMK 121)

Türk Medeni Kanunu’nun 121. maddesine göre, nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda para isteyebilir. Nişanın bozulmasının kişide yarattığı üzüntü, toplumsal çevrede küçük düşme gibi manevi zararlar bu kapsamda telafi edilir.

Tazminat İçin Kusur Şartı

Hediye iadesinden farklı olarak, tazminat talebi için kusur şartı aranır. Maddi ve manevi tazminat, ancak nişanı haklı sebep olmadan bozan veya karşı tarafı bozmaya iten kusurlu taraftan istenebilir. Haklı bir sebeple nişanı bozan taraf, tazminat ödemekle yükümlü tutulamaz. Bu nedenle nişanın hangi tarafça ve neden bozulduğu önemlidir.

Süre

Nişanın bozulmasından doğan tazminat davaları da, nişanlılığın sona erdiği tarihten itibaren bir yıllık zamanaşımı süresine tabidir (TMK 123). Bu süre içinde dava açılması gerekir. Tazminat talebi, hediye iadesi talebiyle birlikte aynı davada ileri sürülebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Nişan bozulunca tazminat alabilir miyim?

TMK m.120 uyarınca nişan haklı bir sebep olmaksızın bozulmuş ya da taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulmuşsa, kusurlu taraftan maddi tazminat istenebilir. Kişilik hakkı da ihlal edilmişse TMK m.121 uyarınca manevi tazminat gündeme gelir.

Maddi tazminat neyi kapsar?

Dürüstlük kuralları çerçevesinde evlenme amacıyla yapılan harcamalar ile katlanılan maddî fedakârlıkları ve nişan giderlerini. Tören ve organizasyon masrafları, çeyiz ve ev eşyası alımları, konut ve tadilat giderleri tipik kalemlerdir.

Masrafları ailem yaptıysa kim dava açar?

TMK m.120’nin son fıkrası uyarınca tazminat istemeye hakkı olan tarafın ana ve babası veya onlar gibi davranan kimseler de, aynı koşullar altında yaptıkları harcamalar için kendi adlarına uygun bir tazminat isteyebilirler.

Davayı kime karşı açmalıyım?

Nişanlı tarafa karşı. Nişanı bozan tarafın anne ve babasına ya da onlar gibi davrananlara karşı bu dava açılamaz; yükümlülük nişanlının kendisine yüklenmiştir.

Manevi tazminat hangi durumda istenir?

TMK m.121 uyarınca iki koşul birlikte aranır: karşı tarafın kusuru ve davacının kişilik hakkının saldırıya uğraması. Yargı kararlarında sırf üzüntü veya hayal kırıklığı gerekçesiyle yapılan talepler reddedilmektedir.

Nişanı ben bozdum, hiçbir şey isteyemez miyim?

Tazminat isteyemezsiniz; kusur tazminat taleplerinin şartıdır. Ancak alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesi kusurdan bağımsızdır; nişanı bozan taraf dahi verdiği bu tür hediyelerin iadesini isteyebilir.

Tazminat davası süresi nedir?

TMK m.123 uyarınca nişanlılığın sona ermesinden itibaren bir yıl. Süre hak düşürücü değil zamanaşımı niteliğindedir; taraflarca ileri sürülmedikçe hâkim kendiliğinden dikkate alamaz.

Dava hangi mahkemede görülür?

Aile Mahkemesinde; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar. Yetkili mahkeme kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesidir ve davalar nispi harca tabidir.

Mevzuat Çerçevesi: Tazminatın Kanuni Dayanakları

Güncel değişiklik: 7589 sayılı Kanun (31 Temmuz 2026)

Bu Kanun’la Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine eklenen fıkralar uyarınca, çalışma gücünün azalması veya kaybından doğan zararlar ile destekten yoksun kalma zararlarına ilişkin tazminatlarda faiz başlangıcı zarar hesabında esas alınan döneme göre farklılaştırılmıştır: bilinen dönem bakımından olay tarihinden, bilinemeyen dönem bakımından karar tarihinden. Ayrıca tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak mahsup edilir.

Aynı Kanun’un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesi yeniden yazılmış; yasal faiz TCMB reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmiş ve hesap dönemsel hâle gelmiştir. Ayrıntı: Faiz başlangıcı ve oransal mahsup: TBK m. 55 değişikliği

Maddi ve Manevi Tazminat: Kalem–Muhatap Matrisi

Son satır tablonun tek istisnasıdır ve iki yönlü sonuç doğurur: manevi tazminat sigortadan istenemez, buna karşılık sosyal güvenlik ödemelerinden de mahsup edilmez.

Manevi Tazminat: Ölçütler ve Sınırlar

Manevi tazminat aktüeryal formülle bulunmaz; hâkim tarafından takdir edilir. Ancak takdir keyfî değildir.

Zenginleşme yasağı ve caydırıcılık dengesi: manevi tazminatın amacı acı ve elemin bir ölçüde giderilmesidir. Tutarın sembolik kalması bu amacı gerçekleştirmez; aşırı yüksek olması ise zenginleşme sonucu doğurur. Bu nedenle talep edilen tutarın somut olayla orantılı biçimde gerekçelendirilmesi gerekir; gerekçesiz yüksek talepler kısmi ret ve buna bağlı aleyhe vekâlet ücreti riski yaratır.

Yakınların bağımsız hakkı

Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Bu, zarar görenin kendi talebinden bağımsız bir haktır ve ayrıca ileri sürülmelidir; talep edilmediğinde hesaba hiç girmez.

Manevi tazminat isteme hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır; kural olarak devredilemez ve mirasçılara geçmez. Ancak dava açılmış veya talep karşı tarafça kabul edilmişse durum farklılaşır. Bu nedenle talebin zamanında ileri sürülmesi önem taşır.

Tazminattan İndirim Sebepleri

Müterafik kusurda kilit nokta nedenselliktir. Kural ihlalinin varlığı tek başına indirim doğurmaz; ihlal ile zararın doğumu veya artması arasındaki bağlantı gösterilmelidir. Yargıtay uygulamasında kask indirimi, yaralanmanın kafa bölgesinden olması gibi bir bağlantı kurulduğunda gündeme gelir. İspat yükü indirimi ileri süren taraftadır.

Hatır taşıması ayrı bir indirim sebebidir: aracına bedelsiz ve nezaket saikiyle alınan kişinin zararından, işletenin sorumluluğu hakkaniyet gereği indirilebilir. Ancak bu indirim tazminat hakkını ortadan kaldırmaz ve oranı denetime tabidir.

Hesabın Dört Değişkeni

Dördü çarpım hâlinde çalıştığından birindeki hata sonucu katlanarak etkiler. Ayrıca aktif ve pasif dönem ayrımı yapılmalıdır: aktif dönemde ispatlanan gerçek gelir, pasif dönemde net asgari ücret esas alınır. Pasif dönemin hesaba hiç dahil edilmemesi bozma sebebidir.

İlgili Rehberler

• Trafik kazası tazminat süreci: kazadan ödemeye adım adım
• Maddi tazminat kalemleri (TBK m. 53-54)
• Trafik kazasında manevi tazminat: kim, ne kadar isteyebilir?
• Destekten yoksun kalmada gelirin ispatı ve asgari ücret karinesi
• Bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı
• Müterafik kusur indirimi nasıl karşılanır?
• Sigortaya başvuru zorunluluğu (KTK m. 97)
• Teminat limiti yetmedi: aşan tazminat kimden alınır?
• Çocuk mağdurda tazminat: ÇÖZGER ve ekonomik gelecek