Hijyenik Ped, Çocuk Bezi ve Tamponda Ürün Güvenliği 2026: Bildirim Kalktı mı, TAREKS’te KKDİK Kontrolü (2026/17), Toplatma, İdari Para Cezası ve Dava Süresi (7223)

Hijyenik ped, göğüs pedi, çocuk bezi, tampon ve tuvalet kâğıdı, Ticaret Bakanlığının 14 Ekim 2026 tarihli yetkili kuruluş listesinde “kâğıt ürünler” grubunda sayılır ve Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün denetimindedir. Bu ürünlere özgü 2013 tarihli tebliğ, Bakanlığa bildirim, mesul müdür ve teknik dosya şartlarıyla birlikte 23.12.2017’de yürürlükten kalktı; bugün güvenlik 7223 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir. İthalatta ise 2026/17 sayılı Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği, 9619 pozisyonundaki tampon, hijyenik ped, göğüs pedi ve çocuk bezini TAREKS’te KKDİK parametreleri (nonilfenol ve etoksilatları, PAH, DOK, fitalat; tekstil esaslı olanlarda ayrıca azo boyar madde) yönünden denetler. Güvensiz ürünü piyasaya arz eden imalatçı veya ithalatçıya 2026’da 434.505 TL’den 4.345.058 TL’ye kadar idari para cezası verilebilir (m.20/1-a); toplatma ve GÜBİS ilanı ayrıca gündeme gelir. Bu yazı ürün grubunu, eski ve yeni kuralları, ithalat denetimini, etiket ve uyarıları, rolleri, cezaları, savunma ve dava sürelerini anlatıyor.

GÜBİS’te Hijyenik Ped ve Çocuk Bezi İlanı Var mı? Kâğıt Ürünler Grubunda 2026 Durumu

Güvensiz ürünlere ilişkin kararlar, 7223 sayılı Kanunun 16. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yetkili kuruluşun internet sitesi dâhil gerekli gördüğü yöntemlerle ilan edilir; Ticaret Bakanlığının kararları GÜBİS’te yayımlanır. Büromuzun GÜBİS özetine göre 30.04.2026–30.10.2026 döneminde yayımlanan ilanlar oyuncak, bebek ve çocuk giyimi, kırtasiye ve spor ürünleri gruplarındadır; hijyenik ped, göğüs pedi, çocuk bezi, tampon veya tuvalet kâğıdına ilişkin ilan bu dönemde yoktur. Ayrıntılı dağılım GÜBİS ilan istatistikleri sayfamızdadır.

İlan bulunmaması denetim yapılmadığı anlamına gelmez. Bu ürünler gündelik ve sürekli kullanılır, ciltle ve mukozayla uzun süre temas eder; çocuk bezinde kullanıcı bebektir. Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği güvenli ürün tanımında “başta çocuklar, engelliler ve yaşlılar olmak üzere” risk altındaki tüketici kategorilerinin dikkate alınmasını ister (m.4/1-d-4). Bu nedenle bebek bezi ve yetişkin kullanımına yönelik ürünlerde bir şikâyet, bir laboratuvar bulgusu veya ithalatta olumsuz bir TAREKS sonucu, piyasa denetimini doğrudan başlatabilir (7223 m.16/3).

Hangi Ürünler “Kâğıt Ürünler” Grubunda? Yetkili Kuruluş Ticaret Bakanlığı

Ticaret Bakanlığının yayımladığı “Yetkili PGD Kuruluşları ve Sorumlu Oldukları Ürün Grupları” listesi (14 Ekim 2026) Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda “Kâğıt ürünler” başlığını açar ve alt ürünleri “Hijyenik ped, göğüs pedi, çocuk bezi, tampon, tuvalet kağıdı vb.” olarak sayar. Savunma yazısı, ceza kararı ve dava bu kuruluşa yöneltilir. Aynı listede kozmetikler ve tıbbi cihazlar Sağlık Bakanlığına, gıdalarla temas eden madde ve malzemeler Tarım ve Orman Bakanlığına, hazır ambalajlı mamuller Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verilmiştir. Hangi ürünün hangi kurumda olduğunu tek tabloda görmek için GÜBİS Rehberi’ndeki bulucu tabloya bakılabilir.

Sınır ürünlerde rejim ürünün adına göre değil, piyasaya arz edilirken ona verilen kullanım amacına ve sunumuna göre belirlenir. Örneğin aynı fabrikadan çıkan emici bir ped, tıbbi bir amaç iddiasıyla ve tıbbi cihaz olarak piyasaya arz edilirse Sağlık Bakanlığının alanına girer; günlük hijyen ürünü olarak sunulursa kâğıt ürünler grubunda kalır. Bu ayrım, hangi kuruma savunma verileceğini ve dava kimin işlemine karşı açılacağını belirlediği için ilk incelenecek konudur. Tıbbi cihaz tarafı için tıbbi cihaz piyasaya arz rehberimize, gıda ile temas eden kâğıt için termal kağıt yazımızdaki gıda ile temas eden kağıt bölümüne bakılabilir.

2013 Tebliği Ne Getiriyordu, 2017’de Kaldırılınca Ne Değişti? Bildirim, Mesul Müdür ve Kayıt Numarası

Bu ürünler 2013’e kadar Sağlık Bakanlığının 2010 tarihli tebliğine tabiydi (RG 17/06/2010-27614). Sağlık Bakanlığı 31/10/2013 tarihli Resmî Gazete’de bu tebliği yürürlükten kaldırdı; aynı gün Gümrük ve Ticaret Bakanlığı “Tampon, Hijyenik Ped, Göğüs Pedi, Çocuk Bezi ve Benzeri Ürünlerin Üretimi, İthalatı, Piyasa Gözetimi ve Denetimi ile Bildirim Esaslarına Dair Tebliğ”i yayımladı (RG 31/10/2013-28807). Bu tebliğ, piyasaya arzdan önce her ürün için Bakanlığa bildirim yapılmasını ve üreticiye kayıt numarası verilmesini (m.5, 6), bildirim yapılmadan piyasaya arz yasağını (m.13/1), üretim yerinde eczacı, kimya mühendisi, kimyager veya biyolog mesul müdür görevlendirilmesini (m.9), teknik dosya ve üretim yeri şartlarını (m.11, Ek-2, Ek-3) ve tamponlarda toksik şok sendromu bilgisini (m.8/3) düzenliyordu.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, 21/12/2017 tarihli ve 30277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle 2013 tebliğini yürürlükten kaldırdı; kaldırma 23/12/2017’de yürürlüğe girdi. İncelediğimiz Resmî Gazete metinlerinde ve 2026 ithalat denetimi tebliğlerinde bu ürünlere özgü yeni bir teknik düzenleme tespit edemedik. Bu durumda ürünlere ilişkin teknik düzenleme bulunmadığından güvenlik, genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (7223 m.5/3).

Bugün Hangi Mevzuat Uygulanır? 7223 m.5 ve Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği

7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ürünün güvenli olmasını zorunlu tutar (m.5/1). Teknik düzenlemenin bulunmadığı veya insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin hüküm içermediği durumlarda bir ürünün güvenli olup olmadığı genel ürün güvenliği mevzuatına göre değerlendirilir (m.5/3). Bu mevzuat, Ticaret Bakanlığının 11/03/2021 tarihli ve 31420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğidir. Yönetmelik, teknik düzenlemesi olmayan ürünlere (m.2/1), yeni, kullanılmış veya ıslah edilmiş ürünlere (m.2/2) ve elektronik satış ile diğer uzaktan satışlar dâhil satış tekniğine bakılmaksızın tüm ürünlere uygulanır (m.2/3).

Güvenli ürün, normal ve makul ölçüde öngörülebilir koşullarda kullanımı risk taşımayan veya kullanımına özgü asgari risk taşıyan ve yüksek düzeyde koruma sağladığı kabul edilen üründür; değerlendirmede ürünün bileşimi ve ambalajı, sunumu, etiketlenmesi, uyarı ve talimatları ile risk altındaki tüketici kategorileri birlikte ele alınır (GÜG Yön. m.4/1-d). Bu tanım hijyen ürünlerinde özellikle önemlidir: emici çekirdek, üst ve alt katmanlar, yapıştırıcılar, koku ve losyon katkıları, ambalaj ve kullanım talimatı tek bir “ürün” olarak değerlendirilir.

Güvenli Ürün Nasıl Değerlendirilir? Standart, Hijyen, Cilt Teması ve Tüketicinin Makul Beklentisi

Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği bir sıralama kurar. Önce ürüne ilişkin, referans numarası AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanmış bir Avrupa standardına karşılık gelen ulusal standart olup olmadığına bakılır; böyle bir standarda uygun ürün güvenli kabul edilir (m.5/5). Böyle bir standart yoksa uygunluk, mevcut olması hâlinde diğer Avrupa standartlarına karşılık gelen ulusal standartlar, ulusal ve uluslararası standartlar, yetkili kuruluşların veya Avrupa Komisyonunun rehber görüşleri, sektördeki iyi uygulama kodları, teknik bilgi ve teknoloji düzeyi ile tüketicinin güvenliğe ilişkin makul beklentileri göz önüne alınarak değerlendirilir (m.5/6). Hijyen kâğıdı ürünlerinde Bakanlığın bu ürünler için bağlayıcı bir standart listesi yayımladığını tespit edemedik; Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliğinin ekindeki 23 ürün arasında da bu ürünler yoktur.

Bu nedenle bir denetimde tartışma çoğu zaman şu sorular üzerinde yoğunlaşır: Numune hangi gerekçeyle test edildi? Laboratuvar hangi yöntemi ve hangi kabul ölçütünü kullandı? Ölçüt bir standarttan mı, mülga tebliğden mi, laboratuvarın kendi iç değerinden mi alındı? Sonuç, ürünün normal kullanımında bir sağlık riskini gösteriyor mu? Bu soruların cevabı savunmanın iskeletini oluşturur. Test raporuna itiraz, şahit numune ve karşı analiz için ürünüm testten kaldı yazımıza bakılabilir.

Risk değerlendirmesinde Kanun, riskin doğurabileceği tehlikenin niteliğini ve gerçekleşme olasılığını birlikte ister; ciddi risk kararı bu değerlendirmeye dayanır (7223 m.16/3). Hijyen ürünlerinde tipik risk başlıkları mikrobiyolojik kirlilik, cilt tahrişi ve alerjik reaksiyon, kimyasal kalıntılar, yapışkan veya bant kısımlarının cilde zarar vermesi, bebek bezinde çocuğun ağzına alabileceği küçük parçaların ayrılması ve tamponda kullanım süresine bağlı sağlık riskleridir. Bu başlıklar örnek olarak sayılmıştır; her dosyada riskin hangi bulguya dayandığı kararın gerekçesinden okunmalıdır (7223 m.16/5, ikinci cümle).

Kimyasal Parametreler: KKDİK ve 2026/17’de Sayılan Azo Boyar Madde, Nonilfenol, PAH, DOK ve Fitalat

Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik (KKDİK; RG 23/06/2017-30105 mükerrer) Ek-17’de kısıtlanan maddelerin, kendi hâlinde, karışım içinde ya da eşya içinde kısıtlama koşullarına aykırı olarak imal edilemeyeceğini, piyasaya arz edilemeyeceğini veya kullanılamayacağını düzenler (m.57/1). Hijyen ürünleri “eşya”dır; bu nedenle Ek-17’de bu eşyaları kapsayan bir kısıtlama varsa ürün o kısıtlamaya uymak zorundadır.

2026/17 sayılı Tebliğin Ek-1’i, ithalatta denetlenen ürünlerin tabi olduğu mevzuat olarak KKDİK’i gösterir ve yetkili kuruluş sütununa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını yazar. Ek-2’de 9619 pozisyonundaki ürünler “yalnızca tampon, hijyenik ped, göğüs pedi ve çocuk bezi” açıklamasıyla iki gruba ayrılmıştır. Sentetik veya suni liflerden ve diğer tekstil esaslı alt pozisyonlarda (sıra 57–62) parametreler azo boyar maddeler, nonil fenol ve nonil fenol etoksilatları, PAH, DOK ve fitalattır; kâğıt hamurundan, kâğıttan, selüloz vatka veya selüloz liflerden olan ve “diğerleri” alt pozisyonlarında (sıra 63–72) azo boyar madde sayılmaz, nonilfenol ve etoksilatları, PAH, DOK ve fitalat sayılır.

Tebliğ, “DOK” kısaltmasını açmaz; kanaatimizce kastedilen, KKDİK Ek-17’de kısıtlanan dioktilkalay bileşikleridir. Sınır değerler Tebliğde değil, KKDİK Ek-17’nin ilgili girişlerinde yer alır ve her girişin kapsamı (hangi eşya, hangi temas türü, hangi tarihten itibaren) ayrıca okunmalıdır. Örneğin bir fitalat kısıtlamasının “çocuk bakım eşyası” ile sınırlı olup olmadığı veya plastik bileşenin hangi bölümüne uygulandığı, çocuk bezinde sonucu değiştirebilir; bu konudaki genel çerçeve çocuk bakım ürünleri yazımızda, azo boyar madde kısıtlaması çocuk giyiminde kordon ve azo boyar madde yazımızda anlatılmıştır.

KKDİK kısıtlamasına aykırılıkta ürün güvenliği tarafında yaptırım 7223 sayılı Kanuna göre Ticaret Bakanlığınca uygulanır. KKDİK’i çıkaran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ayrıca Çevre Kanunu kapsamında işlem yapıp yapamayacağı, aynı fiil için iki ceza verilip verilemeyeceği gibi sorular dosyaya özgü olarak değerlendirilmelidir; hijyen ürünlerinde bu yönde uygulanmış bir karar tespit edemedik.

İthalatta TAREKS: 2026/17 Sayılı Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği Nasıl İşler?

Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/17), 31/12/2025 tarihli ve 33124 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1/1/2026’da yürürlüğe girdi (m.16); 2025/17 sayılı önceki tebliği kaldırdı (m.15). Tebliğ serbest dolaşıma giriş rejimine tabi ürünleri kapsar (m.1/3). Ek-2’deki ürünlerin Ek-1’deki mevzuat kapsamında olmaması veya teknik düzenlemenin bulunmaması hâlinde Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine uygunluk aranır (m.1/2). Denetimler gümrük beyannamesinin tescilinden önce, TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır (m.4/1, 5/1). Denetimi yürüten birim, Bakanlığın Bölge Müdürlüklerine bağlı Ürün Güvenliği Denetimleri Grup Başkanlıklarıdır (m.3/1-c).

Tuvalet kâğıdı 9619 pozisyonunda değildir ve 2026/17 sayılı Tebliğin ekinde yer almaz; ithalatta başka bir tebliğin kapsamına girip girmediği GTİP bazında ayrıca kontrol edilmelidir. Olumsuz TAREKS sonucuna karşı yollar ve ithalatçının sorumluluğu için TAREKS’te olumsuz sonuç yazımıza bakılabilir.

Etiket, Uyarı ve Tampon Kullanma Bilgisi: Toksik Şok Sendromu Uyarısı Hâlâ Gerekli mi?

Mülga 2013 tebliği, tamponların kullanma kılavuzunda toksik şok sendromuna (TSS) ilişkin ayrıntılı bir metne yer verilmesini, belirtiler görüldüğünde tamponun çıkarılıp doktora başvurulmasını ve tamponun günde 4–6 defa değiştirilmesini yazmayı zorunlu tutuyordu (m.8/3). Bu metin bugün mevzuatta aynen yer almaz. Ancak Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği, üreticinin tüketicilerin ürünün taşıdığı riskler hakkında yeterli ve etkin şekilde uyarılmasını sağlamasını ve yeterli uyarı yoksa ürünün kullanım süresi içindeki riskleri hakkında gerekli bilgileri vermesini ister (m.6/2-c, ç). Kanun da kullanıcıların risklerden sakınabilmeleri için gerekli bilgilerin sağlanmasını ve bu bilgiler ile kullanım talimatlarının Türkçe olmasını şart koşar (7223 m.7/1-g, ğ; 9/1-d, e).

Kanaatimizce tamponun kullanım süresine bağlı bilinen bir sağlık riskini Türkçe ve anlaşılır biçimde anlatmayan bir prospektüs, mülga tebliğdeki metni aynen taşımasa da bu genel yükümlülükler yönünden eleştiriye açıktır. Bununla birlikte uyarı yükümlülüğünün yerine getirilmiş olması, üreticiyi diğer yükümlülüklerden muaf tutmaz (GÜG Yön. m.6/3); uyarı, tasarımdan veya hammaddeden kaynaklanan bir riski tek başına gidermez.

İmalatçı, Fason Üretici, Market Markası, İthalatçı ve Dağıtıcı: Kim Hangi Yükümlülükte?

Hijyen kâğıdı ürünlerinde fason üretim ve özel markalı (market markası) satış yaygındır. Kanun imalatçıyı, ürünü imal ederek veya tasarımını ya da imalatını yaptırarak kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz eden kişi olarak tanımlar (7223 m.3/1-g). Ürünü kendi isim veya markası altında piyasaya arz eden ithalatçı ve dağıtıcı da imalatçı sayılır ve imalatçının yükümlülüklerinden sorumludur (m.11/1). Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği de ürüne kendi ismini veya markasını koyarak kendini imalatçı olarak sunan kişiyi “üretici” sayar (m.4/1-ğ-1). Bu nedenle market zinciri kendi markasıyla bebek bezi sattırıyorsa, fason üretici fabrikayla birlikte değil, kural olarak markanın sahibi olarak imalatçı konumundadır; fason üreticiye karşı hakları sözleşmeye ve genel hükümlere göre ayrıca değerlendirilir.

Dağıtıcı, imalatçı veya ithalatçının tespit edilemediği durumlarda yetkili kuruluşun bildiriminden itibaren on iş günü içinde imalatçı, ithalatçı veya bir önceki iktisadi işletmecinin bilgilerini vermezse imalatçı olarak kabul edilir (7223 m.11/2). Market ve toptancının konumu için mağazaya ve dağıtıcıya ürün güvenliği cezası yazımıza, pazaryeri satıcıları için pazaryeri satıcısı yazımıza, yabancı üreticinin temsilcisi için yetkili temsilci yazımıza bakılabilir.

Denetim, Numune, Savunma ve Kararlar: Piyasaya Arz Yasağı, Toplatma, Geri Çağırma ve GÜBİS İlanı

Yetkili kuruluş ürünleri depoda, nakil aracında, iş yerinde ve üretim tesisinde denetleyebilir, gerek duyduğu belge, bilgi ve kayıtları isteyebilir (7223 m.16/1); belge veya işaret kontrolü, duyusal inceleme, numune alma ve test yoluyla denetler ve bu işlemleri kayıt altına alır (m.16/2). Denetim günü yapılacaklar için Ticaret Bakanlığı denetimi geldi yazımıza bakılabilir.

Ciddi risk hâlleri dışında yetkili kuruluş, önlemlere ilişkin nihai kararı almadan önce iktisadi işletmeciye savunma için on iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verir; karar tebligatında gerekçeler, varsa çözüm önerileri, yasal itiraz yolları ve süreler belirtilir (7223 m.16/5; GÜG Yön. m.8/13–14). Ciddi risk hâlinde savunma süresi önlem uygulandıktan sonra verilir (GÜG Yön. m.8/13, ikinci cümle).

İşletmeci düzeltici önlemleri kendisi almazsa yetkili kuruluş; riskin bildirilmesini, uygunluğun sağlanmasını, ürünün Türkçe uyarılarla işaretlenmesini, ciddi risk belirtisi olan ürünün piyasaya arzının geçici olarak durdurulmasını, ciddi risk taşıyan ürünün piyasaya arzının durdurulmasını, piyasadan çekilmesini ve geri çağrılmasını, imhasını ve alınan önlemlerin bildirilmesini isteyebilir (7223 m.16/6). Geri çağırma, alınan diğer önlemlerin riskin ortadan kaldırılmasında yetersiz kaldığı durumda uygulanır (7223 m.19/1; GÜG Yön. m.8/7). Geri çağırmada işletmeci nihai kullanıcıya sorunun giderilmesi, perakende satış değerinin ödenmesi veya güvenli eş değer ürünle değiştirme seçeneklerinden en az birini sunar ve tüm masrafları üstlenir (m.19/3–4). Hijyen ürünlerinde onarım pratikte söz konusu olmadığından seçenek genellikle bedel iadesi veya değiştirmedir.

Alınan önlemler gazete veya internet haber sitesi dâhil ilan edilir (7223 m.16/8; GÜG Yön. m.10/1). Uygunsuzluğu tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil tedbirleri kendiliğinden alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye idari yaptırım uygulanmaz (7223 m.21/1). Gönüllü önlem süreci için gönüllü geri çağırma yazımıza, toplatma sonrası plan için düzeltici önlem planı yazımıza, ilanın güncellenmesi için GÜBİS ilanı yazımıza bakılabilir.

2026 İdari Para Cezaları: 7223 m.20 Hangi Bentle Uygulanır?

7223 sayılı Kanundaki tutarlar her yıl yeniden değerlenir. 2026 tutarları, 31/12/2025 tarihli ve 33124 dördüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ ile belirlenmiş ve 1/1/2026–31/12/2026 arasında geçerlidir. Aşağıdaki tablo hijyen ürünlerinde en sık karşılaşılabilecek bentleri gösterir.

Birinci fıkranın (c), (ç), (d) ve (e) bentlerindeki aykırılıklarda aynı fiil nedeniyle (a) ve (b) bentleri uygulanmaz (m.20/7). İki yıl içinde tekrar eden uygunsuzlukta ceza her tekrar için bir öncekinin iki katıdır (m.20/8; ayrıntı için tekerrür yazımıza bakılabilir). Para cezası idari önlemlerin uygulanmasına engel değildir (m.20/9), tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir (m.20/10) ve belirlenirken aykırılığın büyüklüğü ile işletmecinin ekonomik durumu dikkate alınır (m.20/11). Ödeme ve indirim konusundaki tartışmalar idari para cezasına itiraz yazımızda ele alınmıştır.

Karara Karşı Yol: Üst Makama Başvuru, İptal Davası, 60 Gün ve Yürütmenin Durdurulması

7223 sayılı Kanuna göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulur (m.22/2). Bu nedenle toplatma, piyasaya arz yasağı ve idari para cezası kararları sulh ceza hâkimliğinde değil, idare mahkemesinde dava edilir. Dava açma süresi idare mahkemelerinde altmış gündür (İYUK m.7/1) ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (m.7/2-a, 8/1).

Dava açmadan önce, dava süresi içinde işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi üst makamdan, yoksa işlemi yapan makamdan istenebilir; bu başvuru işleyen süreyi durdurur (İYUK m.11/1). Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret hâlinde süre yeniden işler ve başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (m.11/2–3). Dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (m.27/1). Yürütmenin durdurulması için işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte aranır (m.27/2).

Savunmanın hazırlanması için savunma yazısı rehberimize, ceza ve dava için idari para cezası ve iptal davası rehberimize bakılabilir. Bir kullanıcının zarar gördüğünü iddia ettiği dosyalarda imalatçı ve ithalatçının tazminat sorumluluğu (7223 m.6) ile kurtuluş hâlleri (m.21/2–4) için tazminat davasında savunma yazımıza, ceza sorumluluğu tartışmaları için güvensiz ürün nedeniyle yaralanma yazımıza bakılabilir.

Varsayımsal Örnekler: Fason Bebek Bezi, İthal Tampon ve Market Markalı Ped

Varsayımsal örnek 1 – fason bebek bezi: Bir market zinciri kendi markasıyla satılan bebek bezlerini yurt içindeki bir fabrikaya ürettirmektedir. Bir tüketici şikâyeti üzerine Bakanlık mağazadan numune alır; laboratuvar raporu bir partide cilt tahrişine yol açabilecek bir bulgu bildirir. Bu senaryoda ürünü kendi markasıyla piyasaya arz eden zincir imalatçı sayılır (7223 m.3/1-g, 11/1). Savunmada raporun hangi yönteme ve hangi kabul ölçütüne dayandığı, ölçütün bağlayıcı bir standarttan mı yoksa mülga tebliğden mi alındığı, parti ve numune eşleşmesi ve diğer partilerin test sonuçları ele alınır. Zincirin fason üreticiye karşı hakları, sözleşmedeki kalite ve test hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir.

Varsayımsal örnek 2 – ithal tampon: Bir ithalatçı, selüloz esaslı tamponları ithal etmek için TAREKS başvurusu yapar; başvuru fiili denetime yönlendirilir. İthalatçı yirmi iş günü içinde akredite laboratuvardan alınmış test raporunu yükleyemezse fiili denetim olumsuz sonuçlanır (2026/17 m.9/1, 9/4). Rapor yüklenmiş ve sonuç olumlu olmuşsa ithalatçı yine de ürünün Türkçe kullanım bilgisi ve uyarıları, ürün üzerindeki adı ve adresi ile on yıllık belge saklama yükümlülüğünden sorumludur (7223 m.9/1-ç, e, h; 2026/17 m.12/1).

Varsayımsal örnek 3 – market markalı ped ve dağıtıcı: Bir toptancı, kendi markası olmayan bir hijyenik pedi perakendecilere satmaktadır; Bakanlık, ürün üzerinde imalatçı veya ithalatçı bilgisinin bulunmadığını tespit eder ve toptancıdan tedarikçi bilgisini ister. Toptancı on iş günü içinde imalatçının veya bir önceki işletmecinin bilgilerini bildirmezse imalatçı olarak kabul edilir (7223 m.11/2). Bilgiler verilmişse toptancının durumu, ürünü bulundurmadan önce yapması gereken doğrulamalar bakımından değerlendirilir (m.10/1-a).

Bu örnekler bilgilendirme amacıyla kurgulanmıştır; gerçek bir firma veya karar anlatılmamaktadır. Her dosyanın sonucu kararın gerekçesine, test raporuna ve tedarik zincirindeki somut role göre değişir.

Sık Yapılan Hatalar ve Adım Adım Yol Haritası

Sık yapılan hatalar: 2017’de kaldırılan bildirim ve kayıt numarasını hâlâ zorunlu sanmak veya tersine, özel tebliğ kalktığı için hiçbir kural kalmadığını düşünmek; TAREKS referans numarasını uygunluk belgesi gibi kullanmak; market markalı üründe fason üreticinin sorumlu olacağını varsaymak; tekstil esaslı ürünlerde azo boyar madde testini atlamak; tamponda kullanım süresi ve risk bilgisini kısa tutmak; savunma süresini kaçırmak; ceza ödendiği için dava açma hakkının kalktığını düşünmek; toplatma kararı geldikten sonra satışa devam etmek.

1. Ürünün kullanım amacını ve sunumunu belirleyin: kâğıt ürünler mi, tıbbi cihaz mı, kozmetik mi?
2. Tedarik zincirindeki rolünüzü belirleyin: kendi markanızla mı satıyorsunuz, ithal mi ediyorsunuz, yalnız dağıtıcı mısınız (7223 m.3, 11)?
3. Ürün dosyası hazırlayın: hammadde ve bileşen listesi, kimyasal test raporları (2026/17 Ek-2 parametreleri), mikrobiyolojik ve cilt uyumluluğu testleri, risk değerlendirmesi.
4. Etiket ve talimatı kontrol edin: ad-adres, parti/seri, Türkçe kullanım bilgisi ve riskler; tamponda kullanım süresi ve sağlık riski bilgisi.
5. İthalatta TAREKS başvurusunu, akredite laboratuvar raporunu ve gümrüklü sahada çekilmiş görselleri önceden hazırlayın (2026/17 Ek-3).
6. Şikâyet ve iade kaydı tutun; partiler bazında numune alıp test edin (7223 m.7/1-d, 9/1-g).
7. Risk fark ederseniz yetkili kuruluşu bilgilendirin ve gönüllü önlemi değerlendirin (7223 m.7/1-h, 21/1; GÜG Yön. m.9).
8. Savunma yazısı gelirse süreyi takvime yazın, test raporunu ve numune tutanağını isteyin.
9. Karar gelirse ödeme süresi (bir ay), üst makama başvuru ve altmış günlük dava süresini birlikte planlayın.
10. Tedarikçi ve fason sözleşmelerine test, parti izlenebilirliği, geri çağırma maliyeti ve rücu hükümleri koyun.

Kurum içi düzen için ürün güvenliği uyum programı yazımıza, eksik miktar ve hazır ambalaj kuralları için hazır ambalajlı üründe eksik miktar yazımıza, temizlik kimyasalları için deterjan ve temizlik ürünleri yazımıza, belge ve etiket eksikliğinde giderme süresi için CE işareti ve Türkçe etiket eksikliği yazımıza bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hijyenik ped ve çocuk bezini hangi kurum denetler?

Ticaret Bakanlığının 14.10.2026 tarihli yetkili kuruluş listesi hijyenik ped, göğüs pedi, çocuk bezi, tampon ve tuvalet kâğıdını “kâğıt ürünler” grubunda Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğüne verir. Tıbbi cihaz veya kozmetik olarak piyasaya arz edilen ürünler Sağlık Bakanlığının alanındadır.

Hijyenik ped veya çocuk bezi için Bakanlığa bildirim zorunlu mu?

Hayır. Bildirim, kayıt numarası ve mesul müdür şartlarını içeren 2013 tarihli tebliğ (RG 31/10/2013-28807), 21/12/2017 tarihli ve 30277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle 23/12/2017’den itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Ürünün güvenli olması ise zorunludur (7223 m.5).

Bu ürünlere bugün hangi mevzuat uygulanır?

Ürüne özgü teknik düzenleme bulunmadığından güvenlik, Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliğine göre değerlendirilir (7223 m.5/3; GÜG Yön. m.2/1). Kimyasal kısıtlamalar bakımından KKDİK Ek-17, ithalatta 2026/17 sayılı Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği uygulanır.

İthal çocuk bezi ve ped TAREKS’e tabi mi?

9619 pozisyonundaki tampon, hijyenik ped, göğüs pedi ve çocuk bezi 2026/17 sayılı Tebliğin Ek-2’sinde yer alır ve TAREKS’te risk analizine göre KKDİK yönünden denetlenebilir. Fiili denetime yönlendirilen başvuruda belgeler başvuru günü dâhil yirmi iş günü içinde yüklenir (m.9/1).

TAREKS’te hangi kimyasallar kontrol edilir?

Tebliğ ekine göre kâğıt ve selüloz esaslı ürünlerde nonilfenol ve nonil fenol etoksilatları, PAH, DOK ve fitalat; sentetik, suni lif veya diğer tekstil esaslı alt pozisyonlarda bunlara ek olarak azo boyar maddeler parametre olarak sayılır. Sınır değerler KKDİK Ek-17’nin ilgili girişlerindedir.

TAREKS’ten geçen ürün güvenli sayılır mı?

Hayır. TAREKS referans numarası ürünün mevzuata uygun veya güvenli olduğu anlamına gelmez ve uygunluğun ispatı olarak kullanılamaz (2026/17 m.12/2–3). İthalatçı ilgili tüm mevzuata uygunluktan 7223 sayılı Kanun uyarınca sorumludur (m.12/1).

Tamponda toksik şok sendromu uyarısı zorunlu mu?

Mülga 2013 tebliği bu uyarının metnini belirliyordu (m.8/3); bugün aynı metin zorunlu değildir. Ancak üretici, ürünün riskleri hakkında tüketicileri yeterli ve etkin şekilde uyarmak ve gerekli bilgileri Türkçe vermekle yükümlüdür (GÜG Yön. m.6/2-c, ç; 7223 m.7/1-g, ğ).

Market markalı bebek bezinde sorumlu kim?

Ürünü kendi isim veya ticari markası ile piyasaya arz eden kişi imalatçıdır; ürünü kendi markasıyla arz eden dağıtıcı ve ithalatçı da imalatçı sayılır (7223 m.3/1-g, 11/1). Fason üreticiye karşı haklar sözleşme ve genel hükümlere göre ayrıca değerlendirilir.

Güvensiz hijyen ürünü için ceza ne kadar?

Genel ürün güvenliği mevzuatının ürün güvenliğine ilişkin hükümlerine aykırı ürünü arz eden imalatçı veya ithalatçıya 2026’da 434.505–4.345.058 TL idari para cezası verilebilir (7223 m.20/1-a; Tebliğ 2026/13). Dağıtıcının doğrulama ve bulundurmama yükümlülüklerine aykırılıkta tutar 60.830–608.307 TL’dir (m.20/1-e).

Toplatma kararına karşı dava süresi ne kadar?

Karar ve idari para cezasına karşı idare mahkemesinde dava açılır (7223 m.22/2). Süre altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar (İYUK m.7, 8). Dava açmak kararı kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir (İYUK m.27).

Kendiliğimden toplatırsam ceza alır mıyım?

Uygunsuzluğu kendisi tespit edip yetkili kuruluşun talebi ve uyarısı olmadan geri çağırma dâhil gerekli tedbirleri alan ve uygunsuzluğu tamamen gideren işletmeciye 7223 sayılı Kanundaki idari yaptırımlar uygulanmaz (m.21/1).

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Hukukçular Evi Ankara; hijyenik ped, çocuk bezi, tampon ve diğer kâğıt ürünlerine ilişkin dosyalarda ürünün hangi rejime girdiğinin ve tedarik zincirindeki rolün değerlendirilmesi, test raporu ve numune incelemesi, savunma, TAREKS’te olumsuz sonuç, piyasaya arz yasağı, toplatma ve idari para cezasına karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması ile tedarik ve fason üretim sözleşmeleri konularında hukuki destek sağlar. Ürün güvenliği rehberlerinin tamamı için Piyasa Gözetimi ve Denetimi Rehberi, GÜBİS ilanları için GÜBİS Rehberi sayfalarına bakılabilir. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.

Mevzuat ve kaynaklar: 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12/03/2020-31066) m.3, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 16, 19, 20, 21, 22 ve Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/13 sayılı Tebliğ (RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer); Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (RG 11/03/2021-31420) m.2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10; Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/17; RG 31/12/2025-33124, 4. mükerrer) m.1, 3–6, 8–13, 15, 16, Ek-1, Ek-2 sıra 57–72, Ek-3; KKDİK Yönetmeliği (RG 23/06/2017-30105 mükerrer) m.57, Ek-17; Tampon, Hijyenik Ped, Göğüs Pedi, Çocuk Bezi ve Benzeri Ürünlerin Üretimi, İthalatı, Piyasa Gözetimi ve Denetimi ile Bildirim Esaslarına Dair Tebliğ (RG 31/10/2013-28807; mülga) ve yürürlükten kaldırılmasına ilişkin Tebliğ (RG 21/12/2017-30277); Sağlık Bakanlığının 2010 tarihli tebliği (RG 17/06/2010-27614; mülga, RG 31/10/2013-28807); 2577 sayılı İYUK m.7, 8, 11, 27; Ticaret Bakanlığı Yetkili PGD Kuruluşları ve Sorumlu Oldukları Ürün Grupları listesi (14/10/2026); GÜBİS 30/04/2026–30/10/2026 ilanları (firma adı içermeyen özet). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.