Depoda veya Konteynerde Kaçak Elektronik Sigara Çıktı: Depo Kiracısı, İthalatçı, Gümrük Müşaviri ve Taşıyıcı Ne Kadar Sorumlu? 5607 m.3/1, 3/5, 3/7, m.5 Etkin Pişmanlık ve 2149 Sayılı CB Kararı (2026)
31 Ekim 2026

Depoda veya Konteynerde Kaçak Elektronik Sigara Çıktı: Depo Kiracısı, İthalatçı, Gümrük Müşaviri ve Taşıyıcı Ne Kadar Sorumlu? 5607 m.3/1, 3/5, 3/7, m.5 Etkin Pişmanlık ve 2149 Sayılı CB Kararı (2026)

Ticaret Bakanlığı 31 Ekim 2026’da, Gümrükler Muhafaza ekiplerinin İstanbul’da Sarıyer’deki bir depoda 46 bin 200, Ambarlı Limanı’na gelen bir konteynerde 95 bin 900 olmak üzere toplam 142 bin 100 adet elektronik sigara cihazı ele geçirdiğini, ürünlerin piyasa değerinin 310 milyon 579 bin TL olduğunu ve soruşturmaların İstanbul Anadolu ile Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıklarında sürdüğünü açıkladı (son dakika haberimiz). Bu yazı, böyle bir dosyada adı geçen kişilerin — depo sahibi veya kiracısı, ithalatçı ya da alıcı firma, gümrük müşaviri, taşıyıcı ve satıcılar — hukuki durumunu ele alıyor: ithalat yasağının dayanağı olan 2149 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 3. maddesinin birinci, beşinci ve yedinci fıkraları arasındaki fark, “bilerek” unsurunun ispatı, piyasa değeri ile gümrüklenmiş değer ayrımı, etkin pişmanlık, el konulan ürünlerin imhası ve gözaltı ile tutuklama süreleri kanun metinleri üzerinden açıklanıyor. Yazı, açıklamada adı geçmeyen hiçbir kişi hakkında suç isnadı içermez; soruşturma evresindeki herkes masumiyet karinesinden yararlanır (Anayasa m.38/4).

Somut bir dosyanızla ilgili görüşmek ister misiniz?

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Kısa cevap: Elektronik sigara, cihazı, aksamı ve solüsyonu 2149 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 25 Şubat 2020’den beri ithali yasak eşyadır. Gümrükten geçirilmeden sokulan veya sokulmaya çalışılan ürün için 5607 sayılı Kanun’un 3. maddesi uygulanır; teşebbüs tamamlanmış suç gibi cezalandırılır (m.3/22). Depoda ele geçen ürün bakımından belirleyici soru, kişinin ürünün kaçak veya ithali yasak olduğunu bilerek ve — beşinci fıkra bakımından — ticari amaçla saklayıp saklamadığıdır. Hangi fıkranın uygulanacağı ceza aralığını (1–3 yıl, 1–5 yıl veya 2–6 yıl hapis) ve etkin pişmanlık imkânını doğrudan değiştirir. El konulan elektronik sigaralar numune alınarak imha edilir (m.11/5). Gözaltı süresi kural olarak 24 saat, toplu suçlarda en fazla dört gündür; tutuklama kararına itiraz süresi iki haftadır (CMK m.91, 268).

Depoda veya konteynerde ele geçen ürün nedeniyle soruşturma mı başladı?

İlk ifade, el koyma tutanağı ve numune işlemleri bu dosyalarda sonucu belirler. Eşyayla bağlantınızı, hangi fıkranın gündeme geldiğini ve etkin pişmanlık seçeneğini birlikte değerlendirelim: Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

31 Ekim 2026 Açıklaması: Ne Açıklandı, Ne Açıklanmadı?

Ticaret Bakanlığının açıklaması iki ayrı olayı birlikte duyuruyor. Birincisinde İstanbul Anadolu Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü, risk analizi ve hedefleme çalışmaları sonucunda Sarıyer’deki bir depoda arama yapmış; ikincisinde İstanbul Avrupa Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü, Türkiye’ye giriş yapmak üzere Ambarlı Limanı’na gelen ve riskli değerlendirilen bir konteyneri kontrole tabi tutmuştur. Açıklamada iki soruşturmanın İstanbul Anadolu ve Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıkları nezdinde sürdüğü belirtiliyor; hangi dosyanın hangi başsavcılıkta olduğu, şüpheli sayısı, gözaltı veya tutuklama bilgisi ise paylaşılmamış.

Açıklamadaki bilgiler ve açıklamada yer almayanlar

KonuAçıklamadaHukuki önemi
Ele geçirilen ürün142.100 adet elektronik sigara cihazı (46.200 + 95.900)Ürünün niteliği bilirkişi incelemesiyle kesinleşir; solüsyon veya aksam ayrıca sayılmamış
DeğerPiyasa değeri toplam 310.579.000 TL (118.445.000 + 192.134.000)Ceza ve etkin pişmanlık hesabında piyasa değeri değil, gümrüklenmiş değer esas alınır
YerSarıyer’de depo; Ambarlı Limanı’nda konteynerDepoda “saklama”, limanda “ülkeye sokma/teşebbüs” tartışması öne çıkar
Soruşturma makamıİstanbul Anadolu ve Büyükçekmece Cumhuriyet BaşsavcılıklarıDosya eşleştirmesi açıklamada yok
Şüpheli, gözaltı, tutuklamaBilgi verilmediKimse hakkında isnat veya karar açıklanmış değil
Uygulanan kanun maddesiBelirtilmediNitelendirme soruşturmada yapılacak

Bu yazıda, açıklamadaki bilgilerin ötesinde olaya ilişkin bir varsayımda bulunmuyoruz. Aşağıdaki değerlendirmeler, aynı türden dosyalarda uygulanan kanun hükümlerini açıklamaya yöneliktir. Elektronik sigaranın satış, reklam, kapalı alan ve yolcu beraberi getirme kuralları gibi genel rejimi elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri rehberimizde ayrıca anlatılmıştır; bu yazı yalnızca kaçakçılık soruşturmasına odaklanıyor.

Yasak Nereden Geliyor? 2149 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve Yetki Dayanağı

Elektronik sigaranın ithalat yasağı bir kanun maddesinde değil, 25 Şubat 2020 tarihli ve 31050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2149 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan “Elektronik Sigara ve Benzeri Cihazlar ile Bazı Tütün Mamulleri ve Tütün Mamulünü Taklit Eder Tarzda Kullanılan Mamullerin İthaline İlişkin Karar”da yer alıyor. Kararın yürürlüğe konulması 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 55. maddesine dayandırılmış; Karar yayımı tarihinde, yani 25 Şubat 2020’de yürürlüğe girmiştir.

2149 sayılı Kararın maddeleri ve anlamı

MaddeKonuKişi ve şirketler bakımından anlamı
m.1/1Sigara, sarmalık kıyılmış tütün, pipoluk ve nargilelik tütün mamulü, puro ve sigarillo dışındaki tütün mamulleri ile ısıtılarak ya da yakılarak tüketilenler ve nikotin içersin içermesin tütün mamulünü taklit eden elektronik sigara ve elektronik nargile dahil her türlü mamul ile bunların cihaz, aksam, yedek parça ve solüsyonlarının ithali yasaktırCihazın kendisi kadar kartuş, likit, batarya gibi parçalar da yasak kapsamındadır; “nikotinsiz” olması sonucu değiştirmez
m.1/2Ticaret Bakanlığı, ithali yasaklanan eşyanın yolcu beraberinde girişine ve transitine ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidirYolcu beraberi sınırlar Bakanlık düzenlemesiyle belirlenir; sınırı aşan ticari nitelikteki eşya için 5607 m.6/4 uyarınca 3. madde uygulanır
m.2Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer25.02.2020’den sonraki her ithalat girişimi yasak kapsamındadır
m.3Kararı Ticaret Bakanı yürütürGümrük ve muhafaza işlemleri Ticaret Bakanlığı birimlerince yürütülür

4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun’un 2. maddesinin altıncı fıkrası da 6487 sayılı Kanunla eklenen cümleyle “tütün içermeyen ancak tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan her türlü nargile ve sigara”yı tütün ürünü kabul eder. Bu tanım, 4207 sayılı Kanun’un satış ve kullanım yasakları bakımından önemlidir; ancak kaçakçılık suçu bakımından 5607 sayılı Kanun’un kendi tanımları ve fıkraları uygulanır.

Değerlendirmemize göre yasağın bir Cumhurbaşkanı Kararına dayanması, 5607 sayılı Kanun’un 3. maddesinin yedinci fıkrasındaki “ithali kanun gereği yasak olan eşya” ifadesi bakımından savunmada tartışılabilecek bir noktadır: Kararın dayanağı Gümrük Kanunu’nun 55. maddesi olduğundan yasağın kanuna dayandığı da ileri sürülebilir. Bu tartışmanın sonucu, cezanın 2–6 yıl aralığında mı, yoksa birinci veya beşinci fıkradaki aralıklarda mı belirleneceğini ve etkin pişmanlık indiriminden yararlanılıp yararlanılamayacağını etkiler.

Hangi Fıkra Uygulanır? 5607 Sayılı Kanun’da Nitelendirme

Kaçakçılık soruşturmalarında en önemli hukuki karar, fiilin 3. maddenin hangi fıkrasına girdiğidir. Aynı ürün ve aynı miktar için farklı fıkralar çok farklı sonuçlar doğurur. Aşağıdaki tablo, elektronik sigara dosyalarında gündeme gelen fıkraları kanun metnine göre gösteriyor.

Elektronik sigara dosyalarında gündeme gelen fıkralar

FıkraKanuni tanım (özet)CezaEtkin pişmanlık (m.5/2)
3/1Eşyayı gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye sokmak; gümrük kapıları dışından sokmada artırım1–5 yıl hapis, 10.000 güne kadar adli para cezasıUygulanabilir
3/2Aldatıcı işlem ve davranışlarla gümrük vergilerini kısmen veya tamamen ödemeksizin ülkeye sokmak2–5 yıl hapis, 10.000 güne kadar adli para cezasıUygulanabilir
3/51–4. fıkralardaki fiillere iştirak etmeksizin, kaçak eşyayı bilerek ve ticari amaçla satın almak, satışa arz etmek, satmak, taşımak veya saklamak1–3 yıl hapis, 5.000 güne kadar adli para cezasıUygulanabilir
3/7İthali kanun gereği yasak eşyayı ülkeye sokmak; bu özelliğini bilerek satın almak, satışa arz etmek, satmak, taşımak veya saklamak (fiil daha ağır bir suç oluşturmuyorsa)2–6 yıl hapis, 20.000 güne kadar adli para cezasıUygulanmaz (m.5/2 “yedinci fıkrası hariç”)
3/18Bandrolsüz veya taklit bandrollü tütün mamulü, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri ticari amaçla üretmek, bulundurmak, nakletmek, satmak3–6 yıl hapis, 20.000 güne kadar adli para cezasıUygulanabilir

Isıtılmış tütün ürünleri tütün içerdiğinden tütün mamulü niteliği taşır ve bandrol hükmü bu ürünler için gündeme gelir. Tütün içermeyen elektronik sigara cihazı ve likitlerin ise 3/18 kapsamındaki “tütün mamulü” sayılıp sayılmayacağı tartışmalıdır; 5607 sayılı Kanun’un 11. maddesinin beşinci fıkrası, elektronik sigarayı tütün mamullerinden ayrı olarak saymaktadır. Değerlendirmemize göre bu ayrım, kanun koyucunun elektronik sigarayı tütün mamulünden farklı bir kategori olarak gördüğüne işaret eder ve bandrol hükmünün kıyas yoluyla genişletilmemesi gerektiğini destekler (TCK m.2/3 kıyas yasağı).

Somut dosyada savcılık hangi fıkrayı esas alırsa alsın, şüpheli veya müdafii, iddianame düzenlenmeden önce dilekçeyle nitelendirmeye ilişkin görüşünü dosyaya sunabilir. Nitelendirmenin erken aşamada tartışılması, tutuklama değerlendirmesinde “verilmesi beklenen ceza ile ölçülülük” ölçütü (CMK m.100/1) bakımından da önemlidir.

Konteynerde Yakalama: Teşebbüs, Beyan ve İthalatçının Konumu

Ambarlı örneğinde olduğu gibi Türkiye’ye giriş yapmak üzere limana gelen bir konteynerde yakalanan eşya bakımından fiil henüz “ülkeye sokma” aşamasındadır. 5607 sayılı Kanun’un 3. maddesinin yirmi ikinci fıkrası, yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiillerin teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış gibi cezalandırılacağını öngörür. Bu nedenle eşyanın gümrük işleminden önce yakalanmış olması, TCK’nın genel teşebbüs indirimini (TCK m.35) bu dosyalarda uygulanabilir kılmaz.

Konteynerdeki eşyanın kime ait olduğu ve gümrüğe nasıl beyan edildiği, sorumluluğun dağılımında belirleyicidir. Beyannamede farklı bir eşya gösterilmiş olması, aldatıcı davranış iddiasını gündeme getirebilir. Buna karşılık, alıcı olarak gösterilen firmanın siparişle ilgisi bulunmadığı, adının izinsiz kullanıldığı veya konteynerin içeriğinden haberdar olmadığı durumlarda, kastın bulunmadığı yazışma, ödeme ve sipariş kayıtlarıyla ortaya konulmalıdır. Kaçakçılık suçları kasten işlenebilen suçlardır; taksirle kaçakçılık tanımlanmamıştır.

Yabancı ülkelerden gelen yasak eşyanın yükleme veya taşıma belgelerinde açıkça belirtilerek gümrüğe getirilmesi hâlinde 5607 sayılı Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrası, eşyanın teminat altında geldiği yere veya başka bir ülkeye iade ve sevk edilmesini öngörür. Bu hüküm, yasak eşyanın gizlenmeden, belgelerde açıkça gösterilerek getirildiği istisnai durumlar içindir ve kaçakçılık kastıyla gizlenen eşyaya uygulanmaz.

Depoda Yakalama: “Bilerek Saklama” Nasıl İspatlanır?

Sarıyer örneğindeki gibi bir depoda ele geçen ürünler bakımından soru, eşyayı kimin, hangi bilgiyle ve hangi amaçla bulundurduğudur. Beşinci fıkra kaçak eşyanın “bu özelliğini bilerek ve ticarî amaçla” saklanmasını, yedinci fıkranın ikinci cümlesi ise ithali yasak eşyanın “bu özelliğini bilerek” saklanmasını arar. Her iki hâlde de bilme unsuru cezalandırmanın ön şartıdır.

Depo dosyalarında incelenen deliller

DelilNeyi göstermeye yararŞüpheli lehine/aleyhine önemi
Kira sözleşmesi ve depo işletme kayıtlarıDeponun kimin kullanımında olduğuMalik ile fiilî kullanıcının ayrılmasını sağlar
Giriş-çıkış, kamera ve araç kayıtlarıEşyanın ne zaman, kimin aracıyla getirildiğiDepoya hiç girmemiş malikin konumunu netleştirir
Sevk irsaliyesi, fatura, ödeme kayıtlarıEşyanın satın alındığı kaynak ve bedelGümrüklenmiş olduğuna inanmak için makul neden bulunup bulunmadığı
Mesaj ve sipariş yazışmalarıSatış organizasyonu ve ticari amaçTicari amaç ve “bilerek” unsurunun en güçlü delilidir
Ürün ambalajı ve etiketlerÜrünün menşei ve niteliğiBilirkişi incelemesinin konusu; nikotin içeriği sonucu değiştirmez

Depoyu kiraya vermiş olmak, eşyanın içeriğini bilmeyen malik için tek başına suçun unsuru değildir. Benzer şekilde, depoda çalışan bir işçinin eşyanın kaçak olduğunu bilmeden yükleme-boşaltma yapması da kastı göstermez. Ancak aynı kişilerin satış yazışmalarına katılması, eşyanın değerinin çok altında ödeme yapılması ya da faturasız ve belgesiz teslimlerin süreklilik göstermesi, uygulamada bilme unsurunun kabulüne yol açan olgulardır.

Kimleri Etkiliyor? Gruplara Göre Sorumluluk

Dosyada yer alabilecek kişiler bakımından hukuki tablo

GrupGündeme gelebilecek hükümDikkat edilecek nokta
İthalatçı / alıcı firma ortakları5607 m.3/1, 3/2 veya 3/7; tüzel kişi bakımından TCK m.60 ve 5607 m.4/3Ceza sorumluluğu şahsidir; şirket ortaklığı tek başına yetmez, fiile katılım gerekir
Şirket yöneticisiYukarıdaki hükümler (iştirak hâlinde)Talimat, onay ve ödeme süreçlerindeki rolü incelenir
Gümrük müşaviri ve çalışanıİştirak hâlinde ilgili fıkra; m.4/4 artırımıMeslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanma cezayı yarı oranında artırır
Taşıyıcı, şoför, nakliye firmasım.3/5 veya 3/7 ikinci cümle (taşıma)Taşıtın el konulması ve müsaderesi ayrıca 5607 m.10 ve m.13’e tabidir
Depo kiracısı / işletenim.3/5 veya 3/7 ikinci cümle (saklama)Bilerek saklama ispatlanmalıdır
Satıcı ve dağıtıcılarm.3/5 veya 3/7 ikinci cümle (satış, satışa arz)İnternet satışında 4207 sayılı Kanun’un elektronik ortamda satış yasağı ayrıca uygulanır
Görevli kamu personelim.4/4 ve 4/6Kasten göz yuman görevli müşterek fail sayılır

Benzer bir yapı, gümrükte el konulan ürünlerin başka türleri için de geçerlidir; tıbbi cihaz ve kozmetik ürünlerinde aynı hükümlerin nasıl uygulandığını kaçak tıbbi cihaz ve kozmetik ithalatı yazımızda ele aldık. İthalatçı ve yöneticinin ürün güvenliği kaynaklı ceza sorumluluğu ise güvensiz ürün nedeniyle ceza sorumluluğu yazımızda anlatılmıştır.

Şirketinizin adı bir kaçakçılık dosyasında mı geçiyor?

Beyanname, sipariş ve ödeme kayıtlarının dosyaya nasıl sunulacağını, yöneticilerin ifade sürecini ve tüzel kişi bakımından güvenlik tedbirlerini birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Nitelikli Hâller ve Artırımlar: Örgüt, Birlikte İşleme, Fahiş Değer

5607 sayılı Kanun’daki artırım ve indirim hükümleri

HükümKoşulEtki
m.3/10Eşyanın akaryakıt, tütün, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol veya alkollü içki olmasıCeza yarısından iki katına kadar artırılır, en az üç yıl
m.3/23Eşyanın değerinin fahiş olması / hafif veya pek hafif olmasıYarısından bir katına kadar artırım / yarısına veya üçte birine kadar indirim
m.4/1Suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesiCeza iki kat artırılır
m.4/2Üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesiCeza yarı oranında artırılır
m.4/3Tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde veya yararına işlenmesiTüzel kişiye özgü güvenlik tedbirleri
m.4/4Görevliler tarafından veya meslek ve sanatın sağladığı kolaylıklardan yararlanarak işlenmesiCeza yarı oranında artırılır
m.4/7Eşyanın çevre veya toplum sağlığını tehdit edecek nitelikte olması (fiil daha ağır suç oluşturmuyorsa)Hapis cezası on yıldan az olamaz

Açıklamadaki 310,5 milyon TL’lik piyasa değeri, kamuoyunda fahiş değer artırımının (m.3/23) tartışılmasına yol açabilir. Kanun “fahiş” kavramını tanımlamamıştır; değerin hangi ölçüyle belirleneceği ve fahiş sayılıp sayılmayacağı yargılamada değerlendirilir. Toplum sağlığı hükmü (m.4/7) ise hapis cezasının alt sınırını on yıla çıkaran ağır bir hükümdür. Değerlendirmemize göre bu hükmün uygulanması, eşyanın toplum sağlığını tehdit edecek nitelikte olduğunun somut bilirkişi tespitiyle ortaya konulmasını gerektirir; bakanlık açıklamalarındaki genel “toplum sağlığı” ifadesi bu tespitin yerine geçmez. Hangi artırımın uygulanacağı her dosyada ayrıca tartışılmalıdır.

Piyasa Değeri, Gümrüklenmiş Değer ve Kaim Değer

Değer kavramları ve kullanıldıkları yer

KavramTanımNerede kullanılır
Piyasa değeriÜrünün iç piyasada satış değeriBakanlık açıklamaları; fahiş değer tartışmasında bir veri olarak
Gümrüklenmiş değerİthal eşyası için CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamı (5607 m.2/1-b)Etkin pişmanlıkta ödenecek tutar (m.5/2), kaim değer (m.15)
Kaim değerMüsadere edilemeyen eşyanın yerine geçen değer; 5607 m.15’e göre gümrüklenmiş değerEşya elden çıkarılmışsa değer müsaderesi
Taşıt değeriKara taşıtında kasko değeri, deniz taşıtında sigorta değeri, diğerlerinde piyasa değeri (m.10/5)Alıkonulan taşıt için teminat

Bu ayrım uygulamada sıkça karıştırılır. Piyasa değeri, ürünün Türkiye’de perakende satışında ulaşacağı fiyattır ve kaçak ürünlerde gümrüklenmiş değerin çok üzerinde olabilir. Etkin pişmanlıkta ödenecek tutar ise piyasa değeri üzerinden değil, gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanır. Elektronik sigara gibi ithali yasak eşyada gümrük vergilerinin nasıl hesaplanacağı ayrıca teknik bir konudur ve bilirkişi raporuyla belirlenir.

Etkin Pişmanlık: Kimler Yararlanabilir, Ne Ödenir?

5607 sayılı Kanun’un 5. maddesi iki ayrı etkin pişmanlık düzenler. Birinci fıkraya göre, 3. maddedeki suçlardan birine iştirak etmiş kişi resmî makamlar haber almadan önce fiili, diğer failleri ve kaçak eşyanın saklandığı yerleri merciine haber verir ve bu bilgi faillerin yakalanmasını veya eşyanın ele geçirilmesini sağlarsa cezalandırılmaz; haber alındıktan sonra fiilin bütünüyle ortaya çıkmasına yardım eden kişinin cezası üçte iki oranında indirilir.

İkinci fıkra ise bir ödeme indirimi öngörür: Yedinci fıkra hariç 3. maddedeki suçlardan birini işleyen kişi, suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Hazineye soruşturma evresi sona erinceye kadar öderse cezası yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar öderse üçte bir oranında indirilir. Bu imkân, soruşturmada savcı, kovuşturmada hâkim tarafından şüpheliye veya sanığa ihtar edilir. Üçüncü fıkraya göre ödeme indirimi mükerrirler hakkında ve suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde uygulanmaz.

Varsayımsal örnek: Bir şüpheli hakkında depoda ele geçen ürünler nedeniyle beşinci fıkradan soruşturma yürütüldüğünü ve bilirkişinin eşyanın gümrüklenmiş değerini 2.000.000 TL olarak belirlediğini varsayalım. Şüpheli soruşturma sona ermeden 4.000.000 TL öderse, mahkûmiyet hâlinde belirlenecek ceza yarı oranında indirilir. Aynı dosyada nitelendirme yedinci fıkraya göre yapılırsa ödeme indirimi uygulanmaz; bu nedenle nitelendirme tartışması ödeme kararından önce yapılmalıdır. Örgüt isnadı varsa yine ödeme indirimi uygulanmaz.

Etkin pişmanlık nedeniyle cezaya hükmolunmaması veya kamu davasının düşmesi, suç konusu eşya bakımından müsadere hükümlerinin uygulanmasına engel değildir (m.13/2). Yani ödeme yapılması, ele geçen elektronik sigaraların iadesi sonucunu doğurmaz; zaten ithali yasak eşyanın müsaderesi TCK m.54/4 uyarınca da zorunludur.

El Koyma, İmha ve Tasfiye: Ele Geçen Ürünlerin Akıbeti

El koymadan tasfiyeye işleyen süreç

AşamaKuralDayanak
Arama ve el koymaKaçak eşya bulunduğundan şüphe edilen kap, ambalaj ve taşıtlarda arama ve el koyma CMK’ya göre yapılır; gümrük kapılarında gümrük görevlilerince arama yapılabilir5607 m.9; CMK m.116 vd., 127
Tutanak ve teslimEşya; miktarı, cinsi, markası, tipi, modeli ve seri numarası gibi özellikleri gösteren tutanakla gümrük idaresine teslim edilir5607 m.11/1
İmhaElektronik sigara, elektronik nargile ve bunların cihaz, aksam, yedek parça ve solüsyonları numune alınarak veya ayırt edici bilgileri tespit edilerek tutanağa bağlanıp imha edilir5607 m.11/5
Diğer eşyada tasfiyeEl koymadan itibaren altı ay, bozulma tehlikesi veya külfet varsa bir ay içinde hâkim/mahkeme tasfiye kararı verir5607 m.16/1
İade hâlindeSatılarak tasfiye edilen eşyanın bedeli kanuni faiziyle, imha edilen eşyanın bedeli genel bütçeden hak sahibine ödenir5607 m.16/2
Malvarlığına el koymaKaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezası gerektiren suçlarda taşınmaz, araç, hesap ve diğer değerlere el konulabilirCMK m.128/1, 128/2-d

Elektronik sigaralar bakımından imha, yargılama sonucu beklenmeden yapılır. Bu nedenle ürünün niteliğine, sayısına ve içeriğine ilişkin her itirazın numune alınmadan ve imhadan önce dosyaya sunulması gerekir. El koyma tutanağında sayım hatası, numune alınmaması ya da ayırt edici bilgilerin eksik tespiti, sonradan telafi edilemeyecek ispat sorunlarına yol açar. Zilyetliğindeki eşyaya el konulan kişi, CMK m.127/4 uyarınca her zaman hâkimden karar verilmesini isteyebilir; muhafazasına gerek kalmayan veya müsadereye tabi olmayacağı anlaşılan eşyanın iadesi CMK m.131’e göre istenebilir.

Malvarlığına el koyma ve hesap blokesine ilişkin anayasal ölçütler için el koyma ve hesap blokesi yazımıza bakabilirsiniz. Gümrük vergisi ve idari para cezası boyutunda ise gümrükte uzlaşma rehberimiz yol gösterir.

Tüzel Kişi, Müsadere ve Şirket Yöneticileri

Türk hukukunda tüzel kişilerin ceza sorumluluğu yoktur; ancak suçun tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde veya yararına işlenmesi hâlinde ona özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur (5607 m.4/3). TCK m.60’a göre bir kamu kurumunun verdiği izne dayalı faaliyette bulunan özel hukuk tüzel kişisinin organ veya temsilcilerinin iştirakiyle ve iznin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle tüzel kişi yararına işlenen kasıtlı suçlardan mahkûmiyet hâlinde iznin iptaline karar verilir; müsadere hükümleri de yararına işlenen suçlarda tüzel kişilere uygulanır. Hâkim, bu tedbirlerin fiile nazaran daha ağır sonuçlar doğuracağı durumlarda tedbire hükmetmeyebilir (TCK m.60/3).

TCK m.54/1’e göre suçta kullanılan veya suçtan meydana gelen eşya, iyiniyetli üçüncü kişilere ait olmamak koşuluyla müsadere edilir. Kaçak eşya taşımasında kullanılan taşıma araçlarının müsaderesi için ise 5607 m.13/1 ek koşullar arar: gizli tertibat kullanılması, kaçak eşyanın aracın yükünün tamamını veya ağırlıklı kısmını oluşturması ya da eşyanın ithali yasak veya toplum sağlığı açısından zararlı olması. Elektronik sigara ithali yasak eşya olduğundan, bu son koşul bakımından taşıt müsaderesi tartışması gündeme gelebilir; ancak müsadere için taşıtın “bilerek” kullanılması gerekir.

Gözaltı, Tutuklama ve Adli Kontrol Süreleri

Kaçakçılık soruşturmasında işleyen süreler

AşamaSüre veya kuralDayanak
GözaltıYakalama anından itibaren 24 saat (en yakın hâkime gönderilme için zorunlu süre hariç, bu süre 12 saati aşamaz)CMK m.91/1
Toplu suçlarda uzatmaSavcının yazılı emriyle, her defasında bir günü geçmemek üzere üç günCMK m.91/3
Kolluk amirince gözaltı (suçüstü)5607 m.3 suçlarında 24 saate kadar, toplu suçlarda 48 saate kadar; hâkim önüne en geç 48 saat, toplu suçlarda 4 günCMK m.91/4-f
Gözaltına itirazYakalanan, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi, birinci veya ikinci derece kan hısımı sulh ceza hâkimine başvurabilirCMK m.91/5
TutuklamaKuvvetli suç şüphesi + tutuklama nedeni; ölçülülük ve adli kontrolün yetersizliği gerekçelendirilirCMK m.100, 101
Adli kontrolYurt dışı yasağı, imza, teminat gibi yükümlülüklerCMK m.109
Tutuklamaya itirazKararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta; itiraz sulh ceza hâkimliğinde numara olarak izleyen hâkimlikçe incelenirCMK m.268

Kaçakçılık suçları CMK m.100/3’teki katalog suçlar arasında değildir; bu nedenle tutuklama nedeni “var sayılamaz”, kaçma veya delil karartma şüphesini gösteren somut olguların kararda gösterilmesi gerekir. Katalog dışı suçlarda tutuklama gerekçesi konusunda Anayasa Mahkemesinin yaklaşımını katalog dışı suçta tutuklama haberimizde özetledik. Tutuklama ile adli kontrol arasındaki seçim için kaçakçılık operasyonu sonrası tutuklama yazımız ile uyuşturucu operasyonu sonrası tutuklama analizimiz de karşılaştırmalı bir çerçeve sunuyor.

Şüpheli ve Yakınlarının Hakları

Soruşturmanın her aşamasında masumiyet karinesi geçerlidir: suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz (Anayasa m.38/4). Bakanlık açıklamasında yer alan “kaçakçılık faaliyetleri” ifadesi, dosyadaki herhangi bir kişi hakkında hüküm niteliği taşımaz.

  • Bilgilendirilme ve susma hakkı: İfade alınırken isnat anlatılır, müdafi seçme hakkı ve açıklamada bulunmama hakkı bildirilir (CMK m.147/1-b, c, e).
  • Müdafi: Müdafi seçemeyen ve isteyen şüpheliye baro tarafından müdafi görevlendirilir (CMK m.147/1-c).
  • Yakınlara haber: Yakalama, gözaltı ve sürenin uzatılması savcının emriyle bir yakına gecikmeksizin bildirilir (CMK m.95/1); yabancı uyruklu şüphelide karşı çıkmazsa konsolosluğa bildirim yapılır (m.95/2).
  • Lehe delil toplanması: Şüpheli, şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebilir (CMK m.147/1-f).
  • Dosya incelemesi: Müdafi soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve belge örneği alabilir (CMK m.153/1); soruşturmanın amacını tehlikeye düşürecekse bu yetki hâkim kararıyla kısıtlanabilir; 5607 sayılı Kanun suçları kısıtlama yapılabilecek suçlar arasındadır (CMK m.153/2-d). Şüphelinin ifade tutanağı ve bilirkişi raporları ise kısıtlamaya tabi değildir (m.153/3).

Müdafinin ne zaman zorunlu olduğu ve ifade sırasında dikkat edilecekler için zorunlu müdafi yazımız genel bir çerçeve sunar; yazı bahis soruşturmaları üzerinden kurulmuş olsa da CMK hükümleri her soruşturmada aynıdır.

Varsayımsal Örnekler

Aşağıdaki örnekler varsayımsaldır ve 31 Ekim 2026’da açıklanan operasyonlarla ilgili değildir.

Varsayımsal örnek 1 — Depo maliki: A, sahibi olduğu depoyu bir yıl önce B Ltd. Şti.’ne kiralamış, depoya hiç girmemiştir. Aramada depoda elektronik sigara çıkar. A’nın kira sözleşmesi, kira ödemelerinin banka kayıtları ve depoya erişiminin bulunmadığını gösteren kayıtlar, “bilerek saklama” unsurunun A bakımından bulunmadığını ortaya koymaya yarar.

Varsayımsal örnek 2 — Konteynerin alıcısı: C A.Ş.’nin alıcı olarak gösterildiği bir konteynerde beyannamede “oyuncak” yazılı olduğu hâlde elektronik sigara çıkar. Şirket yöneticisinin tedarikçiyle yazışmalarında elektronik sigara siparişi varsa kast iddiası güçlenir; yazışmalarda yalnızca oyuncak siparişi, proforma faturada oyuncak tanımı ve buna uygun ödeme varsa, yöneticinin bilmediği yönündeki savunma belgelerle desteklenmiş olur. Her iki hâlde de teşebbüs, tamamlanmış suç gibi değerlendirilir (m.3/22).

Varsayımsal örnek 3 — Etkin pişmanlık kararı: D, depoda saklanan ürünler nedeniyle beşinci fıkradan şüpheli olarak ifade verir; savcı etkin pişmanlık ihtarını yapar. D, gümrüklenmiş değerin iki katını iddianame düzenlenmeden önce öderse cezada yarı oranında indirim hakkı kazanır. Ancak savcılık nitelendirmeyi sonradan yedinci fıkraya çevirirse ödeme indirimi uygulanamaz; bu risk ödeme kararından önce değerlendirilmelidir.

Ne Yapmalı? Adım Adım

Soruşturmada adı geçen kişi ve şirketler için kontrol listesi:

  1. İfade öncesinde müdafi ile görüşün; susma hakkınızı bilin, isnadı ve delilleri öğrenmeden ayrıntılı açıklama yapmayın.
  2. El koyma ve arama tutanaklarının örneğini isteyin; sayım, numune ve ayırt edici bilgi tespitlerini kontrol edin.
  3. Ürünler imha edilmeden önce nitelik, miktar ve içerik itirazlarını yazılı olarak dosyaya sunun (5607 m.11/5).
  4. Depo, kira, sipariş, ödeme ve beyanname belgelerini toplayın; eşyayla bağlantınızın sınırını belgeleyin.
  5. Hangi fıkradan soruşturma yürütüldüğünü öğrenin; nitelendirmeye ilişkin görüşünüzü iddianameden önce sunun.
  6. Etkin pişmanlık ihtarı yapıldıysa gümrüklenmiş değer hesabını bilirkişi raporu üzerinden kontrol edin; ödemenin süresi soruşturma evresinin sonudur.
  7. Araç veya taşınmaza el konulduysa CMK m.127/4 ve 5607 m.10 kapsamındaki teminat ve iade yollarını değerlendirin.
  8. Tutuklama kararına karşı iki haftalık itiraz süresini (CMK m.268) kaçırmayın.

Sık Yapılan Hatalar

  • Piyasa değerini borç sanmak: Açıklamalardaki piyasa değeri, ödenecek bir tutar değildir; etkin pişmanlık hesabı gümrüklenmiş değere göre yapılır.
  • “Nikotinsiz ürün suç değildir” düşüncesi: 2149 sayılı Karar nikotin içersin içermesin elektronik sigarayı ve solüsyonlarını yasak kapsamına almıştır.
  • Teşebbüs indirimi beklemek: 5607 m.3/22 teşebbüsü tamamlanmış suç gibi cezalandırır.
  • Ödemeyi nitelendirmeden önce yapmak: Yedinci fıkra uygulanırsa ödeme indirimi yoktur.
  • İmhadan sonra itiraz etmek: Ürün imha edildikten sonra nitelik itirazının ispatı zorlaşır.
  • Kolluk ifadesinde depo veya şirketle ilgili belgesiz açıklama yapmak: İlk ifade sonraki tüm aşamalarda kullanılır.

Kaçakçılık soruşturmasında ifade veya itiraz süreniz mi işliyor?

Gözaltı, tutuklama ve el koyma kararlarına karşı itiraz sürelerini, etkin pişmanlık hesabını ve nitelendirme tartışmasını dosyanız üzerinden birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Sıkça Sorulan Sorular

Elektronik sigara ithal etmek suç mu?

Elektronik sigara, cihazı, aksamı ve solüsyonlarının ithali 2149 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yasaktır. Bu eşyanın gümrük işlemine tabi tutulmadan ülkeye sokulması veya sokulmaya teşebbüs edilmesi 5607 sayılı Kanun’un 3. maddesi kapsamında suçtur.

Nikotinsiz elektronik sigara da yasak mı?

Evet. 2149 sayılı Kararın 1. maddesi, nikotin içersin ya da içermesin tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan elektronik sigara ve nargileyi ve bunların cihaz, aksam, yedek parça ve solüsyonlarını kapsar.

Depomda kiracının sakladığı elektronik sigaralar çıktı, sorumlu olur muyum?

Kaçak eşyayı saklama suçları “bilerek” işlenmeyi gerektirir. Depoyu kiraya vermiş olmanız tek başına yeterli değildir; kira sözleşmesi, erişim kayıtları ve eşyayla bağlantınızın bulunmadığını gösteren belgeler soruşturmada önem taşır.

Konteyner gümrükte yakalandıysa suç tamamlanmış sayılır mı?

5607 sayılı Kanun’un 3. maddesinin yirmi ikinci fıkrasına göre teşebbüs aşamasında kalan fiiller tamamlanmış gibi cezalandırılır; bu nedenle genel teşebbüs indirimi uygulanmaz.

Hangi ceza verilir?

Uygulanacak fıkraya göre değişir: 3/1’de 1–5 yıl, 3/5’te 1–3 yıl, 3/7’de 2–6 yıl hapis ve adli para cezası öngörülür. Örgüt, birlikte işleme, meslek kolaylığı ve fahiş değer gibi hâllerde artırım yapılır.

Etkin pişmanlıkta ne kadar ödenir?

Suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı ödenir. Soruşturma bitmeden ödenirse ceza yarı, hükümden önce ödenirse üçte bir oranında indirilir. Yedinci fıkra kapsamındaki suçlarda, mükerrirlerde ve örgüt faaliyetinde bu indirim uygulanmaz.

Piyasa değeri ile gümrüklenmiş değer aynı mı?

Hayır. Piyasa değeri ürünün iç piyasadaki satış değeridir. Gümrüklenmiş değer ise CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamıdır (5607 m.2/1-b) ve etkin pişmanlık ile kaim değer hesabında esas alınır.

El konulan elektronik sigaralar iade edilir mi?

Hayır, 5607 sayılı Kanun’un 11. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca numune alınarak veya ayırt edici bilgileri tespit edilerek imha edilir. İthali yasak eşyanın müsaderesi de zorunludur (TCK m.54/4).

Gözaltı süresi ne kadar?

Kural olarak yakalamadan itibaren 24 saattir. Toplu suçlarda savcının yazılı emriyle her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatılabilir (CMK m.91). Gözaltına karşı sulh ceza hâkimine başvurulabilir.

Tutuklama kararına itiraz süresi ne kadar?

Kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır (CMK m.268/1). Kaçakçılık suçları tutuklama nedeninin var sayıldığı katalog suçlar arasında olmadığından kararda somut tutuklama nedeni gösterilmelidir.

Şirketin aracına el konulabilir mi?

Evet. Kaçakçılıkta kullanılan taşıtlara CMK m.128/4’e göre el konulur (5607 m.10). Alıkonulan taşıt, değeri kadar teminatın 30 gün içinde gümrük idaresine verilmesi hâlinde sahibine iade edilir; aksi hâlde tasfiye edilir.

Şirket de ceza alır mı?

Tüzel kişilere hapis veya adli para cezası verilmez; ancak suç tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde veya yararına işlenmişse izin iptali ve müsadere gibi güvenlik tedbirleri uygulanabilir (5607 m.4/3, TCK m.60).


Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar

Kaçakçılık soruşturmalarında Hukukçular Evi, gözaltı aşamasından itibaren şüpheli müdafiliği yapar; ifade öncesi görüşme, ifade ve sorgu sırasında hazır bulunma, gözaltı ve tutuklama kararlarına itiraz, adli kontrol yükümlülüklerinin kaldırılması veya hafifletilmesi talepleri bu kapsamdadır. El koyma tutanaklarının ve bilirkişi raporlarının incelenmesi, nitelendirmeye ilişkin beyanların hazırlanması, etkin pişmanlık hesabının kontrolü, el konulan araç ve malvarlığı değerleri için iade ve teminat başvuruları da yürütülen işler arasındadır. Depo malikleri, nakliye firmaları ve ithalatçı şirketler için belge dosyasının hazırlanması ve şirket yöneticilerinin ifade süreçleri ayrıca planlanır. Her dosyanın sonucu kendi delillerine bağlıdır; sonuç vaadinde bulunulmaz.

Dosyanızı birlikte değerlendirelim

Gözaltı, ifade, el koyma veya iddianame aşamasında hangi adımın öncelikli olduğunu belirlemek için Hukukçular Evi’ni arayabilirsiniz: 0554 648 37 15.

📞 Hemen Arayın💬 WhatsApp

Bu içerik Ceza Hukuku alanındadır.

Ceza Hukuku Rehberi  ·  Bu alandaki tüm rehberler  ·  Tüm hukuk dalları

Mevzuat ve kaynaklar: Ticaret Bakanlığının 31/10/2026 tarihli “Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Ekiplerinden İki Ayrı Operasyonda Tarihî Yakalama” başlıklı açıklaması; 25/2/2020 tarihli ve 31050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2149 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve eki Karar m.1–3; 4458 sayılı Gümrük Kanunu m.55; 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun m.2/6; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu m.2, 3, 4, 5, 6, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 16; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.2, 35, 54, 55, 60; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.91, 95, 100, 101, 109, 127, 128, 131, 147, 153, 268; Anayasa m.38/4. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya için hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Bu konuda hukuki destek almak için

📞 Ara: +905546483715💬 WhatsApp’tan yaz

Post by Av. Fatma Öztürk