Hakem Kararını Nasıl Tahsil Ederim? 2026 — Hakem Kararının İlamlı İcraya Konulması (İİK m.32-34), İptal Davası Sürerken Tahsil (HMK m.439/4), Haciz, Doğrudan İflas (İİK m.177/4), MTK ve Yabancı Hakem Kararı Farkı

HMK’ya tabi bir hakem kararıyla alacaklı olan kişi veya şirket, kararın kesinleşmesini beklemeden tahsile başlayabilir. Hakem kararına karşı iptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz; borçlu ancak talepte bulunup hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayan teminatı gösterirse icra durdurulabilir (HMK m.439/4). Tahsil ilamlı icra yoluyla yapılır. İlamların icrası her icra dairesinden istenebilir (İİK m.34). İcra dairesi borçluya icra emri gönderir ve borcun nihayet yedi gün içinde ödenmesini ister (İİK m.32); borçlu aynı süre içinde mal beyanında bulunmakla yükümlüdür (İİK m.74). Ödeme yapılmazsa haciz aşamasına geçilir; bankalardaki hesaplar ve üçüncü kişilerdeki alacaklar haciz ihbarnamesiyle (İİK m.89), şirketin iştirak payları ve borsa payları da haczedilebilir. Borçlu tacir ise ilama müstenit alacağın icra emrine rağmen ödenmemesi, takip yapılmadan doğrudan iflas istemek için yeterlidir (İİK m.177/4). İlama müstenit takip son muameleden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39/1). Milletlerarası Tahkim Kanunu’na tabi kararlarda durum farklıdır: iptal davası icrayı kendiliğinden durdurur ve icra için icra edilebilirlik şerhi gerekir (MTK m.15/B). Tahkim yeri yurt dışı olan kararlar ise Türkiye’de ancak tanıma ve tenfizden sonra icra edilir. Bu yazı; hakem kararının hangi rejime tabi olduğunun tespitini, ilamlı takibin adımlarını, borçlunun itiraz ve teminat imkânlarına karşı alacaklının hazırlığını, haciz ve doğrudan iflas seçeneklerini, tahkim sürecindeki geçici korumayı ve süreleri anlatır.

Önce Rejimi Tespit Edin: Hakem Kararı HMK’ya mı, MTK’ya mı Tabi?

Kısa cevap: Tahsil yolu kararın rejimine göre değişir. HMK’ya tabi karar hemen icraya konulabilir; MTK’ya tabi karar için icra edilebilirlik şerhi gerekir; tahkim yeri yurt dışı olan karar önce tenfiz edilmelidir.

HMK’nın tahkim hükümleri, Milletlerarası Tahkim Kanunu’nun tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yeri Türkiye olarak belirlenen uyuşmazlıklara uygulanır (HMK m.407/1). Yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlıklarda 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu uygulanır (MTK m.1-2). Tahkim yeri Türkiye dışında olan kararlar ise yabancı hakem kararıdır. Bu ayrım, tahsilin ne zaman başlayabileceğini ve borçlunun iptal davasının takibe etkisini doğrudan belirler.

HMK’ya Tabi Hakem Kararı Kesinleşmeden İcraya Konulabilir mi?

Kısa cevap: Evet. HMK m.439/4, iptal davasının kararın icrasını durdurmadığını açıkça düzenler. Bu nedenle iç tahkim kararları, kesinleşme şartı aranmadan ilamlı icraya konulabilir.

Mahkeme ilamlarının bir kısmı ancak kesinleştikten sonra icra edilebilir. Hakem kararlarında ise kanun koyucu farklı bir tercih yapmıştır. HMK m.439/4’e göre hakem kararına karşı iptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz; ancak taraflardan birinin talebi üzerine, hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak bir teminat gösterilmesi şartıyla kararın icrası durdurulabilir. Öğretide bu hüküm, iç tahkim kararlarının kesinleşmeden icra edilebilmesini sağlayan düzenleme olarak değerlendirilir. İptal davası açılmış olsa bile, durdurma kararı verilmedikçe karar icra edilebilir.

Takip için kararın onaylı örneği gerekir. Hakem kararı hakem, hakem kurulu başkanı veya ilgili tahkim kurumu tarafından taraflara bildirilir; kararın aslı dosyayla birlikte mahkemeye gönderilir ve mahkemece saklanır (HMK m.436/3). Alacaklı, takip talebine eklenecek onaylı örneği kararın saklandığı mahkemeden temin eder. Kararın taraflara bildirildiğini gösteren kayıt da hazır tutulmalıdır; çünkü borçlunun iptal davası açma süresi bu bildirimden itibaren bir aydır (m.439/4) ve alacaklı, takibin güvencesini bu süreye göre planlar.

Hız ayrıca önemlidir. Tahkim yargılaması öncesinde veya sırasında mahkemece verilmiş bir ihtiyati tedbir kararı, aksine karar verilmedikçe hakem kararının icra edilebilir hâle gelmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar (HMK m.414/4). Alacaklının tahkim sırasında elde ettiği tedbir, karar çıktıktan sonra koruma sağlamayabilir. Bu boşluğun kapanması için ilamlı takibin karar alınır alınmaz başlatılması gerekir.

Adım Adım İlamlı Takip: Takip Talebi, İcra Emri ve Yedi Gün

Kısa cevap: Alacaklı, kararın onaylı örneğiyle istediği icra dairesinde ilamlı takip başlatır (İİK m.34). Borçluya icra emri gönderilir; borç yedi gün içinde ödenmezse haciz aşamasına geçilir (İİK m.32).

1- İİK m.34 bakımından yetki: İlamların icrası her icra dairesinden istenebilir. İlamsız takipteki yetki tartışmaları burada yoktur. Uygulamada borçlunun merkezinin veya malvarlığının bulunduğu yer icra dairesi tercih edilir; bu, haciz işlemlerini hızlandırır.

2- İİK m.32 bakımından icra emri: Para borcuna veya teminat verilmesine dair ilam icra dairesine verildiğinde icra memuru borçluya icra emri tebliğ eder. İcra emri, hükmolunan şeyin cinsini ve miktarını içerir ve borçluya borcun nihayet yedi gün içinde ödenmesini emreder. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ve icranın geri bırakılması kararı getirilmezse cebri icraya geçileceği de ihtar edilir. İcra emrinin içeriği için ilamlı icra emri ve yedi günlük süre yazımıza bakabilirsiniz.

3- İİK m.74 bakımından mal beyanı: İcra emrinde borçluya, borcuna yetecek mallarını, alacak ve haklarını, gelirini bildirmesi ihtar edilir. Borçlu şirket, yedi gün içinde mal beyanında bulunmakla yükümlüdür. Haklı bir mazereti olmaksızın mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi gündeme gelir (İİK m.337); tüzel kişi borçlularda bu yükümlülük şirketi temsil eden kişiler bakımından değerlendirilir.

4- Takip tutarı bakımından: Takip talebinde hakem kararında hükmedilen asıl alacak, kararın gösterdiği faiz türü ve başlangıcı, hükmedilen yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ayrı ayrı gösterilmelidir. Kararda hükmedilmemiş bir kalemin takibe eklenmesi, borçlunun şikâyetine ve takibin gecikmesine yol açar.

Borçlunun İtiraz ve Teminat İmkânları: Alacaklı Nelere Hazır Olmalı?

Kısa cevap: Borçlunun üç aracı vardır: teminatla icranın durdurulması (HMK m.439/4), icra emrine karşı şikâyet (İİK m.16) ve itfa, imhal veya zamanaşımına dayanan icranın geri bırakılması (İİK m.33). Alacaklı her birine karşı hazırlıklı olmalıdır.

1- HMK m.439/4 bakımından teminat: Borçlu iptal davasında teminat karşılığında icranın durdurulmasını isteyebilir. Alacaklı için teminat bir kayıp değil, güvencedir; bu nedenle asıl denetlenecek husus teminatın yeterliliği ve niteliğidir. Teminat, hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılamalıdır. Kararın faiz ve gider hükümleri de hesaba katılmadan belirlenmiş eksik bir teminata ya da süreli bir banka teminat mektubuna karşı itiraz edilmelidir. Teminatın şeklini hâkim belirler; taraflar sözleşmede kararlaştırmışlarsa ona göre belirlenir (HMK m.87/1). Borçlu tarafının bu süreçteki adımları için iptal davası ve teminatla icranın durdurulması yazımıza bakabilirsiniz.

2- İİK m.16 bakımından şikâyet: Borçlu, icra emrinin hakem kararına aykırı olduğunu (tutar, faiz, taraf) işlemi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürebilir. Alacaklının bunu önlemesinin yolu, takip talebini hakem kararının hüküm fıkrasıyla birebir uyumlu hazırlamaktır.

3- İİK m.33 bakımından icranın geri bırakılması: Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde hakem kararından sonra borcun ödendiğini (itfa), alacaklının süre verdiğini (imhal) veya zamanaşımını kanunda aranan belgelerle ileri sürerek icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Alacaklı, kararın verilmesinden sonra borçluyla yaptığı yazışmalarda ödeme süresi tanıdığı izlenimi veren ifadelerden kaçınmalıdır; bu tür yazışmalar imhal iddiasına dayanak yapılabilir. Ayrıntılar için ilamlı icrada icranın geri bırakılması (İİK m.33) yazımıza, süre hesabı için ilamlı icra süre aracımıza bakabilirsiniz.

Karşı görüş şudur: “Borçlu iptal davası açtığına göre takip başlatmak anlamsızdır; iptal davasının sonucu beklenmelidir.” Bu yaklaşım alacaklının aleyhinedir. Kanun, iptal davasına icrayı durdurma etkisi tanımamıştır. Takip başlatılmazsa borçlu teminat gösterme zorunluluğuyla da karşılaşmaz; yani alacak ne tahsil edilir ne de güvenceye alınır. Takibin başlatılması, borçluyu ya ödemeye ya da teminat göstermeye zorlar. Her iki sonuç da alacaklı için beklemekten daha iyidir.

Haciz: Şirket Borçlunun Hangi Varlıklarına Gidilir?

Kısa cevap: Banka hesapları ve üçüncü kişilerdeki alacaklar haciz ihbarnamesiyle (İİK m.89), taşınır ve taşınmazlar doğrudan haczedilir; şirketin iştiraklerindeki payları ve borsa payları da haciz konusu olabilir.

Borçlu şirket yedi gün içinde ödeme yapmazsa alacaklı haciz ister (İİK m.78 vd.). Şirket borçlularda en etkili hacizler genellikle nakde en yakın varlıklara yöneliktir. Bankalardaki hesaplar ve şirketin müşterilerinden olan alacakları için üçüncü kişilere haciz ihbarnamesi gönderilir (İİK m.89). Üçüncü kişi ihbarnameye yasal süre içinde itiraz etmezse borç zimmetinde sayılabilir; bu nedenle ihbarnamelerin doğru muhataplara ve doğru sırayla gönderilmesi önemlidir. Ayrıntılar için haciz ihbarnamesi (İİK m.89) yazımıza bakabilirsiniz.

Şirketin bağlı ortaklıklarındaki payları da haczedilebilir. Uyuşmazlık bir pay alım sözleşmesinden doğmuşsa, satın alınan şirketin payları alacaklı için hem ekonomik hem stratejik bir haciz konusudur. Borsa payları MKK kayıtları üzerinden haczedilir; anonim ve limited şirket paylarının haczi ise şirket türüne göre farklı usullere tabidir. Ayrıntılar için hisse senedi ve ortaklık payı haczi yazımıza bakabilirsiniz. Taşınmazlar tapu kaydına, araçlar trafik kaydına haciz şerhi konularak haczedilir.

Doğrudan İflas (İİK m.177/4): Ne Zaman Mantıklı, Ne Zaman Değil?

Kısa cevap: Borçlu tacir ve ilam alacağı icra emrine rağmen ödenmemişse takipsiz iflas istenebilir. Güçlü bir baskı aracıdır; ancak iflas kararı toplu tasfiye başlatır ve alacaklıya kendi alacağı için öncelik vermez.

İİK m.177/4’e göre “ilama müstenit alacak icra emriyle istenildiği hâlde ödenmemişse” alacaklı, önceden takip yapmaksızın iflasa tabi borçlunun iflasını isteyebilir. Öğretide ve uygulamada bu hâl için ilamın kesinleşmesi aranmaz. İflas talebi üzerine mahkeme, alacaklıların menfaati için zaruri gördüğü muhafaza tedbirlerine karar verebilir (İİK m.159); defter tutma dışında bir tedbir isteyen alacaklıdan teminat istenebilir, ancak alacak bir ilama bağlıysa teminat aranmaz. Hakem kararına dayanan alacaklının İİK m.177/4 bakımından karşılaşabileceği itirazlardan biri, hakem kararının bu hükümdeki “ilam” kavramına girip girmediğidir; talep dilekçesi bu itiraza karşı da hazırlanmalıdır.

Doğrudan iflasın bedeli iyi hesaplanmalıdır. İflas kararı verilirse müflis aleyhindeki haciz yoluyla takipler durur ve kararın kesinleşmesiyle düşer (İİK m.193), malvarlığı iflas masasını oluşturur (m.184) ve dağıtım kanuni sıraya göre yapılır (m.206). Adi alacaklar bu sıranın dördüncü basamağındadır. Başka bir deyişle, iflası isteyen alacaklı, alacağını bütün diğer alacaklılarla paylaşmayı kabul etmiş olur. Borçlunun malvarlığı borçlarına yetiyorsa bu risk düşüktür ve iflas talebi ödemeyi hızlandıran bir araç olarak işler; malvarlığı yetersizse, bireysel haciz daha iyi bir sonuç verebilir. İflasta sıra ve tasfiye için iflasta alacakların sırası yazımıza bakabilirsiniz.

Borçlu, teminat göstererek icranın durdurulması kararı almışsa, iflas mahkemesinden iptal davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasını isteyecektir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi’nin 12.10.2022 tarihli, 2022/398 E., 2022/1114 K. sayılı kararında, icranın geri bırakılması kararı alınması hâlinde ticaret mahkemesinin ilamın kesinleşmesini bekletici mesele yapması gerektiği vurgulanmıştır. Bu durumda alacaklının asıl güvencesi teminattır ve iflas talebinin baskı etkisi azalır. Doğrudan iflasın bütün hâlleri için doğrudan doğruya iflas (İİK m.177) yazımıza bakabilirsiniz.

Borçlu Teminat Gösterirse: Alacaklının Güvencesi ve Teminattan Tahsil

Kısa cevap: Teminat, alacaklının iptal davası boyunca güvencesidir. İptal davası reddedilirse teminatın alacaklıya nasıl aktarılacağı uygulamada tartışmalıdır; bu nedenle teminatın niteliği baştan doğru belirlenmelidir.

Teminat karşılığında icranın durdurulması, alacaklının tahsilini erteler ama alacağı ortadan kaldırmaz. Teminatın hangi usulle ve nereye gösterileceği uygulamada tartışmalıdır. Bir görüş, mahkeme ilamlarında kanun yolu nedeniyle icranın durdurulmasını düzenleyen İİK m.36’daki usulü kıyasen uygular; diğer görüş, teminatın doğrudan iptal davasına bakan bölge adliye mahkemesine gösterilmesi gerektiğini savunur. Uygulamaya ilişkin değerlendirmelerde, bu belirsizliğin özellikle iptal davası reddedildiğinde teminatın icra dosyasına aktarılmasında sorun doğurduğuna dikkat çekilmektedir.

Alacaklının yapabileceği üç şey vardır. Birincisi, teminat talebine karşı beyanında teminatın hükmün tamamını, faiz ve giderler dâhil, karşılayıp karşılamadığını denetlemektir. İkincisi, teminat mektubunun kesin ve süresiz olmasını ve alacaklı lehine nakde çevrilebilir nitelik taşımasını istemektir. Üçüncüsü, iptal davası reddedildiğinde teminatın icra dosyasına aktarılması için daireden açık bir karar istemektir. İptal davası hakkındaki karara karşı temyize gidilebilir; ancak temyiz kararın icrasını durdurmaz (HMK m.439/6). Bu kural, ret kararından sonra alacaklının tahsile devam edebilmesi bakımından önemlidir.

Hakem Kararından Önce: Tahkim Sürecinde Geçici Koruma

Kısa cevap: Tahsil güvencesi karar çıkmadan kurulur. Hakem veya hakem kurulu ihtiyati tedbir kararı verebilir; mahkeme bu kararın icra edilebilirliğine karar verir. Mahkemece verilen tedbir ise hakem kararı icra edilebilir hâle gelince kendiliğinden kalkar.

1- HMK m.414/1 bakımından: Aksi kararlaştırılmadıkça hakem veya hakem kurulu, tahkim yargılaması sırasında taraflardan birinin talebi üzerine ihtiyati tedbir alınmasına veya delil tespitine karar verebilir; tedbiri uygun bir teminat verilmesine bağlayabilir.

2- HMK m.414/2 ve m.414/3 bakımından: Hakem veya hakem kurulunca verilen tedbir kararının icra edilebilirliğine, geçerli bir tahkim sözleşmesinin varlığı kaydıyla, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme karar verir. Hakem veya hakem kurulunun zamanında ya da etkin biçimde hareket edemeyeceği hâllerde taraflar ihtiyati tedbir veya delil tespiti için mahkemeye başvurabilir.

3- HMK m.414/4 bakımından: Mahkemece verilen ihtiyati tedbir, aksine karar verilmedikçe hakem kararının icra edilebilir hâle gelmesiyle veya davanın reddedilmesiyle kendiliğinden kalkar. Bu nedenle karar alındığında ilamlı takip gecikmeden başlatılmalıdır. Para alacakları bakımından ihtiyati haciz de değerlendirilmelidir (İİK m.257 vd.); tahkim şartı bulunan uyuşmazlıklarda hacizden sonraki kanuni sürelerin tahkim başvurusuyla nasıl karşılanacağı özenle planlanmalıdır. İhtiyati haciz talebinin yapısı için ihtiyati haciz talebi dilekçe örneği yazımıza bakabilirsiniz.

MTK’ya Tabi ve Yabancı Hakem Kararlarında Tahsil

Kısa cevap: MTK’ya tabi kararda iptal davası icrayı kendiliğinden durdurur ve icra için icra edilebilirlik şerhi gerekir. Tahkim yeri yurt dışı olan karar Türkiye’de ancak tanıma ve tenfizden sonra icra edilir.

Milletlerarası Tahkim Kanunu’na tabi tahkimde iptal davası, hakem kararının veya düzeltme, yorum ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren otuz gün içinde açılır ve davanın açılması hakem kararının icrasını kendiliğinden durdurur (MTK m.15/B). İcra için hakem kararının icra edilebilir olduğuna dair şerh gerekir; öğretide bu şerhin iptal davası süresinin geçmesinden sonra veya tarafların iptal davası açma hakkından feragat etmesi hâlinde verildiği, dolayısıyla MTK kararlarının kesinleşmeden takibe konulamayacağı belirtilir. Alacaklı açısından bu, HMK’ya tabi karara göre daha uzun bir bekleme süresi demektir.

Tahkim yeri Türkiye dışında olan kararlar ise yabancı hakem kararıdır. Bu kararların Türkiye’de icra edilebilmesi için tanıma ve tenfiz kararı gerekir (MÖHUK m.60 vd.; Türkiye’nin taraf olduğu New York Sözleşmesi). Tenfiz davasında ret sebepleri sınırlıdır; ancak süreç bir mahkeme yargılamasıdır ve zaman alır. Tenfiz sürecinde alacaklı, ihtiyati haciz gibi geçici korumaları ayrıca değerlendirmelidir. Ayrıntılar için yabancı hakem kararının tenfizi yazımıza bakabilirsiniz.

Süreler ve Zamanaşımı: Alacaklının Takvimi

Kısa cevap: İlama müstenit takip son muameleden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39/1). Borçlunun iptal davası süresi bir ay, itiraz ve şikâyet süreleri yedi gündür; alacaklı takvimini bu sürelere göre kurmalıdır.

İlama müstenit takip, son muamele üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39/1). Takip dosyasında düzenli işlem yapılması bu nedenle önemlidir. Borçlunun iptal davası açma süresinin dolup dolmadığı, kararın akıbetini ve teminat ihtimalini belirler. İcra emrine karşı yedi günlük süreler dolduktan sonra borçlunun aynı itirazları bu yollarla ileri sürme imkânı kalmaz.

Borçlu Borsa Şirketiyse: Ek Başlıklar

Kısa cevap: Payları borsada işlem gören borçlunun finansal tabloları ve KAP açıklamaları kamuya açıktır. Bu bilgiler hem haciz planlaması hem de borçlunun ödeme gücünün değerlendirilmesi için kullanılabilir.

Payları borsada işlem gören şirketler, yatırımcı kararlarını etkileyebilecek bilgi ve gelişmeleri kamuya açıklamakla yükümlüdür (SPKn m.15/1; II-15.1 m.5). Aleyhe bir hakem kararı, iptal davası veya iflas talebi bu kapsamda açıklanabilir. Alacaklı açısından bu açıklamalar ve finansal tablolar, borçlunun banka ilişkilerini, bağlı ortaklıklarını ve nakit durumunu gösteren kamuya açık bir haritadır. Alacaklının kendi başlattığı takip ve iflas talebi de borçlunun açıklamalarına konu olabilir; talebin dili ve tutarı bu gözle hazırlanmalıdır. Borsa şirketine yönelik iflas talebinin güncel bir örneği için Reeder (REEDR) yazımıza, kamuyu aydınlatmanın kuralları için KAP bildirim yükümlülüğü yazımıza bakabilirsiniz.

Adım Adım: Lehinize Hakem Kararı Çıktı

1. Rejimi belirleyin. Karar HMK’ya mı, MTK’ya mı tabi, yoksa yabancı hakem kararı mı (HMK m.407/1; MTK m.1-2)?
2. Onaylı örneği alın. Kararın aslı mahkemede saklanır; onaylı örneği ve bildirim kaydını temin edin (HMK m.436/3).
3. Takip tutarını hesaplayın. Asıl alacak, faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücretini hüküm fıkrasına göre ayrı ayrı gösterin.
4. İcra dairesini seçin. Her icra dairesi yetkilidir; malvarlığının bulunduğu yeri tercih edin (İİK m.34).
5. Takibi gecikmeden başlatın. Tahkim sırasında alınan tedbir karar icra edilebilir hâle gelince kalkar (HMK m.414/4).
6. Haciz planını hazırlayın. Bankalar, müşteriler, iştirak payları ve taşınmazlar için haciz sırasını belirleyin (İİK m.78 vd., m.89).
7. Teminat talebine hazır olun. Borçlu iptal davasında teminat isterse yeterlilik ve süresizlik denetimi yapın (HMK m.439/4, m.87).
8. İflas seçeneğini tartın. İcra emrine rağmen ödeme yoksa İİK m.177/4 yolunu, toplu tasfiye riskiyle birlikte değerlendirin.
9. Dosyayı canlı tutun. İlama müstenit takip son muameleden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39/1).

Sık Yapılan Hatalar

• Kesinleşmeyi beklemek. HMK’ya tabi hakem kararı iptal davası açılmış olsa bile icraya konulabilir (HMK m.439/4).
• MTK kararını şerhsiz takibe koymak. MTK’ya tabi kararda icra için icra edilebilirlik şerhi gerekir (MTK m.15/B).
• İlamsız takip başlatmak. Hakem kararı ilamlı takibe konu edilir; ilamsız takip borçluya genel itiraz imkânı verir.
• Takip talebine kararda olmayan kalemler eklemek. Faiz türü veya başlangıcı karardan farklıysa borçlu şikâyet eder (İİK m.16).
• Tahkim tedbirine güvenip takibi geciktirmek. Mahkeme tedbiri hakem kararı icra edilebilir hâle gelince kalkar (HMK m.414/4).
• Süreli teminat mektubunu kabul etmek. İptal davası ve temyiz uzarsa güvence düşebilir.
• İflası öncelik hakkı sanmak. İflas toplu tasfiyedir; adi alacak dördüncü sıradadır (İİK m.206).
• Dosyayı işlemsiz bırakmak. İlama müstenit takip son muameleden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39/1).

Önemli Kavramlar

İlamlı icra

Mahkeme ilamının veya ilam niteliğindeki kararın icra emriyle takibe konulması; para alacağında ödeme süresi yedi gündür (İİK m.32).

İcra emri

İlamlı takipte borçluya gönderilen ve borcun nihayet yedi gün içinde ödenmesini emreden belge (İİK m.32).

Mal beyanı

Borçlunun borcuna yetecek mallarını, alacaklarını ve gelirini bildirmesi; yedi gün içinde yapılır (İİK m.74).

Haciz ihbarnamesi

Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacak ve hakları için o kişilere gönderilen bildirim (İİK m.89).

İcra edilebilirlik şerhi

MTK’ya tabi hakem kararının icra edilebileceğini gösteren şerh (MTK m.15/B).

Tenfiz

Yabancı hakem kararının Türkiye’de icra edilebilmesi için verilen mahkeme kararı (MÖHUK m.60 vd.).

İlama müstenit alacak

İlama veya ilam niteliğindeki karara dayanan alacak; icra emrine rağmen ödenmezse doğrudan iflas sebebidir (İİK m.177/4).

İlam zamanaşımı

İlama müstenit takibin son muameleden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğraması (İİK m.39/1).

Sıkça Sorulan Sorular

Hakem kararını tahsil etmek için kesinleşmesini beklemem gerekir mi?

HMK’ya tabi hakem kararında gerekmez. İptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz (HMK m.439/4); karar ilamlı icraya konulabilir.

Hakem kararı hangi takip yoluyla tahsil edilir?

İlamlı icra yoluyla. İcra dairesi borçluya icra emri gönderir ve borcun nihayet yedi gün içinde ödenmesini ister (İİK m.32).

Hakem kararı için hangi icra dairesine başvurabilirim?

İlamların icrası her icra dairesinden istenebilir (İİK m.34). Uygulamada borçlunun malvarlığının bulunduğu yer tercih edilir.

Takip için hangi belgeler gerekir?

Hakem kararının onaylı örneği ve kararın taraflara bildirildiğini gösteren kayıt. Kararın aslı dosyayla birlikte mahkemeye gönderilir ve mahkemece saklanır (HMK m.436/3).

Borçlu iptal davası açtı, takibim durur mu?

Kendiliğinden durmaz. Borçlu talepte bulunup hükmolunan değeri karşılayan teminatı gösterirse ve durdurma kararı alırsa durur (HMK m.439/4).

Borçlu teminat gösterirse ne olur?

Takip durur, ancak teminat sizin güvencenizdir. Teminatın hükmün tamamını karşılayıp karşılamadığını ve mektubun kesin ve süresiz olup olmadığını denetleyin.

İptal davası reddedilirse teminattan nasıl tahsil ederim?

Ret kararına karşı temyiz icrayı durdurmaz (HMK m.439/6). Teminatın icra dosyasına aktarılması uygulamada tartışmalı olduğundan daireden açık bir karar istenmelidir.

Borçlu mal beyanında bulunmazsa ne olur?

Borçlu icra emrinden itibaren yedi gün içinde mal beyanında bulunmakla yükümlüdür (İİK m.74). Haklı mazeret olmaksızın beyanda bulunmayan borçlu hakkında şikâyet üzerine tazyik hapsi gündeme gelir (İİK m.337).

Borçlu şirketin banka hesaplarına nasıl haciz konur?

Bankalara haciz ihbarnamesi gönderilir (İİK m.89). Aynı yol, borçlunun müşterilerinden olan alacakları için de kullanılır.

Borçlu şirketin bağlı ortaklık paylarını haczettirebilir miyim?

Evet, iştirak payları haciz konusu olabilir; borsa payları MKK kayıtları üzerinden haczedilir. Usul, şirket türüne göre değişir.

Hakem kararına dayanarak iflas isteyebilir miyim?

Borçlu tacirse ve ilam alacağı icra emrine rağmen ödenmemişse takipsiz iflas istenebilir (İİK m.177/4). Hakem kararının bu hükümdeki ilam kavramına girip girmediği borçlunun itirazlarından biri olabilir.

İflas istemek bana öncelik sağlar mı?

Hayır. İflasın açılmasıyla haciz yoluyla takipler durur ve kararın kesinleşmesiyle düşer (İİK m.193), malvarlığı masa hâline gelir (m.184) ve dağıtım kanuni sıraya göre yapılır; adi alacaklar dördüncü sıradadır (m.206).

MTK’ya tabi hakem kararını hemen takibe koyabilir miyim?

Hayır. MTK’ya tabi kararda iptal davası icrayı kendiliğinden durdurur ve icra için icra edilebilirlik şerhi gerekir (MTK m.15/B).

Yurt dışında verilen hakem kararı Türkiye’de nasıl tahsil edilir?

Önce Türkiye’de tanıma ve tenfiz kararı alınır (MÖHUK m.60 vd.; New York Sözleşmesi). Tenfizden sonra karar ilamlı icraya konulabilir.

Tahkim sırasında aldığım tedbir karar çıkınca devam eder mi?

Mahkemece verilen ihtiyati tedbir, aksine karar verilmedikçe hakem kararının icra edilebilir hâle gelmesiyle kendiliğinden kalkar (HMK m.414/4). Takibi gecikmeden başlatın.

Hakem kararına dayalı takip ne zaman zamanaşımına uğrar?

İlama müstenit takip, son muamele üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (İİK m.39/1).

Borçlu icra emrine itiraz edebilir mi?

Genel bir itiraz hakkı yoktur. Borçlu icra emrinin karara aykırılığını şikâyetle (İİK m.16), itfa, imhal veya zamanaşımını icranın geri bırakılması talebiyle (İİK m.33) yedi gün içinde ileri sürebilir.

İlgili Rehberler

• Doğrudan iflas sebepleri ve şirketin savunması (İİK m.177)
• Pay (hisse) alım sözleşmesi uyuşmazlıkları ve tahkim
• İflas davasına cevap: borçlunun savunması
• Hakem kararına iptal davası açtık, icra durur mu?
• Borsa şirketine iflas davası: Reeder (REEDR) örneği
• Tahkim (HMK m.407-444)
• Hakem kararının iptali davası (HMK m.439)
• Yabancı hakem kararının tenfizi
• İlamlı icra takibi (İİK m.32-42)
• İlamlı icra emri ve yedi günlük süre (İİK m.32)
• İlamlı icrada icranın geri bırakılması (İİK m.33)
• Haciz ihbarnamesi (İİK m.89)
• Hisse senedi ve ortaklık payı haczi
• İhtiyati haciz talebi dilekçe örneği
• Doğrudan doğruya iflas (İİK m.177)
• İflas yoluyla takip (İİK m.154-194)
• İflasta alacakların sırası
• Tahkim rehberi
• İcra ve İflas Hukuku Rehberi