İçtihadı birleştirme kararı (İBK), Yargıtay daireleri veya genel kurulları aynı hukuki soruya farklı cevaplar verdiğinde ya da bir daire yerleşmiş içtihadından dönmek istediğinde bu çelişkiyi gidermek için verilen karardır. 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 45. maddesine göre içtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay genel kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. Bu yönüyle sıradan bir emsal karardan farklıdır ve uygulamada kanun hükmüne yakın bir etki doğurur. Birleştirme; dairelerin ya da genel kurulların kararı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının yazılı başvurusu üzerine Birinci Başkan tarafından istenir. Avukatlar ve davanın tarafları gibi diğer kişiler de yazılı başvuru yapabilir; bu başvurunun görüşülmesine gerek olup olmadığına Birinci Başkanlık Kurulu kesin olarak karar verir. Kararlar ilk iki toplantıda üçte iki çoğunlukla, bu sağlanamazsa üçüncü toplantıda hazır bulunanların çoğunluğuyla alınır. Bu sayfada 2797 sayılı Kanunun ilgili hükümlerini, 2019-2026 arasında Resmî Gazete’de yayımlanan altı hukuk içtihadı birleştirme kararını ve 1974 tarihli muris muvazaası kararını topladık.
Güncel durum (31 Ekim 2026). Ulaşabildiğimiz en son hukuk içtihadı birleştirme kararı, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 08.05.2026 tarihli, 2021/8 E., 2026/1 K. sayılı kararıdır (Resmî Gazete 30.06.2026, sayı 33296). Bu kararla dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya eklenemeyeceği kabul edildi. Karar, üçüncü görüşmede oy çokluğuyla alındı; Türkiye Barolar Birliği de 16.07.2026 tarihli duyurusuyla kararı barolara bildirdi. Bu tarihten 30 Ekim 2026’ya kadar Resmî Gazete’de yayımlanmış yeni bir hukuk içtihadı birleştirme kararına rastlamadık. Lexpera’daki güncel metin sürümüne göre 2797 sayılı Kanunda yapılan son değişiklik 27.11.2024 tarihlidir; 2026’da çıkan kanunlar içtihadı birleştirmeye ilişkin hükümlere dokunmadı. Buna karşılık 7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete 31.07.2026) HMK’da önemli bir değişiklik yaptı (Kanunun bütün değişiklikleri için 12. Yargı Paketi: 7589 Sayılı Kanun ile Neler Değişti? yazımıza bakabilirsiniz). Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 kaldırıldı; bu madde önceden açılan davalarda uygulanmaya devam ediyor. HMK m.109’a da kısmi davada talebin aynı davada bir defaya mahsus artırılabileceğine ilişkin dördüncü fıkra eklendi. Bu nedenle ıslah ve faize ilişkin aşağıdaki kararlar, yeni kuralla birlikte okunmalıdır. Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 29.06.2026 tarihli iş bölümü kararı da 30.06.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Eski kararlarda adı geçen 13., 19. ve 22. Hukuk Daireleri daha önce kapatılmış dairelerdir; bu durum, o dönemde verilen içtihadı birleştirme kararlarının bağlayıcılığını etkilemez. Yeni yayımlanan kararları Hukuk Gündemi Son Durum sayfamızda takip ediyoruz.
Dürüst bir not. İçtihadı birleştirme kararlarının Resmî Gazete’deki tam metinlerini Resmî Gazete sitesinden okuyamadık. Kararların özet ve konularını Alomaliye’nin Resmî Gazete yayımına ilişkin sayfalarından aktardık; künyeleri Lexpera’daki karar künyeleriyle karşılaştırdık. 2026/1 sayılı kararın oy durumunu Ankara Barosunun duyurusundan aldık. 2797 sayılı Kanunun 45. maddesinin metnini Anayasa Mahkemesinin bir kararında aktarılan hâlinden okuduk. Kanunun diğer hükümlerini ise Lexpera’daki güncel metinden özetledik. Rekabet yasağına ilişkin 2025/3 sayılı kararın gerekçesine ulaşamadığımız için bu karar için yalnızca hüküm özetini verdik. Kararların çoğunda oy dağılımı yayımlanan özetlerde yer almadığından oy sayısı yazmadık. Bu sayfa bir seçkidir; bütün içtihadı birleştirme kararlarının listesi değildir. Ceza içtihadı birleştirme kararları ile Danıştay’ın ayrı içtihatları birleştirme kararları bu sayfanın kapsamı dışındadır. Kararlarda kişi adı yer almaz; büromuzun takip ettiği dosyalara ait karar bulunmamaktadır.
Davanızı bir içtihadı birleştirme kararı mı etkiliyor?
Islah, faiz, tebligat, görev ve bağlayıcılık değerlendirmesi için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
İçindekiler
- Kanun ne diyor? 2797 sayılı Yargıtay Kanunu
- Bağlayıcılık: kimi bağlar, ne zaman uygulanır?
- Usul hukuku: ıslah, faiz ve tebligat
- Ticaret, iş ve banka ilişkileri
- Taşınmaz ve miras
- 7 kararın özet tablosu
- Kararları kendi dosyanızda nasıl kullanırsınız?
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kanun Ne Diyor? 2797 Sayılı Yargıtay Kanunu
İçtihadı birleştirme, Yargıtay içinde aynı soruya verilen farklı cevapları tek bir cevaba indirmenin yoludur. Kanun bunun için üç şey düzenler: hangi durumda birleştirme yapılacağını, kimin isteyebileceğini ve verilen kararın kimi bağlayacağını. Uyuşmazlık daireler arasındaysa ya da bir daire yerleşmiş içtihadından dönmek istiyorsa birleştirme yoluna gidilir. Uyuşmazlık genel kurullar arasında, genel kurul ile daire arasında ya da Hukuk Genel Kurulunun kendi kararları arasında ise konu Büyük Genel Kurulun görev alanına girer. Bu sayfadaki son dönem kararlarının tamamı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu tarafından verilmiştir.
İçtihadı birleştirmede uygulanan hükümler (31 Ekim 2026 itibarıyla)
| Hüküm | Ne düzenler? | Kararlardaki karşılığı |
|---|---|---|
| 2797 s. Kanun m.15/2 | Dairelerin içtihatları arasında uyuşmazlık bulunması, bir dairenin yerleşmiş içtihadından dönmek istemesi veya benzer olaylarda birbirine uymayan kararlar vermesi içtihadı birleştirme sebebidir | 2025/2 (6. Hukuk Dairesinin başvurusu) |
| 2797 s. Kanun m.16 | Büyük Genel Kurul, genel kurullar arasındaki veya genel kurul ile daire arasındaki uyuşmazlıkları ve Hukuk Genel Kurulunun benzer olaylarda birbirine aykırı kararlarını içtihadı birleştirme yoluyla giderir; kararları kesindir, aleyhine başka bir yargı merciine başvurulamaz | Büyük Genel Kurul kararları |
| 2797 s. Kanun m.41-42 | İçtihadı birleştirme toplantılarında ilk ve ikinci toplantıda üçte iki çoğunluk aranır; sağlanamazsa üçüncü toplantıda hazır bulunanların çoğunluğuyla karar verilir | 2026/1 (üçüncü görüşmede oy çokluğu) |
| 2797 s. Kanun m.45/1 | Birinci Başkan, daire veya genel kurul kararı üzerine ya da Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının yazılı başvurusuyla ilgili kuruldan içtihatların birleştirilmesini ister; istemler gerekçeli olmalıdır | 2025/2 |
| 2797 s. Kanun m.45/2 | Diğer merci veya kişilerin yazılı başvurusu üzerine birleştirmeye gerek olup olmadığına Birinci Başkanlık Kurulu karar verir; bu karar kesindir | 2025/1 (taraf vekilinin dilekçesi), 2026/1 |
| 2797 s. Kanun m.45/3 | İçtihadı birleştirme kararının değiştirilmesi veya kaldırılması aynı usule bağlıdır | Bütün kararlar |
| 2797 s. Kanun m.45/5 | İçtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay genel kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar | Bağlayıcılık |
| 2797 s. Kanun m.45/6 | Kararın özeti Adalet Bakanlığına bildirilir; Bakanlık bunu adliye mahkemelerine ve Cumhuriyet savcılıklarına duyurur | Duyuru |
| 2797 s. Kanun m.45/7 | İçtihadı birleştirme kurulları, daire veya genel kurul kararlarındaki gerekçelerle bağlı olmadan sorunu başka bir görüşle çözebilir | 2025/2 (yeni görüş) |
| HMK m.26; m.176-177 | Hâkim taleple bağlıdır; ıslah aynı davada bir kez ve tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir | 2026/1, 2019/3 |
| HMK m.107 (7589 ile kaldırıldı); m.109/4 (7589 ile eklendi) | Belirsiz alacak davası 31.07.2026’dan önce açılan davalarda uygulanmaya devam eder; kısmi davada talep aynı davada bir defaya mahsus tahkikatın sonuna kadar artırılabilir | 2026/1, 2019/3 ile birlikte okunur |
Kanunun 45. maddesinin son fıkrası önemli bir esneklik tanır: Kurul, birleştirilmesi istenen kararlardaki gerekçelerle bağlı değildir ve soruyu bambaşka bir görüşle çözebilir. Bir içtihadı birleştirme kararı, ancak aynı usulle verilen yeni bir kararla değiştirilebilir veya kaldırılabilir. Daire ya da genel kurul, içtihadı birleştirme kararına aykırı karar veremez; aynı sorunun yeniden tartışılması için yeni bir birleştirme süreci gerekir.
Bağlayıcılık: Kimi Bağlar, Ne Zaman Uygulanır?
İçtihadı birleştirme kararı yalnızca kararın verilmesine yol açan dosyayı değil, benzer hukuki konudaki bütün dosyaları ilgilendirir. Yargıtay genel kurulları ve daireleri ile ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri bu karara uymak zorundadır (2797 m.45/5). Hukuk Genel Kurulu veya daire kararları ise ne kadar yerleşmiş olursa olsun bu anlamda kanunen bağlayıcı değildir; yol gösterici emsal niteliği taşır. Bu nedenle bir dilekçede “Yargıtay kararı” demekle “içtihadı birleştirme kararı” demek arasında önemli bir fark vardır.
Kararın zaman bakımından etkisi de uygulamada sık sorulur. Kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır ve görülmekte olan davalarda uygulanır. Yargıtay’ın usulü kazanılmış hak kuralına tanıdığı istisnalardan biri de bozma kararından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararının çıkmasıdır. Bu durumda bozma kararıyla doğan usulü kazanılmış hak yeni karara üstün tutulmaz. Bu istisnanın Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 09.05.1960 tarihli, 1960/21 E., 1960/9 K. sayılı kararına dayandığı, Hukuki Haber’de yayımlanan bir makalede aktarılmaktadır; kararın tam metnine ulaşamadık. Kesinleşmiş kararlar ise yeni bir içtihadı birleştirme kararı nedeniyle kendiliğinden değişmez.
Kanun değişikliği de bir içtihadı birleştirme kararının uygulama alanını daraltabilir. Örneğin 7589 sayılı Kanun belirsiz alacak davasını yeni davalar için kaldırıp kısmi davada talep artırımını HMK m.109/4 ile yeniden düzenledi. Islaha ilişkin içtihadı birleştirme kararlarının bu yeni artırım kuralıyla ilişkisini açıkça inceleyen yayımlanmış bir Yargıtay kararına ise henüz ulaşamadık. Dava açmadan önce, dayandığınız kararın verildiği tarihten sonra ilgili kanun maddesinin değişip değişmediğini kontrol edin.
Usul Hukuku: Islah, Faiz ve Tebligat
Son yıllardaki içtihadı birleştirme kararlarının önemli bir kısmı hukuk muhakemesine ilişkindir. Bu kararlar belirli bir alanla sınırlı değildir; işçilik alacağından ziynet davasına, itirazın iptalinden tazminat davasına kadar bütün hukuk davalarını etkiler.
1. Dava dilekçesinde yer almayan bir talep, kısmen ıslah yoluyla davaya eklenemez
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · T. 08.05.2026 · E. 2021/8 · K. 2026/1 · Resmî Gazete 30.06.2026, sayı 33296 · Sonuç: İçtihatların birleştirilmesi (üçüncü görüşmede oy çokluğu)
Olay. Birleştirme 07.11.2019 tarihli bir başvuru dilekçesiyle istendi. Birinci Başkanlık Kurulu 16.09.2021 tarihli ve 254 sayılı kararıyla içtihat aykırılığının giderilmesine karar verdi; konuyu 19.01.2026 tarihli ve 9 sayılı kararıyla yeniden belirledi. Uyuşmazlık, bir kısım dairenin dava dilekçesinde hiç yer almayan bir talebin sonradan kısmi ıslahla davaya eklenmesine izin vermesi, Hukuk Genel Kurulu ile bir kısım dairenin ise buna izin vermemesiydi. Kararda örnek olarak işçilik alacakları anılmıştır; sorun bütün hukuk davaları için geçerlidir.
Büyük Genel Kurul ne dedi? Büyük Genel Kurul, hukuk yargılamasında dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilemeyeceğine karar verdi. Yayımlanan özete göre ıslah, daha önce yapılmış bir usul işleminin düzeltilmesidir; hiç talep edilmemiş bir kalem için düzeltilecek bir işlem yoktur. Dilekçede olmayan talebin eklenmesi fiilen yeni bir dava açmak anlamına gelir. Bu durum taleple bağlılık ilkesiyle bağdaşmaz, ön inceleme aşamasını işlevsiz kılar ve davalıyı savunmaya hazırlıksız bırakır. Dava dilekçesinde yer alan bir talebin miktarının ıslahla artırılması ise mümkün olmaya devam eder.
Dayanak. HMK m.26 (taleple bağlılık), m.110 (davaların yığılması), m.137-141 (ön inceleme ve iddianın genişletilmesi yasağı), m.176-182 (ıslah).
Sizin için anlamı. Dava açarken bütün taleplerinizi, her alacak kalemini ayrı ayrı yazarak dilekçeye koyun. Unuttuğunuz bir kalem için artık ıslah yolu yoktur; ayrı bir dava açıp önceki davayla birleştirilmesini istemeniz gerekir. Bu yeni dava için zamanaşımı ve hak düşürücü süreler ayrıca işler. Dilekçede yer alan bir talebin miktarını ise ıslahla ya da 31.07.2026’dan sonra açılan kısmi davalarda HMK m.109/4’e göre bir defaya mahsus artırabilirsiniz (Talep Artırım Dilekçesi Örneği (7589 sonrası HMK m.109/4)). Kararın boşanma davasındaki ziynet talebine etkisini Ziynet Eşyası Yargıtay Kararları sayfamızda, işçilik alacaklarına etkisini Fazla Mesai Yargıtay Kararları sayfamızda, tazminat davalarındaki kısmi dava ve ıslah uygulamasını Trafik Kazası Değer Kaybı Yargıtay Kararları sayfamızda ele aldık.
Kaynak: Karar özeti: Alomaliye (Resmî Gazete özeti); künye, başvuru tarihi ve Birinci Başkanlık Kurulu kararları: Lexpera (künye); oy durumu: Ankara Barosu duyurusu. Tam metne ulaşamadık.
2. Kısmi ıslahta faiz yeniden istenmese de artırılan miktara dava dilekçesindeki faiz talebine göre faiz yürür
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · T. 24.05.2019 · E. 2017/8 · K. 2019/3 · Resmî Gazete 27.09.2019, sayı 30901
Olay. Konu, Birinci Başkanlık Kurulunun 06.07.2017 tarihli ve 237 sayılı kararıyla Büyük Genel Kurula getirildi. Soru şuydu: Faiz talebiyle açılmış kısmi bir davada miktar ıslahla artırılırken ıslah dilekçesinde faiz istenmemişse, artırılan kısım için faize hükmedilebilir mi? Daireler bu konuda farklı görüşteydi. Bir kısmı faize hükmedilebileceğini kabul ediyordu. Diğerleri ise taleple bağlılık ilkesi nedeniyle faiz talebinin ıslah dilekçesinde açıkça yinelenmesi gerektiğini savunuyordu.
Büyük Genel Kurul ne dedi? Büyük Genel Kurul, faiz talebiyle birlikte açılan kısmi davada miktarın faiz talebi belirtilmeksizin kısmi ıslahla artırılması hâlinde, artırılan miktar bakımından dava dilekçesindeki faiz talebine bağlı olarak faize hükmedileceğine karar verdi. Böylece ıslah dilekçesinde faizin ayrıca istenmemiş olması, dava dilekçesindeki faiz talebinin artırılan kısmı da kapsamasına engel olmaz.
Dayanak. HMK m.26 (taleple bağlılık), m.109 (kısmi dava), m.176-177 (ıslah); 3095 sayılı Kanun (kanuni faiz ve temerrüt faizi).
Sizin için anlamı. Dava dilekçesinde faizin türünü ve başlangıç tarihini açıkça yazın; bu talep, sonradan ıslahla artırdığınız miktarı da kapsar. Yine de ıslah dilekçesinde faiz talebini tekrar etmek tartışmayı baştan önler. 7589 sayılı Kanunla HMK m.109’a eklenen dördüncü fıkraya göre yapılan talep artırımında bu kararın nasıl uygulanacağını açıkça inceleyen yayımlanmış bir Yargıtay kararına henüz ulaşamadık. Bu nedenle artırım dilekçesinde faiz talebinizi ayrıca belirtmeniz güvenli yoldur. Kararın itirazın iptali davalarındaki etkisi için İtirazın İptali Yargıtay Kararları sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaynak: Karar özeti: Alomaliye (Resmî Gazete özeti); künye: Lexpera (künye). Tam metne ulaşamadık.
3. Takibe vekil aracılığıyla itiraz edilmiş olsa bile itirazın iptali davasının dilekçesi borçlunun kendisine tebliğ edilir
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · T. 03.06.2022 · E. 2021/1 · K. 2022/3 · Resmî Gazete 26.11.2022, sayı 32025
Olay. Birleştirme, 04.12.2019 ve 24.12.2020 tarihli iki ayrı başvuruyla istendi. Hukuk Genel Kurulu ile 3., 9., 11., 15. ve kapatılan 13. ve 22. Hukuk Dairelerinin kararları arasında şu konuda farklılık vardı: Borçlu icra takibine vekili aracılığıyla itiraz ettiğinde, alacaklının açtığı itirazın iptali davasının dilekçesi takipteki vekile mi, yoksa borçlunun kendisine mi tebliğ edilecekti?
Büyük Genel Kurul ne dedi? Büyük Genel Kurul, bu durumda itirazın iptali davasının dava dilekçesinin asıla, yani borçlunun kendisine tebliğ edilmesi gerektiğine karar verdi.
Dayanak. 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.11 (vekile tebligat); HMK m.73-80 (dava vekâleti); İİK m.67 (itirazın iptali).
Sizin için anlamı. Alacaklıysanız, itirazın iptali davasında dava dilekçesinin borçlunun kendisine tebliğ edildiğini kontrol edin. Yalnızca takipteki vekile yapılan tebligat bu karara aykırıdır ve dosyanın gereksiz yere uzamasına yol açabilir. Borçluysanız, cevap süreniz dava dilekçesinin size tebliğ edildiği tarihten başlar (HMK m.127); takip avukatınızın bu davada da sizi temsil edip etmeyeceğini ayrıca netleştirin. Dava şartları ve süreler için İtirazın İptali Yargıtay Kararları ve İtirazın İptali Dava Dilekçesi Örneği sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Kaynak: Karar özeti: Alomaliye (Resmî Gazete özeti); künye: Lexpera (künye). Tam metne ulaşamadık.
Ticaret, İş ve Banka İlişkileri
2025’te yayımlanan iki karar, günlük hayatta sık karşılaşılan iki soruyu cevapladı: İşten ayrılan çalışanın rekabet yasağına aykırılığı hangi mahkemede dava edilir ve banka, kredi borcu için emekli maaşına bloke koyabilir mi?
4. Rekabet yasağına aykırılıktan doğan davalara asliye ticaret mahkemesi bakar
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · T. 13.06.2025 · E. 2023/1 · K. 2025/3 · Resmî Gazete 12.09.2025, sayı 33015 (düzeltme: 16.09.2025, sayı 33019)
Olay. Birleştirme 2021 ve 2023 tarihli başvurularla istendi; Birinci Başkanlık Kurulu 30.05.2023 tarihli ve 159 sayılı kararıyla aykırılığın giderilmesine karar verdi. Hukuk Genel Kurulu ile 9. ve kapatılan 22. Hukuk Dairesinin kararları arasında, Hukuk Genel Kurulunun kendi kararları arasında ve 9. ile 11. Hukuk Dairesi arasında, rekabet yasağına aykırılık nedeniyle açılan davalara iş mahkemesinin mi yoksa asliye ticaret mahkemesinin mi bakacağı konusunda farklı kararlar bulunuyordu.
Büyük Genel Kurul ne dedi? Büyük Genel Kurul, Türk Borçlar Kanununun 444-447. maddeleri uyarınca rekabet yasağına aykırılık nedeniyle açılacak davalarda görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olması gerektiğine karar verdi.
Dayanak. TBK m.444-447; TTK m.4/1-c (rekabet yasağına ilişkin TBK m.444 ve m.447’den doğan davaları ticari dava sayar) ve m.5 (asliye ticaret mahkemesinin görevi). Anayasa Mahkemesi, TTK’daki bu ibarenin Anayasa’ya aykırı olmadığına oybirliğiyle karar vermiştir (Anayasa Mahkemesi, 04.04.2024, E.2023/153, K.2024/93 (Hukuki Haber)).
Sizin için anlamı. İşveren, işten ayrılan çalışanına karşı rekabet yasağına aykırılık nedeniyle tazminat, cezai şart veya aykırı faaliyetin durdurulması isteyecekse davayı asliye ticaret mahkemesinde açmalıdır. İş mahkemesinde açılan dava görevsizlik kararıyla sonuçlanır ve zaman kaybettirir. Talep bir miktar paranın ödenmesine ilişkinse, ticari davalardaki dava şartı arabuluculuğu (TTK m.5/A) dava açmadan önce değerlendirin. Rekabet yasağının geçerlilik şartları için İşçinin Sadakat Borcu ve Rekabet Yasağı rehberimize, kararın ayrıntılı değerlendirmesi için Rekabet Yasağı Davalarında Görevli Mahkeme yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynak: Karar özeti: Alomaliye (Resmî Gazete özeti). Kararın gerekçesine ve tam metnine ulaşamadık; yalnızca hüküm özetini aktardık; tek ikincil kaynak.
5. Tüketici kredisinde verilen rıza ve talimata dayanarak banka emekli maaşına doğrudan bloke koyabilir
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · T. 21.03.2025 · E. 2022/2 · K. 2025/1 · Resmî Gazete 17.07.2025, sayı 32958
Olay. Birleştirme, bir başvurucu vekilinin 17.02.2021 tarihli dilekçesiyle istendi; Birinci Başkanlık Kurulu 29.03.2022 tarihli ve 99 sayılı kararıyla oybirliğiyle aykırılığın giderilmesine karar verdi. 11. Hukuk Dairesi, emekli aylığının haczedilemeyeceğine ve bu korumadan önceden vazgeçilemeyeceğine ilişkin kurallara dayanarak kredi sözleşmesindeki muvafakat ve talimatı geçersiz sayıyordu. 3. Hukuk Dairesi, kapatılan 13. ve 19. Hukuk Daireleri ve Hukuk Genel Kurulu ise sözleşme serbestisi ve ahde vefa ilkesi gereği talimatın geçerli olduğu görüşündeydi.
Büyük Genel Kurul ne dedi? Büyük Genel Kurul, tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatlarına dayanarak bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koymasının mümkün olduğuna karar verdi.
Dayanak. 5510 sayılı Kanun m.93; İİK m.82-83/a; TBK m.26-27; 6502 sayılı Kanun m.22; Anayasa m.35 ve m.48 (Lexpera künyesinde listelenen hükümlerden).
Sizin için anlamı. Kredi kullanırken imzaladığınız sözleşmedeki hapis, takas ve mahsup talimatlarını dikkatle okuyun; bu talimatlar, banka alacağı için emekli maaşınıza bloke konulmasına dayanak olabilir. Karar, bankanın sözleşmeye dayanarak yaptığı blokeye ilişkindir; icra dairesi aracılığıyla yapılan hacizlerde emekli aylığına tanınan 5510 m.93 koruması ayrıca değerlendirilir. Bu karardan sonra 5510 m.93’ü değiştiren bir kanun değişikliğine ulaşmadık. Ayrıntı için Emekli Maaşı Haczedilir mi? rehberimize ve Emekli Maaşına Bloke: İçtihadı Birleştirme Kararı yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynak: Karar özeti: Alomaliye (Resmî Gazete özeti); künye ve ilgili mevzuat: Lexpera (künye). Tam metne ulaşamadık.
Taşınmaz ve Miras
Tapu siciline güven ve mirastan mal kaçırma, içtihadı birleştirme kararlarının en uzun süre etkili olduğu alanlardandır. 1974 tarihli muris muvazaası kararı yarım asırdır uygulanmaktadır. 2025 tarihli arsa payı kararı ise Yargıtay’ın kendi yerleşik içtihadından dönmesinin yakın tarihli bir örneğidir (Arsa Payı Karşılığı İnşaatta Üçüncü Kişinin İyiniyeti).
6. Arsa payı karşılığı inşaatta yükleniciden tapuya güvenerek edinen üçüncü kişinin iyiniyet iddiası dinlenir; kötüniyeti arsa sahibi ispatlar
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · T. 16.05.2025 · E. 2024/1 · K. 2025/2 · Resmî Gazete 18.07.2025, sayı 32959
Olay. Birleştirmeyi, yerleşik içtihadından dönmek isteyen Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 21.05.2024 tarihli yazısıyla istedi (2797 m.15/2-c). Birinci Başkanlık Kurulu başvuruyu 05.12.2024 tarihli ve 274 sayılı kararıyla kabul etti; konuyu 28.04.2025 tarihli ve 91 sayılı kararıyla yeniden belirledi. Daire o güne kadar arsa sahibinin yükleniciye yaptığı tapu devirlerini avans niteliğinde sayıyordu. Sözleşme geriye etkili feshedildiğinde de yükleniciden pay alan üçüncü kişilerin TMK m.1023’e dayalı iyiniyet savunmasını dinlemiyordu.
Büyük Genel Kurul ne dedi? Büyük Genel Kurul, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu taşınmazın yükleniciye devredilip yüklenici tarafından üçüncü kişilere satıldığı veya üzerinde ipotek kurulduğu durumlarda, sonradan sözleşmenin geçersizliği tespit edilse ya da sözleşme geriye etkili feshedilse bile üçüncü kişinin iyiniyet iddiasının dinlenmesi ve edindiği mülkiyet veya ipotek hakkının korunması gerektiğine karar verdi. Somut olayda üçüncü kişilerin iyiniyetli olmadığı anlaşılırsa taşınmaz arsa sahibine dönebilecektir. Yayımlanan özete göre iyiniyet kanunen asıl olduğundan (TMK m.3), üçüncü kişinin kötüniyetli olduğunu iddia eden arsa sahibi bunu ispatlamalıdır.
Dayanak. TMK m.3, m.1023; TBK m.125 (sözleşmeden dönmenin sonuçları); 2797 m.15/2.
Sizin için anlamı. Yükleniciden daire veya arsa payı satın aldıysanız ya da ipotek aldıysanız, sözleşme feshedilse bile tapuya güvenerek edindiğiniz hak kural olarak korunur. Ancak TMK m.3’e göre durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kişi iyiniyet iddiasında bulunamaz. Satın almadan önce tapu kaydını, yüklenici ile arsa sahibi arasındaki sözleşmeyi ve inşaatın durumunu incelediğinizi gösteren belgeleri saklayın. Arsa sahibiyseniz, üçüncü kişinin kötüniyetini somut delillerle ispat etmeniz gerekir; yükleniciye karşı iade ve tazminat taleplerinizi ayrıca değerlendirin. Sözleşmenin bütün aşamaları için Arsa Payı Karşılığı Kat Yapım Sözleşmesi Rehberine, kararın ayrıntılı değerlendirmesi için Arsa Payı Karşılığı İnşaatta Tapuya Güven Dönemi yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynak: Karar özeti: Alomaliye (Resmî Gazete özeti); künye, başvuru ve ilgili mevzuat: Lexpera (künye ve kısmi metin).
7. Miras hakkı çiğnenen bütün mirasçılar, görünürdeki satışın muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava açabilir
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu · T. 01.04.1974 · E. 1974/1 · K. 1974/2 · Sonuç: İçtihadın birleştirilmesi (oy çokluğu)
Büyük Genel Kurul ne dedi? Büyük Genel Kurul, bir kimsenin mirasçısını miras hakkından yoksun etmek amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği tapuya kayıtlı taşınmazı için tapu sicil memuru önünde iradesini satış doğrultusunda açıkladığının anlaşılması hâlinde, saklı pay sahibi olsun ya da olmasın miras hakkı çiğnenen bütün mirasçıların dava açabileceğine karar verdi. Mirasçılar görünürdeki satış sözleşmesinin muvazaalı olduğunu ve gizli bağış sözleşmesinin de şekil koşulundan yoksun bulunduğunu ileri sürebilir. Bu dava hakkı, geçerli sözleşmeler için söz konusu olan tenkis ve denkleştirme hükümlerinin sağladığı haklara etkili değildir.
Dayanak. 818 s. eski BK m.18 (bugün TBK m.19); eski MK m.507 ve m.603 (bugün tenkis ve denkleştirme hükümleri).
Sizin için anlamı. Muris muvazaası davası açmak için saklı paylı mirasçı olmanız gerekmez; miras hakkınızın çiğnendiğini göstermeniz yeterlidir. Dava, gizli bağışın şekil eksikliğine dayandığı için tenkisten farklı olarak işlemin tamamen ortadan kalkmasını sağlar. Kararın bugünkü uygulamasını ve Yargıtay’ın ispat ölçütlerini Muris Muvazaası ve Tenkis Yargıtay Kararları sayfamızda, dava sürecini Muris Muvazaası (1974 İBK) Rehberimizde anlattık.
Kaynak: Hüküm kısmı: Lexpera; hüküm kısmının bir bölümü ayrıca Hukuk Genel Kurulunun 2024/535 sayılı kararında aktarılmıştır; çift kaynak.
İçtihadı birleştirme kararını dosyanızda doğru kullanalım
Kararın kapsamı, zaman bakımından uygulanması ve yeni kanun hükümleriyle ilişkisi için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
7 Kararın Özet Tablosu
Yargıtay içtihadı birleştirme kararları
| Konu | Karar | Sonuç ve ilke |
|---|---|---|
| Islahla yeni talep | YİBBGK, 08.05.2026, E. 2021/8, K. 2026/1 (RG 30.06.2026/33296) | Eklenemez; miktar artırımı mümkün |
| Islahta faiz | YİBBGK, 24.05.2019, E. 2017/8, K. 2019/3 (RG 27.09.2019/30901) | Dava dilekçesindeki faiz talebi artırılan kısmı da kapsar |
| İtirazın iptalinde tebligat | YİBBGK, 03.06.2022, E. 2021/1, K. 2022/3 (RG 26.11.2022/32025) | Dava dilekçesi asıla tebliğ edilir |
| Rekabet yasağında görev | YİBBGK, 13.06.2025, E. 2023/1, K. 2025/3 (RG 12.09.2025/33015) | Asliye ticaret mahkemesi görevli |
| Emekli maaşına bloke | YİBBGK, 21.03.2025, E. 2022/2, K. 2025/1 (RG 17.07.2025/32958) | Kredi talimatına dayalı bloke mümkün |
| Arsa payında üçüncü kişi | YİBBGK, 16.05.2025, E. 2024/1, K. 2025/2 (RG 18.07.2025/32959) | İyiniyetli üçüncü kişi korunur; kötüniyeti arsa sahibi ispatlar |
| Muris muvazaası | YİBBGK, 01.04.1974, E. 1974/1, K. 1974/2 | Bütün mirasçılar dava açabilir |
Bu Kararları Kendi Dosyanızda Nasıl Kullanırsınız?
- Kararı tam künyesiyle gösterin. Kurulun adını, karar tarihini, esas ve karar numarasını, Resmî Gazete tarihini ve sayısını yazın; “Yargıtay’ın yerleşik içtihadı” gibi genel ifadeler yerine bağlayıcı karara açıkça dayanın.
- Benzer hukuki konu olduğunu açıklayın. Bağlayıcılık benzer hukuki konularla sınırlıdır. Sizin olayınızın kararın çözdüğü soruyla aynı olduğunu kısaca gösterin.
- Kararın kapsamını geniş okumayın. Örneğin 2026/1 sayılı karar yeni talep eklenmesini yasaklar, miktar artırımını değil. 2025/1 sayılı karar ise sözleşmeye dayalı banka blokesine ilişkindir, icra haczine değil.
- Kararın hâlâ yürürlükte olduğunu kontrol edin. İçtihadı birleştirme kararı aynı usulle değiştirilebilir veya kaldırılabilir; dayandığınız kanun maddesi de sonradan değişmiş olabilir.
- Davanız sürerken çıkan kararı takip edin. Yeni bir içtihadı birleştirme kararı görülmekte olan davalarda uygulanır; bozma kararından sonra çıkan yeni karar, usulü kazanılmış hak kuralının istisnası sayılır.
- Karara aykırı hükmü kanun yolunda ileri sürün. İlk derece veya bölge adliye mahkemesi kararı içtihadı birleştirme kararına aykırıysa bunu istinaf ya da temyiz dilekçenizde açıkça gösterin.
- Yeni bir çelişki görüyorsanız gerekçeli başvuru yapın. Çelişen kararların künyelerini göstererek Yargıtay Birinci Başkanlığına yazılı başvuru yapabilirsiniz; görüşülüp görüşülmeyeceğine Birinci Başkanlık Kurulu kesin olarak karar verir. Sürecin uzun olabileceğini unutmayın: 2026/1 sayılı kararın başvurusu 2019’da yapılmıştı.
Sık Yapılan Hatalar
- Her Yargıtay kararını bağlayıcı sanmak. Kanunen bağlayıcı olan içtihadı birleştirme kararıdır; Hukuk Genel Kurulu ve daire kararları emsal niteliğindedir.
- Yalnızca özet cümlesine bakmak. Kararın hangi soruyu çözdüğünü, yani birleştirme konusunu okumadan özet cümlesini başka bir soruya uygulamak yanlış sonuç verir.
- Kapatılmış daire adını görüp kararı eskimiş saymak. 13., 19. veya 22. Hukuk Dairesinin kapatılmış olması, bu dairelerin kararları arasındaki çelişkiyi gideren içtihadı birleştirme kararının bağlayıcılığını ortadan kaldırmaz.
- Dava dilekçesinde talep kalemlerini eksik bırakmak. 2026/1 sayılı karardan sonra unutulan kalem ıslahla eklenemez; ayrı dava açmak gerekir (Kıdem ve İhbar Tazminatı Yargıtay Kararları).
- Rekabet yasağı davasını iş mahkemesinde açmak. 2025/3 sayılı karardan sonra rekabet yasağına aykırılık davalarında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir (Rekabet Yasağının Geçersizliği Dilekçe Örneği).
- Emekli maaşına konan her blokeyi hukuka aykırı saymak. Kredi sözleşmesindeki talimata dayalı banka blokesi 2025/1 sayılı kararla mümkün görüldü; icra haczi ise ayrı kurallara tabidir (Emekli Maaşı Haczedilebilir mi?).
- Danıştay ve Yargıtay kararlarını karıştırmak. İdari yargıdaki içtihatları birleştirme kararları Danıştay’a aittir; adli yargıdaki bir uyuşmazlıkta Yargıtay’ın içtihadı birleştirme kararlarına dayanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
İçtihadı birleştirme kararı nedir?
Yargıtay daireleri veya genel kurulları aynı hukuki soruya farklı cevaplar verdiğinde ya da bir daire yerleşmiş içtihadından dönmek istediğinde, bu çelişkiyi gidermek için verilen karardır. Karar, 2797 sayılı Yargıtay Kanununa göre içtihadı birleştirme kurullarınca verilir ve Resmî Gazete’de yayımlanır.
İçtihadı birleştirme kararı bağlayıcı mıdır?
Evet. 2797 sayılı Kanunun 45. maddesine göre içtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay genel kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. Mahkemeler bu karara aykırı karar veremez.
İçtihadı birleştirme kararı ile Hukuk Genel Kurulu kararı arasındaki fark nedir?
Hukuk Genel Kurulu ve daire kararları yol gösterici emsal kararlardır; kanunen bütün mahkemeleri bağlamaz. İçtihadı birleştirme kararı ise benzer hukuki konularda bütün adliye mahkemelerini ve Yargıtay’ı bağlar ve ancak aynı usulle değiştirilebilir.
İçtihadı birleştirme başvurusunu kim yapabilir?
Birleştirme; dairelerin ya da genel kurulların kararı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının yazılı başvurusu üzerine Birinci Başkan tarafından istenir. Avukatlar ve davanın tarafları gibi diğer kişiler de yazılı başvuru yapabilir; bu başvurunun görüşülmesine gerek olup olmadığına Birinci Başkanlık Kurulu kesin olarak karar verir. 2025 tarihli emekli maaşı blokesi kararı, bir başvurucu vekilinin dilekçesiyle başlamıştır.
İçtihadı birleştirme kararı nasıl alınır?
İlk ve ikinci toplantıda toplantıda bulunanların üçte iki çoğunluğu aranır. Bu çoğunluk sağlanamazsa üçüncü toplantıda hazır bulunanların çoğunluğuyla karar verilir (2797 m.41-42). 2026/1 sayılı karar bu şekilde üçüncü görüşmede oy çokluğuyla alınmıştır.
İçtihadı birleştirme kararı değiştirilebilir mi?
Evet, ama yalnızca aynı usulle. Bir içtihadı birleştirme kararının değiştirilmesi veya kaldırılması da yine içtihadı birleştirme yoluyla olur (2797 m.45/3). Daire veya genel kurul, tek başına bu karardan dönemez.
Davam sürerken çıkan içtihadı birleştirme kararı bana uygulanır mı?
Kural olarak evet; içtihadı birleştirme kararları görülmekte olan davalarda uygulanır. Yargıtay, bozma kararından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı çıkmasını da usulü kazanılmış hak kuralının istisnası saymaktadır. Kesinleşmiş kararlar ise bundan etkilenmez.
En son Yargıtay içtihadı birleştirme kararı hangisi?
Ulaşabildiğimiz en son hukuk kararı, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 08.05.2026 tarihli, 2021/8 E., 2026/1 K. sayılı kararıdır (Resmî Gazete 30.06.2026, sayı 33296). Karara göre dava dilekçesinde yer almayan bir talep kısmen ıslah yoluyla davaya eklenemez.
Dava dilekçesinde olmayan bir talebi ıslahla ekleyebilir miyim?
Hayır. 2026/1 sayılı içtihadı birleştirme kararına göre dava dilekçesinde yer almayan bir talep kısmen ıslah yoluyla davaya dâhil edilemez. Bu talep için ayrı bir dava açılması gerekir. Dilekçede yer alan bir talebin miktarı ise artırılabilir.
Banka emekli maaşına bloke koyabilir mi?
2025/1 sayılı içtihadı birleştirme kararına göre tüketici kredisi nedeniyle verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatlarına dayanarak banka emekli maaşına doğrudan bloke koyabilir. İcra dairesi aracılığıyla yapılan haciz ise 5510 m.93’teki koruma kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Rekabet yasağı davasına hangi mahkeme bakar?
2025/3 sayılı içtihadı birleştirme kararına göre TBK m.444-447 uyarınca rekabet yasağına aykırılık nedeniyle açılacak davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. TTK m.4/1-c de bu davaları ticari dava sayar.
Arsa payı karşılığı inşaatta yükleniciden daire alan kişi korunur mu?
2025/2 sayılı içtihadı birleştirme kararına göre sözleşme sonradan geçersiz sayılsa veya geriye etkili feshedilse bile, tapuya güvenerek yükleniciden hak edinen üçüncü kişinin iyiniyet iddiası dinlenir ve hakkı korunur. Üçüncü kişinin kötüniyetli olduğunu arsa sahibi ispatlamalıdır.
İçtihatlar kümesindeki diğer sayfalar:
İçtihatlar: Konu Konu Yargıtay Kararları · İtirazın İptali Yargıtay Kararları · Muris Muvazaası ve Tenkis Yargıtay Kararları · Ziynet Eşyası Yargıtay Kararları · Kıdem ve İhbar Tazminatı Yargıtay Kararları · Fazla Mesai Yargıtay Kararları · Emekli Maaşı Haczedilir mi? · Arsa Payı Karşılığı Kat Yapım Sözleşmesi Rehberi · Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Kararları · Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu Kararları · Yeni Yüksek Mahkeme Kararları (Aylık) · Kira Tespit Davası Yargıtay Kararları
Kaynaklar ve doğrulama. 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 45. maddesinin metni, Anayasa Mahkemesi, E.2022/150, K.2022/152 (m.45 metni) kararında aktarılan hâlinden okunmuştur. Kanunun 15, 16, 41 ve 42. maddeleri Lexpera (2797 sayılı Kanunun güncel metni) üzerinden özetlenmiştir. İçtihadı birleştirme kararlarının özet, konu ve başvuru bilgileri Alomaliye’nin Resmî Gazete yayımına ilişkin sayfalarından aktarılmış, künyeleri Lexpera’daki karar künyeleriyle karşılaştırılmıştır. 2026/1 sayılı kararın oy durumu Ankara Barosu duyurusundan alınmıştır. Rekabet yasağına ilişkin TTK hükmünün Anayasa’ya uygunluğu Anayasa Mahkemesi, 04.04.2024, E.2023/153, K.2024/93 (Hukuki Haber) kararından, 1960 tarihli usulü kazanılmış hak istisnası ise Hukuki Haber’de yayımlanan bir makaleden aktarılmıştır. Kararların Resmî Gazete’deki tam metinleri okunamamıştır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanızda bir içtihadı birleştirme kararının uygulanıp uygulanmayacağı, olayın kararın çözdüğü soruyla aynı olup olmadığına ve ilgili kanun hükümlerinin güncel hâline göre değişir.