Rakibin tescilli markanızı Google Ads veya başka bir arama motorunda anahtar kelime olarak satın alması, işareti kullanan kişinin markayla bir hakkı veya meşru bağlantısı bulunmuyorsa ve kullanım internet ortamında ticari etki yaratıyorsa marka sahibi tarafından yasaklanabilir (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7/3-d). Bunun için kullanımın ayrıca markayla aynılık, karıştırılma ihtimali veya tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma şartlarından birini taşıması gerekir (m.7/2). Rakip markaya reklam metninde yer verilmesi ise ayrıca karşılaştırmalı reklam kurallarına tabidir. Tüketiciye yönelik karşılaştırmalı reklamlarda rakiplere ait ürün adı, marka, logo ve ticaret unvanına yer verilemez (Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.8/1-a). Marka sahibi tecavüzün durdurulmasını, reklamların kaldırılmasını ve tazminat isteyebilir; dava sürerken ihtiyati tedbirle reklam kampanyasının durdurulmasını talep edebilir (SMK m.149 ve m.159; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.56 ve m.61).
Bu rehber; markası arandığında rakibin reklamı üstte çıkan marka sahipleri, Google Ads, sosyal medya ve pazaryeri reklamlarında rakip markaları anahtar kelime, kullanıcı adı veya etiket olarak kullanan ya da kullanmayı düşünen işletmeler, karşılaştırmalı reklam hazırlayan şirketler, reklam ajansları ve hakkında anahtar kelime nedeniyle ihtarname veya dava gelen bayi, servis ve yedek parça satıcıları için yazıldı. İnternette marka kullanımının hangi şartlarla tecavüz sayıldığını, meşru bağlantı ve dürüst kullanım istisnalarını, arama motorunun sorumluluğunu, karşılaştırmalı reklamın şartlarını ve doğrudan karşılaştırma yasağını, sosyal medya kullanıcı adı ve etiketlerini, delil toplamayı, tazminatı, arabuluculuğu, Reklam Kurulu ve ceza yollarını ve rakiplerle yapılan “birbirimizin markasına reklam vermeyelim” anlaşmalarının rekabet hukuku riskini kanun ve yönetmelik maddeleriyle anlatıyor. Sayfada rakibe gönderilecek ihtarname, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet davası ile anahtar kelime davasına cevap dilekçesi örnekleri yer alıyor. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, 29, 30, 149-152, 156, 157 ve 159; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, 5/A, 54-63; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.61, 63, 77 ve 78; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (10/1/2015 tarihli ve 29232 sayılı Resmî Gazete) m.2, 4, 8, 9 ve 28/A; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389-400. Yönetmeliğin 8 inci maddesi 4/1/2017, 28/12/2018 ve 1/7/2026 tarihli değişikliklerle birlikte güncel hâliyle değerlendirilmiştir; 1/7/2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan değişiklikler 1/8/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun ve yönetmelik hükümleri 13 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki metinler esas alınarak değerlendirilmiştir. Yargıtay kararları, tam metinlerine erişilemediğinden öğretide aktarıldığı şekliyle anılmıştır.
İnternette Marka Kullanımı Ne Zaman Tecavüz Sayılır?
Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibi, izinsiz olarak tescilli markanın aynısının aynı mallarda kullanılmasını, karıştırılma ihtimali doğuran aynı veya benzer işaretlerin kullanılmasını ve tanınmış markanın itibarından haksız yarar sağlayan ya da itibarına zarar veren kullanımları engelleyebilir (SMK m.7/2-a, b ve c). Kanun, bu yasağın hangi kullanım biçimlerini kapsadığını da saymıştır. Bunlardan biri doğrudan internete ilişkindir: işaretin aynısının veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması (m.7/3-d).
Bu hüküm, anahtar kelime reklamlarını kendiliğinden yasaklamaz. Dört şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir ve her biri davada ayrı ayrı ispat edilir. Şartlardan biri eksikse, kullanım marka hakkına tecavüz sayılmaz; ancak aynı davranış ayrıca haksız rekabet hükümleri bakımından incelenebilir (TTK m.55/1-a).
Anahtar kelime ve diğer internet kullanımlarında marka hakkına tecavüzün şartları
| Şart | Ne aranır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Ticaret alanında kullanım | İşaret, bir mal veya hizmetin satışı ya da tanıtımı için kullanılmalıdır; kişisel blog, tüketici yorumu veya haber kullanımı bu şartı taşımaz | SMK m.7/3 (giriş cümlesi) |
| Aynı veya benzer işaret | Anahtar kelime markanın aynısı, yazım hatalı hâli veya ayırt edilemeyecek kadar benzeri olmalıdır | m.7/3-d ve m.7/2 |
| Hak veya meşru bağlantı yokluğu | Kullanan kişinin lisansı, bayiliği, orijinal ürün satışı veya uyumlu parça ve servis gibi meşru bir bağlantısı bulunmamalıdır | m.7/3-d, m.7/5 ve m.152 |
| İnternet ortamında ticari etki | Kullanım, arama yapan kişinin tercihini etkileyebilecek bir reklam veya yönlendirme sonucu doğurmalıdır | m.7/3-d |
| Ek olarak: ikinci fıkra şartı | Aynı mal ve hizmette aynı işaret, karıştırılma ihtimali veya tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma ya da zarar | m.7/2-a, b, c |
Kanunun bu fıkrada saydığı diğer kullanım biçimleri de internette sık görülür: işaretin teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması (m.7/3-ç), ticaret unvanı veya işletme adı olarak kullanılması (m.7/3-e) ve hukuka uygun olmayan karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması (m.7/3-f). Marka sahibinin izni olmaksızın markayı bu biçimlerde kullanmak marka hakkına tecavüzdür (SMK m.29/1-a). Alan adına ilişkin uyuşmazlıklar için alan adı uyuşmazlıkları, ticaret unvanıyla çatışma için ticaret unvanı ve marka çatışması rehberlerimize bakabilirsiniz.
Anahtar Kelime Reklamı Nasıl İşler? Hukuki Değerlendirmede Önemli Kavramlar
Arama motoru reklamlarında reklam veren, reklamının hangi aramalarda gösterileceğini anahtar kelimelerle belirler. Kullanıcı arama yaptığında, arama sonuçlarının üstünde veya altında “Sponsorlu” ibaresiyle reklamlar görünür. Reklam veya sponsorluk anlaşmasına dayanılarak gösterilen sıralama sonuçlarının reklam olduğunun belirtilmesi zorunludur (Yönetmelik m.28/A/2). Davada, reklamın neden ve hangi ayarla gösterildiği belirleyici olduğundan aşağıdaki kavramların doğru kurulması gerekir.
Arama motoru reklamlarında teknik kavramlar ve hukuki anlamı
| Kavram | Ne anlama gelir? | Hukuki önemi |
|---|---|---|
| Anahtar kelime | Reklam verenin reklamını tetiklemesi için seçtiği kelime veya kelime grubu | Rakip markanın bilerek anahtar kelime seçilmesi SMK m.7/3-d anlamında kullanımın en açık delilidir |
| Tam eşleme | Reklam yalnızca seçilen kelimenin aynısı veya çok yakın varyasyonu arandığında gösterilir | Rakip markanın tam eşlemeyle seçilmesi, kullanımın bilinçli olduğunu gösterir |
| Sıralı ve geniş eşleme | Reklam, seçilen kelimeyle ilgili görülen başka aramalarda da gösterilebilir | Reklamın marka seçilmediği hâlde arama motorunun eşleştirmesiyle çıkması, kullanımın reklam verene yüklenmesini tartışmalı hâle getirir |
| Negatif anahtar kelime | Reklamın belirli aramalarda gösterilmemesi için girilen kelime | Rakiplerin birbirinin markasını karşılıklı olarak negatif listeye eklemeyi anlaşması rekabet hukuku sorununa yol açabilir |
| Reklam metni | Başlık ve açıklama satırları | Rakip markanın reklam metninde geçmesi, köken konusunda yanıltma ve karşılaştırmalı reklam riskini artırır |
| Açılış sayfası | Reklama tıklayınca açılan sayfa | Sayfada rakibin ürünü mü, reklam verenin ürünü mü satıldığı karıştırılma değerlendirmesinde önemlidir |
| Arama terimleri raporu | Reklam veren hesabında, reklamın gerçekte hangi aramalarda gösterildiğini listeleyen rapor | Davalının hesabındaki bu rapor, kullanımın kapsamını ve süresini gösterir; mahkemeden ibrazı istenebilir (SMK m.150/3) |
| Reklam Şeffaflık Merkezi | Arama motorunun, reklam verenlerin yayımladığı reklamları kamuya açık gösterdiği araç | Rakibin reklam metinlerinin tarih ve içerik olarak tespitinde yardımcı delildir |
Hangi Kullanımlar İhlal, Hangileri Serbest?
Uygulamada anahtar kelime uyuşmazlıklarının çoğu, aynı teknik davranışın farklı koşullarda farklı sonuç doğurmasından kaynaklanır. Reklam verenin markayla bağlantısı, reklam metninin içeriği ve açılış sayfasında ne sunulduğu birlikte değerlendirilir. Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan durumları risk düzeyine göre özetler; her dosyada somut reklamlar ve deliller ayrıca incelenmelidir.
Anahtar kelime ve internette marka kullanımında sık görülen durumlar
| Durum | Değerlendirme | Dayanak |
|---|---|---|
| Rakip, markanızı tam eşlemeyle anahtar kelime seçmiş, reklam başlığında da markanızı yazmış ve kendi ürününü satıyor | Yüksek risk: köken konusunda yanıltma ve karıştırılma ihtimali güçlüdür; marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet birlikte ileri sürülür | SMK m.7/2-b, m.7/3-d ve m.29/1-a; TTK m.55/1-a-4 |
| Rakip, markanızı anahtar kelime seçmiş; reklam metninde ve sayfasında yalnızca kendi markası açıkça yer alıyor | Değerlendirmeye bağlı: reklam, ortalama internet kullanıcısının ürünün kimden geldiğini kolayca anlamasına imkân veriyorsa tecavüz iddiası zayıflar | SMK m.7/3-d; ABAD Google France kararı |
| Reklam, markanız seçilmediği hâlde geniş eşleme ayarı nedeniyle markanızın arandığı sorgularda görünüyor | Kullanımın reklam verene yüklenmesi tartışmalıdır; Yargıtay bu tür bir dosyada tecavüz iddiasını kabul etmemiştir | Yargıtay 11. HD, 27.05.2024, E.2023/922 K.2024/4336 |
| Yetkili bayi veya orijinal ürün satıcısı, satışını yaptığı markayı anahtar kelime olarak kullanıyor | Meşru bağlantı ve hakkın tüketilmesi nedeniyle kural olarak serbesttir; yetkili bayi izlenimi yanlış veriliyorsa haksız rekabet doğabilir | SMK m.7/3-d ve m.152; TTK m.55/1-a-2 |
| Bağımsız servis veya uyumlu yedek parça satıcısı “… servisi”, “… yedek parça” aramalarına reklam veriyor | Ürünün kullanım amacını belirtmek için gerekli ölçüde ve dürüst kullanım serbesttir; “yetkili servis” izlenimi yaratılmamalıdır | SMK m.7/5-c; TTK m.55/1-a-2 ve 4 |
| Tanınmış markanın arandığı sorgularda “… yerine daha uygun fiyatlı alternatif” reklamı | Taklit ürün sunulmuyor ve marka kötülenmiyorsa savunulabilir; markanın itibarından haksız yararlanma veya ayırt edici karakterin zedelenmesi riski ayrıca incelenir | SMK m.7/2-c; ABAD Interflora kararı |
| Reklam metninde “… markasından yüzde 30 daha dayanıklı” gibi rakip marka adıyla karşılaştırma | Tüketiciye yönelik reklamlarda rakip markaya yer verilmesi yasaktır; ayrıca iddia bilimsel belgelerle ispat edilmelidir | Yönetmelik m.8/1-a ve m.9/3; SMK m.7/3-f; TTK m.55/1-a-5 |
| Sosyal medyada rakip markanın kullanıcı adı, sayfa adı veya sponsorlu paylaşımda etiket olarak kullanılması | Ticari etki yaratıyorsa “benzeri biçimlerde” kullanım kapsamındadır; sahte hesap görünümü ayrıca haksız rekabettir | SMK m.7/3-d; TTK m.55/1-a-4 |
Google ve Diğer Arama Motorlarının Sorumluluğu
Anahtar kelime uyuşmazlığında davalı kural olarak reklam verendir. Reklamı hazırlayan ve kampanyayı yöneten ajansın da tecavüze katıldığı ölçüde sorumluluğu gündeme gelebilir. Arama motoru ise reklam alanını sağlayan aracı konumundadır. Haksız rekabet fiilinin iletimini başlatmamış, iletimin alıcısını veya içeriği seçmemiş ya da içeriği değiştirmemiş hizmet sağlayıcısı aleyhine haksız rekabetin tespiti, men’i ve ref’i davaları açılamaz ve tedbir kararı verilemez. Bununla birlikte mahkeme, haksız rekabetin olumsuz sonuçlarının kapsamlı veya vereceği zararın büyük olacağı durumlarda hizmet sağlayıcıyı da dinleyerek fiilin sona erdirilmesine yönelik tedbiri onun aleyhine de verebilir (TTK m.58/4).
Google’ın reklam politikasına göre ticari markaların anahtar kelime olarak kullanılması kısıtlanmaz. Marka sahibi şikâyet ederse, markanın reklam metninde kullanımı, sahibinin marka hakkını ispat ettiği ülke ve sektörler için kısıtlanabilir. Bayi ve satış sayfaları, bilgilendirme sayfaları ve markanın olağan anlamıyla betimleyici kullanıldığı reklamlar bu kısıtlamanın istisnalarıdır. Bu nedenle platforma yapılan şikâyet, reklam metnindeki kullanımı çoğu zaman hızlıca durdurur; ancak markanın anahtar kelime olarak satın alınmasını sona erdirmek için kural olarak rakibe ihtarname gönderilmesi veya mahkemeden ihtiyati tedbir istenmesi gerekir.
Arama motoru şikâyeti ile mahkeme yolunun karşılaştırılması
| Konu | Platform şikâyeti | Mahkeme yolu |
|---|---|---|
| Reklam metninde marka | Marka hakkı ispat edilirse kısıtlanabilir | Tecavüzün durdurulması ve reklamların kaldırılması istenir (SMK m.149/1-c) |
| Anahtar kelime olarak satın alma | Platform politikası kural olarak kısıtlamaz | Şartları varsa men ve ihtiyati tedbir istenir (SMK m.7/3-d, m.149 ve m.159) |
| Tazminat | Verilmez | Maddi ve manevi tazminat istenebilir (SMK m.149/1-ç ve m.150-151) |
| Kararın kapsamı | Yalnızca o platformdaki reklamlar | Bütün mecralardaki tecavüz ve haksız rekabet fiilleri |
| Delil | Platformun iç incelemesi | Davalının reklam hesabı kayıtlarının ibrazı istenebilir (SMK m.150/3) |
Pazaryerleri içindeki reklam ve ilanlara ilişkin şikâyet usulü farklıdır. Pazaryerinde markanızı kullanan ilanlar için pazaryerinde marka şikâyeti, aracı hizmet sağlayıcıların sorumluluğu için e-ticarette aracı hizmet sağlayıcının sorumluluğu rehberlerimize bakabilirsiniz.
Reklam Metninde Rakip Marka: Karşılaştırmalı Reklamın Şartları
Aynı ihtiyaçları karşılayan ya da aynı amaca yönelik rakip mal veya hizmetlerin karşılaştırmalı reklamı yapılabilir (6502 sayılı Kanun m.61/5). Yönetmelik, karşılaştırmalı reklamı tanıtımı yapılan mal veya hizmete ilişkin hususlarla aynı amaca ya da aynı ihtiyacı karşılamaya yönelik rakip mal veya hizmetlere ilişkin hususların karşılaştırıldığı reklam olarak tanımlar (Yönetmelik m.4/1-ğ). Karşılaştırmanın hukuka uygun olması için Yönetmelikte sayılan şartların tamamı birlikte aranır.
Karşılaştırmalı reklamın şartları
| Bent | Şart | Uygulamada anlamı |
|---|---|---|
| m.8/1-a | Rakiplere ait ürün adı, marka, logo, ticaret unvanı, işletme adı veya diğer ayırt edici unsurlara yer verilmemesi | Tüketiciye yönelik reklamda rakip adıyla anılamaz; doğrudan karşılaştırma yasaktır |
| m.8/1-b | Aldatıcı ve yanıltıcı olmaması | Karşılaştırmanın koşulları ve sınırları açıkça belirtilmelidir |
| m.8/1-c | Haksız rekabete yol açmaması | TTK m.55/1-a-5 ile birlikte değerlendirilir |
| m.8/1-ç | Karşılaştırılan mal veya hizmetlerin aynı ihtiyaçları karşılaması ya da aynı amaca yönelik olması | Farklı segmentteki ürünler karşılaştırılamaz |
| m.8/1-d | Tüketiciye fayda sağlayacak bir hususun karşılaştırılması | Fiyat, performans, tüketim, garanti gibi tüketicinin tercihini etkileyen hususlar |
| m.8/1-e | Fiyat dâhil, maddi, esaslı, doğrulanabilir ve tipik özelliklerin nesnel olarak karşılaştırılması | Seçilmiş istisnai özelliklerle genel üstünlük iddiası kurulamaz |
| m.8/1-f | Nesnel, ölçülebilir, sayısal verilere dayanan iddiaların bilimsel test, rapor veya belgelerle ispatlanması | “Yüzde 30 daha dayanıklı” gibi iddialar önceden belgelenmelidir |
| m.8/1-g | Rakiplerin mallarını, hizmetlerini, faaliyetlerini veya diğer özelliklerini kötülememesi veya itibarsızlaştırmaması | Alaycı, aşağılayıcı veya gereksiz yere incitici ifadeler kullanılamaz |
| m.8/1-ğ | Menşei belirtilmiş mal veya hizmete ilişkin karşılaştırmada aynı coğrafi yerden olması | Coğrafi işaretli ürünlerde özellikle önemlidir |
| m.8/1-h | Reklam veren ile rakibinin markası, ticaret unvanı veya diğer ayırt edici işaretleri arasında karışıklığa yol açmaması | Benzer ambalaj, renk ve görsel kullanımları da kapsar |
| m.8/1-ı | Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere aykırı olmaması | Kurul kararları ve kılavuzlar dikkate alınır |
Yönetmelik iki sektörel sınır daha getirir. Gıda ve takviye edici gıdalarda sağlık beyanı kapsamındaki hususlar karşılaştırılamaz; beslenme beyanları ilgili mevzuata göre kullanılabilir. 1/8/2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle takviye edici gıdalar bu fıkranın kapsamına alınmış, takviye edici gıdaların karşılaştırmalı reklamını hiçbir şekilde yasaklayan son cümle ise yürürlükten kaldırılmıştır (Yönetmelik m.8/3; 1/7/2026 tarihli Değişiklik Yönetmeliği m.3). Fiyat düzenlemeleri ile etkin piyasa gücü yükümlülükleri idari otoritelerce belirlenen sektörlere ilişkin reklamlarda ise fiyat karşılaştırması yapılamaz (m.8/4).
İspat yükü reklam verendedir. Reklam verenler ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür (6502 sayılı Kanun m.61/6; Yönetmelik m.9/1). Karşılaştırmalı reklamlarda bu yükümlülük daha ağırdır: karşılaştırmaya konu iddialar her hâlükârda üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan bilgi ve belgelerle ispatlanmalıdır (Yönetmelik m.9/3). Şirket içi testler ve tedarikçi beyanları tek başına yeterli görülmeyebilir.
Doğrudan Karşılaştırma Yasağı ve Rakibin Adını Anmadan Karşılaştırma
Yönetmeliğin ilk metni, şartlara uyulması kaydıyla karşılaştırmalı reklamlarda rakip isim, marka ve logolara yer verilmesine izin veren bir fıkra içeriyordu. 28/12/2018 tarihli değişiklikle bu fıkra yürürlükten kaldırılmış ve birinci fıkraya rakiplere ait ürün adı, marka, logo, ticaret unvanı, işletme adı veya diğer ayırt edici unsurlara yer verilmemesi şartı eklenmiştir (Yönetmelik m.8/1-a). Bu nedenle tüketiciye yönelik reklamlarda rakibin adı anılarak yapılan doğrudan karşılaştırma, diğer şartların tamamı gerçekleşse bile hukuka aykırıdır. Öğretide bu yasağın Kanunun karşılaştırmalı reklama izin veren hükmünden daha dar olduğu yönünde eleştiriler bulunmaktadır; ancak Reklam Kurulu güncel hükmü uygulamaktadır.
Rakibin adını anmadan yapılan dolaylı karşılaştırma, örneğin “piyasadaki benzer ürünlere göre daha az enerji tüketir” gibi ifadeler, kural olarak mümkündür; ancak diğer bütün şartlar ve ispat yükü bu reklam için de geçerlidir. Pazarda yalnızca bir veya iki rakip bulunuyorsa ve renk, ambalaj veya slogan rakibi açıkça çağrıştırıyorsa, reklam doğrudan karşılaştırma gibi değerlendirilebilir.
Karşılaştırmalı reklamda kurallar kime göre uygulanır?
| Reklamın hedefi | Uygulanan kurallar | Dayanak |
|---|---|---|
| Tüketiciye yönelik reklam | Yönetmelik m.8 ve m.9 şartları, doğrudan karşılaştırma yasağı, Reklam Kurulu denetimi; ayrıca marka ve haksız rekabet hükümleri | 6502 s.K. m.61 ve m.63; Yönetmelik m.2 ve m.8 |
| Yalnızca tacirlere yönelik reklam (örneğin toptancı veya kurumsal alıcı kampanyası) | Yönetmelik doğrudan uygulanmaz; karşılaştırmanın gerçeğe aykırı, yanıltıcı, gereksiz yere kötüleyici veya gereksiz yere rakibin tanınmışlığından yararlanıcı olmaması aranır | Yönetmelik m.2; TTK m.55/1-a-5; SMK m.7/3-f |
| Rakip markanın reklamda yer alması | Hukuka uygun olmayan karşılaştırmalı reklamda kullanım marka hakkına tecavüzdür | SMK m.7/3-f ve m.29/1-a |
Hukuka aykırı karşılaştırmalı reklama karşı iki ayrı yol vardır. Birincisi idari yoldur: Reklam Kurulu, aykırı reklamlar hakkında durdurma, aynı yöntemle düzeltme, idari para cezası ve gerekli hâllerde üç aya kadar tedbiren durdurma kararı verebilir; içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararı da verebilir (6502 sayılı Kanun m.63/1 ve m.77/12). Anayasa Mahkemesi, bu son yetkiye ilişkin ibarenin iptali talebini reddetmiştir (AYM, 26/2/2026, E.2024/146, K.2026/50; RG 14/5/2026-33253). İnternet reklamları için 2026 yılında uygulanan idari para cezası 1.083.706 TL’den 10.837.065 TL’ye kadardır (6502 sayılı Kanun m.77/12; 2026 yılı idari para cezaları tebliği, RG 23/12/2025-33116). Kurul kararlarına karşı dava süresi tebliğden itibaren 30 gündür (m.78/2). İkinci yol, rakibin açacağı haksız rekabet ve marka davasıdır; bu davada reklamın durdurulması ve tazminat istenir (TTK m.56; SMK m.149).
Reklam Kuruluna şikâyetin usulü için yanıltıcı reklam ve Reklam Kuruluna şikâyet, Kurul cezasına karşı dava için Reklam Kurulu cezasına karşı dava dilekçesi rehberlerimize bakabilirsiniz. Çevresel üstünlük iddiası içeren karşılaştırmalar için yeşil aklama ve çevresel beyan yazımız ayrıca önemlidir.
Sosyal Medya Kullanıcı Adı, Etiket ve Etkileyici Paylaşımları
Kanundaki “benzeri biçimlerde” ifadesi, anahtar kelime ve alan adıyla sınırlı olmayan internet kullanımlarını da kapsar (SMK m.7/3-d). Rakip markanın sosyal medya kullanıcı adı, sayfa adı veya mağaza adı olarak alınması, sponsorlu paylaşımlarda etiket olarak kullanılması ve reklam hedeflemesinde ilgi alanı olarak seçilmesi, ticari etki ve karıştırılma ihtimali bulunuyorsa marka hakkına tecavüz oluşturabilir. Hesabın marka sahibine aitmiş gibi görünmesi ayrıca başkasının işletmesiyle karıştırılmaya yol açan haksız rekabet hâlidir (TTK m.55/1-a-4).
Sosyal medyada sık görülen marka kullanımları
| Kullanım | Değerlendirme | İlk adım |
|---|---|---|
| Rakibin markanızla aynı kullanıcı adı veya sayfa adı alması | Ticari faaliyet yürütülüyorsa marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet | Platformun marka ihlali bildirimi; delil tespiti; gerekirse ihtiyati tedbir |
| Sponsorlu paylaşımda rakip markanın etiket olarak kullanılması | Paylaşımı rakip marka arayanlara göstermek amacıyla kullanılıyorsa SMK m.7/3-d kapsamında incelenir | Paylaşımların tarihli tespiti; ihtarname |
| Kendi ürününü tanıtan bir etkileyicinin rakip ürünü kötüleyen karşılaştırması | Reklam verenin talimatıyla yapılmışsa karşılaştırmalı reklam kuralları uygulanır; kötüleme ayrıca haksız rekabettir | Reklam Kurulu şikâyeti; TTK m.56 davası |
| Tüketicinin ürün deneyimini anlatan, ticari ilişkisi olmayan paylaşım | Ticaret alanında kullanım şartı bulunmadığından marka hakkına tecavüz değildir; gerçeğe aykırı ve kötüleyici ise kişilik ve itibar hükümleri gündeme gelir | Hukuki değerlendirme |
1/8/2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle sosyal medya etkileyicilerinin reklam içeriklerini nasıl belirteceği ayrıca düzenlenmiştir (Yönetmelik m.23/A). Etkileyici reklamlarındaki sorumluluk için influencer reklamında sorumluluk, adınıza açılmış sahte hesaplar için sahte sosyal medya hesabı rehberlerimize bakabilirsiniz.
Hangi Yola Başvurulur? Hukuk Davası, Reklam Kurulu, Platform Şikâyeti ve Ceza
Anahtar kelime ve karşılaştırmalı reklam uyuşmazlıklarında birden fazla yol aynı anda kullanılabilir. Doğru sıra, dosyanın amacına göre belirlenir: reklamın hemen durdurulması mı, tazminat mı, yoksa rakibin cezalandırılması mı öncelikli? Aşağıdaki tablo yolları karşılaştırır.
Başvuru yollarının karşılaştırılması
| Yol | Ne sağlar? | Dikkat edilecek nokta | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İhtarname | Rakibi haberdar eder, kötüniyet ve kusur ispatını kolaylaştırır | Talep yalnızca tescilli marka ve ayırt edilemeyecek benzerleriyle sınırlı tutulmalıdır | SMK m.7/3-d; TTK m.56/1-d |
| İhtiyati tedbir | Dava sonuna kadar reklamların ve anahtar kelime kullanımının durdurulması | Tecavüzün gerçekleşmekte olduğu ispat edilmeli; teminat istenebilir; dava öncesi alınırsa iki hafta içinde dava açılmalıdır | SMK m.159; TTK m.61; HMK m.392 ve m.397 |
| Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet davası | Tespit, men, ref, maddi ve manevi tazminat, hükmün ilanı | Tazminat talepleri için önce arabulucuya başvurulmalıdır | SMK m.149-151; TTK m.56 ve m.5/A |
| Reklam Kurulu şikâyeti | Durdurma, düzeltme, idari para cezası | Tüketiciye yönelik reklamlar için; tazminat sağlamaz | 6502 s.K. m.63 ve m.77/12 |
| Platform şikâyeti | Reklam metninde veya hesap adında markanın kaldırılması | Anahtar kelime satın alımını kural olarak durdurmaz | Platform kuralları |
| Şikâyet ve ceza yolu | Haksız rekabet ve marka suçları için soruşturma | Şikâyete bağlıdır; fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyet edilmelidir | SMK m.30; TTK m.62; TCK m.73/1-2 |
Ceza yolunun kapsamı sınırlıdır. Marka hakkına tecavüz suçu, markaya iktibas veya iltibas yoluyla tecavüz ederek mal üretme, hizmet sunma, satışa arz etme, satma ve benzeri fiilleri cezalandırır (SMK m.30/1). Yalnızca anahtar kelime satın alınıp reklam metninde ve sayfada markaya yer verilmeyen durumların bu fiillerden birini oluşturup oluşturmadığı tartışmalıdır. Ceza yolu daha çok, rakip markalı ürünün veya hizmetin kendi ürünüymüş gibi sunulduğu dosyalarda gündeme gelir. Haksız rekabet fiillerini kasten işleyenler hakkında da şikâyet üzerine iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüştür (TTK m.62/1-a). Ceza soruşturmasının işyeri araması ve el koyma boyutu için marka hakkına tecavüz suçunda savunma rehberimize bakabilirsiniz.
Delil Toplama: Ekran Görüntüsü Neden Yetmez?
Anahtar kelime davalarında en sık kaybedilen nokta, reklamın hangi aramada, hangi tarihte ve hangi ayarla gösterildiğinin ispatıdır. Reklamlar kişiselleştirildiği ve kampanyalar kısa sürede değiştirilebildiği için delil, rakip uyarılmadan önce ve birden fazla yöntemle toplanmalıdır.
Anahtar kelime ve karşılaştırmalı reklam dosyalarında delil yöntemleri
| Delil | Neyi gösterir? | Not |
|---|---|---|
| Noter veya elektronik tespit | Belirli tarih ve saatte markanız arandığında rakibin reklamının gösterildiğini | Farklı günlerde, farklı cihaz ve konumlardan tekrarlanmalıdır |
| Mahkeme aracılığıyla delil tespiti | Reklamın içeriğini, açılış sayfasını ve kampanyanın süregeldiğini bilirkişi raporuyla | Delilin kaybolma tehlikesi veya hukuki yarar gösterilmelidir (HMK m.400) |
| Kendi reklam hesabınızdaki açık artırma analizleri | Markanızın arandığı aramalarda hangi rakip alan adlarının reklam açık artırmasına katıldığını | Rakibin anahtar kelimesini doğrudan göstermez; diğer delillerle birlikte değerlendirilir |
| Reklam Şeffaflık Merkezi kayıtları | Rakibin yayımladığı reklam metinlerini ve yaklaşık tarihlerini | Hangi anahtar kelimeyle tetiklendiğini göstermez |
| Davalının reklam hesabı kayıtları | Anahtar kelime listesi, eşleme türü, arama terimleri raporu, tıklama, harcama ve dönüşüm verileri | Mahkemeden davalıya ibraz yükümlülüğü yüklenmesi istenir (SMK m.150/3) |
| Müşteri yazışmaları ve çağrı kayıtları | Karıştırılmanın fiilen yaşandığını, örneğin rakipten aldığı ürün için sizi arayan müşterileri | Kişisel veriler maskelenerek sunulmalıdır |
| Karşılaştırmalı reklamda iddianın dayanağı | Rakibin iddiasını hangi belgeye dayandırdığını | İspat yükü reklam verendedir (6502 s.K. m.61/6; Yönetmelik m.9/3) |
Tazminat, Arabuluculuk, Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme
Marka sahibi, tecavüzün tespitini, muhtemel tecavüzün önlenmesini, tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün kaldırılmasını ve maddi ve manevi zararının tazminini isteyebilir; haklı bir sebep veya menfaati varsa kesinleşmiş kararın ilanını da talep edebilir (SMK m.149/1). Haksız rekabet bakımından da tespit, men, ref, kusur varsa maddi tazminat ve manevi tazminat istenebilir; hâkim tazminat olarak davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir (TTK m.56/1).
Anahtar kelime dosyalarında yoksun kalınan kazancın hesabı
| Yöntem | Anahtar kelime dosyasında karşılığı | Dayanak |
|---|---|---|
| Muhtemel gelir | Rakibin reklamı olmasaydı markanızın arandığı sorgulardan elde edilebilecek satışlar | SMK m.151/2-a |
| Tecavüz edenin net kazancı | Rakibin markanızı içeren kampanyalardan elde ettiği satışların net kârı; reklam hesabındaki dönüşüm verileriyle hesaplanır | SMK m.151/2-b |
| Lisans bedeli | Markanın anahtar kelime ve reklam metninde kullanımı için makul bir lisans bedeli | SMK m.151/2-c |
| Hakkaniyet payı | Talebin oluşmasında markanın belirleyici etken olduğu kanaatine varılırsa ilk iki yönteme eklenir | SMK m.151/4 |
Konusu bir miktar para olan tazminat talepleri ticari dava niteliğindedir ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.4/1-d ve m.5/A). Tespit, men, ref ve ihtiyati tedbir talepleri için arabuluculuk şartı aranmaz; bu nedenle acil durumlarda tedbir ve men talepleri hemen, tazminat talepleri ise arabuluculuk sonrası ileri sürülebilir. Marka hakkından doğan taleplerde zamanaşımı için Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır (SMK m.157). Haksız rekabet davaları ise hakkın doğumunun öğrenildiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK m.60/1).
Davalarda görevli mahkeme fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesidir; kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar (SMK m.156/1). Yetkili mahkeme davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir (m.156/3). İnternet reklamının etkileri reklamın gösterildiği her yerde görüldüğünden, davacı çoğu zaman kendi yerleşim yerinde dava açabilir. Tazminatın hesap yöntemleri için marka tecavüzünde tazminat hesaplama, haksız rekabet davasının genel çerçevesi için haksız rekabet tazminat davası rehberlerimize bakabilirsiniz.
Rekabet Hukuku Uyarısı: “Birbirimizin Markasına Reklam Vermeyelim” Anlaşması
Anahtar kelime uyuşmazlıkları çoğu zaman rakiplerin karşılıklı taahhüdüyle sona erer. Bu taahhüdün kapsamı rekabet hukuku bakımından önemlidir. Teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayan anlaşmalar yasaktır (4054 sayılı Kanun m.4). Rekabet Kurulu, iki moda e-ticaret şirketi arasındaki sulh sözleşmesini incelediği kararında, yalnızca tescilli markaya reklam vermemeyi öngören dar kapsamlı taahhütleri marka korumasının sınırları içinde görmüş; marka adıyla birlikte genel kelimeleri de kapsayan geniş kapsamlı taahhütlerin ve tarafların birbirinin markasını negatif anahtar kelime olarak eklemesini öngören düzenlemelerin marka korumasını aşabileceğini değerlendirmiştir (Rekabet Kurulu, 25.11.2021, 21-57/789-389). İkinci el araç alım satımı yapan dört çevrim içi platform hakkındaki soruşturmada ise birbirlerinin marka adlarını negatif anahtar kelime listelerine eklemeye yönelik “centilmenlik anlaşması” iki teşebbüs bakımından 4054 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine aykırı bulunmuştur (Rekabet Kurulu, 13.07.2023, 23-31/589-199).
Pratik sonuç. İhtarname ve sulh görüşmelerinde talep, tescilli marka ve ayırt edilemeyecek ölçüde benzer yazımlarıyla sınırlı tutulmalıdır. Sektörü tanımlayan genel kelimelere reklam verilmemesi veya rakibin markasının karşılıklı olarak negatif anahtar kelime listesine eklenmesi gibi taahhütlerden kaçınılmalıdır. Yargıtay da reklam verenin rakip markayı negatif anahtar kelime olarak eklemekle yükümlü olduğu iddiasını benimsememiştir (Yargıtay 11. HD, 04.12.2024, E.2024/385 K.2024/8637; karar öğretide aktarıldığı şekliyle). Çevrim içi reklamcılıkta rekabet sorunları için dijital pazarlar ve rekabet yazımıza bakabilirsiniz.
Rakibe Anahtar Kelime İhtarnamesi Örneği
Bir yatak üreticisinin tescilli markası arandığında, rakip firmanın reklam başlığında aynı markayı yazarak kendi ürünlerini sattığı bir durum için örnektir. Delil noter tespitiyle sabitlendikten sonra gönderilmiştir. Talep, rekabet hukuku riskine karşı yalnızca tescilli marka ve ayırt edilemeyecek ölçüde benzer yazımlarla sınırlı tutulmuştur.
… NOTERLİĞİ ARACILIĞIYLA
İHTARNAME
Keşideci: … Yatak ve Mobilya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Vekili: Av. … (adres)
Muhatap: … Uyku Ürünleri Ticaret Limited Şirketi (adres)
Konu: “…” markasının arama motoru ve sosyal medya reklamlarında anahtar kelime ve reklam metni olarak kullanılmasına son verilmesi ihtarımızdır.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, … numaralı “…” markasının 20 nci sınıftaki yataklar ile 35 inci sınıftaki bu malların perakende satış hizmetleri bakımından 2014 yılından bu yana tescilli sahibidir. Marka sicil kaydı ihtarname ekindedir. Marka tescilinden doğan haklar münhasıran müvekkile aittir (6769 sayılı Kanun m.7/1-2).
2. … ve … tarihlerinde farklı cihaz ve konumlardan “…” ve “… yatak” aramaları yapıldığında, şirketinize ait “…” alan adına yönlendiren ve “Sponsorlu” ibaresi taşıyan reklamların arama sonuçlarının en üstünde gösterildiği … Noterliğinin … yevmiye numaralı tespit tutanağıyla belgelenmiştir. Reklam başlıklarında “… Yatak Modelleri – Fabrikadan Yüzde 40 İndirim” ifadesi yer almakta, açılış sayfasında ise yalnızca şirketinizin kendi ürünleri satılmaktadır. Bu reklamlar ticaret alanında ve internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde yayımlanmaktadır (6769 sayılı Kanun m.7/3-ç ve d).
3. Şirketinizin müvekkil markasıyla lisans, bayilik veya başka bir hukuki bağlantısı bulunmamaktadır. İşaretin aynısının anahtar sözcük olarak kullanılması, kullanan kişinin işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla marka sahibi tarafından yasaklanabilir (6769 sayılı Kanun m.7/3-d).
4. Müvekkil markasının reklam başlığında yer alması ve tıklanan sayfada başka bir firmanın ürünlerinin satılması, ortalama internet kullanıcısının ürünlerin müvekkilden geldiği izlenimine kapılmasına yol açmaktadır. Aynı mallarda aynı işaretin izinsiz kullanılması marka hakkına tecavüzdür (6769 sayılı Kanun m.7/2-a, b ve m.29/1-a). Aynı davranış, başkasının malları ve işleriyle karıştırılmaya yol açan önlemler alınması niteliğinde haksız rekabet oluşturmaktadır (6102 sayılı Kanun m.55/1-a-4).
5. Talebimiz, müvekkilin tescilli “…” markası ile bu markanın ayırt edilemeyecek ölçüde benzer yazımlarıyla sınırlıdır. Şirketinizin “yatak”, “ortopedik yatak”, “yatak fiyatları” gibi sektörü tanımlayan genel kelimelere reklam vermesine ilişkin herhangi bir talebimiz bulunmamaktadır. Bu sınırlama, rekabetin kısıtlanmaması amacıyla açıkça belirtilmektedir (4054 sayılı Kanun m.4).
6. Bu ihtarnameyle müvekkilin marka hakkından ve tecavüz fiillerinden haberdar edilmiş bulunmaktasınız. Müvekkil; tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men’i ve ref’i, maddi ve manevi tazminat ile yoksun kalınan kazancın şirketinizin bu reklamlardan elde ettiği net kazanç üzerinden hesaplanmasını isteme hakları ile diğer bütün haklarını saklı tutmaktadır (6769 sayılı Kanun m.149/1 ve m.151/2-b; 6102 sayılı Kanun m.56/1).
SONUÇ VE İSTEM
7. Açıklanan nedenlerle; ihtarnamenin tebliğinden itibaren yedi gün içinde arama motoru ve sosyal medya reklam hesaplarınızda “…” markasını ve ayırt edilemeyecek ölçüde benzer yazımlarını anahtar kelime, reklam metni ve hedefleme unsuru olarak kullanmaya son vermenizi, bu kullanımın başladığı tarihi ve ilgili kampanyalardan elde edilen tıklama ve satış bilgilerini müvekkile yazılı olarak bildirmenizi, aksi hâlde ihtiyati tedbir ve dava yoluna başvurulacağını ve doğacak yargılama giderleri ile vekâlet ücretinden sorumlu olacağınızı ihtar ederim (6769 sayılı Kanun m.149 ve m.159).
Keşideci Vekili
Av. …
Marka Hakkına Tecavüz ve Haksız Rekabet Davası Örneği (Anahtar Kelime ve Karşılaştırmalı Reklam, İhtiyati Tedbir Talepli)
İhtarnameye rağmen reklamlarını sürdüren ve ikinci bir kampanyada müvekkil markasını adıyla anarak ispatsız karşılaştırma yapan rakibe karşı açılan dava için örnektir. Tazminat talepleri için arabuluculuk tamamlanmış, zarar miktarı davalının reklam hesabı kayıtları incelenmeden belirlenemediğinden maddi tazminat kısmi dava olarak istenmiştir.
İSTANBUL NÖBETÇİ FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNE
İhtiyati Tedbir ve Belge İbrazı Taleplidir
Davacı: … Yatak ve Mobilya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Vekili: Av. … (adres)
Davalı: … Uyku Ürünleri Ticaret Limited Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Dava Değeri: Maddi tazminat için şimdilik … TL, manevi tazminat için … TL
Konu: Arama motoru reklamlarında anahtar kelime, reklam metni ve karşılaştırmalı reklam olarak kullanılan “…” markasına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men’i ve ref’i, maddi ve manevi tazminat, hükmün ilanı ve ihtiyati tedbir talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, … numaralı “…” markasının 20 nci ve 35 inci sınıflarda 2014 yılından bu yana tescilli sahibidir. Marka on iki yıldır yatak ve uyku ürünlerinde kullanılmakta, her yıl önemli tutarda reklam yatırımı yapılmakta ve müvekkilin satışlarının büyük bölümü markanın internette aranması üzerine gerçekleşmektedir. Marka tescilinden doğan haklar münhasıran müvekkile aittir (6769 sayılı Kanun m.7/1-2).
2. Davalı, yatak üreten ve internetten satan rakip bir şirkettir. … Noterliğinin …, … ve … tarihli tespit tutanaklarına göre “…” ve “… yatak” aramalarında, davalının alan adına yönlendiren ve başlığında “… Yatak – Fabrikadan Yüzde 40 İndirim” yazan reklamlar arama sonuçlarının en üstünde gösterilmektedir. Reklam Şeffaflık Merkezi kayıtları ve müvekkilin kendi reklam hesabındaki açık artırma analizleri raporu da davalının bu aramalarda sürekli olarak reklam verdiğini göstermektedir. Marka, ticaret alanında ve internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde anahtar sözcük ve reklam unsuru olarak kullanılmaktadır (6769 sayılı Kanun m.7/3-ç ve d).
3. Davalının ikinci bir reklam grubunda ise “… markasından yüzde 30 daha dayanıklı, yarı fiyatına” başlıklı reklamlar yayımlanmaktadır. Davalı bu iddianın dayanağı olarak hiçbir test raporu açıklamamıştır. Müvekkil ürünleriyle davalı ürünleri aynı ölçü ve sertlik sınıfında da değildir. Tüketiciye yönelik karşılaştırmalı reklamlarda rakiplere ait marka ve ürün adlarına yer verilemez; sayısal iddialar ise üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanmalıdır (Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.8/1-a, ç, f ve m.9/3).
4. Reklamlar müşteriler nezdinde fiilen karışıklık yaratmıştır. Davalıdan ürün satın alan çok sayıda kişi, iade ve garanti talepleri için müvekkilin çağrı merkezine başvurmuştur. Kişisel verileri maskelenmiş çağrı kayıtları ve yazışmalar ektedir. Karıştırılma ihtimali, ilişkilendirilme ihtimali de dâhil, marka hakkına tecavüzün unsurudur (6769 sayılı Kanun m.7/2-b).
5. Davalıya … tarihinde ihtarname tebliğ edilmiş, kullanıma son verilmesi istenmiştir. Davalı cevap vermemiş, ihtarnamenin tebliğinden sonraki tarihli tespitlere göre reklamlar sürmektedir. Davalının marka hakkından haberdar olduğu tartışmasızdır ve bu durum haksız rekabet bakımından kusurunu da göstermektedir (6102 sayılı Kanun m.56/1-d).
6. Maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından dava şartı olan arabuluculuk sürecine başvurulmuş, taraflar anlaşamamıştır. Anlaşamama son tutanağı dava dilekçesine eklenmiştir (6102 sayılı Kanun m.4/1-d ve m.5/A; 6325 sayılı Kanun m.18/A/2). Tespit, men, ref ve ihtiyati tedbir talepleri arabuluculuk şartına tabi değildir.
7. Davalının müvekkil markasıyla lisans, bayilik, orijinal ürün satışı veya yedek parça gibi hiçbir meşru bağlantısı yoktur; kendi markalı ürünlerini satmaktadır. Markanın aynısı, tescil kapsamındaki aynı mallarda kullanılmaktadır. Bu nedenle kullanım, Kanunda sayılan bütün şartları taşımakta ve marka hakkına tecavüz oluşturmaktadır (6769 sayılı Kanun m.7/2-a, m.7/3-d ve m.29/1-a).
8. Davalının, reklamların arama motorunun otomatik eşleştirmesiyle gösterildiğini ileri sürmesi beklenebilir. Ancak marka, reklamların başlığında bizzat yazılmıştır ve tespitler markanın tam olarak arandığı sorguları kapsamaktadır. Kullanımın bilinçli olduğu, davalının reklam hesabındaki anahtar kelime listesi, eşleme türleri ve arama terimleri raporuyla ortaya çıkacaktır. Bu kayıtların davalı tarafından mahkemeye sunulmasına karar verilmesini talep ediyoruz (6769 sayılı Kanun m.150/3; 6100 sayılı Kanun m.219 ve m.220).
9. Rakip markanın adıyla anılarak yapılan ve ispatlanmamış sayısal üstünlük iddiası içeren karşılaştırma, hukuka uygun olmayan karşılaştırmalı reklamda marka kullanımıdır ve ayrıca marka hakkına tecavüz oluşturur (6769 sayılı Kanun m.7/3-f ve m.29/1-a). Aynı reklam, kendisini ve mallarını rakibinin malları ile gerçeğe aykırı ve yanıltıcı şekilde karşılaştırmak ve gereksiz yere rakibin tanınmışlığından yararlanmak niteliğinde haksız rekabettir (6102 sayılı Kanun m.54/2 ve m.55/1-a-5).
10. Müvekkil, yoksun kalınan kazancın tecavüz edenin elde ettiği net kazanç üzerinden hesaplanmasını seçmektedir. Davalının müvekkil markasını içeren kampanyalardan elde ettiği satışlar, reklam hesabındaki dönüşüm kayıtları ve ticari defterleri üzerinden bilirkişi incelemesiyle belirlenebilecektir. Talebin oluşmasında müvekkil markasının belirleyici etken olduğu açık olduğundan hakkaniyet payı eklenmesi de istenmektedir (6769 sayılı Kanun m.150/1 ve m.151/2-b, 4). Alacağın tamamı bu aşamada belirlenemediğinden dava kısmi dava olarak açılmış olup talep, bilirkişi incelemesinden sonra artırılacaktır (6100 sayılı Kanun m.109/4).
11. Müvekkilin on iki yıllık emekle oluşturduğu markasının rakip tarafından kendi ürünlerini satmak için kullanılması, markanın ayırt edici gücünü ve müvekkilin ticari itibarını zedelemiştir. Bu nedenle manevi tazminat talep edilmektedir (6769 sayılı Kanun m.149/1-ç; 6102 sayılı Kanun m.56/1-e).
12. İhtiyati tedbir talebimiz bakımından; davalının kullanımı ülke içinde hâlen gerçekleşmektedir ve noter tespitleri, ihtarnameden sonra da sürdüğünü göstermektedir. Her geçen gün markanın arandığı sorgulardan müvekkile ulaşması gereken müşteriler davalıya yönlendirilmekte, karışıklık büyümekte ve zararın sonradan tam olarak hesaplanması zorlaşmaktadır. Tedbir, davalının diğer bütün kelimelerle reklam vermesine engel olmayacağından davalı bakımından ölçülüdür. Haklılık yaklaşık olarak ispat edilmiş olup talep resmî belgeye, yani marka sicil kaydı ve noter tespitlerine dayandığından teminatsız, aksi hâlde uygun bir teminat karşılığında tedbir kararı verilmesini talep ediyoruz (6769 sayılı Kanun m.159/1-2; 6102 sayılı Kanun m.61/1; 6100 sayılı Kanun m.389, m.390/3 ve m.392/1).
HUKUKİ SEBEPLER
13. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, 29, 149, 150, 151, 156 ve 159; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, 5/A, 54, 55, 56, 59 ve 61; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.61; Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.8 ve 9; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109, 219, 220 ve 389-399 ile ilgili sair mevzuat.
DELİLLER
14. Marka sicil kaydı; … Noterliğinin tespit tutanakları; Reklam Şeffaflık Merkezi kayıtları; müvekkilin reklam hesabına ait açık artırma analizleri raporu; müşteri yazışmaları ve çağrı kayıtları; ihtarname ve tebliğ şerhi; arabuluculuk son tutanağı; davalının reklam hesabındaki anahtar kelime listesi, arama terimleri raporu, harcama, tıklama ve dönüşüm kayıtları; davalının ticari defterleri; bilirkişi incelemesi; tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
15. Açıklanan nedenlerle; öncelikle davalının arama motoru ve sosyal medya reklam hesaplarında “…” markasını ve ayırt edilemeyecek ölçüde benzer yazımlarını anahtar kelime, reklam metni ve hedefleme unsuru olarak kullanmasının ve müvekkil markasına yer veren karşılaştırmalı reklamların yayınının ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına; davalının reklam hesabı kayıtlarını mahkemeye sunmasına; yargılama sonunda davalının eylemlerinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men’ine ve reklamların kaldırılması suretiyle ref’ine; şimdilik … TL maddi tazminatın ilk tespit tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle ve … TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline; masrafı davalıya ait olmak üzere hüküm özetinin tirajı en yüksek beş gazeteden birinde ilanına; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz (6769 sayılı Kanun m.149/1; 6102 sayılı Kanun m.56 ve m.59).
Davacı Vekili
Av. …
Anahtar Kelime Davasına Cevap Dilekçesi Örneği (Bağımsız Servis ve Yedek Parça Satıcısı)
Yabancı bir kahve makinesi üreticisinin, markasını “… servis” ve “… yedek parça” aramalarında reklam anahtar kelimesi olarak kullanan bağımsız bir teknik servise karşı açtığı dava için örnektir. Davacı, tazminat talebi için arabulucuya başvurmamış ve bütün marka aramalarının negatif anahtar kelime listesine eklenmesini de istemiştir.
İSTANBUL … FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNE
Dosya Numarası: … Esas
Davalı: … Teknik Servis ve Yedek Parça Ticaret Limited Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Vekili: Av. … (adres)
Davacı: … GmbH (Almanya)
Vekili: Av. … (adres)
Konu: Dava dilekçesine ve ihtiyati tedbir talebine karşı cevaplarımızın sunulmasıdır.
CEVAPLARIMIZ
1. Dava dilekçesi müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir. Cevaplarımız iki haftalık yasal süre içinde sunulmaktadır (6100 sayılı Kanun m.127/1).
2. Davacı, dava dilekçesinde … TL maddi ve … TL manevi tazminat talep etmiş, ancak dava açılmadan önce arabulucuya başvurmamıştır. Konusu bir miktar para olan tazminat talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır; arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşıldığında dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir. Tazminat taleplerinin bu nedenle usulden reddi gerekmektedir (6102 sayılı Kanun m.4/1-d ve m.5/A/1; 6325 sayılı Kanun m.18/A/2).
3. Müvekkil, 2011 yılından bu yana İstanbul’da davacı markalı kahve makineleri dâhil çeşitli marka ev ve ofis tipi kahve makinelerinin bakım ve onarımını yapan bağımsız bir teknik servistir. Müvekkilin sattığı orijinal parçalar, davacının Türkiye distribütöründen faturalı olarak satın alınmıştır; faturalar ektedir. Davacı veya izniyle piyasaya sunulmuş ürünlerle ilgili sonraki fiiller marka hakkının kapsamı dışındadır (6769 sayılı Kanun m.152/1).
4. Müvekkilin reklamlarında kullanılan anahtar kelimeler “… kahve makinesi tamiri”, “… servis” ve “… yedek parça” ifadeleridir. Reklam başlıkları “… Kahve Makinesi Tamiri – Bağımsız Teknik Servis” şeklindedir; açıklama satırında ve internet sitesinin üst bandında “Yetkili servis değildir” ibaresi yer almaktadır. Davacının dava dilekçesine eklediği ekran görüntülerinde de bu ibareler açıkça okunmaktadır. Müvekkil, markayı kendi ürünlerini tanıtmak için değil, verdiği hizmetin hangi marka makinelere ilişkin olduğunu belirtmek için kullanmaktadır (6769 sayılı Kanun m.7/5-c).
5. Anahtar sözcük kullanımının yasaklanabilmesi için işareti kullanan kişinin işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısının bulunmaması gerekir. Müvekkil, davacı markalı makinelerin onarımını yapan ve bu makinelere ait orijinal parçaları satan bir işletmedir; marka ile faaliyetinin konusu arasındaki bağlantı meşrudur. Kanunun aradığı olumsuz şart gerçekleşmediğinden, anahtar sözcük kullanımı marka hakkına tecavüz oluşturmaz (6769 sayılı Kanun m.7/3-d).
6. Marka sahibi, üçüncü kişilerin dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde markayı kullanmasını engelleyemez. Bir makinenin tamir edildiğini veya hangi makineye uygun parça satıldığını, makinenin markasını söylemeden anlatmak mümkün değildir. Müvekkil davacının logosunu, renklerini veya ürün görsellerini kullanmamakta, markayı yalnızca düz yazıyla ve gerekli ölçüde anmaktadır (6769 sayılı Kanun m.7/5-c).
7. Reklamlar, ortalama dikkatteki internet kullanıcısının hizmetin davacıdan veya yetkili servis ağından değil bağımsız bir işletmeden geldiğini kolayca anlamasına imkân vermektedir. Avrupa Birliği Adalet Divanı da anahtar kelime reklamlarında köken gösterme işlevinin zarar görüp görmediğini bu ölçüte bağlamış, kullanılmış ürünlerin yeniden satıcıları bakımından hakkın tüketilmesi ilkesinin anahtar kelime reklamlarında da uygulanacağını kabul etmiştir (ABAD, Google France ve Google, C-236/08 ila C-238/08, 23.03.2010; Portakabin, C-558/08, 08.07.2010). Davacının iddia ettiği karıştırılma ihtimali bulunmamaktadır (6769 sayılı Kanun m.7/2-b).
8. Davacının sunduğu bazı ekran görüntüleri “… orijinal servis” ve “… yetkili servis” aramalarına aittir. Müvekkil bu ifadeleri anahtar kelime olarak hiçbir zaman seçmemiştir; reklamların bu sorgularda gösterilmesi arama motorunun eşleştirme ayarlarının sonucudur. Müvekkilin reklam hesabına ait anahtar kelime listesi ve arama terimleri raporu ektedir. Yargıtay, reklamın marka bilinçli olarak anahtar kelime seçildiği için değil geniş eşleme sonucunda gösterildiği durumlarda tecavüz iddiasını kabul etmemiştir (Yargıtay 11. HD, 27.05.2024, E.2023/922 K.2024/4336). Müvekkil ihtiyatlı davranarak dava tarihinden önce “yetkili” ve “orijinal servis” ifadelerini negatif anahtar kelime olarak eklemiştir; bu, herhangi bir ihlalin kabulü anlamına gelmemektedir.
9. Davacının, markasını içeren bütün aramaların müvekkilin negatif anahtar kelime listesine eklenmesi talebinin hukuki dayanağı yoktur. Bu talep, müvekkilin hizmetinin konusunu tüketiciye duyurmasını tümüyle engelleyerek marka hakkının sınırlarını aşmaktadır. Yargıtay da reklam verenin rakip markayı negatif anahtar kelime olarak eklemekle yükümlü olduğu iddiasını benimsememiştir (Yargıtay 11. HD, 04.12.2024, E.2024/385 K.2024/8637; 6769 sayılı Kanun m.7/5-c).
10. Müvekkilin reklamları gerçeğe uygundur; müvekkil kendisini yetkili servis olarak tanıtmamakta, aksine yetkili servis olmadığını açıkça belirtmektedir. Kendisi ve faaliyetleri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklama ya da başkasının işleriyle karıştırılmaya yol açan bir önlem bulunmadığından haksız rekabet iddiası da yerinde değildir (6102 sayılı Kanun m.54/2 ve m.55/1-a-2, 4).
11. İhtiyati tedbir talebi bakımından; davacı, haklılığını yaklaşık olarak dahi ispat edememiştir. Talep edilen tedbir, müvekkilin müşterilerinin büyük bölümüne ulaştığı reklam kanalını tümüyle kapatacak, on beş yıllık bir işletmenin faaliyetini fiilen durduracaktır. Tedbir şartları oluşmamıştır (6769 sayılı Kanun m.159/1; 6100 sayılı Kanun m.389/1 ve m.390/3). Aksi kanaat hâlinde ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tedbirin yalnızca “yetkili servis” izlenimi verebilecek ifadelerle sınırlandırılmasını ve müvekkilin uğrayabileceği zararlara karşılık davacının yurt dışında yerleşik olduğu da gözetilerek yeterli teminat alınmasını talep ediyoruz (6100 sayılı Kanun m.392/1).
12. Aksi kanaat hâlinde ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tazminat talepleri esas yönünden de yerinde değildir. Müvekkilin müşterileri bilinçli olarak yetkili servise göre daha uygun fiyatlı bağımsız servis arayan kişilerdir; bu müşterilerin müvekkil olmasaydı davacıya gideceği ispat edilmemiştir. Davacının sunduğu lisans bedeli hesabı da emsale dayanmamaktadır. Davacının markasının itibarı zarar görmediğinden manevi tazminat şartları da oluşmamıştır (6769 sayılı Kanun m.150 ve m.151/2-3).
DELİLLER
13. Ticaret sicili kayıtları; orijinal parça alım faturaları; reklam metinleri ve internet sitesi görüntüleri; müvekkilin reklam hesabına ait anahtar kelime listesi, eşleme türleri, negatif anahtar kelime listesi ve arama terimleri raporu; müşteri kayıtları; bilirkişi incelemesi; tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
14. Açıklanan nedenlerle; maddi ve manevi tazminat taleplerinin dava şartı yokluğundan usulden, diğer taleplerin esastan reddine; ihtiyati tedbir talebinin reddine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz (6769 sayılı Kanun m.7/3-d, m.7/5-c ve m.152; 6102 sayılı Kanun m.5/A).
Davalı Vekili
Av. …
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Marka sicil kaydı, tescil kapsamındaki mal ve hizmet listesi ve varsa tanınmışlık delilleri
- Farklı tarih, cihaz ve konumlardan yapılmış noter veya elektronik tespit tutanakları
- Reklam Şeffaflık Merkezi kayıtları ve kendi reklam hesabınızın açık artırma analizleri raporu
- Rakip reklamların başlık, açıklama ve açılış sayfası görüntüleri; karşılaştırmalı reklamda iddia edilen sayısal veriler
- Karıştırılmayı gösteren müşteri yazışmaları, çağrı kayıtları ve yanlış adrese gelen iade veya garanti talepleri
- İhtarname, tebliğ şerhi ve varsa rakibin cevabı; platform şikâyetleri ve sonuçları
- Tazminat talep edilecekse arabuluculuk son tutanağı; satış ve reklam harcaması kayıtları
- Savunma tarafındaysanız: bayilik veya distribütörlük belgeleri, orijinal ürün alım faturaları, reklam hesabınızın anahtar kelime ve eşleme kayıtları
Adım Adım Yol Haritası
Markası rakip reklamlarında kullanılan marka sahibi için
- Reklamları rakibi uyarmadan önce farklı tarih ve cihazlardan noter veya elektronik tespitle belgelendirin (HMK m.400).
- Kullanımın SMK m.7/3-d şartlarını taşıyıp taşımadığını, rakibin meşru bir bağlantısı bulunup bulunmadığını değerlendirin.
- Reklam metninde markanız geçiyorsa arama motorunun marka şikâyeti usulünü işletin.
- Talebi tescilli marka ve ayırt edilemeyecek benzerleriyle sınırlı tutarak ihtarname gönderin.
- Kullanım sürüyorsa ihtiyati tedbir isteyin; dava öncesi tedbir alırsanız uygulanmasını talep ettiğiniz tarihten itibaren iki hafta içinde dava açın (SMK m.159; HMK m.397/1).
- Tazminat isteyecekseniz arabulucuya başvurun; tespit, men ve ref taleplerini beklemeden ileri sürün (TTK m.5/A).
- Karşılaştırmalı reklam tüketiciye yönelikse Reklam Kuruluna da şikâyette bulunun (6502 s.K. m.63).
Rakip markayı reklamlarında kullanan veya kullanmayı düşünen işletme için
- Rakip markayı anahtar kelime olarak seçmeden önce markayla meşru bir bağlantınız olup olmadığını değerlendirin (SMK m.7/3-d ve m.7/5).
- Rakip markayı reklam başlığında ve açıklamasında kullanmayın; reklamın sizin markanıza ait olduğu ilk bakışta anlaşılsın.
- Bayi, servis veya yedek parça satıcısıysanız “yetkili” izlenimi vermeyin; bağımsız olduğunuzu açıkça yazın.
- Tüketiciye yönelik reklamda rakibin adını anarak karşılaştırma yapmayın; dolaylı karşılaştırmadaki sayısal iddiaları önceden bağımsız kuruluş raporuyla belgeleyin (Yönetmelik m.8/1-a ve m.9/3).
- İhtarname alırsanız kayıtlarınızı koruyun, eşleme ayarlarınızı belgeleyin ve cevabı hukuki değerlendirmeden sonra verin.
- Rakiplerinizle “birbirimizin markasına reklam vermeyelim” anlaşması yapacaksanız, kapsamı tescilli markalarla sınırlı tutun (4054 s.K. m.4).
Sık Yapılan Hatalar
- Tek bir ekran görüntüsüyle dava açmak. Reklamlar kişiselleştirildiği için tarihli ve tekrarlı tespit gerekir.
- Önce ihtarname gönderip sonra delil toplamaya çalışmak. Kampanya ayarları ihtarnamenin tebliğinden sonra hızla değiştirilebilir.
- Her anahtar kelime kullanımını tecavüz saymak. Bayi, servis, yedek parça ve geniş eşleme durumlarında sonuç farklı olabilir.
- İhtarnamede genel sektör kelimeleri için de yasak istemek. Marka korumasını aşan talepler rekabet hukuku sorunu doğurabilir.
- Tazminat davasını arabuluculuk olmadan açmak. Para talepleri dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
- Reklam metninde rakibin adını anarak “daha iyi”, “daha ucuz” demek. Tüketiciye yönelik reklamda doğrudan karşılaştırma yasaktır.
- Karşılaştırmalı iddiayı şirket içi testle desteklemek. Yönetmelik, üniversite veya akredite ya da bağımsız kuruluş belgesi arar.
- Reklam Kurulu kararına karşı 60 gün beklemek. Dava süresi tebliğden itibaren 30 gündür.
Hukukçular Evi Anahtar Kelime ve Reklam Uyuşmazlıklarında Ne Yapar?
Marka sahipleri için rakip reklamlarını tespit ettiriyor, kullanımın marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet şartlarını taşıyıp taşımadığını değerlendiriyor, rekabet hukuku riskini gözeterek ihtarname hazırlıyor, ihtiyati tedbir ve belge ibrazı talepli davaları yürütüyoruz. Tazminat hesabında reklam hesabı kayıtlarına dayalı bilirkişi incelemesini yönlendiriyor, karşılaştırmalı reklamlar için Reklam Kurulu şikâyetlerini hazırlıyoruz. Reklam veren, bayi, servis ve yedek parça satıcıları için kampanya öncesi hukuki inceleme yapıyor, gelen ihtarnamelere cevap veriyor ve anahtar kelime davalarında savunmayı üstleniyoruz.
Reklam ekran görüntülerini, marka sicil kaydını veya gelen ihtarnameyi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Bütün fikri mülkiyet rehberlerimizi sınai mülkiyet ve fikri haklar rehberi sayfamızda bulabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Sınai Mülkiyet Hukuku Rehberi: Marka, Patent, Tasarım ve Telif
- Marka Tescili ve Marka Hakkına Tecavüz
- Marka Tecavüzünde Tazminat Hesaplama
- Marka İhtarnamesi Aldım: Cevap ve Tecavüzün Bulunmadığının Tespiti
- Alan Adı Uyuşmazlıkları
- Ticaret Unvanı ve Marka Çatışması
- Pazaryerinde Marka Şikâyeti
- Yedek Parça, Onarım İstisnası ve Marka Kullanımı
- Haksız Rekabet Tazminat Davası
- Haksız Rekabet Dava Dilekçesi Örneği
- Haksız Rekabet ve Ticari İtibarın Korunması
- Yanıltıcı Reklam ve Reklam Kuruluna Şikâyet
- Reklam Kurulu Cezasına Karşı Dava Dilekçesi
- Influencer Reklamında Sorumluluk
- Adıma Sahte Sosyal Medya Hesabı Açıldı
- Marka Hakkına Tecavüz Suçunda Savunma
Sıkça Sorulan Sorular
Rakibin markamı Google Ads’te anahtar kelime olarak kullanması yasal mı?
Rakibin markayla hakkı veya meşru bağlantısı yoksa, kullanım internette ticari etki yaratıyorsa ve aynılık, karıştırılma ihtimali veya tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma şartlarından biri varsa marka sahibi bu kullanımı yasaklatabilir (SMK m.7/2 ve m.7/3-d).
Reklam metninde markam geçmiyorsa yine de ihlal olur mu?
Olabilir; ancak reklam ve açılış sayfası ürünün rakibe ait olduğunu açıkça gösteriyorsa karıştırılma iddiası zayıflar. Her dosyada reklam metni, sayfa içeriği ve eşleme ayarları birlikte değerlendirilir (SMK m.7/2-b ve m.7/3-d).
Google markamın anahtar kelime olarak satın alınmasını engeller mi?
Google’ın politikasına göre markaların anahtar kelime olarak kullanılması kısıtlanmaz; marka sahibinin şikâyeti üzerine reklam metnindeki kullanım kısıtlanabilir. Anahtar kelime kullanımını durdurmak için kural olarak ihtarname veya ihtiyati tedbir gerekir.
Google’a dava açabilir miyim?
İletimi başlatmamış, alıcıyı veya içeriği seçmemiş ve içeriği değiştirmemiş hizmet sağlayıcısı aleyhine haksız rekabet davası açılamaz; ancak zararın büyük olacağı durumlarda mahkeme hizmet sağlayıcıyı dinleyerek onun aleyhine de tedbir verebilir (TTK m.58/4).
Yetkili bayi veya bağımsız servis markayı reklamda kullanabilir mi?
Orijinal ürünlerin satışı ile servis ve yedek parça hizmetlerinde, kullanım amacını belirtmek için gerekli ölçüde ve dürüstçe kullanım serbesttir; yetkili servis izlenimi verilmemelidir (SMK m.7/5-c ve m.152).
Reklamım geniş eşleme yüzünden rakibin markasında çıkıyor; sorumlu muyum?
Markanın bilinçli olarak anahtar kelime seçilmediği, reklamın eşleme ayarlarıyla gösterildiği bir dosyada Yargıtay tecavüz iddiasını kabul etmemiştir; ancak ihtardan sonra ayarların gözden geçirilmesi önerilir (Yargıtay 11. HD, 27.05.2024, E.2023/922 K.2024/4336).
Rakip markayı negatif anahtar kelime olarak eklemek zorunda mıyım?
Yargıtay, reklam verenin rakip markayı negatif anahtar kelime olarak eklemekle yükümlü olduğu iddiasını benimsememiştir (Yargıtay 11. HD, 04.12.2024, E.2024/385 K.2024/8637).
Karşılaştırmalı reklamda rakibin adını anabilir miyim?
Tüketiciye yönelik reklamlarda hayır. Rakiplere ait ürün adı, marka, logo, ticaret unvanı ve işletme adına yer verilmemesi karşılaştırmalı reklamın şartıdır (Yönetmelik m.8/1-a).
Rakibin adını anmadan karşılaştırma yapılabilir mi?
Evet; ancak karşılaştırma aldatıcı olmamalı, aynı ihtiyacı karşılayan ürünler arasında yapılmalı, nesnel olmalı ve sayısal iddialar bağımsız kuruluş belgeleriyle ispatlanmalıdır (Yönetmelik m.8/1 ve m.9/3).
Karşılaştırmalı reklamda ispat yükü kimdedir?
Reklam verendedir. Karşılaştırmaya konu iddialar üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanmalıdır (6502 s.K. m.61/6; Yönetmelik m.9/3).
Hukuka aykırı karşılaştırmalı reklama Reklam Kurulu ne ceza verir?
Durdurma, düzeltme, idari para cezası ve gerektiğinde üç aya kadar tedbiren durdurma; internet reklamları için 2026 yılında idari para cezası 1.083.706 TL ile 10.837.065 TL arasındadır (6502 s.K. m.63 ve m.77/12).
Sosyal medyada markamla aynı kullanıcı adını alan rakibe ne yapabilirim?
Ticari etki ve karıştırılma ihtimali varsa bu kullanım marka hakkına tecavüz ve haksız rekabettir; platform şikâyeti, ihtarname ve ihtiyati tedbir yolları birlikte kullanılabilir (SMK m.7/3-d; TTK m.55/1-a-4).
Anahtar kelime davasında tazminat nasıl hesaplanır?
Muhtemel gelir, tecavüz edenin net kazancı veya makul lisans bedeli yöntemlerinden biri seçilir; net kazanç, rakibin reklam hesabındaki dönüşüm kayıtları ve ticari defterleriyle hesaplanabilir (SMK m.151/2).
Tazminat için arabuluculuk şart mı?
Evet. Konusu bir miktar para olan tazminat talepleri için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır; tespit, men, ref ve ihtiyati tedbir talepleri için bu şart aranmaz (TTK m.4/1-d ve m.5/A).
Hangi mahkemede dava açılır?
Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde; davacının yerleşim yeri veya fiilin gerçekleştiği ya da etkilerinin görüldüğü yer mahkemesi yetkilidir (SMK m.156/1 ve m.156/3).
Rakiple karşılıklı “markalarımıza reklam vermeyelim” anlaşması yapabilir miyiz?
Yalnızca tescilli markalarla sınırlı dar kapsamlı taahhütler marka korumasının içinde kalabilir; genel kelimeleri kapsayan veya karşılıklı negatif eşleme öngören anlaşmalar Rekabet Kurulu tarafından rekabeti kısıtlayıcı bulunmuştur (4054 s.K. m.4; Rekabet Kurulu, 13.07.2023, 23-31/589-199).
Kaynakça
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (güncel metin, 13.11.2026 tarihinde kontrol edilmiştir).
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, 5/A ve 54-63; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A.
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.61, 63, 77 ve 78; 6502 sayılı Kanunun 77 nci Maddesine Göre 2026 Yılında Uygulanacak Olan İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ (RG 23/12/2025-33116).
- Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (RG 10/1/2015-29232) ile değişiklikleri (RG 4/1/2017-29938; RG 28/12/2018-30639; RG 1/7/2026-33297).
- Anayasa Mahkemesi, 26/2/2026 tarihli, E.2024/146, K.2026/50 sayılı karar (RG 14/5/2026-33253).
- Rekabet Kurulu, 25.11.2021 tarihli ve 21-57/789-389 sayılı karar; 13.07.2023 tarihli ve 23-31/589-199 sayılı karar.
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 27.05.2024, E.2023/922 K.2024/4336; 12.06.2024, E.2023/2722 K.2024/4977; 04.12.2024, E.2024/385 K.2024/8637 (öğretide aktarıldığı şekliyle).
- Avrupa Birliği Adalet Divanı, Google France ve Google, C-236/08 ila C-238/08, 23.03.2010; Portakabin, C-558/08, 08.07.2010; Interflora, C-323/09, 22.09.2011.
- Google Reklam Politikaları, Ticari markalar.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her reklam ve kampanya somut tespitler, eşleme ayarları ve taraflar arasındaki ilişki gözetilerek ayrıca değerlendirilmelidir.
Markanız arandığında rakibinizin reklamı mı çıkıyor?
Reklam ekran görüntülerini ve marka sicil kaydınızı gönderin; delil, ihtarname ve tedbir adımlarını birlikte planlayalım. İhtarname aldıysanız savunmanızı da birlikte kuralım.
Önce delil, sonra ihtarname
Reklam ayarları bir günde değişebilir. Rakibi uyarmadan önce tespiti yaptırın. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Sınai Mülkiyet Hukuku Rehberi · Marka Hakkı · Haksız Rekabet · Dilekçe Örnekleri · İletişim
