Ticaret sicilinde tescil edilmiş bir unvan, başkasının tescilli markasını kullanma hakkı vermez. Marka sahibi, markasıyla aynı veya karıştırılacak kadar benzer bir işaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılmasını yasaklatabilir ve mahkemeden unvanın değiştirilmesini isteyebilir (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7/3-e ve m.149/1). Unvanı önce tescil edilmiş ve ticarette kullanılmış işletme ise, aynı ibare için sonradan yapılan marka başvurusuna yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz edebilir, tescil edilmişse hükümsüzlük davası açabilir (SMK m.6/3, m.6/6, m.18 ve m.25). Ticaret sicili yeni bir unvanı yalnızca daha önce tescil edilmiş unvanlarla karşılaştırır, marka sicilini incelemez (TTK m.45; Ticaret Sicili Yönetmeliği m.44). Bu yüzden çatışma çoğu zaman şirket kurulduktan sonra ortaya çıkar.
Bu rehber, markasıyla aynı ibareyi ticaret unvanında veya tabelasında kullanan bir rakiple karşılaşan marka sahipleri ile şirketini kurup yıllardır unvanıyla faaliyet gösterdikten sonra marka ihlali iddiasıyla karşılaşan işletmeler için yazıldı. Ticaret unvanının seçimi ve tescilini, sicilin hangi kontrolü yaptığını, unvan ile marka arasındaki öncelik ilişkisini, gerçek kişi tacirin kendi adını kullanma hakkını, işletme adını, marka sahibinin ve unvan sahibinin dava yollarını, haksız rekabet hükümlerini, unvanın değiştirilmesi ve sicilden terkinini, idari para cezası ile ceza sorumluluğunu Türk Ticaret Kanunu, Ticaret Sicili Yönetmeliği ve Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle anlatır. Sayfada unvanın değiştirilmesi talepli marka davası, unvan sahibinin yayıma itiraz dilekçesi ve gerçek kişi tacirin cevap ve karşı dava dilekçesi örnekleri yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4-5, 33-34, 39-53 ve 54-63; Ticaret Sicili Yönetmeliği (27.1.2013 tarihli ve 28541 sayılı Resmî Gazete) m.29, 34, 37 ve 42-46; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.4, 6, 7, 18, 25, 29, 30, 149-151, 155, 156 ve 159; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389-392; Ticaret Bakanlığının 2026 Yılında Uygulanacak İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliği (17.12.2025 tarihli ve 33110 sayılı Resmî Gazete). Kanun ve yönetmelik metinleri 13 Kasım 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr’deki güncel metinlerden kontrol edilmiştir.
Ticaret Unvanı, İşletme Adı ve Marka: Üç Ayrı Hak
Uyuşmazlığın kaynağı, aynı kelimenin üç ayrı sicilde üç ayrı amaçla kullanılabilmesidir. Ticaret unvanı tacirin kendisini, işletme adı işletmeyi, marka ise mal ve hizmetleri ayırt eder. Her biri ayrı kurallara tabidir ve birinin tescili ötekinin kullanımına izin vermez.
Üç işaretin karşılaştırması
| Konu | Ticaret unvanı | İşletme adı | Marka |
|---|---|---|---|
| Neyi ayırt eder? | Tacirin kendisini; işlemler bu unvanla yapılır (TTK m.39) | İşletme sahibiyle ilgili olmaksızın doğrudan işletmeyi (TTK m.53) | Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini (SMK m.4) |
| Nerede tescil edilir? | İşletme merkezinin bulunduğu yer ticaret sicili; açılıştan itibaren on beş gün içinde (TTK m.40/1) | Ticaret sicili (TTK m.53) | Türk Patent ve Marka Kurumu (SMK m.7/1) |
| Tescilde hangi kontrol yapılır? | Türkiye’de daha önce tescil edilmiş unvanlardan ayırt edilebilirlik; gerekiyorsa ek yapılır (TTK m.45) | Ticaret unvanıyla aynı kurallar (TTK m.53) | Mutlak ret nedenleri resen; önceki haklar itiraz üzerine (SMK m.5, 6, 16, 18) |
| Koruma | Usulen tescil ve ilan edilmiş unvanı kullanma hakkı sahibine aittir (TTK m.50); ticari dürüstlüğe aykırı kullanıma karşı dava (TTK m.52) | Ticaret unvanıyla aynı (TTK m.53) | Tescilden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir (SMK m.7/2) |
| Devir | İşletmeden ayrı devredilemez (TTK m.49) | TTK m.53, devre ilişkin m.49’a yollama yapmaz | İşletmeden bağımsız devredilebilir (SMK m.148/2) |
Bu tablodan çıkan en önemli sonuç şudur: ticaret sicili bir unvanı tescil ederken Türk Patent ve Marka Kurumunun marka sicilini incelemez. Sicil müdürlüğü, unvanın daha önce tescil edilmiş bir unvandan ayırt edilebilir olup olmadığına, Kanunun emredici hükümlerine ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığına bakar (TTK m.45; Ticaret Sicili Yönetmeliği m.34 ve m.44). Böylece bir şirket, başkasının yıllardır tescilli markasını unvanının esas unsuru yaparak sorunsuzca tescil edilebilir; ancak bu tescil, markanın kullanılması için hiçbir izin içermez.
Ticaret Unvanının Seçimi ve Tescili
Unvanın şekline ilişkin kurallar
| Tacir | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gerçek kişi tacir | Kısaltılmadan yazılan adı ve soyadından oluşur; işletmeyi belirten ekler yapılabilir; şirket izlenimi veren ek yapılamaz | TTK m.41 ve m.46/2 |
| Kollektif ve komandit şirket | Ortaklardan en az birinin (komanditte komandite ortağın) adı ve soyadı ile şirket türünü gösteren ibare | TTK m.42 |
| Anonim, limited ve kooperatif şirket | İşletme konusu gösterilmek şartıyla serbestçe seçilir; “anonim şirket”, “limited şirket” veya “kooperatif” kelimesi zorunludur; gerçek kişinin adı varsa tür ibaresi kısaltılamaz | TTK m.43 |
| Dernek, vakıf ve diğer tüzel kişiler | Adlarıdır | TTK m.44/1 |
| Şube | Merkezin unvanı ve şube olduğu belirtilir; yabancı merkezli işletmenin şubesinde merkezin ve şubenin bulunduğu yerler de gösterilir | TTK m.48 |
| Ekler | Kimlik, işletmenin genişliği, önemi ve finansal durumu hakkında yanlış görüş uyandırmamak, gerçeğe ve kamu düzenine aykırı olmamak şartıyla yapılabilir | TTK m.46/1 |
| Özel kelimeler | “Türk”, “Türkiye”, “Cumhuriyet” ve “Millî” kelimeleri ancak Cumhurbaşkanı kararıyla unvana konabilir | TTK m.46/3 |
Tescil edilen unvan işletmenin görülebilecek bir yerine okunaklı biçimde yazılır; ticari mektuplarda ve defter kayıtlarının dayandığı belgelerde sicil numarası, unvan ve işletme merkezi gösterilir (TTK m.39/2). Unvanla ilgili hükümlere uyulmaması idari para cezası gerektirir: 39 ila 45 inci veya 48 inci maddeleri ihlal edenlere 2026 yılı için 44.443 TL idari para cezası uygulanır (TTK m.51/2; 2026 İdari Para Cezaları Tebliği). Unvanın ekleriyle ilgili 46 ncı maddeyi ihlal edenler ile unvanı işletmeden ayrı devredenler, devralanlar ve kullananlar ise üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TTK m.51/3). Yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubelerinin unvanı için yabancı şirket Türkiye’de şube açabilir mi rehberimize bakabilirsiniz.
Çatışma Nasıl Doğar? Öncelik Kuralı
Marka ile unvan arasındaki çatışmada temel soru, hangi hakkın önce doğduğudur. Marka koruması tescille elde edilir ve marka sahibinin hakları üçüncü kişilere karşı tescilin yayımından itibaren hüküm ifade eder (SMK m.7/1 ve 4). Ticaret unvanını kullanma hakkı ise usulen tescil ve ilan ile doğar (TTK m.50). Ancak Sınai Mülkiyet Kanunu, tescilsiz de olsa ticarette kullanılan bir işaret üzerinde önceden hak elde etmiş kişiye, sonradan yapılan marka başvurusuna karşı itiraz hakkı tanır (SMK m.6/3).
Tipik çatışma senaryoları
| Senaryo | Kimin lehine? | Yol | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Önce tescilli marka var; rakip sonra aynı ibareyle şirket kurdu | Marka sahibi | Marka hakkına tecavüz davası; unvanın değiştirilmesi; haksız rekabet | SMK m.7/3-e, m.29, m.149; TTK m.55/1-a-4 |
| Önce unvan tescil edildi ve kullanıldı; başkası sonra aynı ibare için marka başvurusu yaptı | Unvan sahibi | Yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz; tescil edilmişse hükümsüzlük davası | SMK m.6/3, m.6/6, m.18, m.25 |
| Unvan sahibi, unvanının esas unsurunu ürünlerde marka gibi kullanıyor; o kelime başkası adına tescilli marka | Önceki tarihli hak sahibi | Önceliği olan taraf karşı tarafa dava açar; sonraki tarihli tescil savunma olmaz | SMK m.7/3, m.155 |
| Gerçek kişi tacir kendi soyadını unvan olarak kullanıyor; soyadı başkasının markası | Kullanımın biçimine göre | Ad ve adresin dürüstçe belirtilmesi engellenemez; marka gibi kullanım tecavüz olabilir | SMK m.7/5-a |
| Aynı il veya farklı ilde aynı unvan | Önce tescil eden | Sicil sonraki unvana ek yapılmasını ister; tescil edildiyse unvanın değiştirilmesi davası | TTK m.45, m.52 |
| Tabelada markayla aynı işletme adı | Marka sahibi | Marka hakkına tecavüz; işletme adının değiştirilmesi | SMK m.7/3-e; TTK m.53 |
Kötüniyet bu dengeyi her zaman değiştirir. Başkasının bilinen bir işaretini kendi unvanının veya markasının esas unsuru yapmak amacıyla yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir ve bu nedenle tescil edilmiş markalar hükümsüz kılınabilir (SMK m.6/9 ve m.25/1). Bir unvanın kötüniyetle seçildiği ise unvan tescilinin tarihinden çok, seçenin karşı tarafın faaliyetini bilip bilmediğine, aynı sektörde ve aynı bölgede olup olmadığına, logonun ve yazı karakterinin taklit edilip edilmediğine bakılarak değerlendirilir.
Marka Sahibinin Hakları: Unvan Olarak Kullanım da Tecavüzdür
Sınai Mülkiyet Kanunu, marka sahibinin yasaklayabileceği kullanımlar arasında işaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılmasını açıkça sayar (SMK m.7/3-e). Bu hüküm, eski düzenlemede tartışmalı olan bir konuyu kesin olarak çözmüştür: tescilli markayla aynı veya karıştırılma ihtimali doğuracak kadar benzer bir işaretin, aynı veya benzer mal ve hizmetlerde faaliyet gösteren bir şirketin unvanında kullanılması marka hakkına tecavüz oluşturabilir. Marka tanınmışsa koruma farklı sektörlere de uzanır (m.7/2-c).
Marka sahibinin talep edebilecekleri
| Talep | Unvan çatışmasında anlamı | Dayanak |
|---|---|---|
| Tecavüzün tespiti | Davalının unvanında, tabelasında, internet sitesinde ve belgelerinde markanın kullanılmasının tecavüz olduğunun belirlenmesi | SMK m.149/1-a |
| Önleme ve durdurma | Markanın unvan, işletme adı, tabela, alan adı ve reklamlarda kullanılmasının yasaklanması | SMK m.149/1-b ve c |
| Tecavüzün kaldırılması | Ticaret unvanındaki ibarenin çıkarılması ve unvanın değiştirilmesi; kararın ticaret sicili müdürlüğüne bildirilmesi | SMK m.149/1-ç |
| El koyma ve imha | Markayı taşıyan tabela, ambalaj, broşür ve basılı evraka el konulması, gerekirse imhası | SMK m.149/1-d ve f |
| Tazminat | Maddi ve manevi tazminat; itibar zararı | SMK m.149/1-ç, m.150, m.151 |
| Hükmün ilanı | Kesinleşen kararın gazete veya benzeri yollarla ilanı | SMK m.149/1-g |
| İhtiyati tedbir | Dava sonuçlanıncaya kadar markanın unvan ve tabelada kullanılmasının durdurulması | SMK m.159 |
Davalı şirket çoğu zaman “unvanım ticaret sicilinde tescilli, Türk Ticaret Kanunu bu unvanı kullanma hakkını bana veriyor” savunmasını yapar. Bu savunma iki nedenle sonuç vermez. Birincisi, TTK m.50 unvanı kullanma hakkını ticaret unvanları arasındaki ilişki bakımından düzenler; başkasına ait bir markanın kullanılmasına izin vermez. İkincisi, sicil müdürlüğü unvanı tescil ederken marka sicilini incelemez; tescil, markanın kullanımı konusunda bir idari onay anlamına gelmez. Kendi tescilli markasına dayanan davalının da önceki tarihli marka sahibine karşı bu tescili savunma olarak ileri süremeyeceği ayrıca düzenlenmiştir (SMK m.155).
Unvan Sahibinin Hakları: Sonradan Yapılan Marka Başvurusuna Karşı
Durum tersine de dönebilir: yıllardır aynı unvanla faaliyet gösteren bir işletme, unvanının esas unsurunun başkası adına marka olarak başvuruya konu edildiğini Resmî Marka Bülteninde görür. Unvan sahibinin bu durumda üç ayrı dayanağı vardır.
Unvan sahibinin marka başvurusuna veya tescile karşı dayanakları
| Dayanak | Koşul | Hüküm |
|---|---|---|
| Başkasının ticaret unvanını içeren başvuru | Başvuru, itiraz edenin ticaret unvanını içeriyor | SMK m.6/6 |
| Ticarette kullanılan işaret üzerinde önceki hak | Başvuru veya rüçhan tarihinden önce ticaret sırasında kullanılan işaret üzerinde hak elde edilmiş | SMK m.6/3 |
| Kötüniyet | Başvuru sahibi itiraz edenin unvanını ve faaliyetini bilerek, ondan yararlanmak veya onu engellemek amacıyla başvurmuş | SMK m.6/9 |
Süreler ve yollar
| Aşama | Yol | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Başvuru Bültende yayımlandı | Türk Patent ve Marka Kurumuna gerekçeli itiraz | Yayımdan itibaren iki ay; gerekçe ve ücret de bu süre içinde | SMK m.18/1-2 |
| İtiraz reddedildi | Kurum’a itiraz (Yeniden İnceleme ve Değerlendirme) | Bildirimden itibaren iki ay | SMK m.20/2 |
| Kurumun nihai kararı | Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde iptal davası | Bildirimden itibaren iki ay | 5000 s.K. m.15/C; SMK m.156/2 |
| Marka tescil edildi | Hükümsüzlük davası | Belirli bir süreye bağlı değil; dayanılan hak tescilli bir marka ise, kötüniyet yoksa beş yıl sessiz kalma kuralı ayrıca değerlendirilir | SMK m.25/1 ve 6 |
Hükümsüzlük davasında unvan sahibi, tescilli markanın başvuru tarihinden önce unvanını tescil ettirdiğini ve bu unvanı ticarette fiilen kullandığını ispat etmelidir. Sicil gazetesi ilanı, vergi levhası, faturalar, tabela fotoğrafları, internet arşiv kayıtları, reklam ve fuar belgeleri bu ispatın araçlarıdır. Yayıma itirazın ayrıntılarını markama benzer başvuruya yayıma itiraz, hükümsüzlük davasını marka hükümsüzlük davası rehberlerimizde anlattık. Karşı tarafın markası beş yıldır kullanılmıyorsa kullanılmayan markanın iptali de ayrı bir seçenektir.
Gerçek Kişi Tacir ve Kendi Adını Kullanma Hakkı
Gerçek kişi tacirin unvanı, kısaltılmadan yazılan adı ve soyadından oluşmak zorundadır (TTK m.41). Soyadı başkasının markasıyla aynı olan bir esnafın unvanından soyadını çıkarması bu nedenle mümkün değildir. Sınai Mülkiyet Kanunu bu dengeyi dürüst kullanım kuralıyla kurar: marka sahibi, gerçek kişilerin dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde kendi ad veya adresini belirtmesini engelleyemez (SMK m.7/5-a).
Kendi adını kullanmada sınırlar
| Kullanım | Değerlendirme |
|---|---|
| Unvanın faturada, sözleşmede ve resmî belgelerde tam hâliyle yazılması | Kanunun zorunlu kıldığı kullanımdır; dürüst kullanım kapsamında kalır (TTK m.39 ve m.41; SMK m.7/5-a) |
| Soyadının tabelada küçük puntoyla, adla birlikte ve faaliyeti tanımlayan ibareyle yazılması | Kural olarak dürüst kullanım; ayrıca karıştırılmayı önleyecek biçimde yazılması önemlidir |
| Soyadının tek başına, markanın logosuna, renklerine veya yazı karakterine benzer biçimde öne çıkarılması | Ad belirtme sınırını aşar; marka gibi kullanım olarak tecavüz oluşturabilir (SMK m.7/2 ve m.7/3) |
| Soyadının ürünlerin üzerine marka olarak konulması | Kendi adını belirtme değil, marka kullanımıdır; önceki tarihli marka varsa tecavüzdür |
| Şirket unvanında ortağın soyadının kullanılması | SMK m.7/5-a gerçek kişilere tanınmıştır; şirket bu istisnadan doğrudan yararlanamaz, ancak dürüst kullanım ve önceki hak değerlendirmesi ayrıca yapılır |
Uygulamada bu ayrım çoğunlukla tabela ve ambalaj fotoğraflarıyla yapılır. Kendi adını kullanan tacirin, adını işletme ve ürünlerinin tanıtımında karıştırılmayı önleyecek ek ibarelerle kullanması, farklı bir logo ve renk seçmesi ve tanınmış markanın itibarından yararlanma izlenimi vermemesi gerekir. Aile şirketlerinde kardeşlerin veya mirasçıların aynı soyadını farklı işletmelerde kullanması da bu kurallarla çözülür; aile soyadını ilk tescil ettiren kardeşin markası, diğerlerinin kendi adlarını dürüstçe kullanmasını engellemez.
Hangi Mahkeme, Hangi Süre?
Unvan ve marka uyuşmazlıklarında usul
| Uyuşmazlık | Görevli mahkeme ve süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Marka hakkına dayanan tecavüz ve unvanın değiştirilmesi davası | Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi; davacının yerleşim yeri veya fiilin gerçekleştiği ya da etkilerinin görüldüğü yer | SMK m.156/1 ve 3 |
| Yalnızca ticaret unvanına dayanan dava | Ticari dava olarak asliye ticaret mahkemesi | TTK m.4/1, m.5/1 ve m.52 |
| Haksız rekabet davası | Ticari dava; marka tecavüzüyle aynı olaya dayanıyorsa uygulamada marka davasıyla birlikte fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde ileri sürülür; zamanaşımı bir yıl ve her hâlde üç yıl | TTK m.56 ve m.60 |
| Marka hükümsüzlüğü | Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi; davalı marka sahibinin yerleşim yeri | SMK m.25 ve m.156/5 |
| Sicil müdürlüğü kararına itiraz | Tebliğden itibaren sekiz gün içinde sicilin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi | TTK m.34 |
| Tazminat istemi | Dava şartı arabuluculuk; tespit, men ve unvan değişikliği gibi para dışındaki istemlerde uygulanmaz | TTK m.5/A/1 |
| Tazminat zamanaşımı (marka) | Türk Borçlar Kanunu hükümleri; iki yıl ve her hâlde on yıl | SMK m.157; TBK m.72/1 |
Marka sahibi, unvanın değiştirilmesi talebini doğrudan sicil müdürlüğüne yöneltemez; sicil müdürlüğü ancak Kanuna aykırı tescil veya kullanım hâlinde ilgilileri çağırabilir ve kaçınma hâlinde asliye ticaret mahkemesinin kararıyla işlem yapar (TTK m.33; Ticaret Sicili Yönetmeliği m.37). Üçüncü kişiler sicil müdürlüğüne Kanuna aykırılığı ispata elverişli olguları bildirebilir; ancak marka hakkına tecavüz iddiası mahkemede çözülmesi gereken bir uyuşmazlıktır. Mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra unvan değişikliği şirketin yetkili organı tarafından tescil ettirilir; tescil edilmiş olgulardaki değişikliklerin tescili zorunludur (Ticaret Sicili Yönetmeliği m.29).
İşletme Adı, Tabela ve Alan Adı
Sahibiyle ilgili olmaksızın doğrudan işletmeyi tanıtmak için kullanılan adlar da ticaret siciline tescil ettirilmelidir; tescil edilen işletme adı, ayırt edicilik, kullanma hakkı ve unvana tecavüz hâlindeki haklar bakımından ticaret unvanıyla aynı hükümlere tabidir (TTK m.53). Tabelada kullanılan ve tescil edilmemiş bir işletme adı ise bu korumadan yararlanamaz; sahibi ancak haksız rekabet hükümlerine ve ticarette kullanılan işaret üzerindeki önceki hakka dayanabilir (TTK m.55; SMK m.6/3).
İşaretin internet ortamında, kullananın hakkı veya meşru bağlantısı olmaksızın ticari etki yaratacak şekilde alan adı, yönlendirici kod veya anahtar sözcük olarak kullanılması da marka sahibince yasaklanabilir (SMK m.7/3-d). Unvanıyla aynı alan adını alan bir şirket, unvanı üzerinde meşru bir hakkı bulunduğunu ileri sürebilir; ancak unvanın kendisi markaya tecavüz ediyorsa alan adı da aynı akıbeti paylaşır. Pazaryerlerinde mağaza adı olarak kullanılan unvanlar için pazaryerinde marka şikâyeti rehberimizdeki usul de işletilebilir.
“.tr” alan adlarında UÇHS şikâyetinin şartlarını, hakem kararından sonraki on iş günü kuralını ve “.com” uzantılarındaki UDRP yolunu alan adı uyuşmazlıkları rehberimizde ayrıca anlattık.
Ceza Boyutu
Unvan ve marka çatışmasında ceza ve idari yaptırımlar
| Fiil | Yaptırım | Dayanak |
|---|---|---|
| Unvanın seçimi, tescili ve kullanımına ilişkin kurallara aykırılık (TTK m.39-45, 48) | 2026 için 44.443 TL idari para cezası | TTK m.51/2 |
| Unvana yanıltıcı ek yapılması veya unvanın işletmeden ayrı devri | Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası | TTK m.51/3 |
| Karıştırılmaya yol açan önlemlerle kasten haksız rekabet | Şikâyet üzerine iki yıla kadar hapis veya adli para cezası; tüzel kişide organ üyeleri sorumlu | TTK m.62/1-a ve m.63 |
| Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas yoluyla tecavüz ederek hizmet sunmak veya mal satmak | Şikâyet üzerine bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası; markanın Türkiye’de tescilli olması şart | SMK m.30/1, 5 ve 6 |
Ceza yolu kendi başına unvanı değiştirmez; unvanın değiştirilmesi hukuk mahkemesinin kararıyla sağlanır. Ceza şikâyeti, karşı tarafı müzakereye zorlamak için kullanılmamalı, kastın ispatlanabildiği açık taklit hâllerine ayrılmalıdır. Marka suçu soruşturmasında savunma için marka hakkına tecavüz davası rehberimizdeki ceza bölümüne bakabilirsiniz.
Unvanın Değiştirilmesi Talepli Marka Hakkına Tecavüz Davası Dilekçesi Örneği
Tescilli markasıyla aynı ibareyi, aynı sektörde ve aynı şehirde ticaret unvanının esas unsuru, tabelası ve internet sitesinde kullanan bir şirkete karşı marka sahibi adına açılacak dava için örnektir. Tazminat talebi saklı tutulmuştur; tazminat da istenecekse dava şartı arabuluculuk ayrıca değerlendirilmelidir.
… NÖBETÇİ FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNE
İhtiyati tedbir talepli
Davacı: … Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (adres, vergi kimlik numarası)
Vekili: Av. … (adres)
Davalı: … Lezzet Gıda Pazarlama Limited Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Dava Konusu: Marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve durdurulması; davalının ticaret unvanındaki “…” ibaresinin çıkarılması suretiyle unvanın değiştirilmesi ve kararın ticaret siciline bildirilmesi (maddi ve manevi tazminat haklarımız saklı kalmak kaydıyla)
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, 29, 30 ve 35 inci sınıflarda tescilli … tescil numaralı “…” markasının sahibidir. Marka … tarihinde tescil edilmiş, … yılından bu yana müvekkilin ürünlerinde ve mağazalarında kesintisiz kullanılmaktadır. Marka tescilinden doğan haklar münhasıran müvekkile aittir (6769 sayılı Kanun m.7/1-2).
2. Davalı şirket, müvekkilin markasının tescilinden yaklaşık sekiz yıl sonra, … tarihinde “… Lezzet Gıda Pazarlama Limited Şirketi” unvanıyla … Ticaret Sicili Müdürlüğüne tescil edilmiştir. Davalı, unvanının esas unsuru olan “…” kelimesini mağaza tabelasında müvekkilin logosuna benzer kırmızı zemin üzerine beyaz yazıyla, internet sitesinde ve sosyal medya hesaplarında tek başına öne çıkararak kullanmakta ve müvekkilinkilerle aynı ürünleri satmaktadır. Fotoğraflar, ekran görüntüleri ve noter tespit tutanağı ektedir.
3. Tescilli markayla aynı işaretin, tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerde ticaret unvanı ve işletme adı olarak kullanılması marka sahibince yasaklanabilir. Davalının kullanımı, müvekkilin markasıyla aynı mal ve hizmetlerde aynı işaretin kullanılmasıdır; ayrıca tüketicilerin davalının işletmesini müvekkilin bir şubesi veya bayisi sanmasına yol açmaktadır (SMK m.7/2-a ve b, m.7/3-e, m.29/1-a).
4. Davalı, müvekkilin … tarihli ihtarnamesine verdiği cevapta unvanının ticaret sicilinde tescilli olduğunu ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca unvanını kullanma hakkının bulunduğunu ileri sürmüştür. Ticaret sicili müdürlüğü bir unvanı tescil ederken yalnızca daha önce tescil edilmiş unvanlardan ayırt edilebilirliği inceler; marka sicilini incelemez. Usulen tescil edilmiş unvanı kullanma hakkı, başkasına ait tescilli markanın kullanılmasına izin vermez (6102 sayılı Kanun m.45 ve m.50; Ticaret Sicili Yönetmeliği m.44).
5. Davalının kendi adını kullandığına ilişkin bir savunmaya da dayanılamaz. Kanun, kendi ad veya adresini dürüstçe belirtme imkânını yalnızca gerçek kişilere tanımıştır; davalı bir limited şirkettir ve “…” kelimesi ortaklarından hiçbirinin adı veya soyadı değildir (SMK m.7/5-a).
6. Davalının eylemleri aynı zamanda başkasının işletmesi ve malları ile karıştırılmaya yol açan önlemler alma niteliğinde olup haksız rekabet oluşturmaktadır (6102 sayılı Kanun m.55/1-a-4 ve m.56/1).
7. Davalı, müvekkilin satış noktalarının bulunduğu ilçede faaliyet göstermekte ve müvekkilin müşterileri arasında karışıklık yaratmaktadır; müvekkile gelen ve davalının ürünlerine ilişkin şikâyetler ektedir. Tecavüzün devamı müvekkilin itibarına telafisi güç zarar vermektedir. Bu nedenle dava sonuçlanıncaya kadar davalının “…” ibaresini tabela, internet sitesi, sosyal medya hesapları, ambalaj ve reklamlarda kullanmasının durdurulmasına ve markayı taşıyan tabela ve basılı evraka el konulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesini talep ediyoruz (SMK m.159/1 ve 2; HMK m.389-391).
8. Mahkemeniz, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yer mahkemesi olarak yetkilidir (SMK m.156/1 ve 3). Dava, tespit, men ve unvanın değiştirilmesi gibi konusu bir miktar para olmayan istemleri içerdiğinden dava şartı arabuluculuk hükmü uygulanmaz (6102 sayılı Kanun m.5/A/1).
HUKUKİ SEBEPLER
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, 29, 149, 156 ve 159; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A, 45, 50, 55, 56 ve 61; Ticaret Sicili Yönetmeliği m.29 ve 44; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389-392.
DELİLLER
Marka tescil belgeleri, davalının ticaret sicili kayıtları ve sicil gazetesi, tabela ve mağaza fotoğrafları, noter tespit tutanağı, internet sitesi ve sosyal medya ekran görüntüleri, müşteri şikâyetleri, ihtarname ve cevabı, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
9. Açıklanan nedenlerle; öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla davalının “…” ibaresini tabela, internet sitesi, sosyal medya hesapları, ambalaj ve reklamlarda kullanmasının durdurulmasına; yargılama sonunda davalının eylemlerinin müvekkilin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, davalının ticaret unvanındaki “…” ibaresinin çıkarılması suretiyle unvanın değiştirilmesine ve kararın … Ticaret Sicili Müdürlüğüne bildirilmesine, markayı taşıyan tabela ve basılı evraka el konularak imhasına, kesinleşen hükmün ilanına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz (SMK m.149/1; TTK m.56/1).
Davacı Vekili
Av. …
Unvan Sahibinin Yayıma İtiraz Dilekçesi Örneği
On iki yıldır aynı unvanla faaliyet gösteren bir şirketin, unvanının esas unsurunu içeren ve aynı sektörde yapılan bir marka başvurusunun Bültende yayımlanması üzerine Kuruma sunacağı itiraz gerekçesi için örnektir. İtiraz elektronik ortamda yapılır; aşağıdaki metin itiraz gerekçesi olarak eklenir.
TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU
Marka Dairesi Başkanlığına
İtiraz Eden: … Mühendislik Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (adres, MERSİS numarası)
Vekili: Av. … ve Marka Vekili … (adres)
İtiraz Edilen Başvuru: … sayılı Resmî Marka Bülteninde yayımlanan … numaralı “…” marka başvurusu (7, 11 ve 37 nci sınıflar)
Konu: SMK m.6/3, m.6/6 ve m.6/9 uyarınca yayıma itirazımızın gerekçesidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil şirket, … tarihinden bu yana “… Mühendislik Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” unvanıyla … Ticaret Sicili Müdürlüğünde kayıtlıdır. Unvanın esas ve ayırt edici unsuru “…” kelimesidir. Ticaret sicili gazetesi ve sicil kaydı ektedir (6102 sayılı Kanun m.40 ve m.50).
2. Müvekkil, endüstriyel soğutma ve havalandırma makinelerinin üretimi, montajı ve servisi alanında on iki yıldır bu unvanla ve “…” ibaresini işletme işareti olarak kullanarak faaliyet göstermektedir. Son üç yıla ait faturalar, katalog, fuar katılım belgeleri, servis araçlarının ve fabrika tabelasının fotoğrafları ile internet sitesinin arşiv kayıtları ektedir.
3. İtiraz edilen başvuru, müvekkilin faaliyet alanıyla birebir örtüşen 7, 11 ve 37 nci sınıflarda, müvekkilin ticaret unvanının esas unsuru olan “…” ibaresinin aynısından oluşmaktadır. Başvuru, başkasına ait ticaret unvanını içerdiğinden müvekkilin itirazı üzerine reddedilmelidir (6769 sayılı Kanun m.6/6).
4. Müvekkil, başvuru tarihinden çok önce “…” işaretini ticaret sırasında kullanarak bu işaret üzerinde hak elde etmiştir. Başvuru tarihinden önce ticaret sırasında kullanılan bir işaret için hak elde edilmişse işaret sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir (SMK m.6/3).
5. Başvuru sahibi, müvekkilin eski bölge bayisi olan … firmasının yöneticisidir. Bayilik ilişkisi … tarihinde sona ermiş, başvuru bundan iki ay sonra yapılmıştır. Başvuru sahibi müvekkilin unvanını ve faaliyetini bilerek, müvekkilin müşteri çevresinden yararlanmak ve müvekkilin kendi işaretini kullanmasını engellemek amacıyla hareket etmektedir. Kötüniyetle yapılan başvurular itiraz üzerine reddedilir (SMK m.6/9). Bayilik sözleşmesi ve yazışmalar ektedir.
6. İtiraz, başvurunun Bültende yayımlandığı … tarihinden itibaren iki aylık süre içinde, gerekçeleriyle birlikte ve itiraz ücreti ödenerek yapılmaktadır (SMK m.18/1-2).
HUKUKİ SEBEPLER
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.6/3, 6/6, 6/9 ve 18; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.40 ve 50.
DELİLLER
Ticaret sicili gazetesi ve sicil kaydı, faturalar, katalog, fuar belgeleri, tabela ve araç fotoğrafları, internet arşiv kayıtları, bayilik sözleşmesi ve yazışmalar, itiraz ücreti dekontu.
SONUÇ VE İSTEM
7. Açıklanan nedenlerle; itirazımızın kabulü ile … numaralı marka başvurusunun tüm mal ve hizmetler bakımından reddine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
İtiraz Eden Vekili
Av. …
Gerçek Kişi Tacirin Cevap ve Karşı Dava Dilekçesi Örneği
Kendi soyadından oluşan unvanla yıllardır faaliyet gösteren bir esnafa karşı, aynı kelime için sonradan marka tescil ettiren şirketin açtığı tecavüz davasına cevap ve markanın hükümsüzlüğü talepli karşı dava için örnektir.
… FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİNE
Dosya No: …
Cevap Veren Davalı ve Karşı Davacı: … (T.C. kimlik numarası, adres)
Vekili: Av. … (adres)
Davacı ve Karşı Davalı: … Mobilya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
Konu: Davaya cevaplarımız ile … numaralı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi talepli karşı davamızdır.
CEVAPLARIMIZ
1. Dava dilekçesi müvekkile … tarihinde tebliğ edilmiştir; cevap dilekçemiz ve karşı davamız süresi içindedir (HMK m.127/1 ve m.133/1).
2. Müvekkil, … yılından bu yana “… …” adı ve soyadından oluşan ticaret unvanıyla … ilçesinde mobilya imalatı ve satışı yapan gerçek kişi tacirdir. Gerçek kişi tacirin ticaret unvanı, kısaltılmadan yazılan adı ve soyadından oluşmak zorundadır; müvekkilin soyadını unvanından çıkarması kanunen mümkün değildir (6102 sayılı Kanun m.41).
3. Marka sahibi, gerçek kişilerin dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde kendi ad veya adresini belirtmesini engelleyemez (6769 sayılı Kanun m.7/5-a). Müvekkil soyadını tabelasında adıyla birlikte, “Mobilya Atölyesi” ibaresiyle ve kendi tasarladığı logo ve renklerle kullanmaktadır. Davacının markasında kullanılan stilize yazı karakterini, renkleri veya şekil unsurunu kullanmamaktadır. Fotoğraflar ektedir.
4. Davacı, müvekkilin kullanımının karıştırılmaya yol açtığını ileri sürmüş ise de müvekkil on yedi yıldır aynı ilçede tek atölyesinde, sipariş üzerine üretim yapmaktadır; davacının satış noktası ise bu ilde bulunmamaktadır. Davacının dosyaya sunduğu tek müşteri yazışması, müşterinin müvekkili adıyla ve adresiyle tanıdığını göstermektedir. Karıştırılma ihtimali bulunmamaktadır (SMK m.7/2-b).
5. Müvekkilin unvanı … tarihinde ticaret siciline tescil edilmiş, soyadı o tarihten bu yana işletmenin tabelasında, faturalarında ve ilanlarında kullanılmıştır. Davacının marka başvurusu ise bundan on bir yıl sonra yapılmıştır. Davacının markası, müvekkilin ticarette kullanılan işaret üzerindeki önceki hakkına rağmen tescil edilmiştir. Aşağıda açtığımız karşı davayla bu markanın hükümsüzlüğünü istiyoruz; hükümsüzlük kararı marka başvuru tarihinden itibaren etkili olup markaya sağlanan koruma hiç doğmamış sayılacağından asıl davanın dayanağı da ortadan kalkacaktır (SMK m.6/3, m.25/1 ve m.27/1).
KARŞI DAVA
6. Başvuru tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir işaret için hak elde edilmişse, bu hakka rağmen tescil edilen marka hükümsüz kılınır. Müvekkil, davacının başvuru tarihinden on bir yıl önce ticaret unvanını tescil ettirmiş ve işaretini ticarette kullanmıştır (SMK m.6/3 ve m.25/1).
7. Davacının markası müvekkilin ticaret unvanının esas unsurunu içermektedir. Başkasına ait ticaret unvanını içeren marka, unvan sahibinin itirazı üzerine reddedilmesi gereken bir markadır ve bu nedenle hükümsüzlüğü istenebilir (SMK m.6/6 ve m.25/1).
8. Davacı, markasını başvurudan önce müvekkilin atölyesinden mobilya satın alan … aracılığıyla müvekkilin işaretini öğrenmiştir; satış faturası ve yazışma ektedir. Başvurunun müvekkilin işaretini bilerek yapıldığı açıktır (SMK m.6/9 ve m.25/1).
9. Hükümsüzlük nedenleri markanın tescil edildiği mal ve hizmetlerin bir kısmına ilişkinse kısmi hükümsüzlüğe karar verilir. Mahkemenin aksi kanaatte olması hâlinde ve hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, markanın en azından 20 nci sınıftaki mobilya ve 35 inci sınıftaki mobilya perakende hizmetleri bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmelidir (SMK m.25/5).
10. Aynı şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil kendi adını dürüst kullanım sınırları içinde kullandığından kusuru bulunmamaktadır; tazminat talebi hiçbir durumda kabul edilemez. Tabelada değişiklik gerektiği kanaatine varılırsa, müvekkilin faaliyetini sürdürebilmesi için makul bir uyum süresi tanınmalıdır.
HUKUKİ SEBEPLER
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.6, 7, 25, 27, 29 ve 156; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.39, 40, 41 ve 50; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127, 132 ve 133.
DELİLLER
Ticaret sicili kaydı ve sicil gazetesi, vergi levhası, … yılından itibaren faturalar, tabela fotoğrafları ve ilanlar, oda kayıtları, satış faturası ve yazışma, davacının marka başvuru tarihi gösteren sicil kaydı, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
11. Açıklanan nedenlerle; asıl davanın reddine; karşı davamızın kabulü ile … numaralı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine; aksi kanaat hâlinde ve kabul anlamına gelmemek kaydıyla 20 ve 35 inci sınıflardaki mal ve hizmetler bakımından kısmi hükümsüzlüğüne; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
Davalı ve Karşı Davacı Vekili
Av. …
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Marka tescil belgeleri, sicil kayıtları ve markanın başvuru, tescil ve yayım tarihleri
- Karşı tarafın ticaret sicili kaydı, sicil gazetesi ilanları ve unvan değişiklikleri
- Kendi unvanınızın tescil tarihi, sicil gazetesi, vergi levhası ve oda kaydı
- Kullanım delilleri: tarihli faturalar, tabela ve araç fotoğrafları, katalog, fuar belgeleri, internet arşiv kayıtları
- Karıştırılmayı gösteren deliller: yanlış yönlenen siparişler, müşteri yazışmaları ve şikâyetler
- Karşı tarafın kötüniyetini gösteren belgeler: önceki bayilik, çalışma veya ortaklık ilişkisi, yazışmalar
- İhtarname ve cevabı; noter tespit tutanağı
Adım Adım Yol Haritası
- Her iki hakkın tarihlerini belirleyin: markanın başvuru ve tescil tarihi ile unvanın tescil ve kullanıma başlama tarihi (SMK m.7/4; TTK m.50).
- Unvanın nasıl kullanıldığını belgeleyin: tam unvan mı, yoksa esas unsur tek başına ve marka gibi mi kullanılıyor (SMK m.7/3-e ve m.7/5-a).
- Karşı tarafın kötüniyetini gösteren ilişkileri araştırın: eski bayi, çalışan veya ortak olup olmadığı (SMK m.6/9).
- Marka sahibiyseniz ihtarname gönderin veya delil tespiti yaptırın; karıştırılma ve itibar zararı varsa ihtiyati tedbir talepli dava açın (SMK m.149 ve m.159).
- Unvan sahibiyseniz Bülteni izleyin; unvanınızı içeren başvurulara iki ay içinde gerekçeli itiraz edin (SMK m.6/6 ve m.18).
- Tescil edilmiş markaya karşı hükümsüzlük davası açın; dava açılmışsa cevap dilekçesiyle karşı dava olarak ileri sürün (SMK m.25; HMK m.133).
- Haksız rekabet taleplerini bir yıl ve üç yıllık zamanaşımı içinde ileri sürün (TTK m.60).
- Mahkeme unvanın değiştirilmesine karar verirse, kesinleşmeden sonra yetkili organ kararıyla yeni unvanı tescil ettirin (Ticaret Sicili Yönetmeliği m.29).
- Uyuşmazlığın sonucu ne olursa olsun, unvanınızın esas unsurunu faaliyet sınıflarınızda marka olarak tescil ettirin.
Sık Yapılan Hatalar
- Şirket kurarken yalnızca MERSİS’e bakmak. Sicil yalnızca unvanları karşılaştırır; marka siciline bakılmadan seçilen unvan sonradan değiştirilmek zorunda kalabilir.
- “Unvanım tescilli” savunmasına güvenmek. Unvan tescili, başkasının önceki tarihli markasını kullanma hakkı vermez.
- Unvanın esas unsurunu marka gibi öne çıkarmak. Tam unvanın belgelerde kullanılması ile kelimenin tabelada ve ürünlerde logo gibi kullanılması farklı değerlendirilir.
- Bülteni izlememek. Unvanınızı içeren marka başvurusuna iki ay içinde itiraz edilmezse, sonradan ancak daha uzun ve masraflı bir hükümsüzlük davasıyla mücadele edilebilir.
- Kullanımı belgelememek. Önceki hak iddiası tarihli faturalar, tabela fotoğrafları ve internet kayıtlarıyla ispatlanır; bu belgeler yıllar içinde kaybolur.
- Haksız rekabet zamanaşımını kaçırmak. Haksız rekabet davaları öğrenmeden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
- Şirketin ortağının soyadına güvenmek. Kendi adını dürüstçe kullanma istisnası gerçek kişilere tanınmıştır; şirket unvanı için doğrudan uygulanmaz.
Hukukçular Evi Unvan ve Marka Dosyalarında Ne Yapar?
Şirket kuruluşundan önce unvan ve marka araştırmasını birlikte yapıyor, unvanın esas unsurunu uygun sınıflarda marka olarak tescil ettiriyoruz. Marka sahipleri için unvan, tabela, alan adı ve sosyal medyada markayı kullanan rakiplere karşı ihtarname, delil tespiti, ihtiyati tedbir ve unvanın değiştirilmesi talepli davayı yürütüyoruz. Unvan sahipleri için Bülteni izliyor, unvanı içeren başvurulara itiraz ediyor, tescil edilmiş markalara karşı hükümsüzlük davası açıyor; marka ihlali iddiasıyla karşılaşan işletmelerin önceki hak, dürüst kullanım ve kısmi hükümsüzlük savunmalarını belgelerle kuruyoruz.
Ticaret sicili kaydınızı, marka tescil belgenizi veya aldığınız ihtarnameyi 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Bütün sınai mülkiyet rehberlerimizi sınai mülkiyet hukuku rehberi sayfamızda bulabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Alan Adı Uyuşmazlıkları: UÇHS Şikâyeti, Devir ve UDRP
- Sınai Mülkiyet Hukuku Rehberi: Marka, Patent ve Tasarım
- Markam Taklit Ediliyor: Marka Hakkına Tecavüz Davası
- Marka İhtarnamesi Aldım, Ne Yapmalıyım?
- Markamın Benzerine Başvuru Yapıldı: Yayıma İtiraz
- Marka Hükümsüzlük Davası
- Kullanılmayan Markanın İptali
- Marka Başvurum Reddedildi
- Marka Tecavüzünde Tazminat Ne Kadar Çıkar?
- Marka Taklidi ve İltibasta Haksız Rekabet
- Haksız Rekabet Davası (TTK m.54-63)
- Haksız Rekabet Dava Dilekçesi Örneği
- Yabancı Şirket Türkiye’de Şube Açabilir mi?
- Franchise Sözleşmesi ve Lisans Hakkı
- Ticaret Hukuku Rehberi
Sıkça Sorulan Sorular
Ticaret unvanı ile marka arasındaki fark nedir?
Ticaret unvanı tacirin kendisini ayırt eder ve ticaret siciline tescil edilir (TTK m.39-40); marka ise mal ve hizmetleri ayırt eder ve Türk Patent ve Marka Kurumuna tescil edilir (SMK m.4 ve m.7).
Ticaret unvanım tescilli; başkasının markasını içeriyorsa sorun olur mu?
Evet. Marka sahibi, markasıyla aynı veya benzer işaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılmasını yasaklatabilir ve unvanın değiştirilmesini isteyebilir (SMK m.7/3-e ve m.149/1).
Ticaret sicili şirket kurulurken marka kontrolü yapar mı?
Hayır. Sicil, unvanın Türkiye’de daha önce tescil edilmiş unvanlardan ayırt edilebilir olup olmadığını ve Kanuna uygunluğunu inceler; gerekiyorsa ek yapılmasını ister (TTK m.45; Ticaret Sicili Yönetmeliği m.34 ve m.44).
Unvanımı içeren bir marka başvurusu yapıldı; ne yapabilirim?
Başvurunun Bültende yayımından itibaren iki ay içinde gerekçeli olarak itiraz edebilirsiniz; başkasına ait ticaret unvanını içeren başvuru itiraz üzerine reddedilir (SMK m.6/6 ve m.18).
Marka tescil edildiyse unvan sahibi ne yapabilir?
Önceki ticaret unvanına ve ticarette kullanılan işarete dayanarak markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden isteyebilir (SMK m.6/3, m.6/6 ve m.25).
Kendi soyadımı unvanımda kullanıyorum, aynı kelime başkasının markası; yasak mı?
Gerçek kişi tacirin unvanı adı ve soyadından oluşur (TTK m.41) ve marka sahibi gerçek kişilerin kendi adını dürüstçe belirtmesini engelleyemez (SMK m.7/5-a). Ancak soyadının markanın logosu veya renkleriyle, marka gibi öne çıkarılması tecavüz oluşturabilir.
Şirket ortağının soyadı unvanda yer alıyorsa dürüst kullanım istisnası uygulanır mı?
Kanun bu istisnayı gerçek kişilere tanımıştır (SMK m.7/5-a). Şirket unvanı için doğrudan uygulanmaz; önceki hak ve dürüst kullanım ayrıca değerlendirilir.
Mahkeme unvanımı değiştirmemi isteyebilir mi?
Evet. Marka hakkına tecavüzde tecavüzün kaldırılması, ticaret unvanına tecavüzde de haksız kullanılan tescilli unvanın kanuna uygun şekilde değiştirilmesi veya silinmesi istenebilir (SMK m.149/1-ç; TTK m.52/1).
Aynı ticaret unvanı başka bir şehirde de kullanılabilir mi?
Bir ticaret unvanına, Türkiye’nin herhangi bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bir unvandan ayırt edilmesi için gerekiyorsa ek yapılır (TTK m.45). Unvanını ticari dürüstlüğe aykırı biçimde kullanan kişiye karşı unvan sahibi dava açabilir (TTK m.52).
Tabela adımı tescil ettirmem gerekir mi?
İşletmeyi tanıtmak için kullanılan işletme adlarının da tescil ettirilmesi gerekir; tescil edilen işletme adı ticaret unvanı gibi korunur (TTK m.53). Mal ve hizmetler bakımından en güçlü koruma ise marka tescilidir.
Ticaret unvanı başkasına satılabilir mi?
Ticaret unvanı işletmeden ayrı olarak devredilemez; işletmenin devri, aksi kararlaştırılmadıkça unvanın da devri sonucunu doğurur (TTK m.49). Aykırı devir ceza gerektirir (TTK m.51/3).
Unvan kurallarına uymamanın cezası nedir?
TTK m.39-45 veya m.48’i ihlal edenlere 2026 yılı için 44.443 TL idari para cezası uygulanır (TTK m.51/2; 2026 İdari Para Cezaları Tebliği).
Haksız rekabet davası ne zaman zamanaşımına uğrar?
Hakkın doğumunun öğrenildiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumundan itibaren üç yıl içinde (TTK m.60/1).
Unvan ve marka davasına hangi mahkeme bakar?
Markaya dayanan davalar fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde (SMK m.156), yalnızca ticaret unvanına dayanan davalar ticari dava olarak asliye ticaret mahkemesinde görülür (TTK m.4-5 ve m.52).
Marka ihlali iddiasıyla ihtarname aldım; unvanımı hemen değiştirmeli miyim?
Önce tarihleri karşılaştırın: unvanınızın tescili ve kullanımı karşı tarafın marka başvurusundan önceyse önceki hak ve hükümsüzlük imkânınız olabilir (SMK m.6/3 ve m.25). Cevap stratejisi için ihtarname rehberimize bakın.
Kaynakça
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metni, 13.11.2026 tarihinde kontrol edilmiştir; 2026 idari para cezası tutarları metne işlenmiş hâliyle).
- Ticaret Sicili Yönetmeliği, 27.1.2013 tarihli ve 28541 sayılı Resmî Gazete (mevzuat.gov.tr güncel metni).
- Ticaret Bakanlığının 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununa Göre 2026 Yılında Uygulanacak Olan İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliği, 17.12.2025 tarihli ve 33110 sayılı Resmî Gazete.
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu; 5000 sayılı Kanun m.15/C; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metinleri).
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosya tescil tarihleri, kullanımın biçimi, sektör ve bölge ile deliller birlikte değerlendirilerek ele alınmalıdır.
Rakibiniz markanızı unvanında mı kullanıyor, unvanınız yüzünden ihtarname mi aldınız?
Ticaret sicili kaydını ve marka tescil belgesini gönderin; tarihleri karşılaştıralım, itiraz, dava veya savunma yolunu birlikte belirleyelim.
Sicil unvanı onaylar, markayı onaylamaz
Şirket kurmadan önce unvanınızın esas unsurunu marka sicilinde de kontrol edin ve tescil ettirin. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Sınai Mülkiyet Hukuku Rehberi · Ticaret Hukuku Rehberi · Marka Hakkına Tecavüz Davası · Dilekçe Örnekleri · İletişim


