Marka Tecavüzünde Tazminat Ne Kadar Çıkar? 2026 Hesaplama — Muhtemel Gelir, Net Kazanç, Lisans Bedeli, Hakkaniyet Payı, İtibar ve Manevi Tazminat, Faiz (SMK m.149-151)

Bu rehber, markası taklit edilen ve tazminat istemeye hazırlanan şirket ile kendisinden tazminat istenen işletme için yazıldı. Tazminatın hangi kalemlerden oluştuğunu, yoksun kalınan kazancın üç hesap yöntemini varsayımsal sayılarla, hakkaniyet payını, itibar tazminatını, manevi tazminatı, karşı tarafın defterlerine nasıl ulaşılacağını, bilirkişi incelemesini, talep artırımını, faizi, arabuluculuğu ve zamanaşımını kanun maddeleri, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla anlatır. Sayfada belge ibrazı, bilirkişi raporuna itiraz ve talep artırımı için üç dilekçe örneği yer alır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Tazminat Hangi Kalemlerden Oluşur?

Sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyen kişi, hak sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlüdür (m.150/1). Hak sahibinin uğradığı zarar, fiilî kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar (m.151/1). Bunlara itibar zararı ve manevi zarar eklenir. Dosyada her kalem ayrı ayrı gösterilmeli, her biri için ayrı delil sunulmalıdır.

Delil tespiti, bilirkişi ve dava giderleri gibi harcamalar kural olarak tazminat kalemi değil, yargılama gideridir ve davayı kaybeden tarafa yükletilir. Dava dışında yapılan ihtarname ve piyasa araştırması masraflarının hangi kalemde isteneceği dosyaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Tazminatın Ön Şartı: Tecavüzün ve Zararın İspatı

Tazminat istenebilmesi için önce tecavüz sabit olmalıdır. Tescilli markanın izinsiz kullanılması, taklit edilmesi veya taklit ürünün satılması, ithal edilmesi ya da ticari amaçla elde bulundurulması tecavüz sayılır (m.29/1). Satıcı, dağıtıcı, ithalatçı ve depolayan kişi bakımından sorumluluk, markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gereken hâllerde doğar (m.29/1-c). Bu nedenle tazminat talebinde, özellikle satıcı konumundaki davalılar için, ihtarname tarihi ve davalının bilgisini gösteren yazışmalar önem taşır.

Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır (TBK m.50/1). Zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler (TBK m.50/2). Marka dosyalarında bu hüküm sık uygulanır, çünkü taklit ürünün kaç adet satıldığı çoğu zaman kesin olarak bilinemez. Yine de hâkimin takdirine bırakılan alan, sunulan delillerle daraltılmalıdır.

Tecavüzün nasıl ispat edileceği, delil tespiti ve ihtiyati tedbir marka hakkına tecavüz davası rehberimizde anlatılmıştır. Bu sayfa, tecavüz sabit olduktan sonra tazminatın nasıl hesaplanacağına odaklanır.

Yoksun Kalınan Kazancın Üç Hesap Yöntemi

Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak üç değerlendirme usulünden biriyle hesaplanır (m.151/2). Seçim hakkı marka sahibine aittir; mahkeme veya davalı başka bir yöntemi dayatamaz. Hesapta özellikle markanın ekonomik önemi, tecavüz sırasında markaya ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler gözetilir (m.151/3).

Birinci yöntem: Muhtemel gelir

Bu yöntemde soru şudur: tecavüz edenin rekabeti olmasaydı marka sahibi ne kazanırdı (m.151/2-a)? Hesap, marka sahibinin tecavüz dönemindeki satışlarının, tecavüzden önceki dönem veya benzer bir dönem ile karşılaştırılmasına dayanır. Bulunan satış kaybı, satılmayan ürünlerin her biri için marka sahibinin elde edeceği katkı payıyla çarpılır.

Varsayımsal örnek: Marka sahibi tecavüzden önceki on iki ayda 10.000 adet ürün satmış, taklit ürünün piyasada olduğu on iki ayda satışları 7.000 adede düşmüştür. Bilirkişi, aynı dönemde pazarın genel olarak yüzde beş küçüldüğünü tespit ederse, bu küçülmeye düşen 500 adet satış kaybından çıkarılır. Kalan 2.500 adet, ürün başına 180 liralık katkı payıyla çarpıldığında yoksun kalınan kazanç 450.000 lira olarak hesaplanır.

Bu yöntemde en çok tartışılan nokta nedensellik bağıdır. Davalı, satış düşüşünün kendi ürününden değil, ekonomik daralmadan, fiyat artışından veya başka rakiplerden kaynaklandığını ileri sürecektir. Marka sahibi buna karşı; bayi bildirimlerini, taklit ürünün satıldığı bölgelerdeki satış düşüşünü, müşterilerin karışıklığını gösteren yazışmaları ve tecavüz başlamadan önceki istikrarlı satış eğilimini sunmalıdır.

İkinci yöntem: Tecavüz edenin net kazancı

Bu yöntemde soru şudur: tecavüz eden, taklit ürünle ne kazandı (m.151/2-b)? Hesap, tecavüz edenin taklit ürünlerden elde ettiği satış hasılatından bu satışın doğrudan maliyetlerinin düşülmesiyle yapılır. Net kazancın esas alınabilmesi, tecavüz edenin kendi kayıtlarına ulaşılmasını gerektirir; bunun yolu aşağıda anlatılan belge ibrazı talebidir.

Varsayımsal örnek: Davalı tecavüz döneminde taklit ürünlerden 4.000 adet satmış, ürün başına 500 lira olmak üzere 2.000.000 lira hasılat elde etmiştir. Ürünlerin alış ve üretim maliyeti ile satışa doğrudan bağlanabilen giderler toplam 1.300.000 liradır. Net kazanç 700.000 liradır. Mahkeme, ürüne olan talebin oluşmasında markanın belirleyici olduğu kanaatine varırsa bu tutara hakkaniyete uygun bir pay daha ekler (m.151/4).

Anayasa Mahkemesi bu yöntemin Anayasa’ya uygunluğunu incelemiştir. Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine verilen kararda, net kazancın esas alınmasının, fiilin ağırlığı gözetildiğinde tecavüz edene aşırı bir yük getirmediği ve menfaat dengesini bozmadığı belirtilmiş; Kanunun 151 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki ölçütlerin mahkemeye tutarı belirlemede imkân tanıdığına işaret edilmiş ve itiraz oybirliğiyle reddedilmiştir (11.02.2025, E.2024/176, K.2025/42; Resmî Gazete 06.05.2025, sayı 32892).

Davalının hangi giderleri düşebileceği bu yöntemin en çok tartışılan noktasıdır. Taklit ürünün alış veya üretim maliyeti, ambalajı ve doğrudan nakliyesi gibi satışa doğrudan bağlanan giderler ile işletmenin taklit ürün olmasaydı da katlanacağı genel giderler birbirinden ayrılmalıdır. Marka sahibi, bilirkişiden genel giderlerin net kazanç hesabında nasıl dağıtıldığını açıkça göstermesini istemelidir.

Üçüncü yöntem: Lisans bedeli

Bu yöntemde soru şudur: tecavüz eden markayı bir lisans sözleşmesiyle hukuka uygun olarak kullansaydı ne öderdi (m.151/2-c)? Hesap, emsal bir lisans oranının tecavüz edenin satış hacmine uygulanmasıyla veya sabit bir lisans ücretinin kullanım süresine yayılmasıyla yapılır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, mülga 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname dönemine ilişkin bir dosyada, marka lisansları için ayrı bir piyasa bulunmadığından bedelin her somut olayda emsal lisans bedelleri araştırılarak belirlenmesi gerektiğini, markanın tanınmışlığı ve lisansın münhasır olup olmaması gibi etkenlerin dikkate alınacağını belirtmiştir. Aynı kararda, marka sahibinin kendi iç düzenlemesindeki ücret tarifesinin mahkemeyi bağlamadığı, artırımın ise hakkaniyete uygun olarak genel hükümler çerçevesinde yapılacağı kabul edilmiştir (01.07.2021, E.2018/11-503, K.2021/897).

Varsayımsal örnek: Marka sahibi aynı ürün grubunda üç ayrı firmaya, net satışın yüzde beşi oranında lisans vermiştir. Davalının taklit ürünlerden elde ettiği hasılat 2.000.000 lira ise lisans bedeli yöntemiyle yoksun kalınan kazanç 100.000 lira olarak hesaplanır. Marka sahibinin hiç lisans vermediği dosyalarda bilirkişi, aynı sektördeki benzer markaların lisans oranlarını araştırır.

Kanun, patent sahibinin patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmediği dosyalarda yoksun kalınan kazancın zorunlu olarak lisans bedeli yöntemiyle hesaplanacağını öngörür (m.151/5). Bu hüküm patentlere özgüdür; marka dosyalarında seçim hakkı marka sahibindedir. Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adına tecavüzde ise 151 inci madde uygulanmaz (m.151/6).

Hakkaniyet Payı: Marka Belirleyici Olduğunda

Muhtemel gelir veya net kazanç yöntemlerinden biri seçilmişse ve mahkeme, ürüne ilişkin talebin oluşmasında markanın belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir (m.151/4). Lisans bedeli yönteminde bu pay eklenmez.

Hakkaniyet payı, tüketicinin ürünü markası nedeniyle satın aldığı durumlarda anlam kazanır: lüks tüketim ürünleri, tanınmış giyim ve kozmetik markaları, ürünün kendisinden çok markanın değer taşıdığı alanlar. Talep edilirken markanın bilinirliğini gösteren pazar araştırmaları, reklam harcamaları, ödüller ve basın yansımaları dosyaya konulmalı; bilirkişiden bu payın gerekçeli olarak değerlendirilmesi istenmelidir.

Yöntem Ne Zaman ve Nasıl Seçilir?

Kanun yöntemi marka sahibinin seçimine bırakır ama seçimin ne zaman yapılacağını düzenlemez. Öğretide, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasının seçimin davanın başında, davalının defter ve belgeleri mahkemeye sunulmadan yapılmasını aradığı belirtilmektedir. Bu nedenle yöntem dava dilekçesinde açıkça gösterilmeli, dilekçeye “bilirkişi incelemesinden sonra en yüksek sonucu veren yöntem uygulansın” gibi belirsiz bir ifade yazılmamalıdır.

Yöntem seçilmeden önce dava dışında toplanabilecek veri toplanmalıdır: kendi satış raporlarınız, davalının internet ilanlarındaki satış sayıları ve fiyatları, pazaryeri mağaza puanlarından anlaşılan satış hacmi, gümrük kayıtları ve delil tespitinde belirlenen stok miktarı. Delil tespitinin nasıl yapılacağı marka hakkına tecavüz davası rehberimizde anlatılmıştır.

İtibar Tazminatı

Taklit ürün çoğu zaman düşük kalitededir ve tüketici bu kaliteyi asıl markaya yükler. Kanun bu zarar için ayrı bir talep öngörür: hakka konu ürün veya hizmetlerin tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veya üretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayan bir tarzda piyasaya sürülmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zarara uğrarsa, bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir (m.150/2).

İtibar tazminatı yoksun kalınan kazançtan ayrı bir kalemdir ve kendi delilini ister. Taklit ürünün kalitesizliğini gösteren laboratuvar veya ekspertiz raporu, müşteri şikâyetleri ve iadeleri, sosyal medyada markaya yöneltilen olumsuz yorumlar, bayilerin bildirimleri ve markanın bilinirlik ölçümlerinde tecavüz dönemindeki düşüş bu talebin dayanaklarıdır.

Manevi Tazminat

Tecavüze uğrayan hak sahibi maddi zararın yanında manevi zararın tazminini de isteyebilir (m.149/1-ç). Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir; hâkim bunun yerine veya buna ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve kararın yayımlanmasına hükmedebilir (TBK m.58). Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi tazminat istenemez (m.149/4).

Manevi tazminatın miktarı hâkimin takdirindedir. Talep, tecavüzün markanın itibarı ve işletmenin ticari saygınlığı üzerindeki etkisiyle somut olarak gerekçelendirilmelidir: tecavüzün süresi, yaygınlığı, tecavüz edenin kastı, ihtara rağmen devam edip etmediği ve markanın bilinirliği bu gerekçenin unsurlarıdır. Kesinleşmiş kararın ilanı talebi de bu bölümde birlikte düşünülmelidir (m.149/1-g).

El Konulan Ürünler Tazminattan Düşülür mü?

Marka sahibi, tecavüz oluşturan ürünlere ve bunların üretiminde münhasıran kullanılan araçlara el konulmasını ve bunlar üzerinde kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir (m.149/1-d ve e). Bu talep kabul edilirse ürün, cihaz ve makinelerin değeri tazminat miktarından düşülür; değer tazminatı aşarsa aşan kısım marka sahibince karşı tarafa ödenir (m.149/2). Taklit ürünlerin satılamayacağı ve imha edileceği durumlarda mülkiyet talebi yerine imha talebi seçilmelidir (m.149/1-f); aksi hâlde tazminattan beklenmeyen bir mahsup yapılabilir.

Karşı Tarafın Defterlerine Nasıl Ulaşılır?

Net kazanç yönteminde ve çoğu zaman diğer yöntemlerde, tazminatın tutarı davalının kayıtlarındadır. Kanun bunun için özel bir yol açar: hak sahibi, tazminat davası açmadan önce delillerin tespiti ya da açılmış tazminat davasında uğradığı zararın miktarının belirlenebilmesi için, sınai mülkiyet hakkının kullanılmasıyla ilgili belgelerin tazminat yükümlüsü tarafından mahkemeye sunulmasına karar verilmesini isteyebilir (m.150/3).

Talepte hangi belgelerin istendiği açıkça yazılmalıdır: tecavüz dönemine ait satış faturaları ve e-arşiv kayıtları, stok hareketleri, alış faturaları, pazaryeri satış raporları, gümrük beyannameleri ve ürün bazında maliyet kayıtları. Genel ifadelerle yapılan talep, mahkemenin kesin süre vermesini ve 220 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki sonucun doğmasını zorlaştırır.

Bilirkişi İncelemesi

Tazminatın hesabı özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden mahkeme bilirkişi görüşüne başvurur (HMK m.266/1). Marka dosyalarında bilirkişi heyetinde çoğu zaman bir marka uzmanı ile bir mali müşavir veya hesap uzmanı birlikte yer alır. Bilirkişiye yöneltilecek sorular, seçilen yönteme göre tazminatın tutarını doğrudan etkiler.

Taraflar bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksik görülen hususların tamamlanmasını, belirsiz hususların açıklanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir; talebin bu sürede hazırlanması çok zor veya özel bir çalışma gerektiriyorsa, aynı süre içinde başvurulması şartıyla bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.281/1). Bu süre kaçırılırsa rapora karşı ileri sürülecek itirazlar büyük ölçüde etkisini kaybeder.

Tutar Bilinmiyorsa Dava Nasıl Açılır?

Hukuk Muhakemeleri Kanununun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107 nci maddesi 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış, değişiklik 31.07.2026’da yürürlüğe girmiştir. Tazminat tutarı dava açılırken bilinmiyorsa izlenecek yol kısmi davadır: talep konusu bölünebilir olduğundan alacağın bir kısmı dava edilebilir (HMK m.109/1). Talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4).

Artırım hakkı tek seferlik olduğundan, belge ibrazı tamamlanıp bilirkişi raporu alınmadan ve rapora itirazlar sonuçlanmadan kullanılmamalıdır. Dava dilekçesinde kalan kısım için açıkça feragat edilmemesi gerekir; aksi açıkça belirtilmedikçe kısmi dava kalan kısımdan feragat anlamına gelmez (HMK m.109/3). Artırılan kısım için harç ayrıca yatırılır. Değişikliğin ayrıntıları belirsiz alacak davasının kaldırılması yazımızdadır.

Faiz: Hangi Tarihten, Hangi Oranda?

Marka hakkına tecavüz haksız fiil niteliğindedir. Haksız fiilde borçlu, fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşmüş olur (TBK m.117/2). Bu nedenle tazminat için faiz, kural olarak ihtar beklenmeden tecavüz fiilinin gerçekleştiği tarihten istenebilir.

Faiz oranı 3095 sayılı Kanuna göre belirlenir. 7589 sayılı Kanunla değiştirilen ve 31.07.2026’da yürürlüğe giren birinci maddeye göre, sözleşmeyle tespit edilmemişse kanuni faiz yıllık olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden ödenir; bu oran 30 Haziran’da beş puan veya daha fazla değişmişse yılın ikinci yarısında yeni oranın yüzde sekseni uygulanır (3095 sayılı Kanun m.1). Ticari işlerde, Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı bu miktardan fazlaysa, temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir (m.2/2). Tecavüz fiili tecavüz edenin ticari işletmesiyle ilgiliyse ticari iş niteliğindedir (TTK m.3).

Tecavüz uzun bir döneme yayılmışsa, faizin dönemlere göre mi yoksa tek bir tarihten mi işletileceği dilekçede açıkça belirtilmelidir. Satışların tarihleri ispat edilemiyorsa ihtar veya dava tarihinden faiz istemek daha güvenli bir yoldur; bilirkişiden faiz başlangıçlarını ayrıca hesaplaması istenebilir.

Zamanaşımı ve Arabuluculuk

Arabuluculuk görüşmesinde tazminat konuşulurken tutarın hangi yönteme dayandığı ve bu yöntemin hangi belgelere dayanacağı karşı tarafa gösterilebilir. Karşı tarafın kendi satış rakamlarını paylaşmayı kabul etmesi, hem uzlaşmayı hem de uzlaşma olmazsa davadaki hesabı kolaylaştırır.

Kendisinden Tazminat İstenen Taraf Neye Dikkat Etmeli?

Tazminat davasında davalı tarafta iseniz, tecavüzün bulunmadığı savunmasının yanında, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminatın hesabına yönelik itirazlarınızı da baştan ortaya koymanız gerekir. Tecavüz iddiasına karşı savunmalar marka ihtarnamesi aldım, ne yapmalıyım rehberimizde anlatılmıştır; tazminat bakımından öne çıkan noktalar şunlardır.

• Kazancın tamamının markadan kaynaklanmadığı: ürünün kendi teknik özellikleri, fiyatı, satış kanalı ve reklam çalışmaları kazanca katkı sağlamışsa bunun hesapta gözetilmesi istenebilir (m.151/3).
• Hakkaniyet payının şartlarının bulunmadığı: payın eklenmesi için markanın ürüne olan talepte belirleyici etken olması gerekir; bu, gerekçesiz kabul edilemez (m.151/4).
• Maliyetlerin eksik düşüldüğü: net kazanç hesabında satışa doğrudan bağlanan bütün maliyetlerin belgeleriyle gösterilmesi.
• Muhtemel gelir yönteminde nedensellik: marka sahibinin satış kaybının pazar daralması, fiyat değişikliği veya başka rakipler gibi sebeplerle açıklanabildiği.
• Zarar görenin kendi davranışı: marka sahibi kullanımı bildiği hâlde uzun süre ses çıkarmamış ve bu, zararın artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52/1).
• Kusurun ağırlığı: hâkim tazminatın kapsamını, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirler (TBK m.51/1).
• El konulan ürünlerin mahsubu: marka sahibine mülkiyet hakkı tanınan ürünlerin değeri tazminattan düşülür (m.149/2).
• Zamanaşımı: iki yıllık ve on yıllık sürelerin hesabı, fiillerin tarihleri ve marka sahibinin öğrenme tarihiyle birlikte yapılır (TBK m.72).

Belge İbrazı Talep Dilekçesi Örneği

Açılmış tazminat davasında, davalının satış ve maliyet kayıtlarının dosyaya getirilmesi için kullanılır. İstenen belgeler ve dönem dosyaya göre daraltılmalı veya genişletilmelidir.

Bilirkişi Raporuna İtiraz Dilekçesi Örneği

Örnek, net kazanç hesabında genel giderlerin düşüldüğü ve hakkaniyet payının değerlendirilmediği bir rapora karşı davacı tarafından verilecek itiraz için hazırlanmıştır. İki haftalık süre içinde verilmelidir.

Talep Artırım Dilekçesi Örneği

Kısmi olarak açılan davada, bilirkişi raporu kesinleşir hâle geldikten sonra ve tahkikat bitmeden verilir. Bu hak bir kez kullanılabilir.

Dosyada Bulunması Gereken Belgeler

• Marka tescil belgesi ve güncel sicil kaydı,
• Tecavüz öncesi ve tecavüz dönemine ait aylık satış raporları, ürün bazında katkı payı hesapları,
• Markaya verilen lisans sözleşmeleri ve lisans bedelleri (lisans bedeli yöntemi için emsal),
• Reklam ve tanıtım harcamaları, pazar araştırmaları, ödüller ve basın yansımaları (hakkaniyet payı ve manevi tazminat için),
• Taklit ürünün satıldığını gösteren noter tespitleri, numune faturaları, pazaryeri ilanları ve satış sayıları,
• Delil tespiti dosyası ve tespitte belirlenen stok miktarı,
• Taklit ürünün kalitesizliğini gösteren ekspertiz veya laboratuvar raporu, müşteri şikâyetleri ve iadeler (itibar tazminatı için),
• Bayi ve müşteri bildirimleri, karışıklığı gösteren yazışmalar,
• İhtarname ve tebliğ tarihi (bilme ve faiz başlangıcı için),
• Arabuluculuk son tutanağı.

Adım Adım Yol Haritası

Sık Yapılan Hatalar

• Dava dilekçesinde yoksun kalınan kazanç yöntemini göstermemek veya “en yüksek sonuç veren yöntem” gibi belirsiz bir talepte bulunmak.
• Lisans bedeli yöntemini seçip hakkaniyet payı istemek; bu pay yalnızca diğer iki yöntemde eklenebilir (m.151/4).
• Belge ibrazı talebini genel ifadelerle yapmak; mahkemenin kesin süre vermesi ve sunulmayan belgenin sonucunun doğması zorlaşır.
• Muhtemel gelir yönteminde satış düşüşünün başka sebeplerden ayrıştırılmasını ihmal etmek.
• Net kazanç hesabında genel giderlerin düşülmesine itiraz etmemek.
• Bilirkişi raporuna iki haftalık sürede itiraz etmemek (HMK m.281/1).
• Talep artırımını bilirkişi raporu netleşmeden kullanmak; hak yalnızca bir kez kullanılabilir (HMK m.109/4).
• Faiz başlangıcını ve türünü dilekçede belirtmemek.
• Tazminat isterken arabulucuya başvurmadan dava açmak (TTK m.5/A).
• Taklit ürünler üzerinde mülkiyet isteyip bunların değerinin tazminattan düşüleceğini hesaba katmamak (m.149/2).

Hukukçular Evi Tazminat Dosyalarında Ne Yapar?

Dava açılmadan önce müvekkilin satış verilerini ve karşı tarafın dışarıdan ölçülebilen satış hacmini birlikte inceleyerek üç yöntemin her biriyle tahmini bir hesap çıkarıyor, dosyaya en uygun yöntemi belirliyoruz. Delil tespiti ve belge ibrazı taleplerini, istenecek belgeleri tek tek sayarak hazırlıyor; bilirkişiye yöneltilecek soruları seçilen yönteme göre öneriyor, raporu mali yönden inceleyerek iki haftalık süre içinde itirazlarımızı sunuyoruz. Arabuluculuk görüşmesinde tazminat tutarını belgeleriyle ortaya koyuyor, uzlaşma olmazsa talep artırımını rapor netleştikten sonra yapıyoruz. Kendisinden tazminat istenen müvekkillerimiz için ise hesap yöntemine, maliyetlere, nedenselliğe ve hakkaniyet payının şartlarına yönelik savunmayı hazırlıyoruz.

Tazminat hesabınızı birlikte değerlendirmek için satış raporlarınızı ve taklit ürüne ilişkin belgeleri 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Hizmetin kapsamı için sınai mülkiyet: marka, patent ve tasarım ihlaline karşı hukuki yollar sayfamıza da bakabilirsiniz.

İlgili Rehberler

• İşyerinde Sahte Ürün Araması ve Marka Suçu Savunması
• Markamın Benzerine Başvuru Yapıldı: Yayıma İtiraz
• Marka Başvurum Reddedildi: Kurul’a İtiraz ve Dava
• Markam Taklit Ediliyor: Marka Hakkına Tecavüz Davası
• Marka İhtarnamesi Aldım, Ne Yapmalıyım?
• Marka Hükümsüzlük Davası
• Kullanılmayan Markanın İptali
• Marka Taklidi ve İltibasta Haksız Rekabet
• Haksız Rekabet Davası ve Tazminat (TTK m.54-63)
• Rakibi Kötüleme ve Ticari İtibarın Korunması
• Sahte Kozmetik ve Parfüm Satışı: Marka Hakkına Tecavüz Suçu
• İlaçta Patent İhlali: İhtiyati Tedbir, Tespit ve Tazminat
• Tasarım Tescili ve Tasarım Hakkına Tecavüz
• Mücevher Tasarımı Kopyalandı
• İnternette Telif Hakkı İhlali ve Üç Kat Tazminat
• Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı: Kısmi Dava ve Talep Artırımı
• Tazminat Davası Nasıl Açılır, Ne Kadar Sürer?
• Marka, Patent ve Tasarım Süre Hesaplama Aracı
• Ticaret Hukuku Rehberi

Sıkça Sorulan Sorular

Marka tecavüzünde tazminat nasıl hesaplanır?

Tazminat, fiilî kayıp ile yoksun kalınan kazancı kapsar (SMK m.151/1). Yoksun kalınan kazanç, marka sahibinin seçimine göre üç yöntemden biriyle hesaplanır: tecavüz olmasaydı elde edilecek muhtemel gelir, tecavüz edenin net kazancı veya lisans bedeli (m.151/2). İtibar zararı ve manevi zarar ayrıca istenebilir.

Marka tecavüzü tazminatı ne kadar olur?

Kanunda sabit bir tutar veya üst sınır yoktur. Tutar, seçilen yönteme, tecavüzün süresine ve hacmine, markanın ekonomik önemine ve ihlalin niteliğine göre bilirkişi incelemesiyle belirlenir (SMK m.151/3). Zararın miktarı tam ispat edilemezse hâkim hakkaniyete uygun bir tutar belirler (TBK m.50/2).

Üç yöntemden hangisini seçmeliyim?

Satışlarınız tecavüzle belirgin biçimde düştüyse muhtemel gelir; karşı taraf kayıtlı ve hacimli satış yapıyorsa net kazanç; satış kaybı ispatlanamıyor veya emsal lisanslarınız varsa lisans bedeli yöntemi öne çıkar. Seçimi dava dilekçesinde açıkça yapın.

Hakkaniyet payı nedir, ne zaman eklenir?

Muhtemel gelir veya net kazanç yöntemi seçilmişse ve mahkeme ürüne olan talebin oluşmasında markanın belirleyici olduğu kanaatine varırsa, kazanca hakkaniyete uygun bir pay eklenir (SMK m.151/4). Lisans bedeli yönteminde bu pay eklenmez.

Tecavüz edenin net kazancının esas alınması Anayasa’ya aykırı mı?

Hayır. Anayasa Mahkemesi, net kazancın esas alınmasının tecavüz edene aşırı bir yük getirmediğini ve menfaat dengesini bozmadığını belirterek itirazı oybirliğiyle reddetmiştir (11.02.2025, E.2024/176, K.2025/42).

Karşı tarafın ne kadar sattığını nasıl öğrenirim?

Dava açmadan önce delil tespiti, açılmış davada ise markanın kullanılmasıyla ilgili belgelerin davalı tarafından mahkemeye sunulmasını isteyebilirsiniz (SMK m.150/3; HMK m.219). Davalı belgeyi verilen kesin sürede sunmazsa mahkeme, duruma göre sizin beyanınızı kabul edebilir (HMK m.220/3).

Lisans bedeli nasıl belirlenir?

Tecavüz edenin markayı lisansla kullansaydı ödeyeceği bedel esas alınır (SMK m.151/2-c). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ayrı bir lisans piyasası bulunmadığından bedelin emsal lisans bedelleri araştırılarak, markanın tanınmışlığı ve lisansın münhasır olup olmaması gözetilerek belirleneceğini kabul etmiştir (E.2018/11-503, K.2021/897).

Markanın itibarı zarar gördüyse ayrıca tazminat istenebilir mi?

Evet. Taklit ürünün kötü üretilmesi, kötü kullanılması veya uygun olmayan tarzda piyasaya sürülmesi nedeniyle markanın itibarı zarar görmüşse bu nedenle ayrıca tazminat istenebilir (SMK m.150/2).

Marka tecavüzünde manevi tazminat istenebilir mi?

Evet. Manevi zararın tazmini tecavüz davasındaki talepler arasındadır (SMK m.149/1-ç); miktarı hâkim takdir eder ve kınama kararı ile yayımlanmasına da hükmedebilir (TBK m.58). Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarında manevi tazminat istenemez (m.149/4).

Tazminat tutarını bilmiyorum; belirsiz alacak davası açabilir miyim?

Hayır. Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. Alacağın bir kısmı için dava açıp talebinizi tahkikat bitmeden bir defaya mahsus artırabilirsiniz; zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinde kesilmiş sayılır (HMK m.109/1 ve 4).

Tazminata hangi tarihten faiz işler?

Haksız fiilde borçlu fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşer (TBK m.117/2). Fiil ticari işletmeyle ilgiliyse ticari iş sayılır (TTK m.3) ve Merkez Bankasının avans faiz oranı kanuni faizden yüksekse bu oran istenebilir (3095 sayılı Kanun m.2/2).

Kanuni faiz oranı 2026’da değişti mi?

Evet. 7589 sayılı Kanunla değiştirilen ve 31.07.2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye göre kanuni faiz, Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır; oran 30 Haziran’da beş puan veya daha fazla değişmişse yılın ikinci yarısında yeni oranın yüzde sekseni uygulanır (3095 sayılı Kanun m.1).

Marka tazminat davasında zamanaşımı ne kadar?

Sınai Mülkiyet Kanunu Türk Borçlar Kanununa yollama yapar (m.157): zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72); marka hakkına tecavüz suçunda bu süre sekiz yıldır (TCK m.66/1-e).

El konulan taklit ürünler tazminattan düşülür mü?

Ürünler üzerinde size mülkiyet hakkı tanınmışsa evet. Ürün, cihaz ve makinelerin değeri tazminattan düşülür; değer tazminatı aşarsa aşan kısmı karşı tarafa ödersiniz (SMK m.149/2). Satılamayacak ürünler için imha talebi daha uygun olabilir.

Bilirkişi raporuna ne zaman itiraz etmeliyim?

Raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde. Talebin hazırlanması özel bir çalışma gerektiriyorsa aynı süre içinde başvurarak bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre istenebilir (HMK m.281/1).

Kaynakça

• 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metni, 13.11.2026 tarihinde kontrol edilmiştir).
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler işlenmiş metin; m.107 mülga, m.109/4 ek).
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.50, 51, 52, 58, 72 ve 117.
• 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (m.1, 7589 sayılı Kanunla değişik, yürürlük 31.07.2026; m.2).
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.3, 4 ve 5/A; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.66.
• Anayasa Mahkemesi, 11.02.2025, E.2024/176, K.2025/42 (Resmî Gazete 06.05.2025, sayı 32892) — SMK m.151/2-b.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2021, E.2018/11-503, K.2021/897.
• Turan Kocakaya ve Duru Helin Ozaner, “Yoksun Kalınan Kazanç Hesap Yöntemine İlişkin Seçimlik Hakkın Ne Zaman Kullanılacağı Sorunu”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, 2024, C.10, S.2, s.279-296.

Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sayısal örnekler varsayımsaldır; her dosyada tazminat, sunulan belgeler ve bilirkişi incelemesiyle belirlenir.