Fon zararında manevi tazminat istenebilir, ancak yalnızca birikimin kaybı genellikle yetmez. TBK m.58 kişilik hakkı zedelenene, m.56 bedensel bütünlüğü zedelenene manevi tazminat hakkı tanır; m.114/2 uyarınca haksız fiil hükümleri sözleşmeye aykırılığa da kıyasen uygulandığından banka veya kurucuya karşı sözleşme davasında da manevi tazminat talep edilebilir. Talep; yaşlı ve deneyimsiz yatırımcının aldatılması, güvenin istismarı, belgelenmiş sağlık zararı veya kişilik hakkına ayrıca yapılmış bir saldırı gibi ek bir unsura dayanmalıdır. Miktar kusurun ağırlığına göre hâkimce belirlenir (TBK m.51-52). TMK m.25 uyarınca manevi tazminat istemi devredilemez ve ileri sürülmemişse mirasçılara geçmez.
Fon kaybı sizi yalnızca maddi olarak mı etkiledi?
Manevi tazminatın şartlarını dosyanıza göre birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppKısaca: Mümkün, ama yalnızca para kaybı genellikle yetmez
Dayanak vardır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.58 kişilik hakkı zedelenen kişiye, m.56 bedensel bütünlüğü zedelenen kişiye manevi tazminat hakkı tanır. m.114/2 uyarınca haksız fiil hükümleri sözleşmeye aykırılık hâllerine de kıyasen uygulandığından, bankaya veya fonun kurucusuna karşı açılan davada da manevi tazminat istenebilir.
Ek bir unsur gerekir. Birikimin kaybı kendi başına maddi bir zarardır. Manevi tazminat için genellikle aldatma, güvenin kötüye kullanılması, belgelenmiş bir sağlık zararı veya kişilik hakkına ayrıca yapılmış bir saldırı gibi ek bir unsurun gösterilmesi gerekir.
Hak kişiye bağlıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.25 uyarınca manevi tazminat istemi karşı tarafça kabul edilmedikçe devredilemez ve mirasbırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Yaşlı yatırımcıların bu hakkı zamanında ileri sürmesi önemlidir.
Maddi Zarar ile Manevi Zarar Arasındaki Fark
Fon tasfiyesinden etkilenen yatırımcının ilk ve en belirgin zararı maddi zarardır: fona yatırdığı tutar ile tasfiye kapsamında geri aldığı tutar arasındaki fark, yoksun kalınan getiri ve bu kayba bağlı diğer masraflar. Bu zararın hesabı fon zararı nasıl hesaplanır yazımızda ayrıntılı olarak ele alındı.
Ancak birçok yatırımcı, kaybın yalnızca parasal bir sonuç olmadığını hisseder. Emeklilik birikimini kaybeden bir yatırımcı derin bir kaygı ve güvensizlik yaşayabilir; yıllarca güvendiği banka çalışanı tarafından yanıltıldığını düşünen bir müşteri, bunu kişisel bir hayal kırıklığı olarak deneyimleyebilir; bazı yatırımcılarda kayıp, sağlık sorunlarına yol açabilir. Manevi tazminat, bu tür manevi zararların giderilmesine yönelik bir hukuki araçtır.
Bu yazı, fon zararında manevi tazminatın hukuki dayanaklarını, hangi durumlarda gündeme gelebileceğini, miktarın nasıl belirlendiğini, ispat sorunlarını, hakkın kişiye bağlı niteliğini ve talebin gerçekçi biçimde nasıl kurulacağını ele alır.
Hukuki Dayanaklar
Manevi tazminatın temel dayanağı TBK m.58’dir: kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Aynı madde, hâkimin bu tazminatın ödenmesi yerine diğer bir giderim biçimi kararlaştırabileceğini veya bu tazminata ekleyebileceğini, özellikle saldırıyı kınayan bir karar verip bu kararın yayımlanmasına hükmedebileceğini öngörür.
Bedensel zarar bakımından TBK m.56, hâkimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebileceğini düzenler.
Kişilik hakkının korunması TMK m.24’te düzenlenir: hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir; kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır. TMK m.25 ise davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinin saklı olduğunu belirtir.
Fon uyuşmazlıklarının çoğu bir sözleşme ilişkisine dayandığından, TBK m.114/2 kilit bir hükümdür: haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır. Bu hüküm, bankaya veya fonun kurucusuna karşı sözleşmeye aykırılığa dayanan bir davada da manevi tazminat hükümlerinin uygulanabilmesine imkân verir.
Manevi tazminatın dayanakları
| Hüküm | İçerik | Fon uyuşmazlığındaki önemi |
|---|---|---|
| TBK m.58 | Kişilik hakkının zedelenmesi | Temel dayanak |
| TBK m.56 | Bedensel bütünlüğün zedelenmesi | Belgelenmiş sağlık zararında |
| TBK m.114/2 | Haksız fiil hükümlerinin sözleşmeye kıyasen uygulanması | Banka veya kurucuya karşı sözleşme davasında |
| TMK m.24 | Kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı | Hukuka aykırılığın değerlendirilmesi |
| TMK m.25 | Davalar, devredilemezlik, mirasçılar, yetki | Hakkın kişiye bağlı niteliği |
Neden Yalnızca Para Kaybı Genellikle Yetmez?
Manevi tazminat, kişilik hakkının zedelenmesine bağlanmıştır. Birikimin kaybı ise kural olarak malvarlığına ilişkin bir zarardır ve maddi tazminatla giderilir. Bu nedenle yalnızca fondaki paranın kaybedildiğinin ve bunun üzüntü yarattığının ileri sürülmesi, uygulamada manevi tazminat için çoğu zaman yeterli görülmez.
Her maddi kayıp bir miktar üzüntü ve sıkıntı yaratır; manevi tazminat bu olağan sıkıntıyı değil, kişilik değerlerine yönelik bir saldırının sonucunu gidermeye yöneliktir. Bu ayrım, manevi tazminat talebinin kurulmasında belirleyicidir: talep, kaybın kendisine değil, kaybın nasıl gerçekleştiğine ve yatırımcının kişilik değerlerini nasıl etkilediğine dayanmalıdır.
Bu yaklaşım yatırımcı için olumsuz görünse de, gerçekçi bir değerlendirme yapılmasını sağlar. Kişilik değerlerine yönelik ek bir unsur bulunmayan bir dosyada yüksek bir manevi tazminat talebi, aşağıda açıklanan yargılama gideri riskini doğurur.
Manevi Tazminatın Gündeme Gelebileceği Durumlar
Fon uyuşmazlıklarında manevi tazminatın daha güçlü biçimde ileri sürülebileceği durumlar, kaybın arkasında kişilik değerlerine yönelik bir davranışın bulunduğu hâllerdir.
Durumlar ve değerlendirme
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Yalnızca fonun değer kaybetmesi, satışta kusur iddiası yok | Zayıf; zarar maddi niteliktedir |
| Yaşlı ve deneyimsiz yatırımcıya “mevduat kadar güvenli” denilerek riskli fon satılması | Daha güçlü; aldatma ve güvenin kötüye kullanılması |
| Uzun yıllara dayanan müşteri ilişkisinde güvenin istismar edilmesi | Destekleyici bir unsur |
| Kayıp nedeniyle tıbben belgelenmiş sağlık sorunu | Güçlü; TBK m.56 ve illiyet bağının ispatı gerekir |
| Talimat olmadan fon alınması | Destekleyici; kişinin iradesine müdahale |
| Şikâyet eden yatırımcıya hakaret, tehdit veya ısrarlı baskı | Güçlü; kişilik hakkına doğrudan saldırı |
| Yatırımcının kişisel verilerinin hukuka aykırı paylaşılması | Güçlü; özel hayata saldırı |
Aldatma ve uygunsuz satış iddiaları bana uygun olmayan fon satıldı, talimatsız işlem ise talimatım olmadan fon alındı yazılarımızda ele alındı.
Sağlık Zararı: TBK m.56
Fon kaybının yatırımcının sağlığını etkilemesi, manevi tazminat bakımından ayrı bir önem taşır. TBK m.56, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda manevi tazminata imkân verir; bedensel bütünlük, ruh sağlığını da kapsayacak şekilde anlaşılır.
Bu yolun en önemli şartı illiyet bağıdır. Yatırımcı, sağlık sorununun fon kaybından kaynaklandığını ve bu kaybın da davalının kusurlu davranışından doğduğunu göstermelidir. Bu ispat, düzenli ve zamanında tutulmuş sağlık kayıtlarıyla yapılabilir: kaybın öğrenilmesinden sonra başvurulan hekim raporları, tedavi kayıtları ve uzman görüşleri. Kayıptan önce var olan sağlık sorunlarının kötüleşmesi de bu kapsamda değerlendirilebilir; ancak bu durumda kötüleşmenin kayıpla bağlantısının ayrıca gösterilmesi gerekir.
Sağlık zararı, manevi tazminatın yanında maddi tazminat da doğurabilir: tedavi giderleri ve çalışma gücünün kaybı gibi. Bu kalemler de ayrıca belgelenmelidir.
Sözleşme İlişkisinde Manevi Tazminat
Yatırımcı ile bankası veya fonun kurucusu arasındaki ilişki bir sözleşme ilişkisidir. Bu nedenle kuruluşun sorumluluğu çoğu zaman sözleşmeye aykırılığa dayanır. TBK m.114/2, haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanacağını düzenlediğinden, manevi tazminat talebi sözleşmeye aykırılığa dayanan bir davada da ileri sürülebilir.
Bu imkân, yatırımcının maddi ve manevi tazminat taleplerini aynı davada, aynı kuruluşa karşı ileri sürmesine olanak tanır. Ancak manevi tazminat için sözleşmeye aykırılığın yanında, bu aykırılığın yatırımcının kişilik değerlerini zedelediğinin de gösterilmesi gerekir. Sorumluluk temelleri fon zararında sorumluluk temeli yazımızda ele alındı.
Manevi Tazminat Kimden İstenir?
Fon zararında birden fazla kişi ve kuruluş sorumlu olabilir: payı satan banka veya aracı kurum, fonun kurucusu olan portföy yönetim şirketi, satışı yapan çalışan ve bazı durumlarda kuruluşların yöneticileri. Manevi tazminat talebi, kişilik değerlerini zedeleyen davranışta bulunan veya bu davranıştan sorumlu olan kişilere yöneltilir.
Birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda TBK m.61 önemlidir: birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Bu durumda yatırımcı, tazminatın tamamını sorumlulardan herhangi birinden isteyebilir; sorumlular arasındaki paylaştırma iç ilişkide yapılır.
Manevi tazminatın muhatapları
| Muhatap | Temel | Not |
|---|---|---|
| Payı satan banka veya aracı kurum | Sözleşmeye aykırılık, TBK m.114/2 | Çalışanın davranışından da sorumlu |
| Satışı yapan çalışan | Haksız fiil, TBK m.49 ve m.58 | Kişisel kusur ispat edilmeli |
| Fonun kurucusu | Sözleşmeye aykırılık, TBK m.114/2 | Kişilik değerlerine yönelik davranış aranır |
| Birden fazla sorumlu | TBK m.61 | Müteselsil sorumluluk |
Uygulamada manevi tazminat talebinin, maddi tazminat talebiyle aynı kuruluşa yöneltilmesi en verimli yoldur. Çalışana karşı kişisel talep, kuruluşun sorumluluğunun tartışmalı olduğu veya çalışanın davranışının özellikle ağır olduğu durumlarda ayrıca değerlendirilebilir. Sorumluluğun dağılımı fon tasfiyesinde zararımı kimden alırım yazımızda ele alındı.
Miktar Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminatın miktarı hâkimin takdirindedir ve bir hesap formülüne bağlı değildir. TBK m.51, hâkimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceğini düzenler. Bu hüküm manevi tazminat bakımından da yol göstericidir: kasıtlı aldatma, hafif bir ihmale göre daha yüksek bir tazminatı haklı kılabilir.
TBK m.52 ise indirim sebeplerini düzenler: zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Fon uyuşmazlığında bu, örneğin yatırımcının risk bildirimlerini okuyup imzalamış olması veya nitelikli yatırımcı beyanında bulunması durumunda gündeme gelebilir.
Manevi tazminat, zarar göreni zenginleştirme aracı değildir; kişinin yaşadığı manevi sıkıntıyı bir ölçüde hafifletmeye yöneliktir. Bu nedenle mahkemeler, talep edilen miktarın somut olayla orantılı olup olmadığını dikkate alır. TBK m.58’in öngördüğü kınama kararı ve yayımlanması gibi diğer giderim biçimleri de değerlendirilebilir.
Miktarı etkileyen unsurlar
| Unsur | Etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Kusurun ağırlığı | Kasıt ve ağır kusur miktarı artırır | TBK m.51 |
| Zarar görenin katkısı | İndirim veya ret | TBK m.52 |
| Manevi zararın ağırlığı ve süresi | Belgelenmiş ağır sonuçlar miktarı artırır | TBK m.56, m.58 |
| Tarafların durumu | Yaşlı ve savunmasız yatırımcı lehine değerlendirilebilir | Hâkimin takdiri |
İspat ve Deliller
Manevi tazminat talebinde yatırımcı, kişilik değerlerinin zedelendiğini ve bunun davalının kusurlu davranışından kaynaklandığını ispat etmelidir. Bu ispat, yalnızca yatırımcının kendi beyanına dayanamaz.
Manevi tazminat için deliller
| Delil | Ne gösterir? |
|---|---|
| Satış sırasındaki yazışmalar ve ses kayıtları | Aldatma veya yanıltıcı yönlendirme |
| Yatırımcının yaşı, eğitimi ve yatırım geçmişi | Savunmasızlık ve güvenin istismarı |
| Hekim raporları ve tedavi kayıtları | Sağlık zararı ve zamanlaması |
| Tanık beyanları | Yatırımcının yaşadığı değişim |
| Kuruluşun şikâyet sonrası davranışı | Baskı, hakaret veya ilgisizlik |
Delillerin toplanması ve korunması fon davasında ispat ve deliller ile KVKK başvurusu yazılarımızda ele alındı.
Faiz
Manevi tazminata hükmedilmesi hâlinde, tazminat tutarına faiz de işletilir. Faizin başlangıç tarihi, talebin dayanağına ve somut olayın özelliklerine göre belirlenir; bu nedenle dava dilekçesinde faizin hangi tarihten itibaren istendiği açıkça belirtilmelidir.
Faiz oranı bakımından 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1. maddesi, 7589 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle 31.07.2026 tarihinden itibaren yeniden düzenlenmiştir. Buna göre kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmektedir. Faiz rejiminin ayrıntıları fon davasında faiz rejimi yazımızda ele alındı.
Yaşlı Yatırımcılar İçin Pratik Önlemler
Fon tasfiyesinden etkilenenler arasında emeklilik birikimini kaybeden yaşlı yatırımcılar önemli bir yer tutar. Manevi tazminat talebi bu yatırımcılar bakımından hem daha güçlü olabilir hem de bazı özel riskler taşır.
Güçlü yön şudur: yaşlı ve deneyimsiz bir yatırımcının güveninin kullanılarak riskli bir ürüne yönlendirilmesi, kişilik değerlerine yönelik bir saldırı olarak daha kolay kabul görebilir. Risk ise şudur: TMK m.25 uyarınca manevi tazminat talebi ileri sürülmeden yatırımcı vefat ederse, bu hak mirasçılara geçmez.
Bu nedenle yaşlı yatırımcıların, manevi tazminat talebini gecikmeden karşı tarafa yazılı olarak bildirmesi veya davayı açması önemlidir. Yatırımcının sağlık durumu dava sürecini takip etmesini güçleştiriyorsa, güvendiği bir yakınına veya avukatına noter vekâletnamesi vermesi, sürecin kesintisiz yürütülmesini sağlar. Vekâletname fon davası için vekâletname yazımızda ele alındı.
Hak Kişiye Bağlıdır: Devir ve Mirasçılar
Manevi tazminat hakkı, maddi tazminat hakkından farklı olarak kişiye sıkı sıkıya bağlıdır. TMK m.25, manevi tazminat isteminin karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemeyeceğini ve mirasbırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmeyeceğini düzenler.
Bu kuralın iki önemli sonucu vardır. Birincisi, “zararınızı biz alırız, alacağınızı bize devredin” diyen kişilere manevi tazminat hakkı devredilemez; bu tür tekliflerin riskleri fon zararınızı geri alıyoruz diyenlere dikkat yazımızda anlatıldı. İkincisi, manevi tazminat talebini hayattayken ileri sürmeyen bir yatırımcının vefatı hâlinde bu hak mirasçılarına geçmez. Maddi tazminat alacağı ise mirasçılara geçer.
Bu nedenle özellikle yaşlı yatırımcıların, manevi tazminat talebini zamanında ve belgeli biçimde ileri sürmesi önemlidir. Talebin dava açılarak veya karşı tarafa yazılı olarak bildirilerek ileri sürülmesi, hakkın korunması bakımından en güvenli yoldur. Mirasçıların hakları fon yatırımcısı vefat etti yazımızda ele alındı.
İbra, Uzlaşma ve Arabuluculukta Manevi Tazminat
Fon tasfiyesi sürecinde bazı kuruluşlar yatırımcılara ödeme karşılığında ibra veya uzlaşma metinleri imzalatmak isteyebilir. Bu metinler çoğu zaman “yatırımcının bu işlemden doğan her türlü maddi ve manevi talebinden feragat ettiği” gibi geniş ifadeler içerir. TBK m.132 uyarınca borç, alacaklı ile borçlu arasındaki bir ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir; bu nedenle bu tür bir metnin imzalanması, manevi tazminat hakkının da sona ermesi sonucunu doğurabilir.
Yatırımcının bu metni imzalamadan önce, yapılan ödemenin hangi talepleri karşıladığını dikkatle incelemesi gerekir. Ödeme yalnızca maddi zararın bir kısmını karşılıyorsa, metinden manevi tazminat talebine ilişkin feragatin çıkarılmasını veya manevi tazminat hakkının açıkça saklı tutulmasını istemek mümkündür. İbra metinlerinin değerlendirilmesi banka ibra veya uzlaşma metni imzalatmak istiyor yazımızda ele alındı.
Arabuluculuk görüşmelerinde de manevi tazminat talebinin açıkça gündeme getirilmesi önemlidir. Görüşme sonunda imzalanan anlaşma belgesinin kapsamı, hangi taleplerin çözüme kavuşturulduğunu belirler. Manevi tazminat talebi görüşmede ele alınmamış ve anlaşma belgesinde saklı tutulmamışsa, anlaşmanın bu talebi de kapsayıp kapsamadığı tartışmaya yol açabilir.
Yargılama Gideri Riski
Manevi tazminat talebinde en sık yapılan hata, miktarın gerçekçi olmayan biçimde yüksek tutulmasıdır. Manevi tazminatın miktarı hâkimin takdirinde olduğundan, talep edilen tutarın büyük bir kısmının reddedilmesi mümkündür. Reddedilen kısım, yargılama giderleri ve karşı taraf lehine vekâlet ücreti bakımından yatırımcı aleyhine sonuç doğurabilir.
Bu nedenle manevi tazminat talebi, somut olayın ağırlığıyla orantılı ve delillerle desteklenebilecek bir miktarla sınırlı tutulmalıdır. Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti fon davası ne kadar sürer, masrafı ne kadar yazımızda ele alındı.
Süreler ve Görevli Mahkeme
Manevi tazminat talebi de zamanaşımına tabidir. Talebin haksız fiile mi sözleşmeye aykırılığa mı dayandığı, uygulanacak zamanaşımı süresini etkiler. Haksız fiile dayanan talepler daha kısa sürelere tabi olabileceğinden, sürelerin talebin dayanağına göre dikkatle hesaplanması gerekir; hesaplama için fon uyuşmazlığı süre hesaplama aracımız kullanılabilir.
Manevi tazminat talebi, maddi tazminat talebiyle birlikte fon davasının görüldüğü mahkemede ileri sürülebilir. Kişilik hakkının korunmasına yönelik davalar bakımından TMK m.25, davacının kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açabileceğini düzenler. Fon davalarında görevli ve yetkili mahkeme fon davası hangi mahkemede açılır yazımızda ele alındı.
Talep Açmadan Önce Kontrol Listesi
Manevi tazminat talebi için kontrol listesi
| Soru | Neden önemli? |
|---|---|
| Kaybın yanında kişilik değerlerine yönelik ek bir unsur var mı? | Yalnızca para kaybı genellikle yetmez |
| Aldatma veya güvenin istismarını gösteren delil var mı? | Talebin temelini oluşturur |
| Sağlık zararı varsa, düzenli hekim raporları var mı? | İlliyet bağının ispatı için |
| Yatırımcının zarara katkısı var mı? | TBK m.52 uyarınca indirim sebebi |
| Talep edilen miktar olayın ağırlığıyla orantılı mı? | Yargılama gideri riski |
| Zamanaşımı süresi hesaplandı mı? | Süre talebin dayanağına göre değişir |
| Yatırımcı yaşlıysa talep ileri sürüldü mü? | TMK m.25 uyarınca mirasçılara geçiş |
Maddi ve Manevi Tazminat Dava Dilekçesinin Manevi Tazminat Bölümü Örneği
Aşağıdaki metin, yetmiş yaşındaki ve daha önce yalnızca vadeli mevduat kullanmış bir yatırımcıya “mevduat kadar güvenli” denilerek yüksek riskli bir serbest fon satılması ve yatırımcının kayıp sonrasında tıbben belgelenmiş sağlık sorunları yaşaması durumunda, maddi tazminat davasına eklenecek manevi tazminat bölümü için hazırlanmış bir çerçevedir. Köşeli parantezli kısımlar dosyaya göre doldurulmalıdır.
MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, [yaş] yaşında, emekli bir [meslek] olup yıllar boyunca birikimini yalnızca davalı bankanın vadeli mevduat hesaplarında değerlendirmiştir. Davalı bankanın [şube] şubesinde müvekkilin müşteri temsilcisi olarak görev yapan çalışan, [tarih] tarihinde müvekkile [fon unvanı] unvanlı fonun “mevduat kadar güvenli” olduğunu ve “anapara kaybı riski taşımadığını” söyleyerek müvekkilin birikiminin [tutar] TL’lik kısmını bu fona yatırmasını sağlamıştır. Fon, Sermaye Piyasası Kurulunun 17.09.2026 tarihli 2026/60 sayılı Bülteniyle tasfiyeye alınmıştır.
2. Müvekkil, emeklilik birikiminin önemli bir kısmını kaybettiğini öğrendiği tarihten itibaren ağır bir kaygı ve uyku bozukluğu yaşamaya başlamış; [tarih] tarihinde başvurduğu hekim tarafından [tanı] tanısıyla tedavi altına alınmıştır. Müvekkilin bu tarihten önce bu yönde bir sağlık sorunu bulunmamaktadır. Hekim raporları ve tedavi kayıtları ektedir.
Sözleşmeye aykırılıkta manevi tazminat — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.114/2
Kanunun 114. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır. Davalı bankanın müvekkille arasındaki sözleşme ilişkisine aykırı davranışı, manevi tazminat hükümlerinin uygulanmasına engel değildir.
Kişilik hakkının zedelenmesi — 6098 sayılı Kanun m.58 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.24
Davalının çalışanı, müvekkilin yaşını, deneyimsizliğini ve bankaya duyduğu uzun yıllara dayanan güveni kullanarak, gerçeğe aykırı beyanlarla müvekkilin birikimini onun risk tercihine tamamen aykırı bir ürüne yöneltmiştir. Bu davranış, müvekkilin yalnızca malvarlığına değil, kendi geleceği hakkında özgür ve bilinçli karar verme iradesine ve kişisel güvenliğine yönelik hukuka aykırı bir saldırıdır. Davalının, uyuşmazlığın yalnızca ekonomik bir kayıptan ibaret olduğu yönündeki olası savunması, kaybın kendisine değil, bu kaybın müvekkilin güveninin bilinçli olarak istismar edilmesi yoluyla gerçekleşmiş olmasına dayanan manevi tazminat talebini karşılamaz.
Sağlık zararı — 6098 sayılı Kanun m.56
Kanunun 56. maddesi uyarınca bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verilebilir. Müvekkilin kaybın öğrenilmesinin hemen ardından başlayan ve tıbben belgelenen sağlık sorunları ile davalının kusurlu davranışı arasında açık bir illiyet bağı bulunmaktadır. Bu husus, gerektiğinde Adli Tıp Kurumu veya uzman bilirkişi incelemesiyle de ortaya konulabilir.
Kusurun ağırlığı — 6098 sayılı Kanun m.51
Kanunun 51. maddesi uyarınca tazminatın kapsamı özellikle kusurun ağırlığı gözetilerek belirlenir. Davalının çalışanının, gerçeğe aykırı olduğunu bilmesi gereken güvence beyanlarıyla yaşlı ve deneyimsiz bir müşteriyi yönlendirmesi, ağır kusur niteliğindedir.
SONUÇ VE İSTEM: Maddi tazminat talebimize ek olarak, müvekkilin uğradığı manevi zarar karşılığında [tutar] TL manevi tazminatın [olay tarihi] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ederiz.
Manevi tazminat miktarı belirlenirken somut olayın ağırlığı, deliller ve yargılama gideri riski birlikte değerlendirilmelidir. Sağlık zararına dayanılacaksa, hekim raporlarının kaybın öğrenilmesinden sonraki döneme ait ve düzenli olması önemlidir.
Sık Yapılan Hatalar
Birinci hata, yalnızca paranın kaybedildiğini ileri sürerek manevi tazminat istemektir. Talep, kişilik değerlerine yönelik ek bir unsura dayanmalıdır.
İkinci hata, manevi tazminat miktarını gerçekçi olmayan biçimde yüksek tutmaktır. Reddedilen kısım yargılama gideri riski doğurur.
Üçüncü hata, sağlık zararını belgelememek veya belgeleri geç toplamaktır.
Dördüncü hata, sözleşme ilişkisinde manevi tazminat istenemeyeceğini sanmaktır. TBK m.114/2 bu imkânı tanır.
Beşinci hata, manevi tazminat hakkını bir başkasına devretmeye çalışmaktır. TMK m.25 bunu sınırlar.
Altıncı hata, yaşlı yatırımcının manevi tazminat talebini zamanında ileri sürmemesidir. İleri sürülmeyen talep mirasçılara geçmez.
Yedinci hata, zamanaşımı süresini talebin dayanağına göre hesaplamamaktır.
Sekizinci hata, yatırımcının kendi katkısını gözetmemektir. TBK m.52 indirime imkân verir.
Dokuzuncu hata, manevi tazminatı maddi tazminattan bağımsız ve ayrı bir davada ileri sürmeyi düşünmeden karar vermektir; iki talebin birlikte planlanması çoğu zaman daha verimlidir.
Onuncu hata, sağlık sorunları yaşanırken hukuki süreci öncelikli görüp tıbbi destek almayı ertelemektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fon zararı için manevi tazminat isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz; ancak yalnızca birikimin kaybı genellikle yeterli görülmez. Talebin aldatma, güvenin istismarı, sağlık zararı veya kişilik hakkına ayrıca yapılmış bir saldırı gibi ek bir unsura dayanması gerekir.
Manevi tazminatın dayanağı nedir?
TBK m.58 kişilik hakkının zedelenmesi, m.56 bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde manevi tazminat hakkı tanır; TMK m.24 kişilik hakkına hukuka aykırı saldırıyı düzenler.
Bankayla aramda sözleşme var; yine de manevi tazminat istenir mi?
Evet. TBK m.114/2 uyarınca haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanır.
Neden yalnızca para kaybı yetmiyor?
Birikimin kaybı kural olarak malvarlığına ilişkin bir zarardır ve maddi tazminatla giderilir; manevi tazminat kişilik değerlerine yönelik bir saldırının sonucunu gidermeye yöneliktir.
Hangi durumlarda manevi tazminat daha güçlüdür?
Yaşlı ve deneyimsiz yatırımcının aldatılması, uzun süreli güvenin istismarı, belgelenmiş sağlık zararı, talimatsız işlem, hakaret veya baskı ve kişisel verilerin hukuka aykırı paylaşılması gibi durumlarda.
Kayıp nedeniyle hastalandım; ne yapmalıyım?
Öncelikle tıbbi destek alın. Hukuki açıdan TBK m.56 uyarınca bedensel bütünlüğün zedelenmesi manevi tazminat doğurabilir; sağlık sorunu ile kayıp arasındaki illiyet bağı hekim raporları ve tedavi kayıtlarıyla gösterilmelidir.
Manevi tazminatı kimden isteyebilirim?
Payı satan kuruluştan, fonun kurucusundan veya kişisel kusuru varsa satışı yapan çalışandan; birden fazla sorumlu varsa TBK m.61 uyarınca müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır.
Manevi tazminata faiz işler mi?
Evet; faizin başlangıç tarihi dilekçede açıkça belirtilmelidir. Kanuni faiz 31.07.2026’dan itibaren TCMB reeskont oranının yüzde sekseni olarak belirlenmektedir (3095 sayılı Kanun m.1).
Manevi tazminatın miktarı nasıl belirlenir?
Hâkimin takdirindedir; TBK m.51 uyarınca özellikle kusurun ağırlığı gözetilir.
Tazminat indirilebilir mi?
TBK m.52 uyarınca zarar gören zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya kaldırabilir.
Hâkim para dışında bir karar verebilir mi?
TBK m.58 uyarınca hâkim para yerine veya buna ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verip yayımlanmasına hükmedebilir.
Manevi tazminat hakkımı başkasına devredebilir miyim?
TMK m.25 uyarınca manevi tazminat istemi karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez.
Vefat edersem manevi tazminat mirasçılarıma geçer mi?
TMK m.25 uyarınca ancak siz talebi hayattayken ileri sürmüşseniz geçer; maddi tazminat alacağı ise mirasçılara geçer.
Talebi nasıl “ileri sürmüş” olurum?
Dava açarak veya talebinizi karşı tarafa yazılı olarak bildirerek; bu, hakkın korunması bakımından en güvenli yoldur.
Yüksek manevi tazminat istersem ne riski var?
Reddedilen kısım yargılama giderleri ve karşı taraf vekâlet ücreti bakımından aleyhinize sonuç doğurabilir; talep somut olayla orantılı olmalıdır.
Bankanın ibra metnini imzalarsam manevi tazminat hakkım gider mi?
Gidebilir. TBK m.132 uyarınca borç ibra sözleşmesiyle ortadan kaldırılabilir; metin “maddi ve manevi her türlü talep” ifadesini içeriyorsa manevi tazminat hakkınızı saklı tutmadan imzalamayın.
Hangi delilleri toplamalıyım?
Satış yazışmaları ve ses kayıtları, yaşınızı ve yatırım geçmişinizi gösteren belgeler, hekim raporları, tanık beyanları ve kuruluşun şikâyet sonrası davranışına ilişkin kayıtlar.
Manevi tazminat ayrı bir davada mı istenir?
Maddi tazminat talebiyle birlikte aynı davada ileri sürülebilir; iki talebin birlikte planlanması çoğu zaman daha verimlidir.
Kişilik hakkı davasını nerede açabilirim?
TMK m.25 uyarınca kendi yerleşim yeriniz veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde.
Manevi tazminat için süre var mı?
Evet; talebin haksız fiile mi sözleşmeye aykırılığa mı dayandığına göre zamanaşımı süresi değişebilir.
Nitelikli yatırımcı beyanı imzaladım; manevi tazminat alabilir miyim?
Beyan, TBK m.52 kapsamında indirim sebebi olarak değerlendirilebilir; ancak beyanın imzalatılma biçiminde aldatma varsa bu da ayrıca incelenir.
Kurtarma şirketi alacağımı devralmak istiyor; manevi tazminat da dahil mi?
Hayır. TMK m.25 uyarınca manevi tazminat istemi karşı tarafça kabul edilmedikçe devredilemez.
Kuruluş şikâyetimden sonra bana baskı yaptı; bu önemli mi?
Evet. Hakaret, tehdit veya ısrarlı baskı kişilik hakkına doğrudan saldırı niteliği taşıyabilir ve manevi tazminat talebini güçlendirir.
İlgili Rehberler
- Fon zararı nasıl hesaplanır
- Fon zararında sorumluluk temeli
- Bana uygun olmayan fon satıldı
- Talimatım olmadan fon alındı
- Fon yatırımcısı vefat etti
- Fon zararınızı geri alıyoruz diyenlere dikkat
- Durumunuza göre hukuki yol haritası
- Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi
Manevi tazminat hakkı kişiye bağlıdır
Talebinizi zamanında ileri sürün. 0554 648 37 15
📞 Hemen Arayın 💬 WhatsAppDosyanız için değerlendirme
Manevi tazminat talebinizi gerçekçi ve delillere dayalı biçimde birlikte kuralım. Telefon: 0554 648 37 15
İletişime GeçinBu içerik sermaye piyasası hukuku alanındadır.
Fon Tasfiyesi Hukuk Rehberi · Tasfiye edilen fonlar listesi · Tüm hukuk dalları


