Evime veya Siteme Elektrikli Araç Şarj Cihazı Kurmak: İzin ve Kurallar

Elektrikli araç aldınız ve evinizde ya da sitenizin otoparkında şarj edebilmek istiyorsunuz. Bunun için kimden izin almanız gerekir? Apartman yönetiminin onayı şart mı? EPDK’dan lisans almak gerekir mi? Elektrikli araç sayısı hızla artarken bu sorular giderek daha çok soruluyor. Bu yazıda ev ve site otoparklarında şarj cihazı kurulumunu sade bir dille açıklıyoruz.

Önce Temel Ayrım: Kişisel mi, Ticari mi?

İşe en kritik ayrımla başlamak gerekir. EPDK’nın 2 Nisan 2022’de yürürlüğe giren Şarj Hizmeti Yönetmeliği uyarınca, ticari amaçla ve halka açık şarj hizmeti sunmak isteyenlerin EPDK’dan lisans alması gerekir. Buna karşılık, yalnızca kendi kullanımınız için (kendi aracınızı ya da site sakinlerinin araçlarını şarj etmek amacıyla) kuracağınız bir ünite bu kapsamda değildir; kişisel kullanım için EPDK lisansı gerekmez. Dolayısıyla evde veya sitede kendi ihtiyacı için şarj cihazı kurmak, ticari istasyon işletmekten tamamen farklı ve çok daha basit bir süreçtir.

Kendi Otoparkınıza (Eklenti) Kurulum

Otopark alanı tapuda veya yönetim planında size özel olarak tahsis edilmişse (yani “eklenti” niteliğindeyse), durum sizin lehinizedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı düzenlemelerine göre, kendi tahsisli otopark alanınızda, mevcut elektrik tesisatını ve diğer bağımsız bölümleri etkilemeyecek şekilde kuracağınız şarj ünitesi için kat malikleri kurulundan izin almanıza gerek yoktur; yalnızca yönetime bilgi vermeniz yeterlidir. 2025 yılında Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, ortak otopark alanlarında şarj ünitesi için gerekli elektrik tesisatının yapı ruhsatına tabi olmadığı da açıkça düzenlenmiştir.

Ortak Otoparkta Kurulum: Çoğunluk Kararı

Otopark ortak alan niteliğindeyse, kurulum için kat malikleri kurulunun kararı gerekir. Burada önemli bir kolaylık sağlanmıştır. Eskiden, ortak yerde yeni bir tesis kurmak Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca beşte dört (4/5) çoğunluk gerektiriyordu. Ancak Bakanlığın 2024 tarihli Genelgesi ile, blok hâlinde monte edilip sökülebilen, kapalı hacim oluşturmayan ve inşai faaliyet sayılmayan şarj üniteleri “ruhsat gerektiren yapı” kabul edilmediğinden, artık ortak otoparkta şarj ünitesi kurulması için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu (salt çoğunluk, yani yarıdan bir fazla) ile karar alınması yeterlidir. Örneğin on daireli bir binada altı dairenin onayı yeterli olabilir.

Yeni Yapılarda Şarj Altyapısı Zorunluluğu

Yeni inşa edilecek yapılar için ayrı bir düzenleme vardır. Otopark Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, zorunlu otopark adedi yirmi ve üzeri olan yeni yapı ruhsatı başvurularında, zorunlu otopark alanlarının (bir adetten az olmamak üzere) en az yüzde beşinin, şarj ünitesi dâhil elektrikli araçlara uygun olarak düzenlenmesi şartı aranmaktadır. Bu düzenleme, yeni projelerde şarj altyapısının baştan planlanmasını sağlamakta ve elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasını desteklemektedir.

Giderlere Kim Katılır?

Ortak alanda kurulan bir şarj sisteminin giderlerine kimlerin katılacağı, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42 ve 43. maddelerine göre belirlenir. Kural olarak, faydalı ve tüm malikleri ilgilendiren bir yenilik ise giderine herkes arsa payı oranında katılır. Ancak yenilik çok masraflı veya lüks nitelikteyse ya da maliklerin bir kısmını ilgilendiriyorsa, ondan faydalanmak istemeyenler gidere katılmak zorunda değildir; gideri, yapılmasına karar verenler karşılar. Şarjın kullanım bedeli ise kişiseldir; genellikle kredi kartı veya QR kodlu tanımlı hesapla, hizmeti kullanan kişi tarafından ödenir ve aidata yansıtılmaması en uygun yöntemdir.

Kiracı Şarj Cihazı Kurabilir mi?

Kiracıların bu konuda kanundan doğan bağımsız bir hakkı bulunmaz; şarj ünitesi kurulumu için karar ve izin yetkisi kat maliklerine aittir. Bu nedenle kiracı, kendi başına ortak alana ya da tahsisli otoparka şarj cihazı kuramaz; öncelikle ev sahibiyle (malikle) görüşmeli ve gerekli malik/yönetim kararının alınmasını sağlamalıdır. Malik onay verirse ve usulüne uygun karar alınırsa kurulum mümkün olur. Aksi hâlde kiracının kurduğu ünite, hukuka aykırılık nedeniyle sorun doğurabilir.

İzinsiz Kurulan Cihaz ve Söküm

Kurallara aykırı biçimde, gerekli karar alınmadan kurulan bir şarj ünitesi, mahkeme kararıyla söktürülebilir. Buna karşılık, kendi tahsisli otoparkına kurallara uygun olarak (bilgilendirme yaparak, tesisatı etkilemeden) şarj cihazı kuran bir malikin ünitesini, site yönetimi veya bir başkası keyfî olarak sökemez. Böyle bir müdahale hâlinde malik, müdahalenin men’i (durdurulması) davası açabilir ve uğradığı zarar için tazminat isteyebilir; duruma göre cezai sorumluluk da gündeme gelebilir. Bu nedenle her iki taraf için de doğru yol, kurulumu baştan mevzuata uygun biçimde ve karar usullerine uyarak yapmaktır.

Teknik Güvenlik ve Elektrik Altyapısı

Şarj cihazının hukuki izni kadar teknik güvenliği de önemlidir. Kurulumun mutlaka yetkili bir elektrik teknisyeni tarafından, yangın ve kısa devre gibi riskleri önleyecek biçimde yapılması gerekir. Ortak otoparkta kurulacak üniteler için ilgili elektrik dağıtım kurumunun olumlu görüşünün alınması ve elektrik mevzuatına uyulması aranır. Mevcut bina elektrik altyapısının ek yükü kaldırıp kaldıramayacağı önceden değerlendirilmeli, gerekirse ayrı bir hat çekilmelidir. Böylece hem güvenlik sağlanır hem de diğer sakinlerin elektrik kullanımı olumsuz etkilenmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Şarj cihazı kurmak için EPDK’dan lisans gerekir mi?

Kişisel kullanım için hayır. EPDK lisansı yalnızca ticari amaçla ve halka açık şarj hizmeti sunanlar için gereklidir (Şarj Hizmeti Yönetmeliği, 2022). Kendi/site sakinlerinin kullanımı için kurulan ünite bu kapsamda değildir.

Kendi otoparkıma izin almadan kurabilir miyim?

Otopark size tapuda/yönetim planında özel tahsisli (eklenti) ise ve mevcut tesisatı/diğer bölümleri etkilemiyorsa, kat malikleri kurulundan izin almanıza gerek yoktur; yönetime bilgi vermeniz yeterlidir.

Ortak otoparkta hangi çoğunluk gerekir?

2024 tarihli Bakanlık Genelgesi ile, ortak otoparkta şarj ünitesi kurulması için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu (salt çoğunluk, yarıdan bir fazla) yeterlidir. Eskiden beşte dört çoğunluk aranıyordu.

Giderlere herkes katılmak zorunda mı?

Faydalı ve herkesi ilgilendiren bir yenilikse herkes arsa payı oranında katılır. Ancak çok masraflı/lüks ise veya maliklerin bir kısmını ilgilendiriyorsa (KMK m.43), faydalanmak istemeyenler katılmak zorunda değildir. Şarj kullanım bedeli kişiseldir.

Kiracı olarak şarj cihazı kurabilir miyim?

Kiracının kanundan doğan bağımsız bir hakkı yoktur; izin yetkisi kat maliklerine aittir. Ev sahibiyle görüşüp gerekli malik/yönetim kararının alınmasını sağlamanız gerekir.

İzinsiz kurulan cihaz sökülebilir mi?

Gerekli karar alınmadan kurulan ünite mahkeme kararıyla söktürülebilir. Ancak kendi tahsisli otoparkına kurallara uygun kuran malikin cihazı keyfî sökülemez; malik müdahalenin men’i davası açıp tazminat isteyebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.