Merkezi sistemle ısınan bir apartman veya sitede yaşıyorsanız, kış aylarında en çok tartışılan konu ısınma giderinin nasıl paylaşılacağıdır. Kimi daire sürekli petekleri açık tutarken, kimi neredeyse hiç ısıtma kullanmıyor olabilir. Peki herkes aynı parayı mı öder, yoksa kullandığı kadar mı? Yasa bu konuda nettir. Bu yazıda, ısı pay ölçer sistemi ve adil gider paylaşımını sade bir dille açıklıyoruz.
Yasal Dayanak: Kullandığın Kadar Öde
Konunun temel dayanağı 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu’dur. Kanun’un 7. maddesi, merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşılmasını sağlayan sistemlerin kullanılmasını zorunlu kılar. Bu kuralın ayrıntıları, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42. maddesine dayanılarak çıkarılan Merkezi Isıtma ve Sıhhî Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhî Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Amaç, isabetli ve adil bir paylaşımdır: herkes tükettiği ısının bedelini ödesin.
Yüzde 70 Tüketim, Yüzde 30 Ortak Pay
Yönetmeliğin en önemli kuralı paylaşım oranıdır. Buna göre, toplam ısıtma giderlerinin yüzde 70’i bağımsız bölümlerin ölçülen ısı tüketimine göre paylaştırılır. Kalan yüzde 30’u ise ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları, asgari ısınma ve işletme giderlerinden kaynaklı gider olarak bağımsız bölümlerin kullanım alanlarına (metrekareye) göre paylaştırılır. Bu yüzde 30’luk pay nedeniyle, hiç ısıtma kullanmayan bir daire bile belirli bir bedel öder; çünkü ısı, komşu dairelerden duvarlar yoluyla da geçer ve bina ortak bir ısı havzası gibidir.
Ölçüm Nasıl Yapılır?
Tüketim, ölçüm cihazlarıyla belirlenir. İki temel cihaz vardır: ısı pay ölçer (radyatör üzerine takılır ve o radyatörün harcadığı enerjiyi ölçer) ve ısı sayacı/kalorimetre (daire giriş hattına takılır). Bu cihazların Ölçüler ve Ayar Kanunu’na uygun olması ve düzenli kalibrasyonu gerekir. Ayrıca radyatörlere termostatik vana takılması, sakinlerin istedikleri sıcaklığı ayarlayıp gereksiz tüketimi önlemesini sağlar.
Şeffaflık ve İtiraz
Yönetmelik şeffaflığı zorunlu kılar. Aylık veya dönemsel olarak hazırlanan gider paylaşım bildiriminde; her bağımsız bölümün önceki ve son ölçüm değerleri, fark tüketim değerleri, sarfiyat ve sabit pay oranları ile bu oranlara karşılık gelen tutarlar açıkça gösterilmelidir. Bu icmal, bina girişindeki ilan panosunda en az üç gün süreyle ilan edilir. Hesaplamayı hatalı bulan bir kat maliki, paylaşım belgesindeki verileri inceleyerek itiraz edebilir.
Sistem Takılmazsa veya Dönüşüm İstenirse
Merkezi sistemli bir binada ısı pay ölçer takılması gerektiği hâlde yönetim bunu yapmıyorsa, bu durumdan zarar gören kat maliki sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Öte yandan, ısıtma sisteminin merkeziden ferdi (bireysel) sisteme dönüştürülmesi de mümkündür; ancak Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca toplam inşaat alanı iki bin metrekare ve üzeri olan binalarda bu dönüşüm, kat maliklerinin oybirliği ile alacağı kararı gerektirir.
Sonuç olarak, merkezi ısıtmada gider paylaşımı keyfî değildir; yasa tüketime dayalı adil bir sistem öngörür. Yüzde 70 tüketim, yüzde 30 sabit pay esasını ve paylaşım belgesindeki verileri bilmek, hem hakkınızı korumanızı hem de gereksiz anlaşmazlıkları önlemenizi sağlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut durumunuza ilişkin değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.
