Arabuluculukta İşe İade Anlaşması 2026: Belgeye Ne Yazılmalı, İşveren Uymazsa Ne Olur? — İş K. m.21, 6325 m.18, İlamlı İcra, İşe Başlatmama Tazminatı ve Arabuluculuk Ücreti
05 Kasım 2026

Arabuluculukta İşe İade Anlaşması 2026: Belgeye Ne Yazılmalı, İşveren Uymazsa Ne Olur? — İş K. m.21, 6325 m.18, İlamlı İcra, İşe Başlatmama Tazminatı ve Arabuluculuk Ücreti

İşten çıkarılan işçi işe iade için önce arabulucuya başvurmak zorunda olduğundan, işe iade uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı mahkemeye gitmeden arabuluculuk masasında sonuçlanır. Bu masada imzalanan belge, mahkeme kararı gibi icra edilebilen ve üzerinde anlaşılan konularda yeniden dava açılmasını engelleyen güçlü bir belgedir. Kanun bu nedenle işe iade anlaşmasının içeriğini ayrıca düzenlemiştir: İşe başlatma tarihi, ücret ve diğer hakların parasal miktarı ve işe başlatmama hâlinde ödenecek tazminat yazılmazsa anlaşma hiç yapılmamış sayılır. Bu rehber, işe iade arabuluculuğunda belgeye nelerin yazılması gerektiğini, işveren anlaşmaya uymazsa veya işçi işe başlamazsa ne olacağını, işe dönmeden para karşılığı yapılan anlaşmaların sonuçlarını ve arabuluculuk ücretini 4857 sayılı İş Kanunu m.20 ve 21, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları çerçevesinde anlatır. Dosyanız için Hukukçular Evi Ankara’ya 0554 648 37 15 numarasından ulaşabilirsiniz.

Bu konuda hukuki destek almak ister misiniz? Uzman hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Kısa cevap

  • İşçinin işe başlatılması konusunda anlaşılırsa taraflar; işe başlatma tarihini, ücret ve diğer hakların parasal miktarını ve işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminatın parasal miktarını belirlemek zorundadır. Aksi takdirde anlaşma sağlanamamış sayılır (İş K. m.21, 7036 s.K. ile eklenen fıkra).
  • İşçi kararlaştırılan tarihte işe başlamazsa fesih geçerli hâle gelir ve işveren yalnız bunun hukuki sonuçlarından sorumlu olur.
  • Taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğindedir; anlaşılan konularda dava açılamaz (6325 s.K. m.18/4 ve 18/5).
  • İşveren işçiyi işe başlatmazsa, belgede yazan işe başlatmama tazminatı ve ücret alacakları ilamlı icra yoluyla istenebilir. İşe davetin samimi olması gerekir (Yargıtay 9. HD 2025/9181 E., 2026/3183 K.).
  • Anlaşma hâlinde arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir ve 2026 tarifesine göre 9.000 TL’den az olamaz.

1. İşe iade arabuluculuğu üç sonuçla biter

İş Kanunu m.20/1’e göre iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşmaya varılamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılabilir. Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en çok bir hafta uzatılabilir (7036 s.K. m.3). Bu süreç sonunda üç ihtimal vardır: işçinin işe başlatılması konusunda anlaşma, işçinin işe dönmeden belirli bir ödeme karşılığında ayrılması konusunda anlaşma ya da anlaşmazlık.

Tablo 1 — İşe iade arabuluculuğunun olası sonuçları

SonuçNe olur?Dayanak
İşe başlatma konusunda anlaşmaTarih, ücret ve diğer haklar ile işe başlatmama tazminatı yazılmalı; eksikse anlaşma sağlanamamış sayılırİş K. m.21 (7036 s.K. ile eklenen fıkra)
İşe dönmeden ödeme karşılığı anlaşmaFesih geçerli hâle gelir; SGK uygulamasında fesih tarihi işçinin işten çıkarıldığı tarihtir6325 s.K. m.18; SGK 28.02.2019 tarihli genel yazı
AnlaşmazlıkSon tutanaktan itibaren 2 hafta içinde işe iade davası açılabilirİş K. m.20/1
Kısmi anlaşmaAnlaşılan konularda dava açılamaz; anlaşılmayan konular için dava yolu açık kalır6325 s.K. m.18/5

Arabuluculuk aşamasındaki süreleri ve süre kaçırıldığında kalan yolları İşe İade Süresini Kaçırdım: Ne Yapabilirim? yazımızda ayrıntılı anlattık.

2. İşe başlatma anlaşmasında kanunun aradığı üç unsur

7036 sayılı Kanun, İş Kanunu’nun 21. maddesine işe iade arabuluculuğuna özgü bir fıkra eklemiştir. Bu hükme göre işçinin arabuluculuk faaliyeti sonunda işe başlatılması konusunda anlaşmaya varılırsa taraflar; işe başlatma tarihini, ücret ve diğer hakların parasal miktarını ve işçinin işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminatın parasal miktarını belirlemek zorundadır. Aksi takdirde anlaşma sağlanamamış sayılır. İşçinin kararlaştırılan tarihte işe başlamaması hâlinde fesih geçerli hâle gelir ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.

Bu düzenlemenin mantığı açıktır. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verdiğinde işe başlatmama tazminatını ve boşta geçen süre ücretini kendisi belirler (İş K. m.21/1 ve 21/3). Arabuluculukta ise bu rakamları tarafların belirlemesi gerekir; çünkü işverenin işçiyi işe başlatması bir yapma borcudur ve zorla yerine getirilemez. İşveren işçiyi işe başlatmazsa işçinin elinde icra edilebilir bir para alacağı olmalıdır. Belgede bu tutarlar yoksa işçi hem işe dönemez hem de icraya koyabileceği bir alacak elde edemez; kanun bu nedenle böyle bir belgeyi anlaşma saymaz.

Uygulamada en sık görülen eksiklik, belgeye yalnız “işçi şu tarihte işe başlatılacaktır” yazılması ve işe başlatmama tazminatının boş bırakılmasıdır. Böyle bir tutanakla karşılaşırsanız anlaşma sağlanamamış sayılacağından, işe iade davası yolunun açık olduğunu ve iki haftalık dava süresinin işlemeye devam ettiğini göz önünde tutarak hemen hukuki destek alın.

Tablo 2 — İşe başlatma anlaşmasında bulunması gerekenler

UnsurNiteliğiNeden önemli?
İşe başlatma tarihiKanunen zorunluİşçi bu tarihte başlamazsa fesih geçerli hâle gelir
Ücret ve diğer hakların parasal miktarıKanunen zorunluBoşta geçen süre karşılığı ödenecek tutar icra edilebilir hâle gelir
İşe başlatmama tazminatı tutarıKanunen zorunluİşveren işe başlatmazsa doğrudan icraya konulur
Görev, unvan ve çalışma yeriÖnerilirEski koşullarla işe başlatma ve samimi davet tartışmasını önler
Ödeme tarihi ve banka hesabıÖnerilirTemerrüdün başlangıcını ve ödemenin ispatını netleştirir
Tutarların brüt mü net mi olduğuÖnerilirVergi ve kesinti tartışmasını önler
Anlaşmanın kapsadığı alacaklarÖnerilirKapsam dışı kalan alacaklar için dava hakkını korur
Avukatların imzasıİlam niteliği içinŞerh almadan ilamlı icraya konulabilir

Arabuluculuk masasında imzalanacak belge mahkeme kararı gücündedir. İşe başlatma tarihini, tutarları ve kapsamı imzadan önce birlikte kontrol edelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

3. Anlaşma belgesinin gücü: ilam niteliği ve dava yasağı

7036 sayılı Kanun, 6325 sayılı Kanun’un 18. maddesine iki önemli fıkra eklemiştir. Dördüncü fıkraya göre taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır. Beşinci fıkraya göre arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz. Taraflardan birinin avukatı yoksa veya avukatlar belgeyi imzalamadıysa, anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi mahkemeden istenebilir (6325 s.K. m.18).

Bu iki kural işçi açısından iki yönlü sonuç doğurur. Olumlu yönü, işverenin ödeme taahhüdüne uymaması hâlinde yeniden dava açmadan ilamlı icra takibi yapılabilmesidir. Olumsuz yönü ise belgede düşük bir tutar kabul edildiyse veya bazı alacaklardan vazgeçildiyse, bunun sonradan dava yoluyla düzeltilmesinin çok zor olmasıdır. Anlaşma belgesinin irade sakatlığı veya aşırı yararlanma nedeniyle geçersizliği ancak sınırlı durumlarda ve somut delille ileri sürülebilir; bu konuyu Sulh, İbra ve Arabuluculuk Anlaşmasına Karşı Gabin yazımızda ele aldık.

Tablo 3 — Anlaşma belgesinin hukuki sonuçları

DurumSonuçDayanak
Taraflar, avukatları ve arabulucu imzaladıŞerh aranmadan ilam niteliğinde6325 s.K. m.18/4
Avukat imzası yokİcra edilebilirlik şerhi mahkemeden istenebilir6325 s.K. m.18
Anlaşılan konularTaraflarca dava açılamaz6325 s.K. m.18/5
İşe başlatma anlaşmasında zorunlu unsur eksikAnlaşma sağlanamamış sayılırİş K. m.21
Uyuşmazlık doğmadan, sözleşme sona ermeden yapılan “anlaşma”Geçerli arabuluculuk anlaşması sayılmayabilirY. 9. HD 2024/10147 E., 2024/13332 K.

4. İşveren anlaşmaya uymazsa ne olur?

4.1 İşveren işçiyi kararlaştırılan tarihte işe başlatmazsa

İşe başlatma anlaşması kanuna uygun yapıldıysa, işverenin işçiyi işe başlatmaması hâlinde belgede yazan işe başlatmama tazminatı ile ücret ve diğer haklar karşılığı tutar muaccel hâle gelir. Avukatların da imzaladığı belge ilam niteliğinde olduğundan, bu tutarlar için doğrudan ilamlı icra takibi başlatılabilir (6325 s.K. m.18/4). İşçinin işe başlamaya hazır olduğunu ispat edebilmesi için kararlaştırılan tarihte işyerine gitmesi, gittiğini tanık, giriş kaydı veya noter ihtarıyla belgelemesi önemlidir.

4.2 Görünüşte işe başlatma: samimi olmayan davet

İşverenin işçiyi işe çağırıp görev vermemesi, boş bir odada bekletmesi veya eski işinden çok farklı koşullar sunması, işe başlatma yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği tartışmasını doğurur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 14.04.2026 tarihli, 2025/9181 Esas, 2026/3183 Karar sayılı kararında, işçinin işe iade başvurusunun samimi olması gerektiği gibi işverenin işe davete dair beyanının da ciddi olması gerektiği; işverenin işe başlatma niyeti olmadığı hâlde işe başlatmama tazminatı ödememek için yaptığı çağrının sonuç doğurmayacağı belirtilmiştir. Bu olayda Daire, dosyadaki deliller karşısında işverenin davetini ciddi bulmuş ve işçinin fiilen işe başlatıldığını kabul ederek işe başlatmama tazminatına hükmeden kararı bozmuştur. Karar, davetin ciddiyetinin somut olgularla, yani işçiye masa ve görev verilip verilmediği, çalışma koşulları ve işçinin sonraki davranışlarıyla değerlendirildiğini gösterir.

4.3 İşçi işe başlatıldıktan sonra yeniden çıkarılırsa

İşveren işçiyi işe başlatıp kısa süre sonra yeniden işten çıkarırsa bu yeni bir fesihtir. Yeni fesih bakımından işe iade için bir aylık arabuluculuk süresi yeniden işler ve feshin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığı ayrıca denetlenir. Bu yeni fesihten doğan kıdem, ihbar ve yıllık izin alacakları için de yeniden arabulucuya başvurulması gerekir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 30.03.2026 tarihli, 2026/368 Esas, 2026/2807 Karar sayılı kararı, işe iade sürecindeki arabuluculuğun sonradan gerçekleşen işveren feshinden doğan alacakları kapsamadığını, çünkü bu alacakların o tarihte henüz doğmamış olduğunu belirtmiştir.

Tablo 4 — İşverenin davranışına göre işçinin yolu

İşverenin davranışıİşçinin yoluDayanak
Kararlaştırılan tarihte işe başlatmadıBelgedeki tazminat ve ücret için ilamlı icraİş K. m.21; 6325 s.K. m.18/4
Çağırdı ama görev vermediDavetin samimi olmadığını delillendirmekY. 9. HD 2025/9181 E., 2026/3183 K.
İşe başlattı, ücreti ödemediBelgedeki tutar için icra; ödenmeyen sonraki ücretler için ayrıca haklı fesih değerlendirmesi6325 s.K. m.18/4; İş K. m.24
İşe başlattı, sonra yeniden çıkardıYeni fesih için bir ay içinde yeniden arabuluculukİş K. m.20/1; Y. 9. HD 2026/368 E.

5. İşçi kararlaştırılan tarihte işe başlamazsa

Anlaşma işçiye de yükümlülük getirir. İş Kanunu m.21’e 7036 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre işçi kararlaştırılan tarihte işe başlamazsa fesih geçerli hâle gelir ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur. Bu durumda işçi belgede yazan işe başlatmama tazminatını isteyemez. Geçerli sayılan feshin hukuki sonucu ise ihbar ve şartları varsa kıdem tazminatıdır; Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2025/9181 Esas, 2026/3183 Karar sayılı kararında da geçerli sayılan feshe bağlı olarak işçiye ihbar ve koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu nedenle işe başlama tarihi gerçekçi belirlenmelidir. Başka bir işte çalışmaya başlamış, şehir değiştirmiş veya sağlık nedeniyle o tarihte başlayamayacak durumdaki işçinin, işe dönme yerine ödeme karşılığı ayrılma seçeneğini değerlendirmesi daha doğru olabilir. İşe başlamaya engel bir mazeret doğarsa bunun hemen ve yazılı olarak işverene bildirilmesi, sonradan doğabilecek tartışmaları azaltır.

6. İşe dönmeden ödeme karşılığı anlaşma

İşe iade arabuluculuğunda en sık görülen sonuç, işçinin işe dönmemesi ve işverenin belirli bir tutar ödemesidir. Bu durumda işe başlatma anlaşmasına ilişkin üç unsur kuralı uygulanmaz; ancak ödenecek tutarların hangi alacak kalemine karşılık geldiğinin açıkça yazılması önemlidir. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 28.02.2019 tarihli ve 51592363-010.06.01-E.3381987 sayılı genel yazısına göre tarafların işçinin işe başlatılmaması konusunda anlaşması hâlinde fesih geçerli hâle gelir; fesih tarihi arabuluculuk belgesinin imzalandığı tarih değil, işçinin işverence işten çıkarıldığı tarihtir ve işverenin bu tarihten sonrası için prim ve hizmet belgesi verme yükümlülüğü yoktur.

Ödemelerin vergisel sonucu da belgeye yazılış biçimine göre tartışma konusu olabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 17.09.2020 tarihli, 2016/34823 Esas, 2020/8167 Karar sayılı kararında, 5904 sayılı Kanunla işe başlatmama tazminatının gelir vergisi istisnaları arasına alındığı, bu tazminattan yalnız damga vergisi kesilmesi gerektiği ve hatalı kesilen gelir vergisinden işverenin sorumlu olduğu belirtilmiştir. Arabuluculukta işe dönmeden yapılan ödemelerin hangi kaleme karşılık geldiği ise belgedeki nitelendirmeye ve ödemenin gerçek niteliğine göre değerlendirilir. Bu nedenle belgede her kalemin ayrı ayrı, brüt veya net olduğu belirtilerek yazılması önerilir.

Tablo 5 — Ödeme karşılığı anlaşmada kalemler

KalemDikkat edilecek noktaDayanak
Kıdem tazminatıÖdenmemişse ayrıca yazılmalı; giydirilmiş ücret ve tavan kontrol edilmeli1475 s.K. m.14
İhbar tazminatıBildirim süresi verilmediyse yazılmalıİş K. m.17
İşe iade karşılığı ödemeAdı ve tutarı açık yazılmalı; brüt veya net belirtilmeliİş K. m.21; Y. 9. HD 2016/34823 E.
Yıllık izin, fazla mesai, tatil alacaklarıKapsama alınıp alınmadığı açık yazılmalı6325 s.K. m.18/5
Fesih tarihi ve çıkış koduSGK uygulamasında işten çıkarıldığı tarih esas alınırSGK 28.02.2019 tarihli genel yazı
Ödeme tarihiGecikmede icra imkânı için kesin tarih yazılmalı6325 s.K. m.18/4

Mahkeme kararıyla hükmedilen tazminatların miktarını ve hesabını İşe Başlatmama Tazminatı yazımızda, yaklaşık hesabı İşe İade Süre ve Tazminat Aracı ile yapabilirsiniz. Arabuluculuk masasındaki teklifi, mahkemenin hükmedebileceği 4-8 aylık işe başlatmama tazminatı ve en çok 4 aylık boşta geçen süre ücretiyle karşılaştırmak, teklifin makul olup olmadığını anlamanın en pratik yoludur.

Arabuluculukta size yapılan teklif mahkemede alabileceğiniz tutarla karşılaştırılmalı. Teklifi kıdeminize, ücretinize ve fesih gerekçesine göre birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

6.1 Teklif makul mü? Örnek karşılaştırma

Arabuluculuk teklifini değerlendirmenin en pratik yolu, davanın kazanılması hâlinde mahkemenin hükmedebileceği tutarlarla karşılaştırmaktır. Mahkeme işe başlatmama tazminatını işçinin kıdemi ve fesih sebebine göre dört ila sekiz aylık ücret arasında takdir eder ve boşta geçen süre için en çok dört aylık ücret ve diğer hakları belirler (İş K. m.21/1 ve 21/3). Hesapta esas alınacak ücretin kapsamı da önemlidir: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi’nin 2024/1526 Esas, 2025/662 Karar sayılı kararında boşta geçen süre ücretine düzenli yan hakların dahil edildiği, fazla çalışma ve satış primi gibi fiilî çalışmaya bağlı ödemelerin ise hesaba katılmadığı görülür. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi’nin 2025/1936 Esas, 2026/9 Karar sayılı kararında da işe başlatmama tazminatı çıplak ücret, boşta geçen süre ücreti ise giydirilmiş ücret esas alınarak belirlenmiştir.

Tablo 6 — Örnek: aylık brüt 40.000 TL ücretli işçi

KalemAlt sınırÜst sınırAçıklama
İşe başlatmama tazminatı160.000 TL (4 ay)320.000 TL (8 ay)Kıdem ve fesih sebebine göre mahkeme takdiri
Boşta geçen süre ücretiDavanın süresine bağlı160.000 TL ve yan haklar (4 ay)Düzenli yan haklar dahil, fazla mesai hariç
Toplam (kıdem ve ihbar hariç)160.000 TL ve üzeri480.000 TL ve yan haklarDava riski, süre ve masraflar ayrıca düşünülmeli

Tablodaki rakamlar yalnız kanundaki sınırların ücretle çarpılmasıyla bulunmuş bir örnektir; gerçek tutar ücretin kapsamına, kıdeme, fesih gerekçesine ve davanın ne kadar süreceğine göre değişir. Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmemişse bunlar ayrıca hesaplanmalıdır; bunun için Kıdem, İhbar ve Yıllık İzin Hesaplama Aracı kullanılabilir, kıdem ve ihbara ilişkin kararlar Kıdem ve İhbar Tazminatı Yargıtay Kararları sayfamızdadır. Fesih sendikal nedene dayanıyorsa 6356 sayılı Kanun m.25’teki sendikal tazminat da gündeme gelir; teklifi değerlendirirken bu da hesaba katılmalıdır. Bu konuyu Sendikal Tazminat ve Sendika Özgürlüğü yazımızda anlattık.

7. Fesih günü veya fesihten önce yapılan “arabuluculuk”

Arabuluculuk, ortada gerçek bir uyuşmazlık bulunduğunda bu uyuşmazlığı çözmek için öngörülmüş bir yoldur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 10.10.2024 tarihli, 2024/10147 Esas, 2024/13332 Karar sayılı kararında, ortada somut bir uyuşmazlık bulunmadan ve iş sözleşmesi sona ermeden kıdem, ihbar ve yıllık izin ödemelerini içeren belgelerin geçerli bir arabuluculuk anlaşması sayılamayacağı belirtilmiş; yıllık ücretli izin hakkının arabuluculuk anlaşma belgesiyle paraya çevrilmesinin de kabul edilemeyeceği vurgulanmıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiş; karşı oyda tutanağın iptali için ayrı dava açılması gerektiği görüşü savunulmuştur.

Fesih günü işyerinde yapılan arabuluculuk görüşmelerine ilişkin iki farklı sonuç doğuran Yargıtay kararını ve ispat yükünü Kıdem Tazminatımı Aldım, İbraname İmzaladım: İşe İade Davası Açabilir miyim? yazımızda karşılaştırdık. Kural olarak işe iade arabuluculuğu, işçinin feshin geçersizliğini ileri sürerek başvurduğu, kanunda öngörülen dava şartı arabuluculuktur; fesihle aynı dakikada işverence hazırlanmış bir tutanak bu güvencelerin yerini tutmaz.

8. Taşeron işçisinde arabuluculuk: iptal edilen birlikte katılma şartı

7036 sayılı Kanun’un 3. maddesinin on beşinci fıkrası, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığı hâlinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulduğunda anlaşmanın gerçekleşebilmesi için işverenlerin arabuluculuk görüşmelerine birlikte katılmalarını ve iradelerinin birbirine uygun olmasını arıyordu. Anayasa Mahkemesi 03.06.2025 tarihli, 2024/157 Esas, 2025/121 Karar sayılı kararıyla bu kuralın mahkemeye erişim hakkını ölçülülük ilkesine aykırı biçimde sınırladığına karar vererek iptal etmiştir; karar 17.10.2025 tarihli ve 33050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Anayasa m.153’e göre iptal kararının yürürlüğe gireceği tarih yayım tarihinden itibaren bir yılı geçemeyeceğinden, bugün itibarıyla bu şart uygulanmamaktadır. Taşeron işçisi bakımından tutanakta asıl ve alt işverenin kim olduğu, hangisinin hangi yükümlülüğü üstlendiği açıkça yazılmalıdır.

9. Arabuluculuk ücretini kim öder?

7036 sayılı Kanun m.3’e göre arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşma sağlanırsa arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit olarak ödenir; anlaşma sağlanamazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır, iki saati aşan kısım için aksi kararlaştırılmadıkça taraflar eşit öder. 26.12.2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi m.7/7’ye göre anlaşma hâlinde arabuluculuk ücreti anlaşma bedeline bakılmaksızın 9.000 TL’den az olamaz. Uygulamada işveren, işçinin payını da üstlenmeyi kabul edebilir; bu durumda belgeye açıkça yazılmalıdır.

Tablo 7 — Arabuluculuk ücreti

DurumÜcreti kim öder?Dayanak
Anlaşma sağlandıAksi kararlaştırılmadıkça taraflar eşit; en az 9.000 TL7036 s.K. m.3; 2026 Tarifesi m.7/7
Anlaşma sağlanamadıİlk iki saat Adalet Bakanlığı bütçesinden; aşan kısım taraflarca eşit7036 s.K. m.3
Taraf ilk toplantıya mazeretsiz katılmadıDavada haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu7036 s.K. m.3

10. Arabuluculuk masasında kontrol listesi

  1. Talebiniz işe iade olarak kayda geçsin: Başvuru formunda ve tutanakta işe iade talebiniz açıkça yazılmalıdır. Şekil eksikliği nedeniyle davanın reddine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararları için AYM: Arabuluculukta Şekil Eksikliği sayfamıza bakın.
  2. Mahkemede alabileceğinizi hesaplayın: 4-8 aylık işe başlatmama tazminatı, en çok 4 aylık boşta geçen süre ücreti, ödenmemişse kıdem ve ihbar.
  3. İşe dönecekseniz üç unsuru yazdırın: İşe başlatma tarihi, ücret ve diğer hakların parasal miktarı, işe başlatmama tazminatı tutarı.
  4. Görev ve çalışma yerini ekletin: Eski görevinize ve koşullarınıza dönüşünüz yazılı olsun.
  5. Kapsamı netleştirin: Fazla mesai, izin ve diğer alacakların anlaşmaya dahil olup olmadığı açık yazılsın.
  6. Ödeme tarihini ve banka hesabını yazdırın: Gecikmede icra imkânı için kesin tarih gerekir.
  7. İmza öncesi süre isteyin: Belgeyi okuyup danışmadan imzalamayın; anlaşılan konularda sonradan dava açılamaz.
  8. Kararlaştırılan tarihte işyerinde olun: Gittiğinizi belgeleyin; işe başlatılmazsanız icra için bu kayıt önemlidir.

11. Örnek olaylar

Örnek 1 — Eksik tutanak: Arabuluculukta işçinin 1 Aralık’ta işe başlatılacağı yazılır, ancak işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre karşılığı tutar belirlenmez. Kanuna göre bu durumda anlaşma sağlanamamış sayılır. İşçinin işe iade davası açma yolu açıktır; sürenin kaçırılmaması için davanın gecikmeden açılması gerekir.

Örnek 2 — İşverenin işe başlatmaması: Tutanakta işe başlatma tarihi, iki aylık ücret tutarında boşta geçen süre karşılığı ve beş aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı yazılıdır; belge avukatlarca da imzalanmıştır. İşveren kararlaştırılan gün işçiyi işyerine almaz. İşçi, o gün işyerine gittiğini tanık ve noter ihtarıyla belgeler ve belgedeki tutarlar için ilamlı icra takibi başlatır.

Örnek 3 — İşçinin işe başlamaması: Anlaşmadan sonra başka bir işte çalışmaya başlayan işçi, kararlaştırılan tarihte işe gitmez. Fesih geçerli hâle gelir; işçi belgedeki işe başlatmama tazminatını isteyemez, ancak şartları varsa ihbar ve kıdem tazminatı hakkı devam eder. İşçinin baştan işe dönmeyeceğini biliyorsa ödeme karşılığı anlaşmayı tercih etmesi daha doğru olurdu.

Sık sorulan sorular

İşe iade arabuluculuğunda anlaşma belgesine neler yazılmalı?

İşe başlatma konusunda anlaşılırsa işe başlatma tarihi, ücret ve diğer hakların parasal miktarı ve işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminatın parasal miktarı yazılmalıdır (İş K. m.21).

Bu unsurlardan biri eksikse ne olur?

Anlaşma sağlanamamış sayılır; işçinin işe iade davası açma yolu açık kalır (İş K. m.21).

Arabuluculuk anlaşması mahkeme kararı gibi midir?

Taraflar, avukatları ve arabulucu birlikte imzaladıysa icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğindedir (6325 s.K. m.18/4).

Avukatım yoksa anlaşma belgesi icraya konulabilir mi?

Evet, ancak önce anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh mahkemeden istenmelidir (6325 s.K. m.18).

Arabulucuda anlaştıktan sonra dava açabilir miyim?

Üzerinde anlaşılan hususlar hakkında dava açılamaz (6325 s.K. m.18/5). Anlaşma kapsamı dışında kalan alacaklar için dava yolu açıktır.

İşveren anlaşmaya rağmen beni işe başlatmazsa ne yapmalıyım?

Kararlaştırılan gün işyerine gittiğinizi belgeleyin ve belgedeki işe başlatmama tazminatı ile ücret alacağı için ilamlı icra takibi başlatın.

İşveren beni çağırdı ama görev vermedi, işe başlatılmış sayılır mıyım?

İşe davetin ciddi olması gerekir; işe başlatma niyeti olmadan yapılan çağrı sonuç doğurmaz. Ciddiyet somut olgularla değerlendirilir (Yargıtay 9. HD 2025/9181 E., 2026/3183 K.).

Kararlaştırılan tarihte işe gitmezsem ne olur?

Fesih geçerli hâle gelir ve işveren yalnız bunun hukuki sonuçlarından sorumlu olur; işe başlatmama tazminatı istenemez (İş K. m.21).

İşe başlamazsam kıdem tazminatımı kaybeder miyim?

Hayır. Geçerli sayılan feshe bağlı olarak ihbar ve koşulları varsa kıdem tazminatı ödenmelidir (Yargıtay 9. HD 2025/9181 E., 2026/3183 K.).

İşe dönmeden para karşılığı anlaşırsam fesih tarihi ne olur?

SGK uygulamasında fesih tarihi, anlaşmanın imzalandığı tarih değil işçinin işten çıkarıldığı tarihtir (SGK 28.02.2019 tarihli genel yazı).

İşe başlatmama tazminatından gelir vergisi kesilir mi?

Mahkemece hükmedilen işe başlatmama tazminatı 5904 sayılı Kanunla gelir vergisinden istisna edilmiştir; yalnız damga vergisi kesilir (Yargıtay 9. HD 2016/34823 E., 2020/8167 K.).

İşe başlatıldıktan sonra yeniden çıkarılırsam ne yapmalıyım?

Bu yeni bir fesihtir; işe iade için bir ay içinde yeniden arabulucuya başvurmanız gerekir. Yeni fesihten doğan alacaklar için de yeniden arabuluculuk dava şartıdır (Y. 9. HD 2026/368 E.).

Fesih günü işyerinde yapılan arabuluculuk geçerli mi?

Uyuşmazlık doğmadan ve sözleşme sona ermeden yapılan anlaşmalar geçerli arabuluculuk anlaşması sayılmayabilir (Y. 9. HD 2024/10147 E., 2024/13332 K.); her olay delillere göre değerlendirilir.

Taşeron işçisinde asıl ve alt işverenin birlikte katılması şart mı?

Bu şartı öngören 7036 s.K. m.3/15 Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir (AYM 2024/157 E., 2025/121 K.; RG 17.10.2025).

Arabuluculukta teklif edilen tutarın az olup olmadığını nasıl anlarım?

Teklifi, mahkemenin hükmedebileceği 4-8 aylık işe başlatmama tazminatı ve en çok 4 aylık boşta geçen süre ücretiyle, ödenmemişse kıdem ve ihbar tazminatıyla karşılaştırın (İş K. m.21/1 ve 21/3).

Boşta geçen süre ücretine hangi ödemeler girer?

Düzenli ödenen yan haklar girer; fazla çalışma ve satış primi gibi fiilî çalışmaya bağlı ödemeler girmez (İstanbul BAM 32. HD 2024/1526 E., 2025/662 K.).

Arabuluculuk ücretini kim öder?

Anlaşma hâlinde aksi kararlaştırılmadıkça taraflar eşit öder ve ücret 2026’da 9.000 TL’den az olamaz; anlaşmazlıkta ilk iki saat Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Arabuluculuk ne kadar sürer?

Arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en çok bir hafta uzatılabilir (7036 s.K. m.3).

İşveren arabuluculuk anlaşmasına uymadıysa belge mahkeme kararı gibi icraya konulabilir. Belgenizi ve takip yolunu birlikte inceleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; 4857 sayılı İş Kanunu m.17, 20, 21 ve 24; 1475 sayılı Kanun m.14; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3; 6325 sayılı Kanun m.18; 6356 sayılı Kanun m.25; Anayasa m.153; 2026 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi; SGK’nın 28.02.2019 tarihli ve E.3381987 sayılı genel yazısı ile Anayasa Mahkemesi’nin 2024/157 E., 2025/121 K. sayılı kararı; Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2016/34823 E., 2020/8167 K.; 2024/10147 E., 2024/13332 K.; 2025/9181 E., 2026/3183 K. ve 2026/368 E., 2026/2807 K.; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi’nin 2025/1936 E., 2026/9 K. ve 32. Hukuk Dairesi’nin 2024/1526 E., 2025/662 K. sayılı kararlarına dayanır. Karar özetleri kararları yayımlayan ikincil kaynaklardan alınmıştır. Anlaşmanın sonuçları belgenin içeriğine göre değişir.

Somut olayınıza özgü değerlendirme için hukuk büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Post by Av. Fatma Öztürk