İşe iade davası, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ila 21. maddelerindeki iş güvencesine dayanır: otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçinin sözleşmesi ancak geçerli bir sebeple, yazılı bildirimle ve sebep açıkça gösterilerek feshedilebilir. İşçi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açar; feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Fesih geçersiz bulunur ve işçinin başvurusuna rağmen işveren onu bir ay içinde işe başlatmazsa dört ila sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ve en çok dört aylık boşta geçen süre ücreti öder. Bu sayfada; iş güvencesinin kapsamı, fesih usulü, geçerli neden, arabuluculuk ve işe iadenin sonuçları başlıkları altında Yargıtay ve bölge adliye mahkemelerinin 15 kararını kanun maddeleriyle birlikte sade bir dille topladık.
Güncel durum (30 Ekim 2026). İş güvencesine ilişkin 4857 sayılı Kanun’un 18-21. maddeleri ve işe iade davalarında arabuluculuğu dava şartı yapan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi yürürlüktedir. 2026 tarihli Yargıtay kararları, işe başlatmama üzerine doğan alacaklar için yeniden arabuluculuğa gidilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Dürüst bir not. Kararları, karar metnini yayımlayan ikincil kaynaklardan (ağırlıkla Çalışma ve Toplum Dergisi’nin karar arşivi, Kazancı, Hukuki Haber ve Alomaliye) aktardık; resmî karar arama sisteminden ayrıca teyit edemedik. Her kararın altında kaynağını yazdık. Bazı ilkeler 2004-2008 tarihli kararlarla şekillenmiştir; bu kararları, dayandıkları kanun hükümleri aynen yürürlükte olduğu için aktarıyoruz. Kararlarda kişi adı yer almaz; bu sayfada büromuzun takip ettiği dosyalara ait karar bulunmamaktadır.
İşten mi çıkarıldınız? Bir aylık süre işliyor
Arabuluculuk başvurusu, işe iade davası ve işe başlatmama tazminatı için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
İçindekiler
- Kanun ne diyor? İş Kanunu m.18-21
- İş güvencesinin kapsamı
- Fesih usulü: yazılı bildirim ve savunma
- Geçerli neden ve son çare ilkesi
- Arabuluculuk ve dava süresi
- İşe iade kararının sonuçları
- 15 kararın özet tablosu
- Kararları kendi dosyanızda nasıl kullanırsınız?
- Sık yapılan hatalar
- Sıkça sorulan sorular
Kanun Ne Diyor? İş Kanunu m.18-21
İşe iade davasında her şey kanunun dört maddesinde düzenlenen sıraya göre ilerler. 18. madde kimin korunduğunu ve hangi sebeplerin geçerli sayılacağını; 19. madde feshin nasıl yapılacağını; 20. madde arabuluculuk, dava süresi ve ispat yükünü; 21. madde ise feshin geçersiz bulunmasının sonuçlarını belirler. Aşağıdaki kararların her biri bu maddelerden birinin uygulamasıdır.
İşe iadede uygulanan hükümler
| Hüküm | Ne düzenler? | Kararlardaki karşılığı |
|---|---|---|
| 4857 s.K. m.18/1 | 30 veya daha fazla işçi, en az 6 aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşme; işçinin yeterliliği, davranışı veya işletme gereklerinden kaynaklanan geçerli sebep | Kapsam ve geçerli neden kararları |
| 4857 s.K. m.18/3 | Geçerli sebep sayılmayan hâller (sendika üyeliği, şikâyet hakkını kullanma, cinsiyet, hamilelik, hastalıkta kanuni süre içindeki devamsızlık vb.) | Feshin gerçek sebebinin araştırılması |
| 4857 s.K. m.18/son | İşletmenin bütününü yöneten işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü yöneten ve işe alma ile işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili iş güvencesinden yararlanamaz | İşveren vekili kararı |
| 4857 s.K. m.19 | Fesih bildirimi yazılı yapılır, sebep açık ve kesin gösterilir; davranış veya verim nedeniyle fesihte işçinin savunması alınır | Yazılı bildirim ve savunma kararları |
| 4857 s.K. m.20; 7036 s.K. m.3 | Tebliğden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava; ispat yükü işverende | Arabuluculuk kararları |
| 4857 s.K. m.21 | İşe başlatmama tazminatı 4-8 aylık ücret; boşta geçen süre için en çok 4 aylık ücret ve diğer haklar; kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde başvuru; işverenin bir ay içinde işe başlatması | Sonuçlara ilişkin kararlar |
Konunun ayrıntısı için İşe İade Davası ve İş Güvencesi, şartların tek tek incelemesi için iş güvencesi şartları yazımıza, tazminat hesabı için işe iade hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
İş Güvencesinin Kapsamı
İş güvencesi her çalışanı korumaz. Kanun, şirketi veya işyerini yöneten ve işe alıp çıkarma yetkisi bulunan işveren vekillerini kapsam dışında bırakır; sözleşmeyi kendi iradesiyle sona erdiren işçi de feshin geçersizliğini ileri süremez.
1. İşyerini yöneten ve işe alıp çıkarma yetkisi bulunan müdür iş güvencesinden yararlanamaz
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 26.05.2008 · E. 2007/35929 · K. 2008/12484 · Sonuç: Kabul kararı hatalı bulundu
Olay. Davacı, şirketin bir ilde bulunan işyerinde depo ve lojistik müdürü olarak çalışmıştır. Görev tanımına göre doğrudan genel müdüre bağlıdır ve bölüm şefleri dışındaki işçileri işe alma ve işten çıkarma yetkisine sahiptir. İlk derece mahkemesi işe iade talebini kabul etmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, davacının işyerinin bütününü yönettiğini ve işe alma ile işten çıkarma yetkisinin de bulunduğunu belirterek işveren vekili sayıldığını, bu nedenle iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacağını kabul etmiş ve davayı kabul eden kararı hatalı bulmuştur. Yalnızca işyerini yönetmek yetmez; bu yetkiyle birlikte işe alma ve çıkarma yetkisinin de bulunması gerekir.
Dayanak. 4857 s.K. m.18/son.
Sizin için anlamı. Unvanınızda “müdür” yazması sizi tek başına iş güvencesinin dışına çıkarmaz. Görev tanımınızı, imza yetkilerinizi ve gerçekte işe alım kararlarını kimin verdiğini gösteren belgeler belirleyicidir; işveren bu istisnaya dayanıyorsa ispat ona düşer.
Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber; tek ikincil kaynak. Kaynak metinde kararın bozma ile mi sonuçlandığı açıkça yazılmamıştır.
2. İmzalı istifa dilekçesi veren işçi, iradesinin sakatlandığını ispat edemezse işe iade isteyemez
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi · T. 08.02.2024 · E. 2023/1007 · K. 2024/137 · Sonuç: Kaldırma ve davanın reddi
Olay. İşçi, işverence işten çıkarıldığını ve istifaya zorlandığını ileri sürerek işe iade davası açmıştır. İlk derece mahkemesi, işverenin ödediği kıdem ve ihbar tazminatının istifa savunmasıyla çeliştiğini, feshin işverence yapıldığını ve yazılı, gerekçeli bir fesih bildirimi bulunmadığını belirterek davayı kabul etmiştir. Dosyada işçinin el yazısıyla yazıp imzaladığı, imzası inkâr edilmeyen bir istifa dilekçesi vardır; istifa tarihinde işçi hakkında usulsüz satış iddiasıyla yürüyen bir disiplin soruşturması bulunmaktadır.
Bölge adliye mahkemesi ne dedi? Daire, sözleşmeyi imzalı bir istifa dilekçesiyle kendi iradesiyle sona erdiren işçinin işe iade davası açamayacağını; istifanın baskı, korkutma veya hile ile alındığını ispat yükünün işçide olduğunu ve bu ispatın yapılamadığını belirterek ilk derece kararını kaldırmış ve davayı reddetmiştir. İşverenin kıdem ve ihbar tazminatını iyi niyetle ödemiş olması da bu sonucu değiştirmemiştir. Karar kesindir.
Dayanak. 4857 s.K. m.18, m.20; 6098 s. TBK m.30 vd. (irade bozuklukları).
Sizin için anlamı. Baskı altında istifa dilekçesi imzaladıysanız, aynı gün ya da hemen sonra noter ihtarnamesiyle veya yazılı bir bildirimle iradenizin sakatlandığını belirtin; tanık ve mesaj gibi delilleri kaybetmeyin. Ayrıntı için istifa dilekçesinde iradeyi sakatlayan hâller yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Kaynağın başlığında karar tarihi 14.02.2023 olarak yazılıdır; karar numarası ve metnin sonundaki imza tarihi 08.02.2024’ü gösterdiği için bu tarihi esas aldık.
Fesih Usulü: Yazılı Bildirim ve Savunma
İş Kanunu’nun 19. maddesi feshi şekle bağlar: bildirim yazılı yapılmalı, fesih sebebi açık ve kesin biçimde gösterilmeli; işçinin davranışı veya verimi nedeniyle yapılan fesihte önce savunması alınmalıdır. Bu şartlar yerine getirilmezse, geçerli bir sebep bulunsa bile fesih kural olarak geçersiz sayılır.
3. Fesih yazılı yapılmalı ve sebep açıkça gösterilmelidir; ödenen kıdem tazminatı işe iade hakkını ortadan kaldırmaz
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 26.05.2004 · E. 2004/1424 · K. 2004/12595 · Sonuç: Bozma
Olay. Bir otelin mutfağında şef olarak çalışan işçi işten çıkarıldığını ileri sürmüştür. İşveren, sözleşmenin karşılıklı anlaşmayla sona erdiğini, işçinin ibraname imzaladığını ve kıdem tazminatının ödendiğini savunmuştur. İşten ayrılma belgelerinde çıkışın işverence yapıldığı yazılıdır. Yerel mahkeme ibranameye değer vererek işe iade davasını reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, işverenin feshi yazılı bildirmesi, fesih sebebini açık ve kesin biçimde göstermesi ve işçinin savunmasını alması gerektiğini hatırlatmıştır. İbranamenin kıdem tazminatı bakımından geçerli olabileceğini, ancak işe iade ve iş güvencesi haklarını kapsamadığını belirtmiş; feshin geçerli bir nedene dayanmadığı sonucuna vararak kararı bozmuş, feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar vermiştir. Karar, fesih tarihinde (2003) yürürlükte olan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 4773 sayılı Kanunla eklenen 13/B maddesine dayanır; aynı kurallar bugün 4857 sayılı Kanun’un 19. maddesinde yer almaktadır. Bu yönde güncel bir uygulama olarak İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi’nin 11.09.2023 tarihli (E. 2023/662, K. 2023/1461) kararında da, yazılı fesih bildirimini ispat edemeyen işverenin feshi şekil yönünden geçersiz sayılmış, işe başlatmama tazminatı dört aylık ücret olarak belirlenmiş ve işçinin işe başlatılması hâlinde ödenmiş kıdem ve ihbar tazminatının mahsup edileceği belirtilmiştir.
Dayanak. 1475 s.K. m.13/B (bugün 4857 s.K. m.19/1); 4857 s.K. m.20, m.21.
Sizin için anlamı. İşten çıkarılırken kıdem tazminatınızın ödenmesi veya bir ibraname imzalamanız işe iade hakkınızı ortadan kaldırmaz. Size verilen fesih yazısını saklayın; yazı yoksa ya da sebep belirsizse bu, davada sizin lehinize önemli bir olgudur.
Kaynak: Yargıtay kararı: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Bölge adliye mahkemesi kararı: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi.
4. Savunma alınmaması, haklı fesih usulüyle yapılıp geçerli nedene dayanan feshi tek başına geçersiz kılmaz
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 03.05.2018 · E. 2017/24792 · K. 2018/9808 · Sonuç: Bozma, davanın reddi
Olay. Vatman olarak çalışan işçinin sözleşmesi işverence feshedilmiştir. İlk derece mahkemesi feshin davranıştan kaynaklanan geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi ise savunma alınmadığı için feshi geçersiz sayarak işe iadeye karar vermiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, davranış veya verimle ilgili nedenle yapılan fesihte işçinin savunmasının fesihten önce alınması gerektiğini kabul etmekle birlikte; işverenin haklı nedenle derhal fesih yoluna gittiği, ancak fesih sebebinin haklı değil geçerli nitelikte bulunduğu hâllerde, yalnızca savunmanın alınmamış olmasının feshi geçersiz kılmayacağını belirtmiştir. Bölge adliye mahkemesinin kararı bozulmuş ve davanın reddine karar verilmiştir.
Dayanak. 4857 s.K. m.19/2, m.25/II.
Sizin için anlamı. Savunmanızın alınmaması her durumda kazandırmaz. İşveren sizi “haklı nedenle” (tazminatsız) çıkarmışsa, mahkeme bu nedeni haklı değil ama geçerli bulduğunda savunma eksikliği tek başına yeterli olmayabilir; bu durumda kıdem ve ihbar tazminatı hakkınız ayrıca değerlendirilir. İşverenin tazminatsız fesih hâlleri için işveren hangi hâllerde tazminatsız çıkarabilir yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Kazancı; tek ikincil kaynak.
Geçerli Neden ve Son Çare İlkesi
İşletme gereklerine dayanan fesihlerde (ekonomik daralma, yeniden yapılanma, teknolojik değişiklik) mahkeme işletme kararının yerindeliğini denetlemez; ancak kararın gerçekten alınıp alınmadığını, tutarlı uygulanıp uygulanmadığını ve feshin kaçınılmaz olup olmadığını denetler. İspat yükü işverendedir (m.20/2).
5. İşletme gereklerine dayanan fesih son çare olmalıdır; alternatifler denenmeden yapılan fesih geçersizdir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 22.03.2007 · E. 2006/36997 · K. 2007/8174 · Sonuç: Bozma, feshin geçersizliği ve işe iade
Olay. İşveren, yeni çalışma yöntemi ve yeniden yapılanma nedeniyle bazı bölümlerde oluşan kadro fazlalığını fesih gerekçesi olarak göstermiş; yerel mahkeme davayı reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, işverenin işletme kararını uygulamak için feshin zorunlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini belirtmiştir. Diğer bölümlerde çalışma imkânının araştırılması, fazla çalışmanın kaldırılması, işçinin rızasıyla esnek çalışma biçimlerine geçilmesi, kısa çalışma, işçinin başka bir işte çalıştırılması veya mesleki eğitime tabi tutulması gibi imkânlar varken feshe gidilmemesi gerekir; bu çalışmalar yapılmadan yapılan fesih geçerli sebebe dayanmaz. Karar bozulmuş, feshin geçersizliğine ve işe iadeye hükmedilmiş, işe başlatmama tazminatı dört aylık ücret olarak belirlenmiştir.
Dayanak. 4857 s.K. m.18/1, m.20/2.
Sizin için anlamı. Ekonomik gerekçeyle çıkarıldıysanız, sizin pozisyonunuza ya da benzer bir göreve sonradan işçi alınıp alınmadığını, fazla mesainin sürüp sürmediğini ve size başka bir görev önerilip önerilmediğini araştırın. Toplu çıkarmalarda ek yükümlülükler için ekonomik sebeple fesih ve toplu işçi çıkarma yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
6. İşletmesel karar fesih tarihindeki koşullara göre denetlenir; bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmelidir
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi · T. 05.04.2012 · E. 2011/13690 · K. 2012/6442 · Sonuç: Bozma
Olay. İşçi, işletmesel gerekçeyle yapılan feshin geçersizliğini ve işe iadesini istemiştir. Mahkeme, fesihten kısa süre önce ve sonra benzer görevlere işçi alındığını, gerçek bir kadro fazlası bulunmadığını belirterek davayı kabul etmiştir; dosyada işletmenin ekonomik durumuna ilişkin birbiriyle çelişen iki bilirkişi raporu bulunmaktadır.
Yargıtay ne dedi? Daire, işletmesel nedene dayalı feshin geçerliliğinin fesih tarihindeki koşullara göre incelenmesi gerektiğini, ekonomik sebeplere ilişkin bilirkişi raporları arasındaki çelişki, konusunda uzman öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik bir bilirkişi kurulunun yerinde inceleme yapmasıyla giderilmeden karar verilemeyeceğini belirtmiştir. Kararda ayrıca fesih tarihinden çok sonra işçi alınmasının, tek başına işverenin tutarsız davrandığını göstermeyeceği ve yeni alınan işçilerin davacıyla aynı işi yapıp yapmadığının da belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Dayanak. 4857 s.K. m.18/1, m.20/2; HMK m.266 vd. (bilirkişi).
Sizin için anlamı. İşverenin tutarsızlığını ispat etmek için yeni işçi alımlarının zamanlamasına dikkat edin: fesihle yakın tarihli alımlar güçlü bir delildir, aylar sonraki alımlar ise tek başına yetmeyebilir. Bilirkişi raporunda işletmenin ekonomik verilerinin fesih tarihine göre incelenip incelenmediğini denetleyin.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
Arabuluculuk ve Dava Süresi
İşe iade talebinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur, anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır (4857 s.K. m.20/1; 7036 s.K. m.3). Uygulamada sık görülen bir sorun, fesihle aynı gün işyerinde yapılan arabuluculuk görüşmesidir.
7. Fesih günü işyerinde imzalanan arabuluculuk anlaşmasının geçersizliğini iddia eden, bunu ispat etmelidir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 13.01.2026 · E. 2025/9628 · K. 2026/87 · Sonuç: Bozma (oy çokluğu)
Olay. Yaklaşık on altı yıl iş geliştirme uzmanı olarak çalışan işçinin sözleşmesi feshedilmiş ve aynı gün işyerinde bir arabuluculuk görüşmesi yapılarak işçilik alacaklarına ilişkin anlaşma tutanağı imzalanmıştır. İşçi, tutanağın irade bozukluğu, baskı ve usulsüzlük nedeniyle iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi, fesih konusunda henüz bir uyuşmazlık bulunmadığını belirterek tutanağı geçerli bir arabuluculuk anlaşması saymamış ve iptal etmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire çoğunluğu, arabuluculuk anlaşma tutanağının borçlar hukuku anlamında bir sözleşme olduğunu, usulsüzlük veya irade bozukluğu iddia edenin bunu ispatla yükümlü olduğunu; davacı tanıklarının duyuma dayalı anlatımlarla yetindiğini, arabuluculuk tutanaklarında davacının bilgilendirildiğinin görüldüğünü ve bu ispatın yapılamadığını belirterek kararı bozmuştur. Karşı oy yazan üye ise fesihle aynı gün, somut bir uyuşmazlık ortaya çıkmadan ve işçinin dava hakkını ortadan kaldırmak amacıyla yapılan bir görüşmenin arabuluculuğun amacına aykırı olduğunu belirterek onama görüşünde kalmıştır.
Dayanak. 4857 s.K. m.20; 7036 s.K. m.3; 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18.
Sizin için anlamı. İşten çıkarıldığınız gün işyerinde önünüze konan bir arabuluculuk tutanağını imzalamadan önce düşünün; imzaladıktan sonra geçersizliğini ispat etmek zordur. Baskı altında imzaladıysanız tanık, mesaj ve olayların zamanlamasını hemen kayıt altına alın. Arabuluculuktaki şekil eksikliklerine ilişkin bir Anayasa Mahkemesi kararı için AYM: arabuluculukta şekil eksikliği haberimize bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber; tek ikincil kaynak.
İşe İade Kararının Sonuçları
Feshin geçersizliğine karar veren mahkeme, işçinin işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminatı ve boşta geçen süre ücretini de belirler (m.21). İşçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmalı; işveren bir ay içinde işe başlatmazsa tazminatları öder. Bu aşamadaki kararlar, tazminatın miktarını ve sonraki alacakların nasıl isteneceğini gösterir.
8. Kesinleşen kararın tebliğinden sonra on iş günü içinde başvurmayan işçi bakımından ilk fesih geçerli hâle gelir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 22.06.2006 · E. 2005/38631 · K. 2006/18287 · Sonuç: Bozma
Olay. İşe iade davasında feshin geçersizliği kesinleşmiş; işçi ayrıca açtığı davada ihbar, kıdem, yıllık izin ve ücret farkı istemiştir. Yerel mahkeme, işçinin kesinleşmeden sonra işverene başvurup başvurmadığını araştırmadan alacakları kısmen kabul etmiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, kesinleşen işe iade kararından sonra işçi on iş günü içinde işverene başvurmazsa ilk feshin geçerli hâle geleceğini; başvurur ve işveren süresinde işe başlatmazsa feshin işe başlatılmama tarihinde gerçekleşmiş sayılacağını belirtmiştir. İşçi başvurmamışsa alacaklar ilk fesih tarihine göre hesaplanır; başvurmuş ve işe başlatılmamışsa, dava tarihinde henüz bu yeni fesih gerçekleşmemiş olabileceğinden feshe bağlı talepler reddedilmelidir. Başvuru ve işe başlatma durumu araştırılmadan karar verilmesi bu nedenle hatalı bulunmuştur.
Dayanak. 4857 s.K. m.21/5.
Sizin için anlamı. Kesinleşen işe iade kararı size tebliğ edildikten sonra on iş günü içinde işverene noter veya iadeli taahhütlü posta gibi ispatlanabilir bir yolla başvurun; başvurunun samimi olması, yani gerçekten işe dönme iradesi taşıması gerekir. Süreler için işe iadede başvuru ve işe başlatmama süreleri yazımıza bakın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
9. İşe başlatmama tazminatı kıdeme göre belirlenir; kıdemi yüksek işçiye dört ay yetersiz kalabilir
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 23.06.2005 · E. 2005/18507 · K. 2005/22533 · Sonuç: Bozma, tazminat 8 ay
Olay. Yerel mahkeme feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar vermiş, ancak işe başlatmama tazminatını dört aylık ücret olarak belirlemiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, feshin geçersizliği ve işe iade yönünden kararı yerinde bulmuş; tazminatın belirlenmesinde işçinin kıdeminin esas alınması gerektiğini, davacının kıdemi dikkate alındığında dört aylık ücretin yetersiz kaldığını belirterek kararı bozmuş ve tazminatı sekiz aylık ücret olarak belirlemiştir.
Dayanak. 4857 s.K. m.21/1.
Sizin için anlamı. Tazminatın kaç ay olacağı mahkemenin takdirindedir ama keyfî değildir: kıdeminiz, fesih sebebi ve yaşınız gibi unsurlar dikkate alınır. Uzun süre çalıştıysanız, dört aylık alt sınıra hükmedilmesi istinaf ve temyiz sebebi olabilir.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
10. Emekliliğe hak kazanmış olmak, tazminatın alt sınırdan belirlenmesi için tek başına gerekçe olamaz
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi · T. 18.04.2018 · E. 2017/41321 · K. 2018/8924 · Sonuç: Bozma, tazminat 6 ay
Olay. On beş yılı aşkın süre çalışan işçinin sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden feshedilmiştir. Bölge adliye mahkemesi işe başlatmama tazminatını, işçinin emeklilik hakkı kazanmış olduğu gerekçesiyle dört aylık ücret olarak belirlemiştir.
Yargıtay ne dedi? Daire, feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar vermiş; tazminatı işçinin kıdemi ve fesih nedenine göre altı aylık ücret olarak belirlemiştir. Emeklilik primlerinin işçi payının işçinin ücretinden kesildiğini, kanunda emekliliğe hak kazanan işçi için dört aylık tazminat öngören bir hüküm bulunmadığını belirterek emeklilik gerekçesiyle alt sınırın uygulanmasını eşitlik ilkesine aykırı bulmuştur. Bu yaklaşım, 9. Hukuk Dairesi’nin 20.02.2007 tarihli (E. 2006/33626, K. 2007/4743) kararında emekliliği gelmiş ve işletmesel nedenle çıkarılan işçi için tazminatın alt sınır olan dört aydan belirlenmesi yönündeki eski uygulamadan farklıdır.
Dayanak. 4857 s.K. m.21/1; eşitlik ilkesi.
Sizin için anlamı. Emekliliğe hak kazanmış olmanız, işe iade davanızda tazminatın otomatik olarak dört aya düşürülmesi için yeterli bir gerekçe değildir. Mahkeme böyle bir gerekçe kullanırsa bu kararı dayanak gösterebilirsiniz.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. 2007 tarihli karar aynı arşivden: karar metni.
11. Boşta geçen süre ücreti en çok dört ay için, çalışsaydı alacağı tutarlar üzerinden hesaplanır
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi · T. 29.04.2025 · E. 2024/1526 · K. 2025/662 · Sonuç: Kaldırma ve yeniden hüküm
Olay. Kaptan pilot olarak çalışan işçinin sözleşmesi feshedilmiştir. İlk derece mahkemesi feshi geçersiz bulmuş, işe başlatmama tazminatını yedi aylık ücret olarak belirlemiş ve peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının bu tazminattan mahsubuna karar vermiştir.
Bölge adliye mahkemesi ne dedi? Daire, boşta geçen süre ücretinin en çok dört aylık dönem için, işçinin bu sürede çalışmaya devam etseydi alacağı tutarlar esas alınarak hesaplanacağını belirtmiştir. Fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil çalışması ücretleri ile satışa bağlı primler gibi yalnızca fiilî çalışmayla doğan ödemeler hesaba katılmamış; temel ücretin parçası sayılan kıdem ücreti ve uçuş tazminatı ile yemek ücreti dahil edilmiştir. İşe başlatmama tazminatı altı aylık ücret olarak yeniden belirlenmiştir. Kanunun 21. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının işe başlatmama tazminatından değil, boşta geçen süre ücreti ve diğer haklardan mahsup edileceği vurgulanmıştır.
Dayanak. 4857 s.K. m.21/3, m.21/4.
Sizin için anlamı. Boşta geçen süre ücretine temel ücretinizin yanında düzenli olarak ödenen yan haklar da girer; ancak fazla mesai gibi fiilen çalışmaya bağlı ödemeler girmez. İşveren daha önce ödediği kıdem ve ihbar tazminatını mahsup etmek isterse, bunun yalnızca işe başlatılmanız hâlinde ve boşta geçen süre alacağından yapılabileceğini hatırlatın.
Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.
12. İşe başlatılmayan işçi, bu yeni feshe bağlı alacaklar için yeniden arabulucuya başvurmalıdır
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 30.03.2026 · E. 2026/368 · K. 2026/2807 · Sonuç: Bozma — aynı yönde: 9. HD, T. 20.10.2025, E. 2025/7023, K. 2025/8091
Olay. İşe iade kararı kesinleştikten sonra süresinde başvuran işçi işe başlatılmamış ve kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti için dava açmıştır. İşe iade davası sürerken yapılan arabuluculuğun bu alacakları da kapsayıp kapsamadığı tartışılmıştır.
Yargıtay ne dedi? Daire, süresinde başvuran işçinin işe başlatılmamasının yeni bir işveren feshi sayıldığını; bu fesihten doğan kıdem ve ihbar alacaklarının, işe iade sürecindeki arabuluculuk sırasında henüz doğmamış oldukları için o arabuluculuğun konusu olamayacağını, önceki tutanakta bu kalemlerin yazılı olmasının da sonucu değiştirmeyeceğini belirtmiştir. İşçinin bunlar için yeniden arabulucuya başvurması gerekir; aksi hâlde talepler dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Karar oy birliğiyle verilmiş, işçinin bu alacaklara hak kazanıp kazanmadığı hakkında bir değerlendirme içermemektedir. 20.10.2025 tarihli kararda da işe başlatmama sonrası kıdem, ihbar ve izin alacakları için dava şartının gerçekleşmediği belirtilmiş; ayrıca toplu iş sözleşmesinde öngörülen iş güvencesi tazminatının, kesinleşmiş işe iade kararında belirlenen tutarla sınırlı tutulması gerektiği vurgulanmıştır.
Dayanak. 4857 s.K. m.21; 7036 s.K. m.3.
Sizin için anlamı. İşe iadeyi kazandınız ama işveren sizi işe başlatmadıysa, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklar için dava açmadan önce yeniden arabulucuya başvurun. Bu adımı atlamak, yıllar sürmüş bir davanın usulden reddiyle sonuçlanabilir. Kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin kararlar için Kıdem ve İhbar Tazminatı Yargıtay Kararları sayfamıza bakın.
Kaynak: 2026 tarihli karar: Alomaliye. 2025 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Her biri tek ikincil kaynaktan; iki karar aynı ilkeyi doğrulamaktadır.
İşe iadeyi kazandınız ama işe başlatılmadınız mı?
On iş günlük başvuru, yeniden arabuluculuk ve tazminat davası için süreleri birlikte takip edelim: Hukukçular Evi Ankara, 0554 648 37 15.
15 Kararın Özet Tablosu
İşe iade davasına ilişkin kararlar
| Konu | Karar | Sonuç ve ilke |
|---|---|---|
| İşveren vekili | Y. 9. HD, 26.05.2008, E. 2007/35929, K. 2008/12484 | İşyerini yöneten ve işe alıp çıkaran müdür kapsam dışı |
| İstifa | İstanbul BAM 28. HD, 08.02.2024, E. 2023/1007, K. 2024/137 | İrade bozukluğu ispatlanmazsa işe iade yok |
| Yazılı bildirim | Y. 9. HD, 26.05.2004, E. 2004/1424, K. 2004/12595 | Sebep açıkça gösterilmeli; ibraname işe iade hakkını kapsamaz (1475 m.13/B) |
| Yazılı bildirim (güncel) | İzmir BAM 19. HD, 11.09.2023, E. 2023/662, K. 2023/1461 | Bildirimi ispat edemeyen işverenin feshi geçersiz |
| Savunma | Y. 9. HD, 03.05.2018, E. 2017/24792, K. 2018/9808 | Geçerli nedende savunma eksikliği tek başına yetmez |
| Son çare ilkesi | Y. 9. HD, 22.03.2007, E. 2006/36997, K. 2007/8174 | Alternatifler denenmeden fesih geçersiz |
| İşletmesel karar denetimi | Y. 22. HD, 05.04.2012, E. 2011/13690, K. 2012/6442 | Fesih tarihine göre; bilirkişi çelişkisi giderilmeli |
| Fesih günü arabuluculuk | Y. 9. HD, 13.01.2026, E. 2025/9628, K. 2026/87 | Tutanağın iptalini isteyen ispat etmeli (oy çokluğu) |
| On iş günü başvuru | Y. 9. HD, 22.06.2006, E. 2005/38631, K. 2006/18287 | Başvurmayan işçi için ilk fesih geçerli |
| Tazminat ve kıdem | Y. 9. HD, 23.06.2005, E. 2005/18507, K. 2005/22533 | Kıdeme göre 4 ay yetersiz; 8 ay |
| Emeklilik ve tazminat (eski) | Y. 9. HD, 20.02.2007, E. 2006/33626, K. 2007/4743 | Emekliliğe hak kazanmış işçiye alt sınır |
| Emeklilik ve tazminat (yeni) | Y. 22. HD, 18.04.2018, E. 2017/41321, K. 2018/8924 | Emeklilik gerekçesiyle alt sınır eşitliğe aykırı; 6 ay |
| Boşta geçen süre | İstanbul BAM 32. HD, 29.04.2025, E. 2024/1526, K. 2025/662 | En çok 4 ay; fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç |
| Yeniden arabuluculuk | Y. 9. HD, 30.03.2026, E. 2026/368, K. 2026/2807 | İşe başlatmama alacakları için yeni başvuru şart |
| Yeniden arabuluculuk | Y. 9. HD, 20.10.2025, E. 2025/7023, K. 2025/8091 | Aynı yönde |
Bu Kararları Kendi Dosyanızda Nasıl Kullanırsınız?
- Kapsamı kontrol edin. İşyerinde (aynı işkolundaki işyerleri birlikte) 30 veya daha fazla işçi, en az 6 aylık kıdem ve belirsiz süreli sözleşme şartlarını belgeleyin; işveren vekili istisnasına girmediğinizi gösterecek görev tanımınızı saklayın.
- Fesih yazısını inceleyin. Yazılı mı, sebep açık mı, davranış veya verim gerekçesi varsa savunmanız alınmış mı? Eksikler davanızın ilk dayanağıdır.
- Bir ay içinde arabulucuya başvurun. Süre fesih bildiriminin tebliğinden işler; arabuluculuk bürosuna veya adliyeye başvurun.
- Son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açın. Bu süre hak düşürücüdür; dilekçe için işe iade dava dilekçesi örneğimizi kullanabilirsiniz.
- Geçerli nedeni çürütecek delilleri toplayın. Yeni işçi alımları, fazla mesai kayıtları, size önerilmeyen pozisyonlar ve fesihten önceki yazışmalar son çare ilkesi bakımından önemlidir.
- Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde başvurun. İşe dönme iradenizi ispatlanabilir bir yolla bildirin.
- İşe başlatılmazsanız yeniden arabulucuya gidin. Kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklar için dava açmadan önce yeni bir arabuluculuk başvurusu gerekir.
Sık Yapılan Hatalar
- Bir aylık süreyi kaçırmak. Arabuluculuk başvurusu süresinde yapılmazsa işe iade yolu kapanır.
- Kıdem tazminatını aldım, artık bir şey yapamam sanmak. Ödenen tazminat ve ibraname işe iade hakkını ortadan kaldırmaz.
- Fesih günü önünüze konan arabuluculuk tutanağını okumadan imzalamak. Sonradan geçersizliğini ispat etmek zordur.
- Baskıyla istifa dilekçesi imzalayıp sessiz kalmak. İrade bozukluğunu ispat yükü sizdedir; delilleri hemen kayıt altına alın.
- Kararın tebliğinden sonra işverene başvurmamak. On iş günü içinde başvurmazsanız ilk fesih geçerli hâle gelir.
- İşe başlatılmayınca doğrudan dava açmak. Bu aşamada doğan kıdem, ihbar ve izin alacakları için yeniden arabulucuya başvurmak gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
İşe iade davası kimler açabilir?
Otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi açabilir (4857 s.K. m.18/1). İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ile işyerinin bütününü yöneten ve işe alma ile işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri iş güvencesinden yararlanamaz.
İşe iade için süre ne kadar?
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır (4857 s.K. m.20/1; 7036 s.K. m.3).
İşveren fesih sebebini yazmadıysa ne olur?
Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve sebep açık ve kesin biçimde gösterilmelidir (m.19/1). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, sebep gösterilmeyen feshe karşı açılan işe iade davasının kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Savunmam alınmadan çıkarıldım; fesih geçersiz mi?
Davranış veya verim nedeniyle yapılan fesihte savunma alınması zorunludur (m.19/2). Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 03.05.2018 tarihli kararına göre, işveren haklı nedenle derhal fesih yoluna gitmiş ve sebep geçerli nitelikte bulunmuşsa, yalnızca savunma alınmaması feshi geçersiz kılmayabilir.
Kıdem tazminatımı aldım; yine de işe iade davası açabilir miyim?
Evet. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kıdem tazminatının ödendiği bir ibranamenin işe iade ve iş güvencesi haklarını kapsamadığını kabul etmiştir. İşe başlatılırsanız ödenen tazminat boşta geçen süre alacağından mahsup edilir.
Ekonomik kriz gerekçesiyle çıkarıldım; dava açabilir miyim?
Açabilirsiniz. İşveren, işletme kararının gerçekten alındığını, tutarlı uygulandığını ve feshin son çare olduğunu ispat etmek zorundadır. Fazla çalışmanın kaldırılması, kısa çalışma veya başka bir işte çalıştırma gibi alternatifler denenmeden yapılan fesih geçersiz sayılabilir.
İstifa ettim ama baskı altındaydım; işe iade isteyebilir miyim?
İstifa dilekçesinin baskı, korkutma veya hile ile alındığını ispat edebilirseniz isteyebilirsiniz; ispat yükü sizdedir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, bu ispatı yapamayan işçinin davasını reddetmiştir.
İşe başlatmama tazminatı kaç ay olur?
En az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındadır (m.21/1). Miktar kıdeminize ve fesih sebebine göre belirlenir; Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, yalnızca emekliliğe hak kazanmış olmanın alt sınırın uygulanması için yeterli olmadığını kabul etmiştir.
Boşta geçen süre ücreti nedir?
Davanın sürdüğü dönem için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarınızdır (m.21/3). Fazla mesai gibi fiilen çalışmaya bağlı ödemeler bu hesaba girmez.
İşe iade kararından sonra ne yapmalıyım?
Kesinleşen karar size tebliğ edildikten sonra on iş günü içinde işverene başvurarak işe dönmek istediğinizi bildirmelisiniz (m.21/5). İşveren bir ay içinde sizi işe başlatmazsa işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti doğar.
İşe başlatılmadım; hemen dava açabilir miyim?
Hayır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2025 ve 2026 tarihli kararlarına göre işe başlatmama yeni bir fesih sayılır ve buna bağlı kıdem, ihbar ve izin alacakları için yeniden arabulucuya başvurmak gerekir; aksi hâlde talepler usulden reddedilir.
Fesih günü işyerinde arabuluculuk tutanağı imzaladım; geçersiz sayılır mı?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 13.01.2026 tarihli kararında çoğunluk, tutanağın geçersizliğini iddia edenin bunu ispat etmesi gerektiğini belirtmiştir; karşı oy ise fesihle aynı gün yapılan bu tür görüşmelerin arabuluculuğun amacına aykırı olduğunu savunmuştur. Delil durumunuza göre değerlendirme yapılmalıdır.
İçtihatlar ve işe iade kümesindeki diğer sayfalar:
İçtihatlar: Konu Konu Yargıtay Kararları · İş Hukuku Rehberi · Kıdem ve İhbar Tazminatı Yargıtay Kararları · İşe iade ve zorunlu arabuluculuk · İş güvencesi kimi korur? · İşe iade dava dilekçesi · İşe iade hesaplama aracı · Haklı nedenle fesih · Fazla Mesai Yargıtay Kararları
Kaynaklar ve doğrulama. Karar metinleri; Çalışma ve Toplum Dergisi’nin karar arşivi, Kazancı, Hukuki Haber ve Alomaliye’den aktarılmıştır. Kanun hükümleri için Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır. Kararlar özetlenirken metinlerin kendi ifadeleri yerine sade bir anlatım tercih edilmiştir; dilekçede kullanmadan önce tam metne Yargıtay Karar Arama veya UYAP Emsal Karar sisteminden ulaşmanızı öneririz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanızda sonuç, delillere ve olayın bütün koşullarına göre değişir.