30 Ekim 2026

İşe İade Davası Yargıtay Kararları (2026): İş Kanunu m.18-21, Geçerli Neden, Arabuluculuk ve İşe Başlatmama Tazminatı Üzerine 15 Karar

İşe iade davası, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ila 21. maddelerindeki iş güvencesine dayanır: otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçinin sözleşmesi ancak geçerli bir sebeple, yazılı bildirimle ve sebep açıkça gösterilerek feshedilebilir. İşçi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açar; feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Fesih geçersiz bulunur ve işçinin başvurusuna rağmen işveren onu bir ay içinde işe başlatmazsa dört ila sekiz aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ve en çok dört aylık boşta geçen süre ücreti öder. Bu sayfada; iş güvencesinin kapsamı, fesih usulü, geçerli neden, arabuluculuk ve işe iadenin sonuçları başlıkları altında Yargıtay ve bölge adliye mahkemelerinin 15 kararını kanun maddeleriyle birlikte sade bir dille topladık.

Güncel durum (30 Ekim 2026). İş güvencesine ilişkin 4857 sayılı Kanun’un 18-21. maddeleri ve işe iade davalarında arabuluculuğu dava şartı yapan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi yürürlüktedir. 2026 tarihli Yargıtay kararları, işe başlatmama üzerine doğan alacaklar için yeniden arabuluculuğa gidilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Dürüst bir not. Kararları, karar metnini yayımlayan ikincil kaynaklardan (ağırlıkla Çalışma ve Toplum Dergisi’nin karar arşivi, Kazancı, Hukuki Haber ve Alomaliye) aktardık; resmî karar arama sisteminden ayrıca teyit edemedik. Her kararın altında kaynağını yazdık. Bazı ilkeler 2004-2008 tarihli kararlarla şekillenmiştir; bu kararları, dayandıkları kanun hükümleri aynen yürürlükte olduğu için aktarıyoruz. Kararlarda kişi adı yer almaz; bu sayfada büromuzun takip ettiği dosyalara ait karar bulunmamaktadır. Her kararın özetinin altında, kaynağında yayımlanan tam metnini açılır bir kutuda da veriyoruz. Bu sayfada 11 kararın tam metni yer alıyor; ücretsiz tam metnine ulaşamadığımız 1 karar için resmî karar arama sistemini gösteriyoruz.

İşten mi çıkarıldınız? Bir aylık süre işliyor

Arabuluculuk başvurusu, işe iade davası ve işe başlatmama tazminatı için Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

İçindekiler

Kanun Ne Diyor? İş Kanunu m.18-21

İşe iade davasında her şey kanunun dört maddesinde düzenlenen sıraya göre ilerler. 18. madde kimin korunduğunu ve hangi sebeplerin geçerli sayılacağını; 19. madde feshin nasıl yapılacağını; 20. madde arabuluculuk, dava süresi ve ispat yükünü; 21. madde ise feshin geçersiz bulunmasının sonuçlarını belirler. Aşağıdaki kararların her biri bu maddelerden birinin uygulamasıdır.

İşe iadede uygulanan hükümler

HükümNe düzenler?Kararlardaki karşılığı
4857 s.K. m.18/130 veya daha fazla işçi, en az 6 aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşme; işçinin yeterliliği, davranışı veya işletme gereklerinden kaynaklanan geçerli sebepKapsam ve geçerli neden kararları
4857 s.K. m.18/3Geçerli sebep sayılmayan hâller (sendika üyeliği, şikâyet hakkını kullanma, cinsiyet, hamilelik, hastalıkta kanuni süre içindeki devamsızlık vb.)Feshin gerçek sebebinin araştırılması
4857 s.K. m.18/sonİşletmenin bütününü yöneten işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü yöneten ve işe alma ile işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili iş güvencesinden yararlanamazİşveren vekili kararı
4857 s.K. m.19Fesih bildirimi yazılı yapılır, sebep açık ve kesin gösterilir; davranış veya verim nedeniyle fesihte işçinin savunması alınırYazılı bildirim ve savunma kararları
4857 s.K. m.20; 7036 s.K. m.3Tebliğden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru; anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava; ispat yükü işverendeArabuluculuk kararları
4857 s.K. m.21İşe başlatmama tazminatı 4-8 aylık ücret; boşta geçen süre için en çok 4 aylık ücret ve diğer haklar; kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde başvuru; işverenin bir ay içinde işe başlatmasıSonuçlara ilişkin kararlar

Konunun ayrıntısı için İşe İade Davası ve İş Güvencesi, şartların tek tek incelemesi için iş güvencesi şartları yazımıza, tazminat hesabı için işe iade hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.

İş Güvencesinin Kapsamı

İş güvencesi her çalışanı korumaz. Kanun, şirketi veya işyerini yöneten ve işe alıp çıkarma yetkisi bulunan işveren vekillerini kapsam dışında bırakır; sözleşmeyi kendi iradesiyle sona erdiren işçi de feshin geçersizliğini ileri süremez.

1. İşyerini yöneten ve işe alıp çıkarma yetkisi bulunan müdür iş güvencesinden yararlanamaz

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 26.05.2008 · E. 2007/35929 · K. 2008/12484 · Sonuç: Kabul kararı hatalı bulundu

Olay. Davacı, şirketin bir ilde bulunan işyerinde depo ve lojistik müdürü olarak çalışmıştır. Görev tanımına göre doğrudan genel müdüre bağlıdır ve bölüm şefleri dışındaki işçileri işe alma ve işten çıkarma yetkisine sahiptir. İlk derece mahkemesi işe iade talebini kabul etmiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, davacının işyerinin bütününü yönettiğini ve işe alma ile işten çıkarma yetkisinin de bulunduğunu belirterek işveren vekili sayıldığını, bu nedenle iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacağını kabul etmiş ve davayı kabul eden kararı hatalı bulmuştur. Yalnızca işyerini yönetmek yetmez; bu yetkiyle birlikte işe alma ve çıkarma yetkisinin de bulunması gerekir.

Dayanak. 4857 s.K. m.18/son.

Sizin için anlamı. Unvanınızda “müdür” yazması sizi tek başına iş güvencesinin dışına çıkarmaz. Görev tanımınızı, imza yetkilerinizi ve gerçekte işe alım kararlarını kimin verdiğini gösteren belgeler belirleyicidir; işveren bu istisnaya dayanıyorsa ispat ona düşer.

Kararın tam metni

Bu kararın tam metnine ücretsiz erişilebilen bir kaynakta ulaşamadık. Künyedeki bilgilerle Yargıtay Karar Arama veya UYAP Emsal Karar sisteminden ulaşabilirsiniz.

Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber; tek ikincil kaynak. Kaynak metinde kararın bozma ile mi sonuçlandığı açıkça yazılmamıştır.

2. İmzalı istifa dilekçesi veren işçi, iradesinin sakatlandığını ispat edemezse işe iade isteyemez

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi · T. 08.02.2024 · E. 2023/1007 · K. 2024/137 · Sonuç: Kaldırma ve davanın reddi

Olay. İşçi, işverence işten çıkarıldığını ve istifaya zorlandığını ileri sürerek işe iade davası açmıştır. İlk derece mahkemesi, işverenin ödediği kıdem ve ihbar tazminatının istifa savunmasıyla çeliştiğini, feshin işverence yapıldığını ve yazılı, gerekçeli bir fesih bildirimi bulunmadığını belirterek davayı kabul etmiştir. Dosyada işçinin el yazısıyla yazıp imzaladığı, imzası inkâr edilmeyen bir istifa dilekçesi vardır; istifa tarihinde işçi hakkında usulsüz satış iddiasıyla yürüyen bir disiplin soruşturması bulunmaktadır.

Bölge adliye mahkemesi ne dedi? Daire, sözleşmeyi imzalı bir istifa dilekçesiyle kendi iradesiyle sona erdiren işçinin işe iade davası açamayacağını; istifanın baskı, korkutma veya hile ile alındığını ispat yükünün işçide olduğunu ve bu ispatın yapılamadığını belirterek ilk derece kararını kaldırmış ve davayı reddetmiştir. İşverenin kıdem ve ihbar tazminatını iyi niyetle ödemiş olması da bu sonucu değiştirmemiştir. Karar kesindir.

Dayanak. 4857 s.K. m.18, m.20; 6098 s. TBK m.30 vd. (irade bozuklukları).

Sizin için anlamı. Baskı altında istifa dilekçesi imzaladıysanız, aynı gün ya da hemen sonra noter ihtarnamesiyle veya yazılı bir bildirimle iradenizin sakatlandığını belirtin; tanık ve mesaj gibi delilleri kaybetmeyin. Ayrıntı için istifa dilekçesinde iradeyi sakatlayan hâller yazımıza bakın.

Kararın tam metni

Mahkeme kararı “davalı vekili” tarafından istinaf edilmekle; görev, yetki, kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 353. maddesi gereğince dosyanın “Esas Yönünden İncelenmesi” sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 4.12.2019-30.3.2022 tarihleri arasında çalıştığını, arabuluculuk aşamasında anlaşamadıklarını, işe iade davasını engellemek ve tazminatları ödememek için mobbing, tehdit, baskı ile istifaya zorlandığını, takım lideri olmaya hak kazandığını, davacıya ibraname imzalatıldığını, ibranamede ödendiği belirtilen kıdem, ihbar, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, işvereni tazminatları derhal ödeyeceği sözü ile baskı, tehdit ve mobbing gibi baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi alındığını, ortada gerçek bir istifa iradesinin olmadığını, feshin işverence gerçekleştirildiğini, davacının işe iadesine, boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatlarına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş akdini istifa ile sonlandırdığını, mobbing iddialarının gerçeği yansıtmadığını, istifadan önce davacının görevini kötüye kullanması (kendi adına usulsüz satış) nedeniyle disiplin soruşturması altında olduğunu, disiplin soruşturması sonucunda feshedileceğini öngören davacının kötüniyetli olarak istifa dilekçesi verdiğini, baskı, tehdit ve mobbingin hayal ürünü olduğunu, davacının vergi muafiyetinden yararlanmak amacıyla 2 adet usulsüz satış gerçekleştirdiğini, davacının 26.3.2022’de savunmasının alındığını, davacının istifasından birkaç ay sonra LETGO adlı siteden Playstation 5 ürünü satışa çıkardığını, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

“Dava, işçinin iş aktinin geçersiz ve haksız sebeple feshedilmesi nedeniyle işe iade, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı talebinden ibarettir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı ile davalı arasında imzalanan iş aktinin geçerli ve haklı nedenle feshedilip feshedilmediği noktasında toplanmaktadır.

Davacı tanıkları … ile davalı tanıkları … ve …’ün Mahkemece yeminli ifadeleri alınmıştır.

Dosya, davacının alacaklarının tespiti için hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 16/01/2023 tarihli rapor ile;20.016,00 TL brüt işe başlatmama tazminatı ile 28.816,00 TL. brüt boşta geçen süre ücreti alacağının belirlendiği anlaşılmış, dosya içeriğine uygun olup, hukuki ve teknik verileri içermekte olan ve denetime elverişli bulunan iş bu rapor hükme esas alınmıştır.

Taraf vekilleri bu bilirkişi raporuna itiraz etmiş ise de; itirazlar soyut ve dayanaksız olduğundan, ayrıca bilirkişi raporunun da ayrıntılı ve gerekçeli olması, dosya kapsamına, dosyadaki belgelere de uygun düşmesi karşısında bu itirazlara Mahkememizce itibar edilmemiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun bu davada uygulanması gereken maddeleri 18, 19,20,21 dir.

Yargıtayın 9. ve 22.Hukuk Daireleri’nin içtihatları 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4,5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddelerinde belirtilen iş güvencesi hükümlerinin amacı, işverenin iş sözleşmesini meşru ve makul görülebilecek bir neden olmaksızın keyfi olarak sona erdirmesinin engellenmesi, dolayısıyla iş ilişkilerinde sürekliliğin sağlanmasıdır. Sözü edilen düzenlemeler, işverene emredici kurallarla bir takım yükümlülükler getirmekle birlikte, işçinin de yasanın bu korumasından yararlanması için dürüstlük kurallarına uygun davranması gerekir. Başka bir anlatımla iş ilişkisinde sürekliliğin sağlanması noktasında işçi de iyi niyet kurallarına uygun olarak kendisinden beklenen davranışları ortaya koymalıdır. Bu nedenle, işe iade davasında hedef işe başlatılma olmalıdır. İşçi işverenin işe başlamasına yönelik davetine riayet etmek zorundadır. Aksi halde işverenin yapmış olduğu fesih geçerli hale gelir.

İşe iade davası açılabilmenin şartları 4857 sayılı kanunun 18.maddesinde düzenlenmiştir. Bu şartlar; davalı işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdemi olması, işçi ile işveren arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunması ve bu sözleşmenin işveren tarafından geçerli bir sebebe dayanmadan fesh edilmesi ve davacının iş veren vekili olmamasıdır.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması gerekir. SGK kayıtları itibarı ile ayrıca davalı tarafça da kabul edildiği üzere davacının 01.03.2002-02.03.2022tarihleri arasında yani 6 aydan fazla süredir davalı şirket nezdinde belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştığı sübuta ermiş bulunmaktadır ki taraflar arasında bu noktada da herhangi bir çekişme bulunmamaktadır. Davacı, davalı tarafından 02.03.2022tarihinde işten çıkartılmış olup, davacının 28/04/2022 tarihinde arabulucuya başvurmuş ve son tutanağın 24/05/2022 tarihinde düzenlenmesinden sonra davanın 01/06/2022 tarihinde açılmış olması karşısında hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğu, ayrıca davacının işveren vekili de olmadığı anlaşılmıştır.

Yine davalı nezdinde aynı iş kolunda iş sözleşmesinin feshi tarihi itibariyle 30 işçiden fazlasının bulunduğu hususunda taraflar arasında herhangi bir çekişme bulunmamaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 19. maddesinin 1. fıkrasına göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmamışsa veya fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmemişse aynı Kanun’un 21/1. maddesi gereğince geçerli sebep gösterilmediği kabul edilir.

Yazılı şekil, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18’inci maddesi uyarınca yapılacak fesihler için geçerlilik şartı olarak aranmaktadır. Madde uyarınca, işveren fesih bildirimini yazılı yapmak zorunda olduğu gibi fesih sebeplerini de yazılı olarak göstermek zorundadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunu kanıtlayacaktır. İşverenin, dayandığı fesih sebebinin geçerli (veya haklı) olduğunu uygun delillerle inandırıcı bir biçimde ortaya koyması, kanıt yükünü yerine getirmiş sayılması bakımından yeterlidir.

Kanun maddesinde belirtildiği üzere davacının işe iade davası açılabilmesi için feshin işveren tarafından yapılması gerekmektedir. İşçi tarafından yapılan fesihlerde iş güvencesinin uygulanma imkânı bulunmamaktadır. Dosyaya istifa dilekçesi sunulması halinde, istifa dilekçesinin davacıya ait olup olmadığı belirlenmelidir. Genel olarak uygulamada imzanın kendisine ait olmadığı ya da irade fesadı adı altında verildiği şeklinde savunmalar yapılmaktadır. Dosyamızda işçi tarafından imzalı istifa dilekçesi mevcuttur. İmzaya itiraz edilmemektedir. İrade fesadına yönelik iddialar mevcuttur. Bu durumda davacının, öncelikle işçinin iradesinin fesada uğratılarak istifa dilekçesinin imzalattırıldığını ispatlaması gerekmektedir. Davacı tanığı beyanında davacının zorla istifa ettirildiğini, mağaza müdürü ile konuştuktan sonra istifa edeceğini söylediğini belirtmiştir. Davacı her ne kadar başka bir firmanın çalışanı olsa da, aynı mağazada çalıştıklarından beyanları görgüye dayalıdır. Yine davalı tanığı …, davacının istifa edeceğine dair duyumunun olmadığını belirtmiştir. Bu nedenle davacının istifa ederken iradesinin fesada uğratıldığı anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ekinde dosyaya 01.04.2022 tarihli ibraname sunulmuştur. Taraflar arasında imzalı ibranamede özetle “kıdem ve ihbar tazminatı alacağımın işveren tarafından yatırılmış olduğu belirtilmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesinde davacının istifa ederek işinden ayrıldığını belirtmiştir. İstifa eden işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmayacağı açıktır. Ancak istifa ederek ayrılan davacıya kıdem ve ihbar tazminatlarının ödeneceğini belirtilen ibraname, cevap dilekçesi ile çelişmektedir. Bu hususa ilişkin emsal Yargıtay 9. Hukuk dairesi ilamında “dosya içeriğine göre, davacı tarafından imzalanan tarihsiz ibranamede, davacıya ihbar tazminatı ödemesinin yapıldığının belirtildiği, bu durumda ibraname ile istifa savunmasının çeliştiği, anlaşılmaktadır. İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedildiği açıktır.” denilmiştir. Dava konusu olayda da cevap dilekçesinde istifa olgusu ile davalı tarafça imzalı ibraname kendi içinde çelişmektedir. Bu durumda feshin işveren tarafından geçersiz yapıldığı anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesinde özetle “işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır” denilmektedir. Dava konusu fesih irade fesadı ile işçinin istifası olarak gösterilmiştir, Ancak yukarıda belirtilen Yargıtay içtihadı doğrultusunda feshin işverence yapıldığı mahkememizce kabul edildiğinden davalı işverence yapılmış yazılı bir fesih bildirimi yapılmamıştır. Bu nedenlerle davalı şirket tarafından yapılan fesih işlemi 4857 sy. kanunun 21/1.maddesi ve istikrar kazanmış Yargıtay içtihatları gereği geçersiz fesih olarak kabul edilmesi gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Davacı işçinin davalı iş yerinde 4.12.2019-30.3.2022 tarihleri arasında belirsiz süreli hizmet aktiyle, dava tarihi itibariyle 5.004,00 TL. çıplak brüt, 7.204,00 TL. giydirilmiş brüt ücretle çalıştığı, davacının iş güvencesi kapsamında olduğu, davalı iş verence iş akdinin feshedildiği, davalı işveren, davacının işten çıkartılmasına ilişkin fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek suretiyle yazılı bir fesih bildirimini davacıya tebliğ etmemiştir. Davalı tarafından davacıya yapılmış yazılı bir fesih bildirimi yoktur. Bu nedenle davalı şirket tarafından yapılan fesih işlemi 4857 sy. kanunun 21/1.maddesi ve istikrar kazanmış Yargıtay içtihatları gereği geçersiz fesih olarak kabul edilmesi gerekmiştir. Ayrıca davalı işverenin fesih sebebi olarak belirttiği nedenleri 4857 Sayılı Kanunun 20.maddesi gereğince. ispatlamakla yükümlü olduğu,ancak davalı işverence fesih gerekçesini ispatlar mahiyette hiçbir delilin dosyaya sunulmadığı, bu sebeple davalı işveren tarafından iş aktinin feshinin geçerli bir nedene dayandığının ispat edilemediği, tüm bu hususlar dikkate alındığında iş aktinin feshinin geçerli bir nedene dayanmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda davalı şirketin, iş güvencesi kapsamında bulunan davacı işçinin iş sözleşmesini feshinin geçersiz ve haksız olması nedeniyle işe iadeye ilişkin şartların gerçekleştiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplandığı üzere davacının 4 aylık brüt ücret tutarındaki 20.016,00 TL. İşe başlatmama tazminatı ile 28.816,00 TL.brüt boşta geçen süre ücret alacağının bulunduğu hususunda Mahkememizde vicdani kanaat oluştuğundan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile;

a-Davalı işverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının İŞE İADESİNE,

b-Davacının kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içerisinde işe başlamak üzere işverene başvurması sonucu işverence işe başlatılmaması halinde davacının kıdemi ve fesih sebebi göz önünde bulundurularak takdiren 4 aylık brüt ücret tutarındaki 20.016,00 TL. tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,

c-Davacı işçinin işe iade için 10 günlük yasal süre içinde işverene başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşeceği tarihe kadar gerçekleşenen çok 4 aylık ücretinin ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin ve miktarının brüt 28.816,00 TL. olduğunun TESPİTİNE,

d-Fesih sırasında davacıya kıdem ve ihbar tazminatı ödenmiş ise bu alacaklardan mahsubuna,

2-Davacı tarafından sarf edilen posta ve harç masrafı toplamından oluşan 1.285,40 TL yargılama giderleri ile avukatlık asgari ücret tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesi ve talep halinde yatıranlara iadesine,

4-Arabulucu ücreti olarak ödenen 800,00 TL’nin kararın kesinleşmesi halinde davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Alınması gereken 179,90 TL harctan peşin alınan 80,70 TL’nin maktu karar harcı olarak mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. “

IV. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri:

YEREL MAHKEMENİN MÜVEKKİL ŞİRKET TARAFINDAN USULÜNE UYGUN ŞEKİLDE FESİH YAPILMADIĞI TESPİTLERİ YERİNDE DEĞİLDİR. DAVACI YAN, MÜVEKKİL ŞİRKET’İN FESİH İRADESİNİ KULLANMASINA OLANAK TANIMADAN İŞ AKDİNİ İSTİFA İLE SONA ERDİRMİŞTİR.

Yerel Mahkeme tarafından dosyada ibraname bulunduğu ve bunun istifa iradesi ile çeliştiği tespitlerinden hareketle Davacının iş akdinin Müvekkil Şirket tarafından feshedildiğine ve fesih işleminin usule uygun yapılmadığına karar verilmiştir. Ancak Yerel Mahkemenin bu tespitleri tamamıyla hatalı olup hiçbir şekilde kabul etme imkanımız bulunmamaktadır.

Davacı, 29.03.2022 tarihinde, iş akdini el yazısı ile yazdığı ve ıslak imzasını içerir istifa dilekçesi ile kayıtsız şartsız bir biçimde sona erdirmiştir. Davacı yan el yazılı ve imzalı istifa dilekçesinde “…04.12.2019 tarihi itibariyle başlamış olduğum Satış Danışmanlığı görevimden 30.03.2022 itibariyle ayrılıyorum. İstifamın kabulünü ve gereğinin yapılmasını talep ederim.” ifadeleriyle açıkça beyan etmiştir. Kaldı ki Davacı yan da dosya kapsamındaki bütün beyanları ile iş akdini istifa etmek suretiyle sona erdirdiğini kabul ve ikrar etmektedir. Davacının bizzat kendi ikrarı bulunmasına rağmen Yerel Mahkeme tarafından Davacının iş akdini istifa ile sona erdirmediği tespitinde bulunmak açıkça hatalıdır.

YEREL MAHKEMENİN TESPİTLERİNİN AKSİNE; DAVACI İŞ AKDİNİN MÜVEKKİL ŞİRKET TARAFINDAN HAKLI NEDENLE FESHEDİLMESİNE ENGEL OLMAK VE MÜVEKKİL ŞİRKET’TEN HAKSIZ ŞEKİLDE TAZMİNAT TALEP EDEBİLMEK ADINA İŞ AKDİNİ İSTİFA İLE SONA ERDİRMİŞTİR.

Davacı’nın iş akdini kendi hür iradesiyle sona erdirmiş olduğu dosyaya sunmuş olduğumuz ıslak imzalı istifa dilekçesiyle ortadadır. Davacı vekili, dava dilekçesinde istifa dilekçesinin adeta önüne konulan bir kağıdı zorla imzalatmak suretiyle alındığını ve Davacı’nın gerçek iradesini yansıtmadığını ortaya atmıştır. Davacının istifa ettiğine dair açık ikrarına rağmen Yerel Mahkemene ise Davacının iş akdinin Müvekkil Şirket tarafından geçerlilik şartlarına uyulmadan feshedildiğine dair tespitlerde bulunmuştur. Ancak tarafımızca ne bu tespitlerin ne de Davacının iddialarının kabulü mümkün değildir.

Davacının istifa etmesinden önceki süreçte, Müvekkil Şirket tarafından görevini kötüye kullanması (kendi adına usulsüz ürün satışı) eylemleri sebebiyle Davacı hakkında disiplin soruşturması yürütülmekte idi. Davacı soruşturmanın sonucunda iş akdinin feshedileceğini öngörerek; asılsız iddialar öne sürerek ve Müvekkil Şirket’ten haksız şekilde taleplerde bulunabilmek için iş akdini maksatlı ve kötü niyetli bir şekilde istifa ile sonlandırmıştır. Bu noktada Yerel Mahkemenin iş akdinin feshine dair sürece ilişkin tespitlerinin ne derece hatalı olduğu ortadadır.

06.03.2022 tarihinde İstanbul Özdilekpark mağazasının … isimli personeli akşam iş çıkışında mağazadan Robocock marka süpürge ile çıkmak istemiş, fakat güvenlik personeli fatura kontrolünde Azerbaycan Başkonsolosluğu adına fatura kesildiğini görerek ürünün çıkışına izin vermemiş ve durumu mağaza yönetimine iletmiştir. Konunun detaylı araştırılması üzerine kamera kayıtları kontrol edildiğinde faturanın ilk olarak Davacı … adına personel belgesi olarak düzenlendiği, fakat ödeme yapılacak olan kredi kartı aynı kişiye ait olmadığı için … isimli personelin belgeyi Azerbaycan Konsolosluğu adına değiştirdiği ve süpürgenin altına koyduğu, daha sonra …’ın görüntülerde annesi olduğu bilinen bir kadın ile babası …’a ait kredi kartı ile, bir kısmını da nakit alarak ödeme işlemini yaptığı tespit edilmiştir. Konuya ilişkin mağaza güvenlik amiri, mağaza müdürü ve idari işler takım lideri tarafından tutanaklar da dosyada mübrezdir.

Bu usulsüz işlemlerin ortaya çıkmasının akabinde Müvekkil Şirket tarafından olayın aslını ve gerçek sorumluları tespit edebilmek içi kapsamlı bir soruşturma başlatılmıştır. Soruşturma sonucunda Davacı …’nın tıpkı bunun gibi 2 adet daha usulsüz satış gerçekleştirdiği, FATURAYI VERGİ MUAFİYETİNDEN FAYDALANMAK SURETİYLE AZERBAYCAN KONSOLOSLUĞU ADINA KESTİRDİĞİ VE ÖDEMEYİ BABASININ KREDİ KARTINDAN VE BANKA HESABINDAN HAVALE YAPARAK YAPTIĞI ortaya çıkmıştır.

Davacıdan bu konuya ilişkin savunma talep edilmiş ve Davacı savunmasında ürünlerin ücretini babasının ödediğini kabul etmekle birlikte ürünleri kendine almadığını iddia etmiştir. Ancak Davacının parasını babasının kredi kartıyla bizzat kendisinin ödemiş olduğu göz önüne alındığında ürünleri kendisine almadığına dair tespitlerinin gerçeklikten ne derece uzak olduğu ortadadır.

30.03.2022 tarihinde Disiplin Kurulu toplanarak Davacının usulsüz satış işlemleri görüşülecek iken Davacı bu konudan haberdar olmuş, iş akdinin haklı nedenle sonlandırılacağını öngörerek ve 29.03.2022 tarihinde kötü niyetli bir şekilde kendisi istifa ederek işten ayrılmıştır.

Bu olaydan birkaç ay sonra, hatta işbu davanın konusunu teşkil eden arabuluculuk süreci sürmekteyken Davacı’nın www.letgo.com adlı elektronik pazar yerinden “Playstation 5 2 yıl tr garanti sıfır faturalı” açıklamasıyla ürün satışa çıkardığı anlaşılmıştır. Bu durum gerek dosya kapsamında sunmuş olduğumuz ekran görüntüleriyle gerekse de Letgo tarafından verilmiş müzekkere cevapları ile de sabittir. Böylelikle davacının al-satçılık (karaborsacılık) yaptığı açıkça tespit edilmiştir. Kaldı ki ürünleri sonradan satışa çıkarmamış olsa dahi yine bu şekilde vergiden muaf görünümlü indirimli satışlar tertip ederek kendisine ürün alması usulsüz olup, bunun birden fazla kez yapılması işlemlerin bilgisizlikten değil KASTEN yapıldığını göstermektedir.

YEREL MAHKEME TARAFINDAN TÜM KARARA DAYANAK YAPILMIŞ BİR EVRAKA İLİŞKİN GEREKLİ BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ VE DEĞERLENDİRME YAPILMADAN KARAR VERİLMİŞ OLMASI AÇIKÇA HATALIDIR.

Yerel Mahkeme tarafından Davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu, tek sayfa, Müvekkil Şirket adına kim tarafından ne şekilde imzalandığı dahi belirsiz olan bir evraka dayanarak tümden davanın kabulüne karar verilmesi açıkça eksik ve hatalı inceleme içermektedir. Yerel Mahkemenin işbu evrakın gerçekliğini ve geçerliliğini tespit etmek için evrak aslını talep etmesi, Davacı tarafından sunulması gereken evrak aslı üzerinde imza incelemesi yaptırmak için dosyayı grafoloji konusunda uzman bilirkişiye tevdi etmesi gerekirken; evraka ilişkin hiçbir incelemede bulunmadan karar kurmuş olması açıkça hatalıdır. İşbu sebeple Sayın Dairenizce eksik incelemeye dayalı bu kararın ortadan kaldırılmasını ve dosya kapsamındaki her türlü vakıanın etkin bir şekilde değerlendirildiği yeni bir yargılama yapılmasını talep ederiz.

YEREL MAHKEME TARAFINDAN FARAZİ TANIK BEYANLARINA DAYANILARAK TANZİM EDİLMİŞ VE HÜKÜM KURMAYA ELVERİŞLİ OLMAYAN BİLİRKİŞİ RAPORUNA DAYANARAK KARAR VERİLMİŞ OLMASI HATALIDIR.

Bilirkişi tarafından oluşturulan raporda raporda Davacının maaşı ve giydirilmiş brüt ücreti tespit edilirken tanık beyanları ve genel geçer rakamlar esas alınmıştır. Ancak dosya kapsamında sunmuş olduğumuz maaş bordroları dikkate alınmamıştır. Dosyada mübrez maaş bordroları uyarınca yeniden rapor tanzim edilmesi gerekirken Davanın kabulüne karar verilmesi açıkça hatalıdır.

Bütün açıklananlar ışığında; Davacının işe iade talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğu ile açıktır. Bu bağlamda Sayın Dairenizden Yerel Mahkemenin verdiği hukuka aykırı kabul kararının kaldırılarak haksız davanın tümden reddedilmesini talep ederiz.

V. UYUŞMAZLIK KONUSU HUSUSLAR

İstinaf yoluna başvuran davalı yönünden anlaşmazlık konusu hususlar:

Davacının iş akdinin istifa ile sona erip ermediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

VI. DELİLLER

SGK kayıtları, işyeri kayıtları, tanık anlatımları, bilirkişi raporu

VII. DEĞERLENDİRME, GEREKÇE VE HUKUKİ SEBEP

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. maddesine göre istinaf incelemesi, istinaf talep edenin sıfatı da gözetilerek istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine aykırılık hususlarıyla sınırlı ve HMK 356/1. maddesi gereği incelemenin duruşmalı yapılmasını gerektiren bir husus görülmemekle duruşmasız olarak yapılmıştır.

Dava, işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan feshin geçersizliği ile işe iade davasıdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet cetveline göre davacının 04/12/2019-30/03/2022 tarihleri arasında 1143049 işyeri sicil numaralı davalıya ait işyerinden hizmet bildiriminin yapıldığı anlaşılmıştır.

İşveren tarafından SGK’ya verilen 30/03/2022 tarihli işten ayrılış bildirgesinde davacının işten ayrılış nedeni Kod:03-(Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi- istifa) olarak bildirilmiştir.

Dosya kapsamından; davacının, belirsiz süreli hizmet akdi ile davalı işyerinde çalıştığı, kıdeminin 6 aydan fazla olduğu ve işveren vekilliği sıfatının bulunmadığı, davalı işyerinde çalışan işçi sayısının 30’dan fazla olduğu, davacının iş akdinin 29/03/2022 tarihinde feshedildiği, fesihten itibaren 1 aylık hak düşürücü süre içinde 28/04/2022 tarihinde arabulucuya başvuru yapıldığı, tarafların katıldıkları arabuluculuk faaliyetinin anlaşmama ile sonuçlandığı, yine arabuluculuk son tutanak düzenleme tarihi olan 24/05/2022 tarihinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü içinde 01/06/2022 tarihinde süresinde dava açıldığı tespit edildiğinden, davanın 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18, 19, 20 ve 21. maddeleri ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3/1 maddesinde öngörülen dava şartlarını taşıdığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında davalı işveren tarafından yapılan feshin geçerli(haklı) nedenle olup olmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3/1 maddesine göre; “Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18/1 maddesine göre; “Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/2 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz.”

4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesine göre;

“İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.

Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25 inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır”

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli (haklı) nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren fesih sebebi ile bağlıdır, fesih sebebi sonradan değiştirilemeyeceği gibi ayrıca işe iade davasında yeni fesih sebepleri ileri sürülemez.

İşverenin geçerli nedenle feshi 4857 sayılı İş Kanununun 18.maddesinde düzenlenmişken, işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı İş Kanunu’nun 25.maddesinde düzenlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. maddesinin birinci fıkrasına göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmamışsa veya fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmemişse aynı Kanununun 21.maddesi gereğince geçerli sebep gösterilmediği kabul edilir.

İş Kanununun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlığını taşıyan 25.maddesinin son fıkrasına göre işverenin haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini feshettiği durumda fesih bildiriminin yazılı yapılması koşulu aranmaz.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

Davacının iş sözleşmesi davacı tarafından davalı işverene hitaben yazılmış29/03/2022 tarihli, el yazılı ve imzalı; “04.12.29 tarihi itibariyle başlamış olduğum Satış Danışmanlığı görevinden 30.03.2022 itibariyle ayrılıyorum. İstifanın kabulünü ve gereğinin yapılması arz ederim.” şeklindeki dilekçe ile sona erdiği anlaşılmaktadır.

Davacı mobbing, tehdit, baskı ile istifaya zorlandığını iddia etmekte, davacı tanığı … da bu beyanı doğrulamakta ise de tanık davalı işyeri çalışanı olmayıp, ayrıca görgüye dayalı bilgisinin olmadığı, davacıdan duyduğunu aktardığı anlaşılmakla tanık beyanına itibar etme imkanı da bulunmamaktadır. Hal böyle olunca davacının söz konusu istifa dilekçesini baskı altında imzaladığının kabulüne imkan bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacı işçi, söz konusu istifa dilekçesi bakımından iradesinin fesada uğratıldığını ve davalı tarafından kandırılmış olduğunu usulünce kanıtlamış değildir. İstifa tarihinde davacı hakkında bir disiplin soruşturması devam etmektedir. Davacının istifa etmesini gerektirecek bir neden de bulunmaktadır. İşverenin iyi niyet göstererek kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi sonuca etkili değildir. Gerçekten de iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı nedenle feshini gerektirecek bir neden çıktığında işçinin sicilinin bozulmaması amacıyla istifa etmesi çalışma hayatına uygun düşmektedir. Dosya içinde yer alan davacının imzasını içeren el yazılı istifa dilekçesi ile iş sözleşmesini davacının sona erdirdiği, iş akdini fesheden işçinin işe iade davası açamayacağı anlaşıldığından, davanın reddi yerine yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

HMK’nın 353/1-b,2 maddesinde; “Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle HMK’nin 353/1-b,2 maddesi gereğince, delillerin toplanmış olmasına göre karardaki hata ve eksikliklerin yerel mahkemesine gönderilmeksizin dosya üzerinden ve yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda Dairemizce düzeltilebileceği sonucuna varılarak, davalı vekilinin başvurusunun açıklanan yönden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak “YENİDEN HÜKÜM” kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM :

A-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

B-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b,2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

C-DAVANIN REDDİNE;

1-)Harçlar Kanunu ve Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından, davacıdan alınan 80,70-TL peşin karar ve ilam harcının mahsubu ile 346,90-TL bakiye karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

2-)Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan toplam 800,00-TL arabuluculuk ücreti giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-)Davalı tarafından yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-)Davalı davada vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2/3 ve 13/1 maddesi uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6-)Davalı tarafından yatırılan 179,90‬-TL istinaf karar harcının kesinleştirme işlemi yapıldıktan sonra ve istek halinde davalıya iadesine,

7-)Davalı tarafından yatırılan 492,00-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

9-)HMK’nın 359/4 maddesi gereğince kararın tebliği ile 302/5 maddesi gereği kesinleşme kaydı ve harç tahsil/iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8/1-a maddesi yollaması ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere, 08/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Kaynağın başlığında karar tarihi 14.02.2023 olarak yazılıdır; karar numarası ve metnin sonundaki imza tarihi 08.02.2024’ü gösterdiği için bu tarihi esas aldık.

Fesih Usulü: Yazılı Bildirim ve Savunma

İş Kanunu’nun 19. maddesi feshi şekle bağlar: bildirim yazılı yapılmalı, fesih sebebi açık ve kesin biçimde gösterilmeli; işçinin davranışı veya verimi nedeniyle yapılan fesihte önce savunması alınmalıdır. Bu şartlar yerine getirilmezse, geçerli bir sebep bulunsa bile fesih kural olarak geçersiz sayılır.

3. Fesih yazılı yapılmalı ve sebep açıkça gösterilmelidir; ödenen kıdem tazminatı işe iade hakkını ortadan kaldırmaz

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 26.05.2004 · E. 2004/1424 · K. 2004/12595 · Sonuç: Bozma

Olay. Bir otelin mutfağında şef olarak çalışan işçi işten çıkarıldığını ileri sürmüştür. İşveren, sözleşmenin karşılıklı anlaşmayla sona erdiğini, işçinin ibraname imzaladığını ve kıdem tazminatının ödendiğini savunmuştur. İşten ayrılma belgelerinde çıkışın işverence yapıldığı yazılıdır. Yerel mahkeme ibranameye değer vererek işe iade davasını reddetmiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, işverenin feshi yazılı bildirmesi, fesih sebebini açık ve kesin biçimde göstermesi ve işçinin savunmasını alması gerektiğini hatırlatmıştır. İbranamenin kıdem tazminatı bakımından geçerli olabileceğini, ancak işe iade ve iş güvencesi haklarını kapsamadığını belirtmiş; feshin geçerli bir nedene dayanmadığı sonucuna vararak kararı bozmuş, feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar vermiştir. Karar, fesih tarihinde (2003) yürürlükte olan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 4773 sayılı Kanunla eklenen 13/B maddesine dayanır; aynı kurallar bugün 4857 sayılı Kanun’un 19. maddesinde yer almaktadır. Bu yönde güncel bir uygulama olarak İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi’nin 11.09.2023 tarihli (E. 2023/662, K. 2023/1461) kararında da, yazılı fesih bildirimini ispat edemeyen işverenin feshi şekil yönünden geçersiz sayılmış, işe başlatmama tazminatı dört aylık ücret olarak belirlenmiş ve işçinin işe başlatılması hâlinde ödenmiş kıdem ve ihbar tazminatının mahsup edileceği belirtilmiştir.

Dayanak. 1475 s.K. m.13/B (bugün 4857 s.K. m.19/1); 4857 s.K. m.20, m.21.

Sizin için anlamı. İşten çıkarılırken kıdem tazminatınızın ödenmesi veya bir ibraname imzalamanız işe iade hakkınızı ortadan kaldırmaz. Size verilen fesih yazısını saklayın; yazı yoksa ya da sebep belirsizse bu, davada sizin lehinize önemli bir olgudur.

Kararın tam metni

DAVA :Davacı,feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme.davayı reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacının davalıya ait işyerinde iş sözleşmesine dayalı olarak 19.4.2001 tarihinden itibaren başlayan çalışması 24.3.2003 tarihinde sona ermiştir.

Davacı hizmet aktinin işveren tarafından sona erdirildiğini savunmuş, davalı ise sağlık raporu sonrasında işveren ile karşılıklı anlaşma sonucunda ibraname ile bir kısım haklarından vazgeçmek suretiyle işten ayrıldığını kıdem tazminatı ile diğer haklarını aldığını savunmuştur.

Mahkemece ibranameye değer verilerek işe iade davasının reddine karar verilmiştir.

Fesih tarihinde yürürlükte bulunan 4773 sayılı kanun ile değişik 1475 sayılı iş kanununun 13/B maddesine göre işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmek ve işçiden hakkındaki iddialara karşı savunmasını almak zorundadır.

Her ne kadar davalı anlaşma suretiyle davacının işten kendisinin ayrıldığını savunmuş ise de personel işten ayrılma formunda ve işten ayrılma bildirgesinde işten çıkış nedeninin 1475 Sayılı İş Kanununun 13. maddesi uyarınca işveren tarafından yapıldığı görülmektedir. Davacının performans değerlendirme formunda en üst puan olan 4’er puanla hakkında değerlendirme yapıldığı otel işlerinin mutfak departmanında soğuk meze şefi olan davacının iş sözleşmesinin feshinde geçerli bir nedene dayanılmadığı, ibranamenin içerdiği kıdem tazminatı için geçerli olabileceği, işe iade ve iş güvencesi hükümlerini içermediğinden süresi içinde işe iade talebi bulunan davacının davasının kabulüne karar vermek gerekirken yazılı şekilde reddi hatalı bulunmuş,yerel mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda gösterilen gerekçelerle; Kemer Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 03.10.2003 tarih ve 2003/135Esas, 2003/440 Karar sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,

2- Davanın, kısmen kabulü ile davacının iş sözleşmesinin teshinin geçersizliğine ve işe iadesine,

3- Davacının, kararın kesinleşmesinden itibaren 6 işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurması halinde işverence işe başlatılmaması halinde taktiren altı aylık ücreti tutarında tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesi gerektiğinin tespitine,

4-Davacının, süresi içinde işverene başvurması halinde mahkeme kararının kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre içinde en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarının kendisine ödenmesi gerektiğinin tespitine,

5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 300.000.000 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

1- 7-Davacının yaptığı 23.200.000 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine kesin olarak 26.5.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Yargıtay kararı: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Bölge adliye mahkemesi kararı: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi.

4. Savunma alınmaması, haklı fesih usulüyle yapılıp geçerli nedene dayanan feshi tek başına geçersiz kılmaz

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 03.05.2018 · E. 2017/24792 · K. 2018/9808 · Sonuç: Bozma, davanın reddi

Olay. Vatman olarak çalışan işçinin sözleşmesi işverence feshedilmiştir. İlk derece mahkemesi feshin davranıştan kaynaklanan geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; bölge adliye mahkemesi ise savunma alınmadığı için feshi geçersiz sayarak işe iadeye karar vermiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, davranış veya verimle ilgili nedenle yapılan fesihte işçinin savunmasının fesihten önce alınması gerektiğini kabul etmekle birlikte; işverenin haklı nedenle derhal fesih yoluna gittiği, ancak fesih sebebinin haklı değil geçerli nitelikte bulunduğu hâllerde, yalnızca savunmanın alınmamış olmasının feshi geçersiz kılmayacağını belirtmiştir. Bölge adliye mahkemesinin kararı bozulmuş ve davanın reddine karar verilmiştir.

Dayanak. 4857 s.K. m.19/2, m.25/II.

Sizin için anlamı. Savunmanızın alınmaması her durumda kazandırmaz. İşveren sizi “haklı nedenle” (tazminatsız) çıkarmışsa, mahkeme bu nedeni haklı değil ama geçerli bulduğunda savunma eksikliği tek başına yeterli olmayabilir; bu durumda kıdem ve ihbar tazminatı hakkınız ayrıca değerlendirilir. İşverenin tazminatsız fesih hâlleri için işveren hangi hâllerde tazminatsız çıkarabilir yazımıza bakın.

Kararın tam metni

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi’nin red kararına karşı taraflar avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiş, davacı avukatının istinaf başvurusunu ise kabul etmuştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : A-) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili işçinin 30’dan fazla işçi çalıştıran davalı işveren nezdinde, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile 10/04/2009 tarihinde vatman (tramvay sürücüsü) olarak çalışmaya başladığını, 18/07/2016 tarihinde tebliğ edilen fesih bildirimi ile işten çıkarılana dek görevini başarıyla sürdürdüğünü, müvekkilinin maaşı üzerinde birden çok haciz bulunması, işverene haklı sebeple derhal fesih hakkı vermediğini, mesai sırasında sosyal medya kullanımının fesih nedeni olabilmesi için işi önemli ölçüde aksattığının ispat edilmesi gerektiğini, müvekkili işçinin “siyasi söylem ve fiiller” ile işyerinde kutuplaşma yarattığı iddiasının tamamiyle gerçek dışı olduğunu iddia ederek, feshin geçersizliğinin tespitini, müvekkilin işe iadesini ve yasal sonuçlarına hükmedilmesini istemiştir.

B-) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı işçinin müvekkili şirket bünyesinde 10/04/2009 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını, bu yönde davacının daha evvel müvekkili şirkette çalışıyor olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının müvekkili şirkette çalıştığı dönemde, sık sık yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası yaşadığını, işyeri kuralı niteliğinde olan ve daha önce defalarca kez tramvay sürücülerine yapılan uyarılara aykırı hareket ettiğini, hız sınırlarına dair kurallara uymadığını, yasak olduğu halde yetkili olmayan kişileri birden fazla kez sürücü kabinine aldığını, mesai saatlerine riayet etmediğini, işe geç başlaması sebebiyle şehir içi ulaşımı aksattığını, bu yönde savunması alınan işçinin savunmalarında hatalı olduğunu defalarca kez ikrar ettiğini, bu ve bunun gibi pek çok olay sebebiyle disiplin kuruluna sevk edilen davacının hakkında birden çok kez ihtar cezalarına hükmolunduğunu, mazeretsiz şekilde işe gelmeyen davanın 22/05/2014 tarih 2014/006 Sayılı disiplin kurulu kararı ile 3 yevmiye kesme cezasına çarptırıldığını ve kararda açıkça “bir daha disiplin cezası alması halinde iş akdinin feshedileceğine” karar verildiğini ve bu kararın davacıya tebliğ edildiğini, ancak davacının kamu hizmeti niteliğine haiz ulaşım hizmetini sağlayan tramvay kullanması, 40 tondan fazla ağırlıa sahip olan bu araçların kullanımında önceden belirlenmiş tüm kurallara sıkı sıkıya uyulmasının elzem olmasına rağmen ısrarla bu kuralları ihlal etmesi alınan tüm savunmalarında ihlallerini kabul etmesine rağmen bu ihlalleri tekrarlamaya devam etmesi ve bu ihlallerin neticesinde sonradan telafisi mümkün olmayacak çok ağır can ve mal kayıplarına sebep olabilecek olması karşısında davacının iş akdinin feshinin kaçınılmaz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

C-) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, iş akdinin feshinden önce davacı hakkında yapılan icra takibi sayısının çokluğu, borç miktarlarının yüksek oluşu gözetildiğinde feshin işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Ç) İstinaf Başvurusu:

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D-) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge adliye mahkemesince, çalışmanın 22.05.2014 tarihli disiplin kurulu kararından sonra da devam etmesi ve davacıya atfedilen eylemlerin 4857 Sayılı Kanun’un 25. maddesinde sayılanlar arasında bulunmaması karşısında, bu düzenlemeye aykırı olarak davalı işverenin geçerli fesih nedeni olabilecek eylemleri haklı fesih gerekçesi yapmasının kabul edilemediği, 4857 Sayılı Kanun’un 19. maddesine uygun olarak iş akdinin feshedildiğinin kanıtlanmadığı ve dosyada kamu düzenine aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının (bu yönden) kaldırılmasına ve HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde düzeltilmesine, davalı işveren tarafından gerçekleştirilen feshin geçersiz olduğunun tespitine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir.

E-) Temyiz Başvurusu:

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

F-) Gerekçe:

4857 İş Kanunu’nun 19’uncu maddesine göre: “Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışına veya verimi ile ilgili sebeplerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25’inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır”. Bu hükümle, işçinin savunmasının alınması, işçinin davranışı veya verimi ile ilgili sebeplerle iş sözleşmesinin feshi için bir şart olarak öngörülmüş ve salt işçinin savunmasının alınmamasının tek başına, süreli feshin geçersizliği sonucunu doğuracağı ifade edilmiştir. İşverene savunma alma yükümlülüğünü, sadece iş sözleşmesinin feshinden önce yüklemektedir. İşçiye ihtar verilirken ise bu şekilde bir yükümlülük yüklememektedir. Dolayısıyla, işçiye davranışı sebebiyle ihtar verilirken, savunmasının alınmaması ihtarı geçersiz kılmaz. İşçinin savunması, sözleşmenin feshinden önce alınmalıdır. İşçi fesihten önce savunma vermeye davet edilmeli, davet yazısında davranışı sebebiyle işten çıkarma sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmeli, makul bir süre önceden belirtilen yer, gün ve saatte hazır bulunması, bulunmadığı takdirde yazılı bir savunma verebileceğinin; bildirilen yerde belirtilen gün ve saatte hazır bulunmadığı ve de buna rağmen yazılı bir savunma vermediği takdirde savunma vermekten vazgeçmiş sayılacağının kendisine hatırlatılması şarttır. Fesih bildirimiyle birlikte veya fesihten sonra savunma istenmesi feshi geçersiz kılar. Keza, ihbar önel süreleri içinde savunma alınması da feshin geçersiz olması sonucunu doğurur. (Dairemizin 15.09.2008 gün ve 2008/1868 Esas, 2008/23538 Karar sayılı ilamı).

Somut uyuşmazlıkta, dosya içeriğine göre feshin geçerli nedene dayandığı davalı işverenlikçe ispatlandığından ilk derece mahkemesince işe iade davasının reddine karar verilmesi yerindedir.

Her ne kadar, Bölge Adliye Mahkemesi’nce 4857 Sayılı Kanun’un 19. maddesine uygun olarak fesihten önce davacının savunması alınmadığından feshin geçersiz olduğuna karar verilmiş ise de Dairemiz uygulaması, işverenin haklı fesih prosedürünü işlettiği durumlar için fesih nedeninin haklı olmayıp geçerli olduğu durumlarda salt savunma alınmamasının geçerliliği ortadan kaldırmayacağı şeklindedir. Açıklanan sebeple feshin haklı olmamakla birlikte geçerli nedene dayandığı kabul edilerek davanın reddi gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi hatalıdır. Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-)Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi’nin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-)Davanın REDDİNE,

3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 35,90 TL. karar harcından 29,20 TL. peşin harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL. harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-)Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 273,00 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, gider avansında arta kalan miktarların istenmesi halinde ilgililere iadesine,

5-)Davalı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T.sine göre belirlenen 2.180,00 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-)Peşin alınan temyiz harcının istemi halinde davalıya iadesine,

7-)Dosyanın İlk Derece Mahkemesi’ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine,

Kesin olarak 03.05.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Metin, kazanci.com.tr sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Kazancı; tek ikincil kaynak.

Geçerli Neden ve Son Çare İlkesi

İşletme gereklerine dayanan fesihlerde (ekonomik daralma, yeniden yapılanma, teknolojik değişiklik) mahkeme işletme kararının yerindeliğini denetlemez; ancak kararın gerçekten alınıp alınmadığını, tutarlı uygulanıp uygulanmadığını ve feshin kaçınılmaz olup olmadığını denetler. İspat yükü işverendedir (m.20/2).

5. İşletme gereklerine dayanan fesih son çare olmalıdır; alternatifler denenmeden yapılan fesih geçersizdir

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 22.03.2007 · E. 2006/36997 · K. 2007/8174 · Sonuç: Bozma, feshin geçersizliği ve işe iade

Olay. İşveren, yeni çalışma yöntemi ve yeniden yapılanma nedeniyle bazı bölümlerde oluşan kadro fazlalığını fesih gerekçesi olarak göstermiş; yerel mahkeme davayı reddetmiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, işverenin işletme kararını uygulamak için feshin zorunlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini belirtmiştir. Diğer bölümlerde çalışma imkânının araştırılması, fazla çalışmanın kaldırılması, işçinin rızasıyla esnek çalışma biçimlerine geçilmesi, kısa çalışma, işçinin başka bir işte çalıştırılması veya mesleki eğitime tabi tutulması gibi imkânlar varken feshe gidilmemesi gerekir; bu çalışmalar yapılmadan yapılan fesih geçerli sebebe dayanmaz. Karar bozulmuş, feshin geçersizliğine ve işe iadeye hükmedilmiş, işe başlatmama tazminatı dört aylık ücret olarak belirlenmiştir.

Dayanak. 4857 s.K. m.18/1, m.20/2.

Sizin için anlamı. Ekonomik gerekçeyle çıkarıldıysanız, sizin pozisyonunuza ya da benzer bir göreve sonradan işçi alınıp alınmadığını, fazla mesainin sürüp sürmediğini ve size başka bir görev önerilip önerilmediğini araştırın. Toplu çıkarmalarda ek yükümlülükler için ekonomik sebeple fesih ve toplu işçi çıkarma yazımıza bakın.

Kararın tam metni

DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine ve buna bağlı tazminat ile boşta geçen süre ücretinin hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren; işyerinde yeni çalışma yönteminin uygulanması, yeniden yapılandırma faaliyeti nedeniyle bazı bölümlerde oluşan kadro fazlalığı nedeniyle davacının iş sözleşmesinin fesih edildiğini ,feshin son çare olması ilkesine dikkat edildiğini savunmuştur.

Mahkemece; iş verenin iş yerinde aldığı işletmesel kararları uygulamak için aldığı tedbirler sonucu oluşan kadro fazlalılığından dolayı davacının iş sözleşmesini geçerli nedenle fesih edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesinde iş sözleşmesinin işveren tarafından işletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanılarak feshedilebileceği düzenlenmiştir. İşletmeyi veya işyerini etkileyen objektif nedenlerle ortaya çıkan işgücü fazlalığı sonucunda, işçinin işyerinde çalışma olanağı ortadan kalkmış ise fesih için geçerli bir sebebin varlığından söz edilir. İşveren amaç ve içeriğini belirlemekte serbest olduğu işletme kararları alabilir. Ancak, işletme kararı sonucunda, tedbir olarak düşünülen feshin zorunlu hale gelmiş olması gerekir. Başka bir anlatımla işverenin fesih konusunda keyfi kararlan yargı denetimine tabidir.

Öte yandan, işletme gerekleri ile varılmak istenen hedefe fesihten başka bir yolla ulaşmak mümkün ise fesih için geçerli bir nedenden söz edilemez. Fazla çalışmalar kaldırılarak, işçinin rızası ile esnek çalışma biçimleri getirilerek,işçiyi başka işte çalıştırarak yada meslek içi eğitime tabi tutarak ve kısa çalışma ile amaca ulaşma olanağı var iken feshe başvurulmaması gerekir. Kısaca, “fesih son çare olmalıdır” (ııltima ratio) ilkesi gözetilmelidir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesine göre feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşveren, işletme kararını uygulamak için aldığı tedbirin feshi zorunlu kıldığını kanıtlamalıdır. İş akdi feshedilen işçi,feshin başka bir sebebe dayandığını ileri sürdüğü taktirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda işverence alınan işletmesel kararlar sonucu iş yerinde kadro fazlalığı meydana geldiği gerekçesiyle davacının iş sözleşmesi feshedilmiş ise de,işçi çıkarma yoluna gitmeden önce diğer bölümlerde çalışma imkanının olup olmadığı araştırılmadığı,fazla mesailerin kaldırılması ,esnek çalışma ve kısa çalışma gibi uygulamalara başvurulmadığı hizmet akdinin feshinin son çare olduğunun kanıtlanmadığı dosya içeriğinden anlaşıldığından feshin geçerli nedene dayandığının kabulü mümkün değildir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddedilmesi yerinde görülmediğinden 4857 Sayılı İş Kanunun 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-) Bartın İş Mahkemesinin 02.10.2006 tarih 272/441 sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,

2-)Davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine,

3-)Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi,fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının dört aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine,

4-)Davacının işe iade için süresi içinde işverene başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,

5-)Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6-)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 450.00YTL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-)Davacı tarafından yapılan 46.40TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 8-)Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, Kesin olarak 22.3.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.

6. İşletmesel karar fesih tarihindeki koşullara göre denetlenir; bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmelidir

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi · T. 05.04.2012 · E. 2011/13690 · K. 2012/6442 · Sonuç: Bozma

Olay. İşçi, işletmesel gerekçeyle yapılan feshin geçersizliğini ve işe iadesini istemiştir. Mahkeme, fesihten kısa süre önce ve sonra benzer görevlere işçi alındığını, gerçek bir kadro fazlası bulunmadığını belirterek davayı kabul etmiştir; dosyada işletmenin ekonomik durumuna ilişkin birbiriyle çelişen iki bilirkişi raporu bulunmaktadır.

Yargıtay ne dedi? Daire, işletmesel nedene dayalı feshin geçerliliğinin fesih tarihindeki koşullara göre incelenmesi gerektiğini, ekonomik sebeplere ilişkin bilirkişi raporları arasındaki çelişki, konusunda uzman öğretim üyelerinden oluşan üç kişilik bir bilirkişi kurulunun yerinde inceleme yapmasıyla giderilmeden karar verilemeyeceğini belirtmiştir. Kararda ayrıca fesih tarihinden çok sonra işçi alınmasının, tek başına işverenin tutarsız davrandığını göstermeyeceği ve yeni alınan işçilerin davacıyla aynı işi yapıp yapmadığının da belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Dayanak. 4857 s.K. m.18/1, m.20/2; HMK m.266 vd. (bilirkişi).

Sizin için anlamı. İşverenin tutarsızlığını ispat etmek için yeni işçi alımlarının zamanlamasına dikkat edin: fesihle yakın tarihli alımlar güçlü bir delildir, aylar sonraki alımlar ise tek başına yetmeyebilir. Bilirkişi raporunda işletmenin ekonomik verilerinin fesih tarihine göre incelenip incelenmediğini denetleyin.

Kararın tam metni

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirkette Pazarlama Yönetmeni olarak çalıştığını, deneyimli, başarılı ve performansı yüksek bir çalışan olduğunu, kazandırdığı müşteri portföyünün davalı şirket tarafından bir başka çalışan tarafından kazandırılmış gibi gösterildiğini, ekonomik kriz bahane edilerek eleman çıkarıldığını, davalı işverenin ekonomik krizle aynı zamanda restorasyon, mobilya tefrişatı gibi fuzuli harcamalara girildiğini, feshin son çare olması ilkesinin gözetilmesi gerektiğini iddia ile feshin geçersizliğinin tespitine ve müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacı işçinin iş sözleşmesinin işletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. ve 18. madde kapsamında kanuni hakları ödenmek suretiyle feshedildiğini, Yargıtay’ın yerleşmiş içtihatlarında işverenin işletmesel kararı yargı denetimi dışında olduğunu, ekonomik krizin varlığı herkes tarafından bilinen bir gerçek olduğunu, ekonomik kriz ile birlikte personel alımının durdurulduğunu, iş sözleşmesinin feshinden sonra hukuk ve güvenlik gibi spesifik bölümler dışında aynı ya da benzer bir pozisyonda personel alımı yapılmadığını, davacının iş sözleşmesi önceden öngörülemeyen uluslararası ekonomik kriz nedeniyle, bu krizin ekonomik gereklerine uygun olarak işyeri içinden kaynaklanan sebeplerle ve geçerli nedene dayanarak feshedildiğini, işe iade davasının kanuni koşullarının bulunmadığını, ihbar ve kıdem tazminatının ödendiğini belirterek haksız açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, işverenin işletmeden kaynaklanan geçerli sebeple fesih işlemi yönündeki işletmesel kararla çelişen uygulamalara girmemesi gerektiği, fesihten hemen önce ve sonrasında yeni işçiler alınmasının işyerinde kadro fazlalığı olmadığını gösterdiği, davalı işverenin bir yandan kadro fazlalığı, yeniden yapılanma ve ekonomik verimlilik sebebine dayanırken diğer taraftan fesih öncesi ve sonrasında benzer pozisyonlar için yeni işçiler istihdam ettiği, işyerinde istihdam fazlasının ortaya çıkmadığı ve dava konusu fesih işleminin tutarlı olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacının iş sözleşmesinin feshinin ekonomik krizden kaynaklandığı, sözleşmenin işverence işletmesel kararla feshedildiği savunulmaktadır. Feshin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığının tespitinde fesih tarihindeki koşulların incelemede esas alınması gerektiği gözönünde bulundurulmalıdır. Fesih tarihinden çok sonra işçi alınmış olması tek başına işverenin tutarlı davranmadığını göstermez. Ayrıca alınan işçilerin çalıştırılacağı iş ile davacının çalıştığı işin aynı nitelikte olup olmadığı tespit edilmiş değildir.

Mahkemece feshe gerekçe gösterilen ekonomik sebeplerle ilgili olarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, iki ayrı heyetten rapor alınmıştır. Dosya içerisindeki bilirkişi raporları arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmiştir. Bu sebeple üniversitelerden dava konusunda uzman bilim adamları arasından seçilecek üç kişilik bilirkişi kurulu marifeti ile mahallinde keşif yapılarak inceleme gerçekleştirilmeli, bundan sonra alınacak raporla birlikte deliller yeniden değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.

Arabuluculuk ve Dava Süresi

İşe iade talebinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır: fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur, anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır (4857 s.K. m.20/1; 7036 s.K. m.3). Uygulamada sık görülen bir sorun, fesihle aynı gün işyerinde yapılan arabuluculuk görüşmesidir.

7. Fesih günü işyerinde imzalanan arabuluculuk anlaşmasının geçersizliğini iddia eden, bunu ispat etmelidir

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 13.01.2026 · E. 2025/9628 · K. 2026/87 · Sonuç: Bozma (oy çokluğu)

Olay. Yaklaşık on altı yıl iş geliştirme uzmanı olarak çalışan işçinin sözleşmesi feshedilmiş ve aynı gün işyerinde bir arabuluculuk görüşmesi yapılarak işçilik alacaklarına ilişkin anlaşma tutanağı imzalanmıştır. İşçi, tutanağın irade bozukluğu, baskı ve usulsüzlük nedeniyle iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi, fesih konusunda henüz bir uyuşmazlık bulunmadığını belirterek tutanağı geçerli bir arabuluculuk anlaşması saymamış ve iptal etmiş; bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire çoğunluğu, arabuluculuk anlaşma tutanağının borçlar hukuku anlamında bir sözleşme olduğunu, usulsüzlük veya irade bozukluğu iddia edenin bunu ispatla yükümlü olduğunu; davacı tanıklarının duyuma dayalı anlatımlarla yetindiğini, arabuluculuk tutanaklarında davacının bilgilendirildiğinin görüldüğünü ve bu ispatın yapılamadığını belirterek kararı bozmuştur. Karşı oy yazan üye ise fesihle aynı gün, somut bir uyuşmazlık ortaya çıkmadan ve işçinin dava hakkını ortadan kaldırmak amacıyla yapılan bir görüşmenin arabuluculuğun amacına aykırı olduğunu belirterek onama görüşünde kalmıştır.

Dayanak. 4857 s.K. m.20; 7036 s.K. m.3; 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18.

Sizin için anlamı. İşten çıkarıldığınız gün işyerinde önünüze konan bir arabuluculuk tutanağını imzalamadan önce düşünün; imzaladıktan sonra geçersizliğini ispat etmek zordur. Baskı altında imzaladıysanız tanık, mesaj ve olayların zamanlamasını hemen kayıt altına alın. Arabuluculuktaki şekil eksikliklerine ilişkin bir Anayasa Mahkemesi kararı için AYM: arabuluculukta şekil eksikliği haberimize bakın.

Kararın tam metni

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1226 E., 2025/1362 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 39. İş Mahkemesi

SAYISI : 2025/65 E., 2025/149 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 01.10.2007-11.09.2023 tarihleri arasında iş geliştirme uzmanı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirildiğini, davacı işçinin iş sözleşmesinin sona ermesinde bir rızası olmadığını, zira davacının tek başına üniversitede okuyan çocuğuna baktığını, hem yaşı itibarıyla hem de ekonomik ihtiyacı nedeniyle çalışmak zorunda olduğunu, bu nedenle arabuluculuk tutanağını rıza ile değil işverenin baskısı ve yanlış yönlendirmesi sonucu imzalandığını, arabuluculuk görüşmelerinin mutlaka taraflardan bağımsız bir yerde veya adliye içinde yapılması gerekirken arabuluculuk görüşmesinin davalı işyerinde gerçekleştiğini, davacının, işveren yetkilileri tarafından yanlış yönlendirilerek ”senin üniversitede çocuğun var, biz sana yanlış yapmayız, anlaşmayı kabul et paranı al denilerek” hak kaybına uğratıldığını, davacının işe iade davasından kaynaklanan haklarının tutanak ile bertaraf edilmemiş olsaydı davacının almış olduğu ücret düşünüldüğünde en az 700.000,00 TL’lik hak elde etmiş olacağını, davacının arabulucuya usulüne uygun bir başvurusunun olmadığını, görüşmenin yapıldığı tarihte başka işçinin de aynı muameleye tâbi tutulduğunu ve işyerinde belgelerin imzalatıldığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 420. maddesine aykırı olarak tutanağa ibra etkisi kazandırılmaya çalışıldığını, tazminat ve sair alacaklar ve de işe iade davası için delil oluşturma ve dava açma yasağı oluşturma çabası içine girildiğinin açıkça belli olduğunu, geçerli bir ihtiyari arabuluculuk olarak nitelendirme yapmanın mümkün olmadığını belirterek taraflar arasında yapılan 11.09.2023 tarihli arabuluculuk anlaşma tutanağının iptali ile işe iade, iş güvencesi tazminatı, boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar alacağının belirlenmesi ile davacının iş sözleşmesinin feshi nedeniyle doğan haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığını, arabuluculukta anlaşılan hususlar bakımından müvekkili Şirkete dava yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacıya arabuluculuk anlaşmasına istinaden tüm hak ve alacakların eksiksiz bir biçimde banka kanalıyla ödendiğini, davacının serbest iradesi ile ihtirazı kayıt ileri sürmeksizin tutanakları imza altına aldığını, davacının baskı, tehdit vb. şekilde iradesinin sakatlanmasının söz konusu olamayacağını, davacının müvekkili Şirketin genel merkezinde çalıştığını, … Üniversitesi Kamu Yönetimi bölümünden mezun olduğunu, daha öncesinde pek çok kurumsal şirkette çalıştığını ve müvekkili şirkette neredeyse 17 yıldır çalışmaya devam ettiğini, son görevinin süreç geliştirme uzmanı olup 50 yaşında kıdemli bir çalışan olduğunu, bu nedenle davacının yalnızca müvekkili Şirketteki kıdemi düşünüldüğünde dâhi bu iddialara itibar edilemeyeceğini, Yargıtay kararlarında da sabit olduğu üzere, arabuluculuk görüşmesinin davalı işyerinde yapılmış olmasının arabuluculuk tutanağını geçersiz hâle getirmeyeceğini, arabuluculuk görüşmelerinde toplantı esnasında davacının avukatı ile görüşmek istediğini bildirdiğini ve davacının bu talebi doğrultusunda toplantıya ara verildiğini, ara verilmesinin ardından tekrar görüşmeye devam edildiğini, akabinde davacının öğle yemeği arası boyunca görüşmeler yaptığını, görüşmelerinin sonunda toplantıya tekrar katılım sağladığını, avukattan da görüş aldığını ilettiğini ve tamamen serbest iradesi ile arabuluculuk tutanağını imzaladığını, bu durumun davacıya düşünmesi için süre verildiğinin ve arabuluculuk teklifi konusunda kendisine teklifi değerlendirmek üzere imkân tanındığının göstergesi olduğunu, dolayısıyla zorla ve baskıyla imzalatma durumunun söz konusu olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 11.09.2023 tarihli … no.lu ihtiyari arabuluculuk belgesine göre uyuşmazlığın anlaşma ile sonuçlandığı, görüşmelerin 11.09.2023 tarihinde başladığı, iş sözleşmesinin davalı işverence sonlandırıldığı ve tarafların bir kısım işçilik alacakları bakımından anlaştıkları yönünde ibarelerin yer aldığı ancak dava dosyasında yazılı fesih bildiriminin tespit edilemediği, işten ayrılış kodunun (4) (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi olduğu ) olarak bildirildiği, bu şekli ile arabuluculuk görüşmelerinde henüz taraflar arasında feshe dair uyuşmazlık bulunmadığı ancak fesih kapsamındaki tazminatların ve bir kısım ücret alacaklarının da görüşmelere konu edildiği, bu hâlde sunulan tutanakların geçerli arabuluculuk anlaşma belgesi olarak kabul edilemeyecekleri, söz konusu belgeler yönünden ancak 6098 sayılı Kanun’un 420. maddesindeki koşullara göre veya ifaya ilişkin değerlendirme yapılabileceği gerekçesiyle ihtiyari arabuluculuk tutanağının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacının iş sözleşmesinin feshinin ardından davacı yan ile müvekkili Şirket arasında yapılan arabuluculuk anlaşmasına istinaden tüm hak ve alacakların eksiksiz bir biçimde banka kanalıyla ödendiğini, tarafların serbest iradeleri ile arabuluculuk anlaşması ile yapılacak ödeme miktarının daha düşük olabileceğini kararlaştırabileceğini, içinde bulunulan enflasyonist ortam göz önünde bulundurulduğunda davacının iş ilişkisinin sona ermesinden ve işe iadeden doğan tüm alacaklarını, açılacak bir davanın sonucunun beklenilmesinden çok daha kısa sürede kazanmış olduğunun açık olduğunu, tutanakları davacının serbest iradesi ile ihtirazı kayıt ileri sürmeksizin imza altına aldığını,

2. İşe iade davası açmak için hak düşürücü sürenin de aşılmış olduğunu, zira işe iade için aranan hak düşürücü sürenin geçtiğinin mahkeme kararı ile tespit edildiğini ve karara karşı davacı yan tarafından istinaf yoluna başvurulmayarak kararın kesinleştiğini, neticede arabuluculuk tutanağının iptalinde hukuki yarar da bulunmadığını,

3. Davalı tanığı beyanı ile davacıya yönelik hiçbir baskı ve zorlama olmadığı, bilakis özel sağlık sigortasının hemen iptal edilmeyerek iyiniyet gösterildiğinin de açıkça ispat edildiğini,

4. Davacı tanık beyanlarına göre de müvekkili Şirketçe yapılan arabuluculuk görüşmesi sonrası arabuluculukta anlaşıp anlaşmamanın tamamen işçinin kendi inisiyatifinde ve iradesine bağlı olduğu, istemeyenlerin imzalamayabileceğinin açıkça ikrar ve ispat edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; arabuluculuk sürecinin kanuna uygun şekilde yürütülüp yürütülmediği, buna göre dava konusu ihtiyari arabuluculuk anlaşma tutanağının iptalinin gerekip gerekmediği noktasındadır.

Arabuluculuk anlaşma belgesi, borçlar hukuku anlamında bir maddi hukuk sözleşmesi olup bu sözleşmenin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/5 hükmü bağlamında geçerli olmadığı ileri sürülebilir. Böyle bir durumda, arabuluculuk faaliyetinin hiç yapılmadığı veya usulüne uygun yapılmadığı ya da irade fesadı iddiası ileri sürüldüğünde, ispat yükü davacıya aittir.

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili tarafından, müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı tarafından feshedilmesi akabinde rızası dışında müvekkiline ihtiyari arabuluculuk anlaşma tutanağı imzalatıldığı, bu süreçte iradesinin fesada uğratıldığı ileri sürülmüş; davalı tarafından ise davacının serbest iradesi ile arabuluculuk tutanaklarını imzaladığı savunulmuştur.

Dosyada dinlenilen davacı tanıklarının davacının arabuluculuk süreci ile ilgili duyuma dayalı beyanda bulundukları, kendilerine de davalı Şirket tarafından arabuluculuk teklifinde bulunulduğunu ancak kabul etmeyerek belgeleri imzalamadıklarını beyan ettikleri görülmüştür. Dosyadaki bilgi ve belgeler ile davacı tanıklarının beyanları birlikte değerlendirildiğinde; davacının ihtiyari arabuluculuk tutanağına yönelik irade fesadı iddiasını usulüne uygun olarak ispat edemediği anlaşılmıştır.

Ayrıca davacının arabuluculuk faaliyeti sırasında arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki sonuçları konusunda bilgilendirildiği, dosyada mevcut arabuluculuk ilk oturum açılış tutanağı, anlaşma tutanağı ve arabuluculuk son tutanağından anlaşılmaktadır. Bu durumun aksi de davacı tarafından ispat edilememiştir. O hâlde, İlk Derece Mahkemesince ihtiyari arabuluculuk tutanağı geçerli kabul edilerek bu tutanağın iptaline yönelik davanın reddi yerine yanılgılı değerlendirme ile ihtiyari arabuluculuk tutanağının iptaline karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.01.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Metin, Hukuki Haber sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır. Kararın karşı oy yazısı alınmamıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Hukuki Haber; tek ikincil kaynak.

İşe İade Kararının Sonuçları

Feshin geçersizliğine karar veren mahkeme, işçinin işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminatı ve boşta geçen süre ücretini de belirler (m.21). İşçi kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmalı; işveren bir ay içinde işe başlatmazsa tazminatları öder. Bu aşamadaki kararlar, tazminatın miktarını ve sonraki alacakların nasıl isteneceğini gösterir.

8. Kesinleşen kararın tebliğinden sonra on iş günü içinde başvurmayan işçi bakımından ilk fesih geçerli hâle gelir

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 22.06.2006 · E. 2005/38631 · K. 2006/18287 · Sonuç: Bozma

Olay. İşe iade davasında feshin geçersizliği kesinleşmiş; işçi ayrıca açtığı davada ihbar, kıdem, yıllık izin ve ücret farkı istemiştir. Yerel mahkeme, işçinin kesinleşmeden sonra işverene başvurup başvurmadığını araştırmadan alacakları kısmen kabul etmiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, kesinleşen işe iade kararından sonra işçi on iş günü içinde işverene başvurmazsa ilk feshin geçerli hâle geleceğini; başvurur ve işveren süresinde işe başlatmazsa feshin işe başlatılmama tarihinde gerçekleşmiş sayılacağını belirtmiştir. İşçi başvurmamışsa alacaklar ilk fesih tarihine göre hesaplanır; başvurmuş ve işe başlatılmamışsa, dava tarihinde henüz bu yeni fesih gerçekleşmemiş olabileceğinden feshe bağlı talepler reddedilmelidir. Başvuru ve işe başlatma durumu araştırılmadan karar verilmesi bu nedenle hatalı bulunmuştur.

Dayanak. 4857 s.K. m.21/5.

Sizin için anlamı. Kesinleşen işe iade kararı size tebliğ edildikten sonra on iş günü içinde işverene noter veya iadeli taahhütlü posta gibi ispatlanabilir bir yolla başvurun; başvurunun samimi olması, yani gerçekten işe dönme iradesi taşıması gerekir. Süreler için işe iadede başvuru ve işe başlatmama süreleri yazımıza bakın.

Kararın tam metni

DAVA: Davacı, ihbar, kıdem tazminatı ile izin, ücret alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1. Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacı, iş akdinin 31.12.2004 tarihinde haksız feshedildiğini ileri sürerek ihbar ve kıdem tazminatı, yıllık izin ücret ve ücret fark alacakları isteğinde bulunmuştur.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı, işçilik alacaklarını talep ettiği bu davadan ayrı olarak, Antalya İş Mahkemesinin 2004/70 Esasında kayıtlı işe iade davası ile 31.12.2004 tarihinde işveren tarafından yapılan feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmesini talep etmiştir. Söz konusu işe iade davası 24.3.2004 tarihinde feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmek suretiyle sonuçlanmış, verilen karar Dairemiz onamasından geçerek 21.6.2004 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşen işe iade dava dosyası dosya içerisinde mevcuttur.

Dosya içeriğinden, kesinleşen işe iade karar üzerine davacının 10 günlük yasal süre içerisinde işe başlatılmasının temini için işverene başvuruda bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır. Yerel mahkemece bu konuda bir araştırma da yapılmamıştır. Şayet davacı 10 gün içerisinde işe başlatılması için işverene başvurmamış ise 31.12.2004 tarihinde yapılan fesih ” geçerli hale gelecektir. Bu taktirde şimdi olduğu gibi davacının işçilik alacaklarının tespitinde 31.12.2004 tarihinin esas alınması doğrudur. Şayet davacı işçi, 10 gün içerisinde işe başlatma için müracaat etmiş ve işveren tarafından yasal süre içerisinde işe başlatılmamış ise, bu durumda kesinleşen işe iade davası ile 31.12.2004 tarihinde yapılan fesih geçersiz hale geldiğinden artık 31.12.2004 tarihinde yapılmış bir fesihten söz edilemez. Bu durumda, dairemizin istikrar kazanan uygulamasına göre, iş akdinin feshi işe iade karar üzerine işçinin işe başlatılmadığı tarihte gerçekleşmiş olacaktır. Her dava açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirileceğinden, işçilik alacakları ile ilgili bu davanın açıldığı tarihte yapılmış bir fesihten bahsedilemeyeceğinden, feshe bağlı olarak talep edilebilen ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin alacak taleplerinin reddine karar vermek gerekecektir.

Bu hususların aydınlığa kavuşabilmesi için mahkemece yapılacak iş; kesinleşen işe iade davası üzerine davacının yasal süre içerisinde işe başlatılması hususunda başvuruda bulunup bulunmadığı, şayet başvurmuş ise işveren tarafından işe başlatılıp başlatılmadığı öncelikle belirlenmeli, oluşacak sonuca göre, yukarıdaki açıklamalar da nazara alınarak bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22.6.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.

9. İşe başlatmama tazminatı kıdeme göre belirlenir; kıdemi yüksek işçiye dört ay yetersiz kalabilir

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 23.06.2005 · E. 2005/18507 · K. 2005/22533 · Sonuç: Bozma, tazminat 8 ay

Olay. Yerel mahkeme feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar vermiş, ancak işe başlatmama tazminatını dört aylık ücret olarak belirlemiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, feshin geçersizliği ve işe iade yönünden kararı yerinde bulmuş; tazminatın belirlenmesinde işçinin kıdeminin esas alınması gerektiğini, davacının kıdemi dikkate alındığında dört aylık ücretin yetersiz kaldığını belirterek kararı bozmuş ve tazminatı sekiz aylık ücret olarak belirlemiştir.

Dayanak. 4857 s.K. m.21/1.

Sizin için anlamı. Tazminatın kaç ay olacağı mahkemenin takdirindedir ama keyfî değildir: kıdeminiz, fesih sebebi ve yaşınız gibi unsurlar dikkate alınır. Uzun süre çalıştıysanız, dört aylık alt sınıra hükmedilmesi istinaf ve temyiz sebebi olabilir.

Kararın tam metni

DAVA: Davacı, feshin geçersizliği ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı iş akdinin geçerli neden olmaksızın sona erdirildiği iddiasıyla feshin geçersizliğine işe iadeye işe başlatmama tazminatı 8 ay belirlemesini talep etmiştir.

Mahkemece feshin geçersizliğine işe iadeye ve işe başlatmama tazminatının 4 aylık ücret olarak belirlemesine karar verilmiş,hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.Toplanan delillere tüm dosya kapsamına göre feshin geçersizliğine ve işe iadeye dair verilen karar doğrudur.Ancak davacının kıdemi nazara alındığında işe başlatmama tazminatının 8 aylık ücreti tutarında belirlemesi gerekirken 4 aylık ücreti olarak tespiti doğru değildir.

Bu nedenle 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi gereğince dairemizce aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle,

l-) Ankara 5. İş Mahkemesinin 28.4.2005 tarih ve 2005/64 E,2005/242 K.Sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,

2-) Davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine,

3-) Davacının süresi içerisinde başvurusuna rağmen işverence işe başlatıl-maması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi nazara alınarak taktiren 8 aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine,

4-) Davacının süresi içinde başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,

5-) Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

6-) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 350,00 YTL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-) Davacı tarafından yapılan (60,70) YTL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

😎 Davacının yatırdığı temyiz harcının isteği halinde kendisine iadesine, dair, kesin olarak 23.6.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.

10. Emekliliğe hak kazanmış olmak, tazminatın alt sınırdan belirlenmesi için tek başına gerekçe olamaz

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi · T. 18.04.2018 · E. 2017/41321 · K. 2018/8924 · Sonuç: Bozma, tazminat 6 ay

Olay. On beş yılı aşkın süre çalışan işçinin sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden feshedilmiştir. Bölge adliye mahkemesi işe başlatmama tazminatını, işçinin emeklilik hakkı kazanmış olduğu gerekçesiyle dört aylık ücret olarak belirlemiştir.

Yargıtay ne dedi? Daire, feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar vermiş; tazminatı işçinin kıdemi ve fesih nedenine göre altı aylık ücret olarak belirlemiştir. Emeklilik primlerinin işçi payının işçinin ücretinden kesildiğini, kanunda emekliliğe hak kazanan işçi için dört aylık tazminat öngören bir hüküm bulunmadığını belirterek emeklilik gerekçesiyle alt sınırın uygulanmasını eşitlik ilkesine aykırı bulmuştur. Bu yaklaşım, 9. Hukuk Dairesi’nin 20.02.2007 tarihli (E. 2006/33626, K. 2007/4743) kararında emekliliği gelmiş ve işletmesel nedenle çıkarılan işçi için tazminatın alt sınır olan dört aydan belirlenmesi yönündeki eski uygulamadan farklıdır.

Dayanak. 4857 s.K. m.21/1; eşitlik ilkesi.

Sizin için anlamı. Emekliliğe hak kazanmış olmanız, işe iade davanızda tazminatın otomatik olarak dört aya düşürülmesi için yeterli bir gerekçe değildir. Mahkeme böyle bir gerekçe kullanırsa bu kararı dayanak gösterebilirsiniz.

Kararın tam metni

DAVA: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli nedene dayanmaksızın feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine ve boşta geçen süreye ait ücret ve diğer hakları ile işe başlatmama tazminatına dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili kuruma verdiği emeklilik dilekçesi üzerine alınan karar doğrultusunda iş akdinin sona erdirildiğini beyanla davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

Davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b/2 bendi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA, davacının yasal süre içinde başvurmasına rağmen işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih nedeni ve davacının emekliliğe hak kazandığı gerekçesi ile davacının dört aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (08.04.2008 gün ve 2007/27773 esas, 2008/7819 karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin davalıya ait işyerinde 15 yıldan fazla çalıştığı, işverence gerçekleştirilen feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir. Ancak Bölge Adliye Mahkemesince davacı işçinin fesih nedenine ve emekliliğe hak kazandığı gerekçesi ile işe başlatmama tazminatının dört aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır.

Davacı işçinin emeklilikle ilgili sigorta primlerinin işçi hissesine isabet eden bölümünün ücretinden kesilmesi, çalıştığı süre içerisinde davalı işverene sağladığı katkı gözönüne alındığında işçiler arasında bu şekilde bir ayrım yapılmasının başta eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, kanunun yorumu ile sadece işçinin iş sözleşmesinin fesih nedeni ve kıdemi gözönüne alınarak işe başlatmama tazminatının belirlenebileceği, emeklilik nedeni ile iş sözleşmesinin feshi halinde dört aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödeneceği yolunda bir açıklama bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacı işçinin kıdemine ve fesih nedenine göre işe başlatmama tazminatının altı aylık ücreti tutarı olarak belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3-Davacının kanuni sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin altı aylık ücreti olarak belirlenmesine,

4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,

5-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 35,90 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, davacının yatırdığı 29,20 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 2.180,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yapılan 400,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

8-Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, karardan bir örneğin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

9-Taraflarca yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 18.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır. Bu kutuda kartın ilk kararının (22. HD, E. 2017/41321, K. 2018/8924) metni yer alıyor. Karttaki 2007 tarihli kararın metni de Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivinde yayımlanmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. 2007 tarihli karar aynı arşivden: karar metni.

11. Boşta geçen süre ücreti en çok dört ay için, çalışsaydı alacağı tutarlar üzerinden hesaplanır

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi · T. 29.04.2025 · E. 2024/1526 · K. 2025/662 · Sonuç: Kaldırma ve yeniden hüküm

Olay. Kaptan pilot olarak çalışan işçinin sözleşmesi feshedilmiştir. İlk derece mahkemesi feshi geçersiz bulmuş, işe başlatmama tazminatını yedi aylık ücret olarak belirlemiş ve peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının bu tazminattan mahsubuna karar vermiştir.

Bölge adliye mahkemesi ne dedi? Daire, boşta geçen süre ücretinin en çok dört aylık dönem için, işçinin bu sürede çalışmaya devam etseydi alacağı tutarlar esas alınarak hesaplanacağını belirtmiştir. Fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil çalışması ücretleri ile satışa bağlı primler gibi yalnızca fiilî çalışmayla doğan ödemeler hesaba katılmamış; temel ücretin parçası sayılan kıdem ücreti ve uçuş tazminatı ile yemek ücreti dahil edilmiştir. İşe başlatmama tazminatı altı aylık ücret olarak yeniden belirlenmiştir. Kanunun 21. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının işe başlatmama tazminatından değil, boşta geçen süre ücreti ve diğer haklardan mahsup edileceği vurgulanmıştır.

Dayanak. 4857 s.K. m.21/3, m.21/4.

Sizin için anlamı. Boşta geçen süre ücretine temel ücretinizin yanında düzenli olarak ödenen yan haklar da girer; ancak fazla mesai gibi fiilen çalışmaya bağlı ödemeler girmez. İşveren daha önce ödediği kıdem ve ihbar tazminatını mahsup etmek isterse, bunun yalnızca işe başlatılmanız hâlinde ve boşta geçen süre alacağından yapılabileceğini hatırlatın.

Kararın tam metni

BAKIRKÖY 52. İŞ MAHKEMESİ’nin 24/04/2024 Tarih, 2023/184 Esas, 2024/151 Karar sayılı kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosyanın Dairemize tevzi edildiği anlaşılmakla, dosya ve ekleri incelendi.

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işverenlikte, kaptan pilot olarak 31/12/2004-31/05/2023 arasında çalıştığını, iş akdinin işverence haklı ya da geçerli neden olmadan feshedildiğini, feshin geçersiz olduğunu, davacının ücreti tespit edilirken iş yerindeki TİS gereği 1 Temmuz 2023 sonrası yapılan zammın da dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek, feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine ve işe iade edilmediği takdirde oluşacak yasal mali haklarının belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, müvekkili ortaklık bünyesinde 31.12.2004 tarihinde işe başladığını, 20.01.2009- 24.12.2012 tarihleri arasında “ıı. pilot” unvanı ile; 01.01.2013- 31.05.2023 aralığında ise “sorumlu kaptan pilot” unvanı ile çalıştığını, davacının iş akdi 31.05.2023 tarihinde ortaklık icra komitesi’nin 24.05.2023 tarih ve 687 sayılı kararı ile kıdem ve ihbar tazminatı ödenerek feshedildiğini, fesih bildiriminin davacıya, 31.05.2023 tarihinde elden tebliğ edildiğini, davacının başta teknolojik gelişmeler olmak üzere havacılık sektöründe meydana gelen hızlı değişikliklere yeterli derecede uyum sağlayamadığını, davacıdan beklenen hizmet, yeterli düzeyde verilmediğinden yapılan feshin geçerli nedene dayandığını, iş akdini son çare olarak feshettiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesince; “…Davacının davalı işyerinde 31/12/2004-31/05/2023 tarihleri arasında kaptan pilot olarak çalıştığı, kuruma çıkış kodunun 04 (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi) olarak bildirildiği görülmektedir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

4857 Sayılı Kanunu’nun 19. maddesine göre, hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışına veya verimi ile ilgili nedenlere bağlı olarak feshedilemez. Bu hükümle, işçinin savunmasının alınması, işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle iş sözleşmesinin feshi için bir şart olarak öngörülmüş ve salt işçinin savunmasının alınmamasının tek başına, feshin geçersizliği sonucunu doğuracağı ifade edilmiştir.

Dosya içeriğine göre, davalı işverence davacı işçinin iş sözleşmesinin yetersizliği ve verimsizliği gerekçesi ile 4857 sayılı Yasa’nın 18 ve 19 uncu maddeleri gereğince geçerli nedenle feshedildiği belirtilmiştir. Feshin geçerli nedenlere dayandığı hususunda ispat yükünün davalı işverende olduğu, davacının performans düşüklüğü ile ne suretle hizmetine ihtiyaç kalmadığına ilişkin somut herhangi bir delil dosyaya kazandırılmadığı, davalı işverenliğin akdin feshinin geçerli yapıldığına dair üzerinde olan ispat yükümlülüğünü yerine getiremediği gibi fesih öncesi davacının savunmasının da alınmadığı anlaşılmış, davalı işverence yapılan feshin geçersiz olduğu görülmekle davacının davasının kabulü ile feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, işe iadenin mali sonuçlarından davalının sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Yerleşik uygulama gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. (Yargıtay 9. H.D. 12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar). Yerleşik yargısal uygulamaya göre yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesi öngörülmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır. Buna göre, fesih sebebi ve davacının iş yerindeki kıdemi nazara alınarak 7 ay üzerinden başlatmama tazminatı kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur….” denilerek,

Davacının davasının KABULÜ ile,

a-)Davalı işverence yapılan feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalı işyerindeki İŞE İADESİNE,

b) Davacının süresi içinde işverene başvurması halinde Mahkeme kararının kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için ödenmesi gereken en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları karşılığı Boşta geçen süre ücretinin BRÜT 990.147,92-TL olduğunun TESPİTİNE,

c) Davacının kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak üzere işverene başvurması sonucunda işverence işe başlatılmadığı takdirde davacının kıdemi ve fesih sebebi göz önünde bulundurularak takdiren 7 aylık ücreti tutarı İşe başlatmama tazminatının BRÜT 712.915,00-TL olduğunun TESPİTİNE,

d) Yasal kesintilerin infaz aşamasında gözetilmesine,

e) Davacının süresinde işe başlatılması durumunda varsa bu alacaktan peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının mahsubuna, karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU/ SEBEPLERİ:

İstinaf kanun yoluna yasal süresi içerisinde taraf vekilleri başvurmuştur.

Davacı vekili gerekçeli istinaf dilekçesinde özetle;

-Dava dilekçesi ve aşamalarda iddia ettiği / dayandığı hususları tekrar ederek,

-Davacının iş akdinin 31/05/2023 tarihinde feshedildiğini, dava tarihinin 03/07/2023 olduğunu, 01/07/2023 tarihli itibarıyla davalı THY’de ücretlere TİS gereği %41 oranında artış uygulandığını, bilirkişi raporunda dava tarihindeki ücret kavramından hareketle %41 artış uygulayarak brüt 1.282.773,20 TL olması gerektiğinin tespit edildiğini, Mahkemenin hatalı ve kanuna aykırı olan fesih tarihindeki ücret kriteri üzerinden hesaplanan ve ek raporda 2. Seçenek olarak gösterilen 990.147,92 TL rakamını boşta geçen süre parası kabul ederek hükme esas aldığını, işe başlatmama tazminatının 4 aylık olarak belirlenmekte ve çıplak ücret üzerinden hesaplandığını, davacının çıplak ücretinin, kıdem ücreti ve iş/uçuş tazminatı kalemlerinden oluştuğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili gerekçeli istinaf dilekçesinde özetle;

-Davaya cevap dilekçesi ve aşamalarda savunduğu/ dayandığı hususları tekrar ederek, davacının iş akdinin 31/05/2023 tarihinde ortaklık icra komitesinin 24/05/2023 tarih ve 687 sayılı kararı ile kıdem ve ihbar tazminatı ödenerek feshedildiğini, fesih bildiriminin usule uygun olarak davacıya 31/05/2023 tarihinde elden tebliğ edildiğini, davacıdan beklendiği şekilde hizmet vermediğini, davacıyı, ilelebet istihdam etmesinin mümkün olmadığını, davacıdan verim alamadığı hizmete karşılık ücret başta olmak üzere diğer mali yüklere katlanılmasının davalıdan beklenemeyeceğini, feshin geçerli olduğunu,

-Mahkemece işe başlatmama tazminatının davacının 7 aylık ücreti tutarında tespit edilmesinin hatalı olduğunu, zira davacının uğradığı herhangi bir maddi ve manevi zarar yada iş bulma olasılığını olumsuz etkileyecek bir fesih olmadığını, davacının aksi yöndeki iddialarının mesnetsiz olduğunu, dosyada ispata elverişli bir delilin bulunmadığını,

-Hesaplamada esas alınan ücret kapsamında yemek ücretinin ve kredili uçuş parasının dahil edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı HMK’ nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle HMK’ nun 355. maddesi uyarınca taraflarca ileri sürülen istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden yapılan inceleme sonucunda,

Dava feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iade istemine ilişkindir.

Dava şartlarının mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, yukarıda alıntı yapılan İDM karar gerekçesinde tarafların feshe dair iddia ve savunması ile dosya kapsamı, mevcut deliller tartışılıp değerlendirilmiş, isabetli sonuca ulaşılmış olup, davalı işverence yapılan feshin geçersiz olduğu işe iade kararında isabetsizlik bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İşe iadenin yasal- mali sonuçlarına gelince;

Her iki taraf vekilinin de istinaf başvurusu bulunmaktadır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 12. maddesi ile 4857 sayılı Kanunu 21. maddesine eklenen fıkra ile; davalı tarafından gerçekleştirilen feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi halinde işe başlatmama tazminatı ve 4 aya kadar boşta geçen süre ücretinin davacının dava tarihindeki ücretinin esas alınarak parasal olarak belirleneceği düzenlenmiştir.

Boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar ile işe başlatmama tazminatı brüt olarak hüküm altına alınmalı ve kesintiler infaz sırasında gözetilmelidir.

Geçersiz sayılan fesih tarihinden sonra boşta geçen en çok dört aylık sürede işçinin çalışması devam ediyormuş gibi ücret ve diğer haklar belirlenmelidir.

Belirtilen dönemde şayet işçi işyerinde çalışmaya devam etse idi, hak kazanacağı tüm para ile ölçülebilen değerlerin dikkate alınması gerekir. Bununla birlikte işçinin ancak fiili çalışması ile ortaya çıkabilecek olan fazla çalışma ücreti, hafta tatili ile bayram ve genel tatil günlerinde çalışma karşılığı ücret ile satışa bağlı prim gibi ödemelerinin, en çok dört ay kadar boşta geçen süre içinde ödenmesi gereken diğer haklar kavramında değerlendirilmesi mümkün olmaz.

Somut olayda, İDM’nce feshin yasal/ mali sonuçları, aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda belirlenmiştir. Yukarıda yazılı hukuki bilgiler ışığında, bilirkişi raporunun dosya kapsamı ile birlikte denetlenmesinden;

Davalı işveren tarafından sunulan bordrolar ile banka kaydının birebir uyumlu olduğu bilirkişi raporunda tespit edilmiştir.

Aynı işveren aleyhine açılan davalarda verilen emsal kararlar, daha önce istinaf incelemesi yapılan dosyalar da dikkate alındığında; kıdem ücreti ve uçuş tazminatının davacının temel ücretinin parçası olduğu, yine işe iade davasında parasal sonuçların dava tarihi itibariyle tespiti gerektiği, dava tarihi dikkate alındığında; davalının 1 temmuz itibariyle %41 zam oranına itiraz etmediği, yemek ücretinin (ayni ya da nakdi) boşta geçen süre ücretine dahil edilmesi gerektiğinin yüksek yargı kararlarıyla kabul edildiği, tüm bunlar dikkate alındığında, işe iadenin yasal mali sonuçlarının ek bilirkişi raporu 1. Seçenek üzerinden tespitinin dosya kapsamına uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Mahkemece 2. Seçenek üzerinden belirlenmesi hatalı olmuştur. Davacının başvurusu haklıdır.

Bundan başka; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. BAM ve Yargıtay’ ın yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Yargıtay 9 ( ve kapatılan 22 Hukuk) Dairesi, yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Somut olayda, davacı işçinin davalıya ait işyerinde 31.12.2004- 31.05.2023 tarihleri arasında çalıştığı, 18 yılı aşkın kıdemine ve fesih nedenine göre İlk Derece Mahkemesi’nce işe başlatmama tazminatının davacının 6 aylık ücreti tutarında belirlenmesi gerekirken 7 aylık ücreti tutarında belirlemesi de hatalı olmuştur. Davalının da buna ilişkin istinaf nedeni yerindedir.

Ancak tespit edilen hatalar, yeniden yargılama yapılıp delil toplanmasını gerektirmeyecek nitelikte olup, dosya kapsamına nazaran; denetlemesi yapılan ek bilirkişi raporundaki 1. Seçenekte tespit edildiği üzere; davacının işe başlatmama tazminatı 6 aylık ücreti tutarında; brüt 837.919,44TL olarak; boşta geçen süre ücreti/ diğer hakları karşılığı ise; brüt 1.282.773,20TL olarak belirlenmiştir.

Bundan başka, mahkemece; hükmün (e) nolu bendinde;

Davacının süresinde işe başlatılması durumunda varsa bu alacaktan peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının mahsubuna, denilmiştir. Bu fıkranın üstünde (c) nolu fıkrada ise belirlenen işe başlatmama tazminatı yer almaktadır. Oysa 4857 sayılı Yasanın 4. Fıkrasında” ….. İşçi işe başlatılırsa peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir…” hükmü yer almıştır. Maddede “yukarıdaki fıkra ” ibaresine yer verildiğine göre, mahsubun işçiye ödenecek en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücreti ve diğer haklarından (İDM hükmünde (b) bendinde yazalı) yapılması gerekir. Dairemiz kararında bu hata da düzeltilmiştir.

Yeniden yargılama yapılıp, delil toplanmasını gerektirmediğinden; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile yukarıda belirtilen gerekçelere göre, tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, İDM kararı kaldırılarak, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücreti/ diğer haklar karşılığı yeniden belirlenerek, aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

Dairece, mahkeme kararı kaldırılarak, esas hakkında yeniden karar verildiğinden, taraflar yararına vekalet ücreti, Daire karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. madde 2, fıkra (3) hükmü uyarınca; istinaf başvurusunda bulunan- bulunmayan nitelendirmesi yapılmaksızın, Daire karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T deki vekalet ücreti miktarına göre takdir edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

I-1-Davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile; 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 bendi uyarınca İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ KALDIRILMASINA,

2-Tarafların istinaf başvurusunda haklılığı da dikkate alınarak, taraflarca yatırılan peşin istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgilisine iadesine,

II-DAVANIN KABULÜ İLE;

1-Davalı iş veren tarafından yapılan feshin geçersiz olduğunun TESPİTİ ile, davacının İŞE İADESİNE,

2-Davacının kararın kesinleşmesinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak üzere işverene başvurması sonucunda işverence işe başlatılmadığı takdirde, davacının kıdemi ve işverenin fesih sebebi göz önünde bulundurularak, takdiren 6 aylık ücreti tutarınde İşe başlatmama tazminatının Brüt 837.919,44-TL olduğunun TESPİTİNE,

3-Davacının süresi içinde işverene başvurması halinde Mahkeme kararının kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için ödenmesi gereken en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları karşılığının Brüt 1.282.773,20-TL olduğunun TESPİTİNE,

4-Davacının süresinde işe başlatılması durumunda varsa bu alacaktan peşin ödenen kıdem ve ihbar tazminatının MAHSUBUNA,

5-Yasal kesintilerin infaz aşamasında GÖZETİLMESİNE,

6-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı tarafça yapılan 2.769,75 TL yargılama gideri ile, 179,90 TL peşin ve 179,90TL başvuru, 1.169,40 TL istinaf başvurma harçları toplamı 4.298,95 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı tarafça ilk derece aşamasında yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında yapılan 350,00 TL masraf ile 1.169,40 TL olmak üzere toplam 1.519,40 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan zorunlu arabulucu ücreti 1.600,00-TL’nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

10-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, Daire karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

11-HMK’nun 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde, İDM’nce ilgili tarafa iadesine,

12-HMK’nun 359. maddesinin 4. fıkrası gereği kararın tebliği ile, 302. maddesinin 5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8/1-a maddesine göre kesin olmak üzere 29/04/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Metin, Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır.

Kaynak: Karar metnini aktaran Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi; tek ikincil kaynak.

12. İşe başlatılmayan işçi, bu yeni feshe bağlı alacaklar için yeniden arabulucuya başvurmalıdır

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · T. 30.03.2026 · E. 2026/368 · K. 2026/2807 · Sonuç: Bozma — aynı yönde: 9. HD, T. 20.10.2025, E. 2025/7023, K. 2025/8091

Olay. İşe iade kararı kesinleştikten sonra süresinde başvuran işçi işe başlatılmamış ve kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti için dava açmıştır. İşe iade davası sürerken yapılan arabuluculuğun bu alacakları da kapsayıp kapsamadığı tartışılmıştır.

Yargıtay ne dedi? Daire, süresinde başvuran işçinin işe başlatılmamasının yeni bir işveren feshi sayıldığını; bu fesihten doğan kıdem ve ihbar alacaklarının, işe iade sürecindeki arabuluculuk sırasında henüz doğmamış oldukları için o arabuluculuğun konusu olamayacağını, önceki tutanakta bu kalemlerin yazılı olmasının da sonucu değiştirmeyeceğini belirtmiştir. İşçinin bunlar için yeniden arabulucuya başvurması gerekir; aksi hâlde talepler dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Karar oy birliğiyle verilmiş, işçinin bu alacaklara hak kazanıp kazanmadığı hakkında bir değerlendirme içermemektedir. 20.10.2025 tarihli kararda da işe başlatmama sonrası kıdem, ihbar ve izin alacakları için dava şartının gerçekleşmediği belirtilmiş; ayrıca toplu iş sözleşmesinde öngörülen iş güvencesi tazminatının, kesinleşmiş işe iade kararında belirlenen tutarla sınırlı tutulması gerektiği vurgulanmıştır.

Dayanak. 4857 s.K. m.21; 7036 s.K. m.3.

Sizin için anlamı. İşe iadeyi kazandınız ama işveren sizi işe başlatmadıysa, kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklar için dava açmadan önce yeniden arabulucuya başvurun. Bu adımı atlamak, yıllar sürmüş bir davanın usulden reddiyle sonuçlanabilir. Kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin kararlar için Kıdem ve İhbar Tazminatı Yargıtay Kararları sayfamıza bakın.

Kararın tam metni

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin iş sözleşmesinin 14.09.2021 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, işe iade davası açtıklarını, Diyarbakır 6. İş Mahkemesinin 2021/521 Esas, 2022/69 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, davalı tarafça istinaf yoluna başvurulduğunu, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2022/1601 Esas, 2023/ 968 Karar sayılı kararı ile davanın kesin olarak kabulüne karar verildiğini, işe iade başvurusunda bulunduklarını, ancak müvekkilinin işe iade başlatılmadığını ve tespit niteliğindeki bir kısım alacaklarının ödendiğini, müvekkilinin sendika üyesi olduğunu ileri sürerek toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def’inde bulunduklarını, davacının iş sözleşmesi emeklilik nedeniyle sona erdiğinden ihbar tazminatına hak kazanmadığını, davacının yıllık izinlerini kullandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı Belediye nezdinde 03.06.1996-14.09.2021 tarihleri arasında çalıştığı, işe iade davası kesinleştikten sonra 4 aylık boşta geçen süre dâhil olmak üzere 03.06.1996-14.01.2022 tarihleri arasında toplam hizmet süresinin 25 yıl 5 ay 12 gün olduğu, kesinleşen işe iade kararı üzerine davacının işe iade başvurusunda bulunduğu, davalı tarafça davacının yasal süresi içerisinde işe başlatılmadığı ve kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davacıya yapılan ödemeler ile kullandığı izinler dikkate alındığında davacının yıllık ücretli izin alacağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Ücret tespitinin hatalı olduğunu,

2. Davacının ihbar tazminatına hak kazanmadığını, kıdem tazminatının ödendiğini,

3. Davacının hizmet süresinin hatalı bir şekilde tespit edildiğini,

4. Yapılan kıdem tazminatı ödemesinin faiziyle birlikte mahsup edilmesi gerektiğini,

5. Müvekkili İdarece davacıya kullanmış olmasına rağmen yapılan yıllık izin ödemesinin diğer alacak taleplerinden mahsup edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet süresi, hesaba esas ücret miktarı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ile tazminatların hesaplanmasına ve arabuluculuk dava şartına ilişkindir.

Dairemizin Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine dair 18.04.2024 tarihli ve 2024/5116 Esas, 2024/7086 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şu şekildedir: …

5. Bu açıklamalara göre uyuşmazlık; işe iade talebinin yanında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi sözleşmenin sona ermesine bağlı alacaklar bakımından arabuluculuğa başvurmuş olan işçinin, kesinleşen işe iade kararı üzerine başvurusuna rağmen işe başlatılmaması durumunda açtığı alacak davasından önce yeniden arabuluculuk başvurusunda bulunması gerekip gerekmediği noktasındadır.

6. 4857 sayılı Kanun‘un 20. maddesine göre iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu başvurunun yapılması ve anlaşmama üzerine işe iade davası açılması hâlinde feshin geçerli olup olmadığı konusunda Mahkemece bir değerlendirme yapılmalıdır.

7. 4857 sayılı Kanun’un ‘… mahkemece veya özel hakem tarafından feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işverenin, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorunda olduğu’ yönündeki 21 inci maddesinde sözü edilen geçersizlik ise mutlak anlamda bir geçersizlik olmayıp kendine özgü bir geçersizlik hâlidir. Çünkü mahkemenin kararı ile geçersizlik kendiliğinden ve hemen devreye girmez (Sarper Süzek, İş Hukuku, İstanbul, Yenilenmiş 21. Baskı, 2021, s.652). Bir diğer ifade ile mahkeme kararıyla geçersizliği askıda olan fesih, kendiliğinden hükümsüz hâle gelmez. Buna karşılık feshin geçersiz hâle gelmesinde tarafların davranışı önemli bir rol oynar.

8. Askı hâlinin ortadan kalkmasında belirleyici olan unsur, işçinin süresinde yaptığı işe iade başvurusudur. Buna göre işe iade kararı üzerine işçi Kanun’da öngörülen süre içinde işverene başvurmamışsa fesih geçerli hâle gelecek, başvurması durumunda ise fesih hükümsüz hâle gelerek sözleşme hiç son bulmamış gibi bir durum ortaya çıkacaktır (Hamdi Mollamahmutoğlu, Muhittin Astarlı, Ulaş Baysal, İş Hukuku, Ankara, Güncellenmiş 7. Baskı, 2022, s.1111).

9. İşçinin süresinde işe iade başvurusunda bulunması hâlinde, feshin hükümsüz hâle geldiği ve iş sözleşmesinin devam ettiği noktasında tereddüt bulunmadığından işverenin işe iade başvurusunda bulunan işçiyi işe başlatmaması işverenin feshi olarak değerlendirilmelidir. Dairemizce işe iade davası ile birlikte sözleşmenin feshine bağlı kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacakların birlikte açılması hâlinde işe iade davasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiği yönünde karar verilmesi de bu kabulün doğal bir sonucudur (22HD,2016/32395 E, 2020/4288 K).

10. Diğer taraftan arabuluculuk bir yargılama faaliyeti olmadığından, başvurucunun işe iade talebinin yanında sözleşmenin sona ermesine bağlı alacaklarını talep etmesine engel bir durum bulunmamaktadır. Ancak, bu alacak talepleri ancak işe iade talebine konu edilen ve geçersiz olduğu iddia edilen fesih anına kadar doğmuş alacakları kapsar.

İşe iade talebiyle arabuluculuk faaliyetine konu edilen feshin geçersiz olup olmadığı, geçersizliği durumunda işçinin işe iade başvurusunda bulunup bulunmayacağı ve sonuç olarak işverence işe başlatılıp başlatılmayacağı henüz belirsiz olduğundan, bu aşamada sözleşmenin başlatmama suretiyle feshine bağlı alacaklar üzerinde müzakere edildiğini söylemek fiilen imkânsızdır. Çünkü henüz hak doğmamıştır. Hâl böyle olunca iş sözleşmesinin işe başlatılmamak suretiyle feshedildiği iddiasında olan işçinin bu feshe bağlı alacaklarını talep edebilmesi için, öncelikle sözleşmenin usulüne uygun işe iade başvurusuna rağmen işçinin işe başlatılmaması suretiyle sona ermesi ve ardından doğmuş alacakların arabuluculuk faaliyetine konu edilmeleri gerekmektedir

11. Somut olaylarda işe iade talebiyle arabuluculuk başvurusunun yapıldığı tarihte henüz feshin geçerli olup olmadığı belirsiz olduğu gibi iş sözleşmesinin akibeti de belirsizdir. Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına konu davaların sonucunda işe iade kararı verildiği ve işçilerin yasal süre içinde işverenlere başvurdukları uyuşmazlık dışıdır. Böylece her iki davada işçilerin başvurusu ile feshin hükümsüz hâle geldiği ve iş sözleşmelerinin hiç feshedilmemiş gibi devam ettiği ortadadır. İşverenlerin başvuruya rağmen işçileri işe başlatmamaları ise işveren feshi niteliğinde olup işe iade davasından önceki arabuluculuk faaliyetinin sonradan ortaya çıkan feshe bağlı alacakları kapsadığından söz edilemez.

12. Açıklanan nedenlerle, işe iade davasından önce düzenlenen ve işe iade talebi ile birlikte kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya yıllık izin ücreti taleplerini içeren arabuluculuk tutanağı; işçinin işe başlatılmaması suretiyle iş sözleşmesinin feshine bağlı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarını talep ettiği alacak davasında dava şartının sağlanması bakımından yeterli değildir “

Somut olayda; davacının iş sözleşmesinin 14.09.2021 tarihinde feshedildiği, davacı tarafından işe iade davası açıldığı, Diyarbakır 6. İş Mahkemesinin 14.02.2022 tarihli ve 2021/521 Esas, 2022/69 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 22.06.2023 tarihli ve 2022/1601 Esas, 2023/968 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine kesin olarak karar verildiği, davacının 03.07.2023 tarihli ihtarname ile işe iade başvurusunda bulunduğu; işe başlatılmaması üzerine 28.12.2022 tarihli arabuluculuk son tutanağı eklenmek suretiyle eldeki davanın 31.07.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar da dikkate alınarak somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; işe iade davası devam ederken yapılan arabuluculuk başvurusunun, işçinin işe başlatılmaması suretiyle iş sözleşmesinin feshine bağlı alacakları kapsadığından söz edilemeyeceğinden davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Metin, Alomaliye sitesinde yayımlanan karar metninden aynen aktarılmıştır; kaynaktaki yazım hataları korunmuş, kişisel veriler gizli bırakılmıştır. Bu kutuda kartın ilk kararının (E. 2026/368, K. 2026/2807) metni yer alıyor. Karttaki ikinci kararın (E. 2025/7023, K. 2025/8091) metni Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivinde yayımlanmıştır.

Kaynak: 2026 tarihli karar: Alomaliye. 2025 tarihli karar: Çalışma ve Toplum Dergisi karar arşivi. Her biri tek ikincil kaynaktan; iki karar aynı ilkeyi doğrulamaktadır.

İşe iadeyi kazandınız ama işe başlatılmadınız mı?

On iş günlük başvuru, yeniden arabuluculuk ve tazminat davası için süreleri birlikte takip edelim: Hukukçular Evi Ankara, 0554 648 37 15.

📞 0554 648 37 15💬 WhatsApp

15 Kararın Özet Tablosu

İşe iade davasına ilişkin kararlar

KonuKararSonuç ve ilke
İşveren vekiliY. 9. HD, 26.05.2008, E. 2007/35929, K. 2008/12484İşyerini yöneten ve işe alıp çıkaran müdür kapsam dışı
İstifaİstanbul BAM 28. HD, 08.02.2024, E. 2023/1007, K. 2024/137İrade bozukluğu ispatlanmazsa işe iade yok
Yazılı bildirimY. 9. HD, 26.05.2004, E. 2004/1424, K. 2004/12595Sebep açıkça gösterilmeli; ibraname işe iade hakkını kapsamaz (1475 m.13/B)
Yazılı bildirim (güncel)İzmir BAM 19. HD, 11.09.2023, E. 2023/662, K. 2023/1461Bildirimi ispat edemeyen işverenin feshi geçersiz
SavunmaY. 9. HD, 03.05.2018, E. 2017/24792, K. 2018/9808Geçerli nedende savunma eksikliği tek başına yetmez
Son çare ilkesiY. 9. HD, 22.03.2007, E. 2006/36997, K. 2007/8174Alternatifler denenmeden fesih geçersiz
İşletmesel karar denetimiY. 22. HD, 05.04.2012, E. 2011/13690, K. 2012/6442Fesih tarihine göre; bilirkişi çelişkisi giderilmeli
Fesih günü arabuluculukY. 9. HD, 13.01.2026, E. 2025/9628, K. 2026/87Tutanağın iptalini isteyen ispat etmeli (oy çokluğu)
On iş günü başvuruY. 9. HD, 22.06.2006, E. 2005/38631, K. 2006/18287Başvurmayan işçi için ilk fesih geçerli
Tazminat ve kıdemY. 9. HD, 23.06.2005, E. 2005/18507, K. 2005/22533Kıdeme göre 4 ay yetersiz; 8 ay
Emeklilik ve tazminat (eski)Y. 9. HD, 20.02.2007, E. 2006/33626, K. 2007/4743Emekliliğe hak kazanmış işçiye alt sınır
Emeklilik ve tazminat (yeni)Y. 22. HD, 18.04.2018, E. 2017/41321, K. 2018/8924Emeklilik gerekçesiyle alt sınır eşitliğe aykırı; 6 ay
Boşta geçen süreİstanbul BAM 32. HD, 29.04.2025, E. 2024/1526, K. 2025/662En çok 4 ay; fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç
Yeniden arabuluculukY. 9. HD, 30.03.2026, E. 2026/368, K. 2026/2807İşe başlatmama alacakları için yeni başvuru şart
Yeniden arabuluculukY. 9. HD, 20.10.2025, E. 2025/7023, K. 2025/8091Aynı yönde

Bu Kararları Kendi Dosyanızda Nasıl Kullanırsınız?

  1. Kapsamı kontrol edin. İşyerinde (aynı işkolundaki işyerleri birlikte) 30 veya daha fazla işçi, en az 6 aylık kıdem ve belirsiz süreli sözleşme şartlarını belgeleyin; işveren vekili istisnasına girmediğinizi gösterecek görev tanımınızı saklayın.
  2. Fesih yazısını inceleyin. Yazılı mı, sebep açık mı, davranış veya verim gerekçesi varsa savunmanız alınmış mı? Eksikler davanızın ilk dayanağıdır.
  3. Bir ay içinde arabulucuya başvurun. Süre fesih bildiriminin tebliğinden işler; arabuluculuk bürosuna veya adliyeye başvurun.
  4. Son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açın. Bu süre hak düşürücüdür; dilekçe için işe iade dava dilekçesi örneğimizi kullanabilirsiniz.
  5. Geçerli nedeni çürütecek delilleri toplayın. Yeni işçi alımları, fazla mesai kayıtları, size önerilmeyen pozisyonlar ve fesihten önceki yazışmalar son çare ilkesi bakımından önemlidir.
  6. Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde başvurun. İşe dönme iradenizi ispatlanabilir bir yolla bildirin.
  7. İşe başlatılmazsanız yeniden arabulucuya gidin. Kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti gibi feshe bağlı alacaklar için dava açmadan önce yeni bir arabuluculuk başvurusu gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Bir aylık süreyi kaçırmak. Arabuluculuk başvurusu süresinde yapılmazsa işe iade yolu kapanır.
  • Kıdem tazminatını aldım, artık bir şey yapamam sanmak. Ödenen tazminat ve ibraname işe iade hakkını ortadan kaldırmaz.
  • Fesih günü önünüze konan arabuluculuk tutanağını okumadan imzalamak. Sonradan geçersizliğini ispat etmek zordur.
  • Baskıyla istifa dilekçesi imzalayıp sessiz kalmak. İrade bozukluğunu ispat yükü sizdedir; delilleri hemen kayıt altına alın.
  • Kararın tebliğinden sonra işverene başvurmamak. On iş günü içinde başvurmazsanız ilk fesih geçerli hâle gelir.
  • İşe başlatılmayınca doğrudan dava açmak. Bu aşamada doğan kıdem, ihbar ve izin alacakları için yeniden arabulucuya başvurmak gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İşe iade davası kimler açabilir?

Otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi açabilir (4857 s.K. m.18/1). İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ile işyerinin bütününü yöneten ve işe alma ile işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri iş güvencesinden yararlanamaz.

İşe iade için süre ne kadar?

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır (4857 s.K. m.20/1; 7036 s.K. m.3).

İşveren fesih sebebini yazmadıysa ne olur?

Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve sebep açık ve kesin biçimde gösterilmelidir (m.19/1). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, sebep gösterilmeyen feshe karşı açılan işe iade davasının kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Savunmam alınmadan çıkarıldım; fesih geçersiz mi?

Davranış veya verim nedeniyle yapılan fesihte savunma alınması zorunludur (m.19/2). Ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 03.05.2018 tarihli kararına göre, işveren haklı nedenle derhal fesih yoluna gitmiş ve sebep geçerli nitelikte bulunmuşsa, yalnızca savunma alınmaması feshi geçersiz kılmayabilir.

Kıdem tazminatımı aldım; yine de işe iade davası açabilir miyim?

Evet. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, kıdem tazminatının ödendiği bir ibranamenin işe iade ve iş güvencesi haklarını kapsamadığını kabul etmiştir. İşe başlatılırsanız ödenen tazminat boşta geçen süre alacağından mahsup edilir.

Ekonomik kriz gerekçesiyle çıkarıldım; dava açabilir miyim?

Açabilirsiniz. İşveren, işletme kararının gerçekten alındığını, tutarlı uygulandığını ve feshin son çare olduğunu ispat etmek zorundadır. Fazla çalışmanın kaldırılması, kısa çalışma veya başka bir işte çalıştırma gibi alternatifler denenmeden yapılan fesih geçersiz sayılabilir.

İstifa ettim ama baskı altındaydım; işe iade isteyebilir miyim?

İstifa dilekçesinin baskı, korkutma veya hile ile alındığını ispat edebilirseniz isteyebilirsiniz; ispat yükü sizdedir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, bu ispatı yapamayan işçinin davasını reddetmiştir.

İşe başlatmama tazminatı kaç ay olur?

En az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarındadır (m.21/1). Miktar kıdeminize ve fesih sebebine göre belirlenir; Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, yalnızca emekliliğe hak kazanmış olmanın alt sınırın uygulanması için yeterli olmadığını kabul etmiştir.

Boşta geçen süre ücreti nedir?

Davanın sürdüğü dönem için en çok dört aylık ücret ve diğer haklarınızdır (m.21/3). Fazla mesai gibi fiilen çalışmaya bağlı ödemeler bu hesaba girmez.

İşe iade kararından sonra ne yapmalıyım?

Kesinleşen karar size tebliğ edildikten sonra on iş günü içinde işverene başvurarak işe dönmek istediğinizi bildirmelisiniz (m.21/5). İşveren bir ay içinde sizi işe başlatmazsa işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti doğar.

İşe başlatılmadım; hemen dava açabilir miyim?

Hayır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2025 ve 2026 tarihli kararlarına göre işe başlatmama yeni bir fesih sayılır ve buna bağlı kıdem, ihbar ve izin alacakları için yeniden arabulucuya başvurmak gerekir; aksi hâlde talepler usulden reddedilir.

Fesih günü işyerinde arabuluculuk tutanağı imzaladım; geçersiz sayılır mı?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 13.01.2026 tarihli kararında çoğunluk, tutanağın geçersizliğini iddia edenin bunu ispat etmesi gerektiğini belirtmiştir; karşı oy ise fesihle aynı gün yapılan bu tür görüşmelerin arabuluculuğun amacına aykırı olduğunu savunmuştur. Delil durumunuza göre değerlendirme yapılmalıdır.

Kaynaklar ve doğrulama. Karar metinleri; Çalışma ve Toplum Dergisi’nin karar arşivi, Kazancı, Hukuki Haber ve Alomaliye’den aktarılmıştır. Kanun hükümleri için Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır. Kararlar özetlenirken metinlerin kendi ifadeleri yerine sade bir anlatım tercih edilmiştir; dilekçede kullanmadan önce tam metne Yargıtay Karar Arama veya UYAP Emsal Karar sisteminden ulaşmanızı öneririz.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanızda sonuç, delillere ve olayın bütün koşullarına göre değişir.

Post by Av. Fatma Öztürk