11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 18.11.2026, 33434), Türkiye’de çalışmayan yabancı yatırımcıya en az 150.000 ABD Doları yatırımda 3 yıllık, en az 200.000 ABD Doları yatırımda 5 yıllık ikamet izni verilmesini öngördü. Karar; vizeyi, yurt dışından başvuruyu ve vekâletle işlem yapılmasını düzenlemiyor. Bu yüzden yurt dışındaki yatırımcının en sık sorduğu sorular, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun genel hükümleriyle cevaplanıyor: Türkiye’ye gelmeden başvurulabilir mi, vizeye tabi ülke vatandaşı nasıl giriş yapar, yatırım ve başvuru vekâletnameyle yürütülebilir mi, eş ve çocuklar için ne gerekir, hangi belgeler hazırlanır? Bu yazı bu soruları madde numaralarıyla cevaplıyor. Kararın kendisi için yatırım yoluyla ikamet izni analizimize, kısa haber için son dakika yazımıza bakılabilir. Yorum içeren bölümler “değerlendirmemize göre” diye belirtilmiştir.
Kısa cevap: Yatırımın kendisi ve dosya hazırlığı Türkiye’ye gelmeden, vekâletnameyle yürütülebilir. İkamet izni başvurusu Kanun’a göre kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğuna yapılır (6458 m.21/1); başvuru vekâletnameye sahip avukat aracılığıyla da yapılabilir (Yönetmelik m.21/4). Uygulamada ise kısa dönem ikamet izni başvuruları, vizeyle veya vize muafiyetiyle Türkiye’ye girmiş yabancılardan valiliklerce alınmaktadır. Bu nedenle vizeye tabi ülke vatandaşı yatırımcı ve ailesi için ilk eşik giriş vizesidir. 11994 sayılı Karar ayrı bir “yatırımcı vizesi” öngörmemiştir; başvuru usulünü İçişleri Bakanlığı belirleyecektir (Karar m.3). Eş ve ergin olmayan çocuklar için ayrı yatırım aranmaz, ancak her biri için ayrı izin düzenlenir (6458 m.23/1).
Yurt dışındaki yatırımcı için yol haritasını birlikte kuralım
Vize, vekâletname, yatırımın sırası ve aile belgeleri baştan doğru planlanmalıdır; yanlış sırayla atılan adım parayı bağlayabilir. Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Karar Neyi Düzenliyor, Neyi Genel Hükümlere Bırakıyor?
6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi, “Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu”na kısa dönem ikamet izni verilebileceğini düzenler. Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre bu bent kapsamındaki izinler en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir. 11994 sayılı Karar, Kanun’un Cumhurbaşkanına bıraktığı kapsam ve tutarı belirlemiştir: en az 150.000 ABD Doları veya karşılığı döviz için 3 yıl, en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz için 5 yıl.
Karar altı maddedir. Birinci madde amacı, ikinci madde yatırımın hangi araçlarla yapılacağını ve hangi kurumca tespit edileceğini, üçüncü madde usul ve esasların İçişleri Bakanlığınca belirleneceğini, dördüncü madde bu izinlerin 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceğini, beşinci ve altıncı maddeler yürürlük ve yürütmeyi düzenler. Kararda vize, başvurunun yapılacağı makam, başvuruda sunulacak belgeler ve vekâletle işlem konularında hüküm yoktur. Bu konularda 6458 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği’nin genel hükümleri uygulanır; İçişleri Bakanlığının çıkaracağı usul ve esaslar ayrıntıyı belirleyecektir.
Yurt dışındaki yatırımcının soruları ve cevabın bulunduğu hüküm
| Soru | Kararda hüküm var mı? | Uygulanacak hüküm |
|---|---|---|
| Ne kadar yatırım, kaç yıl izin? | Var (m.1, ekli liste) | 150.000 USD: 3 yıl; 200.000 USD: 5 yıl |
| Hangi yatırım araçları? | Var (m.2) | Mevduat, devlet borçlanma aracı, GYF/GSYF payı, bireysel emeklilik katkı payı |
| Giriş vizesi nasıl alınır? | Yok | 6458 m.11-17; Yönetmelik m.12 |
| Başvuru nereye yapılır? | Yok (m.3 Bakanlığa bırakır) | 6458 m.21, m.22; Yönetmelik m.19/3 |
| Vekâletle başvuru olur mu? | Yok | Yönetmelik m.21/4; Noterlik Kanunu m.191, m.195 |
| Eş ve çocuklar? | Var (m.1) | 6458 m.31/1-(j), m.23/1 |
| Ret hâlinde dava? | Yok | 6458 m.17, m.25, m.31/7; 2577 sayılı Kanun m.4, m.7 |
Başvuru Nereye Yapılır? Kanundaki Kural ve Uygulama
Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrasına göre ikamet izni başvuruları, yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluklara yapılır. Konsolosluk başvuruyu görüşüyle birlikte Göç İdaresine iletir; idare gerek görürse ilgili kurumların görüşünü alarak başvuruyu sonuçlandırır ve konsolosluğa bilgi verir (m.21/4). Başvurular en geç doksan gün içinde sonuçlandırılır (m.21/5). Bilgi veya belge eksikse değerlendirme, eksikler tamamlanıncaya kadar ertelenebilir ve eksikler ilgiliye bildirilir (m.21/3). Ret işlemi ilgiliye tebliğ edilir (m.21/6).
Kanun’un 22. maddesi, başvurunun istisnai olarak Türkiye içinden valiliklere yapılabileceği on bir hâli sayar: adli veya idari makamların karar veya talepleri, yabancının Türkiye’den ayrılmasının makul veya mümkün olmadığı durumlar, uzun dönem, öğrenci, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izinleri, aile ikamet izninden kısa dönem izne geçiş, Türkiye’de ikamet izni bulunan anne veya babanın Türkiye’de doğan çocukları, geçerli iznin gerekçesinin sona ermesi veya değişmesi, 20. maddenin ikinci fıkrası kapsamındaki başvurular ve Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanların kısa dönem izne geçişi. Yatırım gerekçesi bu maddede ayrıca sayılmamıştır.
Yönetmeliğin 19. maddesinin üçüncü fıkrası da aynı ayrımı yapar: başvurular Türkiye içinden valiliklere, diğer hâllerde konsolosluklara yapılır. Bununla birlikte uygulamada vize veya vize muafiyetiyle Türkiye’ye gelen yabancıların kısa dönem ikamet izni başvuruları da valiliklerce alınmaktadır; Yönetmeliğin 21. maddesinin ikinci fıkrası, Türkiye içinden yapılacak başvuruların yasal kalış süresi bitmeden yapılmasını arar. Ayrıntısı kısa dönem ikamet izni yazımızdadır.
Değerlendirmemize göre bu tablo yatırımcı için iki sonuç doğurur. Birincisi, Kanun metni yurt dışından başvuruya engel değildir; aksine kural konsolosluk başvurusudur. İkincisi, yatırım ikamet izni yeni bir uygulama olduğu için başvurunun fiilen hangi kanaldan alınacağı İçişleri Bakanlığının usul ve esaslarıyla netleşecektir. Usul ve esaslar yayımlanmadan “konsolosluktan başvurdum, Türkiye’ye hiç gelmeden izin aldım” sonucuna güvenerek plan yapılmamalıdır.
Konsolosluk yoluyla alınan izinde bir süre kuralı daha vardır: ikamet izni, altı ay içinde kullanılmaya başlanmazsa geçerliliğini kaybeder (6458 m.19). Geçerli ikamet izni bulunan yabancıdan Türkiye’ye girişte vize aranmaz (m.12/1-b). Yani izin yurt dışındayken alınabilirse, giriş için ayrıca vize gerekmez; ancak izin altı ay içinde kullanılmalıdır.
Vizeye Tabi Ülke Vatandaşı Yatırımcı: Giriş Vizesi
Türkiye’de doksan güne kadar kalacak yabancılar, vatandaşı oldukları veya yasal olarak bulundukları ülkedeki Türk konsolosluklarından geliş amaçlarını belirten vize alarak gelir; vizenin veya vize muafiyetinin sağladığı kalış süresi her yüz seksen günde doksan günü geçemez (6458 m.11/1). Vizeler konsolosluklarca, istisnai hâllerde sınır kapılarının bağlı olduğu valiliklerce verilir ve konsolosluklara yapılan başvurular doksan gün içinde sonuçlandırılır (m.11/4). Konsolosluk başvuruyu Göç İdaresine iletir; başvuru orada sonuçlandırılarak konsolosluğa bildirilir (Yönetmelik m.12/5).
Hangi ülke vatandaşlarının vizeye tabi olduğu Dışişleri Bakanlığının vize rejimi tablosunda gösterilir; anlaşmalarla veya Cumhurbaşkanı kararıyla vizeden muaf tutulan ülkelerin vatandaşlarından vize aranmaz (m.12/1-a). Vizeden muaf ülke vatandaşı yatırımcı Türkiye’ye girip yasal kalış süresi içinde valiliğe başvurabilir. Vizeye tabi ülke vatandaşı, örneğin Afganistan vatandaşı yatırımcı ise önce vize almak zorundadır. 11994 sayılı Karar ayrı bir vize türü öngörmediğinden, başvuru geliş amacını belirten genel vize hükümlerine göre yapılır; geliş amacının (yatırım yapıldığı ve ikamet izni başvurusunda bulunulacağı) belgelerle gösterilmesi önem taşır.
Vize, Türkiye’ye girişte mutlak hak sağlamaz (m.11/3). Kanun’un 15. maddesi vize verilmeyecek yabancıları sayar. Yatırımcı dosyasında her bent ayrı ayrı karşılanmalıdır.
6458 m.15/1: vize verilmeyecek yabancılar ve yatırımcı dosyasındaki karşılığı
| Bent | Ret sebebi | Dosyada nasıl karşılanır? |
|---|---|---|
| a | Pasaportun, talep edilen vize süresinden en az altmış gün uzun geçerli olmaması | Ailedeki herkesin pasaport süresi kontrol edilir; ikamet izni için de aynı altmış gün kuralı vardır (m.21/2) |
| b | Türkiye’ye giriş yasağı bulunması | Önceki ihlal, sınır dışı veya tahdit kaydı varsa yatırımdan önce araştırılır |
| c | Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı görülmek | İdarenin takdir alanıdır; adli sicil belgesi ve açık kaynak belgeleri dosyayı güçlendirir |
| ç | Kamu sağlığına tehdit oluşturan hastalık taşımak | Gerekirse sağlık raporu |
| d | Suçluların iadesine esas suçlardan sanık veya hükümlü olmak | Adli sicil belgesi |
| e | Kalış süresini kapsayan geçerli sağlık sigortasının bulunmaması | Seyahat ve ardından ikamet süresini kapsayan sigorta |
| f | Giriş, geçiş veya kalış amacını haklı nedene dayandıramamak | Yatırım belgeleri, kurum tespit yazısı, Türkiye’deki adres ve başvuru planı |
| g | Kalış süresince yeterli ve düzenli maddi imkânın bulunmaması | Banka hesap dökümleri, yatırım tutarını gösteren belgeler |
| ğ | Önceki vize ihlali, ikamet izni veya kamu alacağından doğan borçları ödemeyi kabul etmemek | Varsa eski harç ve cezalar ödenir |
Bu kapsamda olmasına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere Bakanın onayıyla vize verilebilir (m.15/2). Giriş yasağı ve tahdit kayıtları için tahdit kodu kaldırma ve giriş yasağı ile tahdit kodları ve anlamları yazılarımıza, vize kurallarının tamamı için vize ve vize ihlali yazımıza bakılabilir.
Değerlendirmemize göre vizeye tabi ülke vatandaşı yatırımcı bakımından en büyük risk, yatırımın yapılıp tutma taahhüdünün verilmesinden sonra vize başvurusunun reddedilmesidir. Karar, yatırımın izin süresinin yarısı boyunca tutulmasını şart koşar; izin alınamadığında yatırımın nasıl çözüleceği henüz düzenlenmemiştir. Bu nedenle giriş yasağı araştırması ve vize dosyasının hazırlığı yatırımdan önce tamamlanmalı, yatırım aracının sözleşmesinde iznin alınamaması ihtimali ayrıca ele alınmalıdır.
Vize ve giriş engeli araştırmasını yatırımdan önce yapalım
Giriş yasağı, tahdit kaydı ve eski borçlar yatırımdan önce kontrol edilmelidir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Vekâletname ile Neler Yapılabilir, Neler Yapılamaz?
Yurt dışındaki yatırımcı vekâletnameyi iki yoldan verebilir. Birincisi, bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğudur; yabancı ülkelerde noterlik görevi konsolosluklarca yürütülür ve konsoloslukta düzenlenen vekâletname ayrıca tasdik gerektirmez (1512 sayılı Noterlik Kanunu m.191). İkincisi, bulunduğu ülkenin noteridir; bu durumda belge, ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa apostil şerhiyle, taraf değilse o ülkenin yetkili makamının imza ve mührünün Türk konsolosluğunca onanmasıyla Türkiye’de kullanılabilir (Noterlik Kanunu m.195). Yabancı dildeki belge ayrıca Türkçeye çevrilir. Tasdik zincirinin ayrıntısı apostil ve yabancı belgelerin Türkiye’de geçerliliği yazımızdadır.
İkamet izni başvurusu bakımından kural şudur: başvurunun yabancı tarafından bizzat yapılması esastır; başvuru yasal temsilci veya vekâletnameye sahip avukat aracılığıyla da yapılabilir (Yönetmelik m.21/4). Başvurunun değerlendirilmesi sırasında yabancıyla görüşme yapılabilir (Yönetmelik m.22/3). Ret, uzatmama ve iptal kararları yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir (6458 m.25/2).
İşlem bazında: vekâletle yürütülebilir mi?
| İşlem | Vekâletle mümkün mü? | Dayanak ve not |
|---|---|---|
| Vekâletnamenin verilmesi | Yurt dışında konsoloslukta veya yabancı noterde | Noterlik Kanunu m.191, m.195 |
| Potansiyel vergi kimlik numarası | Evet | Vergi dairesine başvuruyla alınır; gerçek kişiler için elektronik başvuru da mümkündür |
| Banka hesabı açılması | Bankanın uygulamasına bağlı | 5549 sayılı Kanun ve Tedbirler Yönetmeliği: vekille yapılan işlemde hem hesap sahibinin hem vekilin kimliği tespit edilir |
| Yatırımın yapılması ve tutma taahhüdü | Vekâletnamede açık yetki varsa | Karar m.2; aracın sözleşmesi |
| Kurumdan tespit yazısı alınması | Evet | Karar m.2: BDDK, Hazine ve Maliye Bakanlığı, SPK, SEDDK |
| Vize başvurusu | Konsolosluğun usulüne bağlı | 6458 m.11; başvuru usulüne uygun yapılmalıdır (m.11/2) |
| İkamet izni başvurusu | Evet, avukat aracılığıyla | Yönetmelik m.21/4; idare yabancıyla görüşme yapabilir (m.22/3) |
| Ret kararının tebellüğü ve dava | Evet | 6458 m.25/2; 2577 sayılı Kanun m.4, m.7 |
| Türkiye’ye giriş | Hayır | Girişte pasaport ve vize kontrolü kişinin kendisine yapılır |
Vekâletnamenin kapsamı dar tutulursa işlemler yarıda kalır. Değerlendirmemize göre bir yatırım ikamet izni dosyasında vekâletnamede şu yetkiler açıkça yazılmalıdır: vergi dairelerinde işlem yapma ve vergi kimlik numarası alma; bankalarda hesap açma, para yatırma ve tutma taahhüdü verme; yatırım aracına ilişkin sözleşmeleri imzalama; BDDK, Hazine ve Maliye Bakanlığı, SPK ve SEDDK nezdinde başvuru ve tespit yazısı alma; Göç İdaresi, valilikler ve konsolosluklar nezdinde vize ve ikamet izni başvurusu yapma, belge teslim etme ve tebligat alma; idari başvuru ve dava yollarına gitme. Ergin olmayan çocuklar adına işlemleri yasal temsilcileri yapar; vekâletnamede anne ve babanın çocuklar adına da yetki verdiği belirtilmelidir.
Banka tarafında dikkat edilmesi gereken nokta, kimlik tespitinin bankanın kendi yükümlülüğü olmasıdır. Yabancı gerçek kişilerde pasaport ve varsa yabancı kimlik numarası esas alınır; banka belgenin aslını veya noter onaylı suretini görmek ister. Vekille hesap açılıp açılmayacağı, yurt dışından uzaktan hesap açılıp açılamayacağı ve hangi ek belgelerin isteneceği bankadan bankaya değişir. Ayrıntılar yabancıların Türkiye’de banka hesabı ve MASAK ile kimlik tespiti ve müşterini tanı ilkesi yazılarımızdadır.
Paranın Türkiye’ye Getirilmesi, Yatırım Aracı ve Tespit Yazısı
Kararın ikinci maddesi, listedeki tutarın döviz olarak dört araçtan birine yatırıldığının ilgili kurumca tespit edilmesini arar. Her araçta ortak şart, yatırımın ikamet izni süresinin yarısı boyunca tutulmasıdır: 3 yıllık izinde 18 ay, 5 yıllık izinde 30 ay. Taşınmaz alımı ve şirket kuruluşu listede yer almaz.
Karar m.2: yatırım araçları ve tespit eden kurum
| Yatırım aracı | Tespit eden kurum | Tutma süresi |
|---|---|---|
| Türkiye’de faaliyet gösteren bankada mevduat | Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu | İzin süresinin yarısı |
| Devlet borçlanma araçları | Hazine ve Maliye Bakanlığı | İzin süresinin yarısı |
| Gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı | Sermaye Piyasası Kurulu | İzin süresinin yarısı |
| Bireysel emeklilik sistemi katkı payı | Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu | İzin süresinin yarısı |
Paranın kaynağı, yurt dışındaki yatırımcının en çok zorlandığı konudur. Bankalar 5549 sayılı Kanun ve Tedbirler Yönetmeliği uyarınca müşterisini tanımak, işlemin amacını ve fonun kaynağını sorgulamak zorundadır. Yönetmelik, aklama ve terörün finansmanıyla mücadelede yeterli düzenlemesi bulunmayan veya uluslararası kuruluşlarca riskli kabul edilen ülkelerle bağlantılı işlemlere özel dikkat gösterilmesini öngörür. Bu ülkelerden gelen transferlerde banka; paranın hangi faaliyetten doğduğunu, hangi hesaptan çıktığını ve gönderenle hesap sahibinin aynı kişi olup olmadığını belgeleriyle ister.
Değerlendirmemize göre banka dışı yollarla veya üçüncü kişilerin hesaplarından gelen para, hem bankanın işlemi reddetmesine hem de tespit yazısının alınamamasına yol açabilir. Paranın yatırımcının kendi adına kayıtlı bir hesaptan banka transferiyle gelmesi; satış sözleşmesi, şirket kârı, miras veya birikim gibi kaynağı gösteren belgelerin transferden önce hazırlanması gerekir. Yatırım aracının seçimi yatırım tavsiyesi konusu değildir; hukuki bakımdan önemli olan aracın Karardaki listede yer alması, tutarın eşiğin altına düşmemesi ve tutma süresinin kesintisiz sağlanmasıdır. Araçların hukuki farkları için hangi yatırım yazımıza bakılabilir; o yazı vatandaşlık yolundaki aynı araçları anlatır, tutarlar ve süreler farklıdır.
Eş ve Çocuklar: Ayrı Yatırım Gerekir mi, Ayrı Başvuru Gerekir mi?
Kanun’un 31/1-(j) bendi ve Kararın birinci maddesi, yatırımcının yabancı eşini, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğunu aynı kapsamda sayar. Aile bireyleri için ayrıca yatırım yapılması aranmaz. Buna karşılık ikamet izinleri her yabancı için ayrı düzenlenir (6458 m.23/1); beş kişilik bir aile için beş ayrı başvuru ve beş ayrı izin belgesi söz konusudur. Çocukların başvurusunu yasal temsilcileri veya vekâletnameye sahip avukat yapar (Yönetmelik m.21/4).
Pasaport süresi ailede en sık atlanan noktadır. Başvuruda, talep edilen ikamet süresinden altmış gün daha uzun süreli pasaport veya pasaport yerine geçen belge aranır (m.21/2); izin de pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün kısa düzenlenir (m.23/1). Beş yıllık izin isteyen ailede bir çocuğun pasaportu iki yıl sonra doluyorsa, o çocuğun izni pasaport süresine göre kısalır. Pasaportlar yatırımdan önce kontrol edilmeli, gerekiyorsa yenilenmelidir.
Vize bakımından aile bireylerine tanınmış ayrı bir kolaylık yoktur; vizeye tabi ülke vatandaşı ailede her birey için ayrı vize gerekir ve 15. maddedeki ret sebepleri her biri için ayrı değerlendirilir. Evlilik ve doğum belgeleri, düzenlendiği ülkeye göre apostil veya konsolosluk onayı ile ve Türkçe tercümesiyle sunulur. Ailenin bir kısmının yatırımcıdan sonra gelmesi düşünülüyorsa, aile ikamet izni ile yatırım ikamet izni arasındaki farklar ayrıca değerlendirilmelidir; aile ikamet izninde destekleyiciden gelir şartı aranır ve izin destekleyicinin izin süresini aşamaz (6458 m.34-35).
Adım Adım Yol Haritası
Aşağıdaki sıra, bugünkü genel hükümlere göre kurulmuştur. İçişleri Bakanlığının usul ve esasları yayımlandığında adımların sırası ve belgeler değişebilir.
- Ön inceleme. Ailedeki herkes için giriş yasağı, tahdit kaydı ve eski harç ve ceza borcu araştırılır; pasaport süreleri kontrol edilir. Engel varsa yatırım yapılmadan önce engelin kaldırılması yoluna gidilir.
- Vekâletname. Yatırımcı ve eşi, konsoloslukta veya bulundukları ülkenin noterinde, yukarıdaki yetkileri içeren vekâletname verir.
- Vergi kimlik numarası ve banka. Potansiyel vergi kimlik numarası alınır; bankayla ön görüşme yapılarak hesap açılışı için istenen belgeler ve paranın kaynağına ilişkin sorular önceden öğrenilir.
- Kaynak belgeleri ve transfer. Paranın kaynağını gösteren belgeler hazırlanır; tutar yatırımcının kendi hesabından banka transferiyle gönderilir.
- Yatırım ve tespit. Tutar Karardaki araçlardan birine yatırılır, tutma taahhüdü verilir ve ilgili kurumdan tespit yazısı alınır. Değerlendirmemize göre bu adım, usul ve esaslar yayımlanmadan ve vize riski değerlendirilmeden atılmamalıdır.
- Vize. Vizeye tabi ülke vatandaşları, ailedeki herkes için konsolosluğa vize başvurusu yapar; dosyaya yatırım ve aile bağı belgeleri eklenir.
- İkamet izni başvurusu. Başvuru, usul ve esaslarda gösterilecek kanaldan yapılır. Türkiye içinden yapılan başvuruda yasal kalış süresi dolmadan başvurulur (Yönetmelik m.21/2); başvurusunu tamamlayan yabancıya verilen müracaat belgesi, başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar (Yönetmelik m.21/9-ç).
- İzin sonrası. Ülke içinden izin alanlar izin belgesinin tesliminden itibaren yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kaydolur (Yönetmelik m.22/12). Yatırım tutma süresi boyunca korunur; uzatma başvurusu iznin bitmesine altmış gün kala başlayan sürede yapılır.
Adımlar: nerede yapılır, kim yapar?
| Adım | Nerede | Yatırımcı mı, vekil mi? |
|---|---|---|
| Giriş yasağı ve borç araştırması | Türkiye | Vekil |
| Vekâletname | Yurt dışı (konsolosluk veya noter) | Yatırımcı ve eşi bizzat |
| Vergi kimlik numarası | Türkiye | Vekil |
| Banka hesabı | Türkiye | Bankanın uygulamasına göre vekil veya yatırımcı |
| Para transferi | Yurt dışından Türkiye’ye | Yatırımcı (kendi hesabından) |
| Yatırım ve tespit yazısı | Türkiye | Vekil (açık yetkiyle) |
| Vize başvurusu | Yurt dışı (konsolosluk) | Ailedeki her birey için |
| İkamet izni başvurusu | Usul ve esaslara göre konsolosluk veya valilik | Bizzat veya avukat aracılığıyla |
| Adres kaydı | Türkiye | İzin sahibi |
Hazırlanacak Belgeler
Yatırım ikamet izni için kesin belge listesi usul ve esaslarla belirlenecektir. Kanun’un 32. maddesine göre kısa dönem ikamet izninde aranan genel şartlar şunlardır: 31. maddedeki gerekçelerden birini ileri sürmek ve buna ilişkin bilgi ve belgeleri sunmak, 7. madde kapsamına (Türkiye’ye girişine izin verilmeyecekler) girmemek, genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olmak, istenmesi hâlinde vatandaşı olunan veya yasal olarak ikamet edilen ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenmiş adli sicil belgesini sunmak ve Türkiye’de kalınacak adres bilgisini vermek. Aşağıdaki tablo bu şartlara ve Karara göre hazırlanmıştır.
Belge hazırlık tablosu
| Belge | Kim için | Tasdik ve not |
|---|---|---|
| Pasaport (talep edilen süreden altmış gün uzun geçerli) | Ailedeki herkes | 6458 m.21/2, m.23/1 |
| Yatırımın tespit yazısı | Yatırımcı | Karar m.2; ilgili kurumdan |
| Yatırım belgeleri ve tutma taahhüdü | Yatırımcı | Banka veya kurum yazıları |
| Paranın kaynağını gösteren belgeler | Yatırımcı | Banka için; apostil veya konsolosluk onayı ve tercüme gerekebilir |
| Evlilik belgesi | Eş | Apostil veya konsolosluk onayı, Türkçe tercüme |
| Doğum belgeleri | Çocuklar | Apostil veya konsolosluk onayı, Türkçe tercüme |
| Adli sicil belgesi | Erginler (istenirse) | 6458 m.32/1-ç |
| Sağlık sigortası | Ailedeki herkes | Yönetmelik m.22/13-14 |
| Türkiye’deki adres belgesi | Aile | 6458 m.32/1-c, d |
| Vekâletname | Yatırımcı ve eşi | Noterlik Kanunu m.191 veya m.195 |
Sağlık sigortası için yabancılarda sağlık sigortası, adres ve yabancı kimlik numarası için yabancı kimlik numarası ve adres kaydı yazılarımıza bakılabilir. Belgelerin tasdik yolu ülkeye göre değişir: Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde apostil yeterlidir; taraf olmayan ülkelerde belge önce o ülkenin yetkili makamınca, sonra Türk konsolosluğunca onanır (Noterlik Kanunu m.195).
Vize veya İkamet İzni Reddedilirse
Vize talebinin reddine ilişkin işlem ilgiliye tebliğ edilir (6458 m.17). Kanun vize reddine karşı özel bir dava süresi öngörmediğinden, dava tebliğden itibaren altmış gün içinde açılır (2577 sayılı Kanun m.7). Dava dilekçesi yurt dışında Türk konsolosluklarına da verilebilir (2577 m.4); bunun için Türkiye’ye gelmek gerekmez. Konsolosluk başvuruları Göç İdaresinde sonuçlandırıldığından, davada İçişleri Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığının birlikte hasım gösterilmesi ve işlem dosyasının tamamının istenmesi önemlidir; uygulamada bu davalar Ankara’daki idare mahkemelerinde görülmektedir.
İkamet izni talebinin reddi, iznin uzatılmaması veya iptali kararına karşı da dava süresi tebliğden itibaren altmış gündür. Türkiye içinden yapılan başvurularda yetkili mahkeme, kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (2577 m.32/1). Kısa dönem ikamet izni davalarında özel bir usul vardır: savunmanın verilmesi veya savunma süresinin geçmesiyle dosya tamamlanmış sayılır ve duruşma yapılması mahkemenin takdirindedir (6458 m.31/7). Bu nedenle bütün iddia ve deliller dava dilekçesine konmalıdır. Ayrıntısı ikamet izni reddine itiraz ve dava ve ikamet izninin iptali yazılarımızdadır.
İşlemler ve süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Vize başvurusunun sonuçlandırılması | Doksan gün | 6458 m.11/4 |
| İkamet izni başvurusunun sonuçlandırılması | En geç doksan gün | 6458 m.21/5 |
| Konsolosluk yoluyla alınan iznin kullanılmaya başlanması | Altı ay | 6458 m.19 |
| Vize reddine karşı dava | Tebliğden itibaren altmış gün | 2577 m.7; 6458 m.17 |
| İkamet izni reddi, uzatmama veya iptale karşı dava | Tebliğden itibaren altmış gün | 2577 m.7; 6458 m.25, m.31/7 |
| Sınır dışı etme kararına karşı dava | Tebliğden itibaren yedi gün | 6458 m.53/3 |
| Adres kaydı | İzin belgesinin tesliminden itibaren yirmi iş günü | Yönetmelik m.22/12 |
Değerlendirmemize göre vize reddinde dava her zaman en hızlı yol değildir. Ret, eksik belgeye veya geliş amacının yeterince gösterilememesine dayanıyorsa, eksik giderilerek yeniden başvurmak çoğu zaman daha kısa sürer. Ret giriş yasağına veya kamu düzeni gerekçesine dayanıyorsa, yasağın kaldırılması başvurusu ve dava yolu birlikte değerlendirilmelidir. Sınır dışı etme kararına karşı sürenin yalnızca yedi gün olduğu unutulmamalıdır; dilekçe örneği sınır dışı kararına itiraz dilekçesi yazımızdadır.
Varsayımsal Örnekler
Vizeye tabi ülke vatandaşı beş kişilik aile. Yatırımcı, eşi ve ergin olmayan üç çocuğu ülkelerindedir; 200.000 ABD Doları yatırımla beş yıllık izin istemektedir. Yatırımcı ve eşi konsoloslukta vekâletname verir. Vekil önce beş kişi için giriş yasağı araştırması yapar, pasaport sürelerini kontrol eder. Çocuklardan birinin pasaportu üç yıl sonra dolmaktadır; pasaport yenilenmezse o çocuğun izni kısa düzenlenecektir. Yatırım ve tespit yazısından sonra beş kişi için vize başvurusu yapılır. Aile Türkiye’ye girdikten sonra yasal kalış süresi içinde beş ayrı ikamet izni başvurusu yapılır.
Vizeden muaf ülke vatandaşı yatırımcı. Yatırımcı Türkiye’ye vize muafiyetiyle girebilmektedir. Vekâletnameyle hesap açılır, yatırım yapılır ve tespit yazısı alınır. Yatırımcı Türkiye’ye girer ve her yüz seksen günde doksan günlük muafiyet süresi dolmadan valiliğe başvurur. Müracaat belgesi, başvuru sonuçlanıncaya kadar Türkiye’de kalma hakkı sağlar.
Üçüncü bir ülkede yasal olarak yaşayan yatırımcı. Yatırımcı vatandaşı olduğu ülkede değil, başka bir ülkede oturma izniyle yaşamaktadır. Kanun, vize ve ikamet izni başvurusunun yabancının “vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki” konsolosluğa yapılmasını öngörür (m.11/1, m.21/1). Yatırımcı, yaşadığı ülkedeki Türk konsolosluğuna başvurabilir; o ülkedeki yasal kalışını belgelemesi gerekir.
Sık Yapılan Hatalar
- Usul ve esaslar yayımlanmadan ve vize riski değerlendirilmeden yatırımı yapıp tutma taahhüdü vermek.
- Taşınmaz satın alarak bu Karar kapsamında izin alınabileceğini düşünmek; taşınmaz listede yoktur.
- Vekâletnameyi dar kapsamlı vermek; banka, kurum, Göç İdaresi ve dava yetkilerini yazmamak.
- Parayı üçüncü kişilerin hesabından veya banka dışı yollarla göndermek.
- Yalnızca yatırımcının pasaportunu kontrol edip eş ve çocukların pasaport sürelerini atlamak.
- Evlilik ve doğum belgelerini tasdiksiz veya tercümesiz getirmek.
- Önceki bir vize ihlalinden kalan harç ve ceza borcunu ödemeden vize başvurusu yapmak.
- Ret kararının tebliğinden sonra altmış günlük, sınır dışı kararında yedi günlük dava süresini kaçırmak.
- Bu izinle Türkiye’de çalışılabileceğini veya iznin vatandaşlığa yol açtığını varsaymak.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’ye gelmeden yatırım yoluyla ikamet izni alınabilir mi?
Kanun’a göre ikamet izni başvurusu kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğuna yapılır (6458 m.21/1). Uygulamada kısa dönem izin başvuruları Türkiye’ye girmiş yabancılardan valiliklerce alınmaktadır. Yatırım ikamet izninde hangi kanalın kullanılacağını İçişleri Bakanlığının usul ve esasları belirleyecektir.
Yatırımcı vizesi diye ayrı bir vize var mı?
11994 sayılı Karar ayrı bir vize türü öngörmemiştir. Vizeye tabi ülke vatandaşı, geliş amacını belirterek genel hükümlere göre konsolosluktan vize alır (6458 m.11).
Yatırımı vekâletnameyle yaptırabilir miyim?
Vekâletnamede açık yetki varsa vergi kimlik numarası alınması, yatırımın yapılması ve tespit yazısının alınması vekil aracılığıyla yürütülebilir. Banka hesabının vekille açılıp açılmayacağı bankanın uygulamasına bağlıdır.
İkamet izni başvurusunu avukat yapabilir mi?
Evet. Başvurunun bizzat yapılması esastır; yasal temsilci veya vekâletnameye sahip avukat aracılığıyla da yapılabilir (Yönetmelik m.21/4). İdare değerlendirme sırasında yabancıyla görüşme yapabilir (Yönetmelik m.22/3).
Vekâletnameyi nerede verebilirim?
Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda veya o ülkenin noterinde. Konsoloslukta düzenlenen vekâletname ayrıca tasdik gerektirmez (Noterlik Kanunu m.191). Yabancı noterde düzenlenen vekâletname apostil veya konsolosluk onayı ile kullanılır (m.195).
Eşim ve çocuklarım için ayrı yatırım gerekir mi?
Hayır. Yatırımcının yabancı eşi ile kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu aynı kapsamdadır (6458 m.31/1-j). Ancak her biri için ayrı ikamet izni düzenlenir (m.23/1).
Eşim ve çocuklarım için ayrı vize gerekir mi?
Vizeye tabi ülke vatandaşıysanız evet. Aile bireyleri için ayrı bir vize kolaylığı düzenlenmemiştir; her birey için ayrı vize başvurusu yapılır.
Pasaportumun süresi ne kadar olmalı?
Talep ettiğiniz ikamet süresinden altmış gün daha uzun olmalıdır (6458 m.21/2). İzin, pasaportun geçerlilik süresinden altmış gün kısa düzenlenir (m.23/1).
Vize başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Konsolosluklara yapılan vize başvuruları doksan gün içinde sonuçlandırılır (6458 m.11/4).
Vizem reddedilirse yatırdığım para ne olur?
Karar yatırımın izin süresinin yarısı boyunca tutulmasını şart koşar; izin alınamadığında yatırımın nasıl çözüleceği henüz düzenlenmemiştir. Bu nedenle vize riski yatırımdan önce değerlendirilmeli, yatırım aracının sözleşmesi bu ihtimale göre incelenmelidir.
Vize reddine karşı dava açılabilir mi?
Evet. Dava tebliğden itibaren altmış gün içinde açılır (2577 sayılı Kanun m.7) ve dilekçe yurt dışındaki Türk konsolosluğuna da verilebilir (m.4).
Ev alarak bu Karar kapsamında ikamet izni alabilir miyim?
Hayır. Taşınmaz, Kararın saydığı yatırım araçları arasında değildir. Taşınmaz sahibi yabancılar için 6458 sayılı Kanun m.31/1-(b) kapsamında ayrı bir kısa dönem ikamet izni yolu vardır.
Parayı başkasının hesabından gönderebilir miyim?
Bankalar fonun kaynağını ve gönderenle hesap sahibinin ilişkisini sorgular. Değerlendirmemize göre paranın yatırımcının kendi hesabından banka transferiyle gelmesi ve kaynak belgelerinin hazır olması gerekir.
İkamet izni çıktıktan sonra Türkiye’ye girişte vize gerekir mi?
Hayır. Giriş tarihinde geçerli ikamet izni bulunan yabancıdan vize aranmaz (6458 m.12/1-b).
Bu izinle Türkiye’de çalışabilir miyim?
Hayır. İzin, Türkiye’de çalışmayan yatırımcı içindir (6458 m.31/1-j). Çalışmak isteyen yabancının ayrıca çalışma izni alması gerekir; iznin amacı dışında kullanılması iptal sebebidir (m.33/1-b).
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Yurt dışındaki yatırımcının dosyasında çalışmamız yatırımdan önce başlar. Önce aile bireylerinin giriş yasağı, tahdit kaydı ve eski borç durumunu araştırır, pasaport sürelerini ve aile belgelerinin tasdik yolunu belirleriz. Vekâletname metnini dosyanın bütün adımlarını kapsayacak biçimde hazırlar; vergi kimlik numarası, banka görüşmeleri, yatırımın tespiti ve kurum yazışmalarını vekâleten yürütürüz. Vize ve ikamet izni başvurularını hazırlar ve takip eder; ret, uzatmama veya iptal kararlarına karşı idari başvuru ve dava yollarını işletiriz. Her dosyada sonuç idarenin takdirine ve belgelere bağlıdır; ilk görüşmede hangi yolun, hangi sıranın ve hangi sürelerin söz konusu olduğunu birlikte belirleriz. Telefon: 0554 648 37 15.
Dosyanızı yatırımdan önce birlikte kuralım
Vize, vekâletname ve aile belgeleri için ön inceleme yatırımdan önce yapılmalıdır; ret kararı aldıysanız süreniz işliyor olabilir. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Yabancılar Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)İkamet izni, sınır dışı, çalışma izni ve vatandaşlık rehberlerinin tamamı
- Yatırım Yoluyla İkamet İzni 2026: 150 Bin Dolara 3 Yıl, 200 Bin Dolara 5 Yıl
- 11994 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Son Dakika)
- Kısa Dönem İkamet İzni
- Oturma İzni Türleri
- Vize, Vize Reddi ve Vize İhlali
- İkamet İzni Reddine İtiraz ve Dava
- Aile İkamet İzni: Eş ve Çocuklar
- İkamet İzni Uzatma
- Yabancıların Türkiye’de Banka Hesabı ve MASAK
- Apostil ve Yabancı Belgelerin Türkiye’de Geçerliliği
- Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi
- Türkiye Vizesi Reddedildi: Ret Sebepleri, Yeniden Başvuru ve Dava
- Afganistan Vatandaşları İçin Türkiye Vizesi ve İkamet İzni
- Apostil ve Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki: Ülke Listesi ve Konsolosluk Onayı
Bu içerik Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku alanındadır.
Yabancılar Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Kapsam notu: Bu yazı 19 Kasım 2026 itibarıyla 6458 sayılı Kanun’un 7, 11, 12, 15, 17, 19, 21, 22, 23, 25, 31, 32, 33 ve 53. maddelerine, Uygulama Yönetmeliği’nin 12, 19, 21 ve 22. maddelerine, 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 191 ve 195. maddelerine, 2577 sayılı Kanun’un 4, 7 ve 32. maddelerine ve 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na dayanır. İçişleri Bakanlığının Karar m.3 uyarınca çıkaracağı usul ve esaslar yayımlandığında yazı güncellenecektir. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.


