Türkiye’ye vize başvurusu reddedilen yabancının ilk sorusu genellikle aynıdır: neden reddedildim, ne zaman yeniden başvurabilirim, bu karara itiraz edebilir miyim? 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu vizenin Türkiye’ye girişte mutlak hak sağlamadığını açıkça söyler (m.11/3); ancak ret kararı da hukuki denetime açık bir idari işlemdir. Bu yazı vize başvurusunun nasıl sonuçlandırıldığını, Kanun’un 15. maddesindeki dokuz ret sebebini ve her birinde ne yapılacağını, gerekçesiz ret yazısının ne anlama geldiğini, giriş yasağı ve tahdit kaydından kaynaklanan reddi, yeniden başvuru ile dava arasındaki seçimi ve yurt dışından konsolosluk aracılığıyla açılan iptal davasını madde numaralarıyla anlatıyor. Vize süresini aşan yabancının durumu ayrı bir konudur; onun için vize ihlali cezası yazımıza bakılabilir. Yorum içeren bölümler “değerlendirmemize göre” diye belirtilmiştir.
Kısa cevap: Vize reddi kesin bir yasak değildir. Kanun, ret kararından sonra yeniden başvuru için bekleme süresi öngörmez; ret eksik belgeye veya amacın yeterince gösterilememesine dayanıyorsa eksik giderilerek yeniden başvurmak çoğu zaman en kısa yoldur. Ret giriş yasağına, tahdit kaydına veya kamu düzeni gerekçesine dayanıyorsa önce kaydın dayanağı tespit edilmeli, yasağın kaldırılması veya belirli süreli giriş izni istenmelidir (6458 m.9/6). Ret işlemine karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (2577 sayılı Kanun m.7); dava dilekçesi yurt dışındaki Türk konsolosluğuna da verilebilir (m.4), bunun için Türkiye’ye gelmek gerekmez.
Vize reddini birlikte değerlendirelim
Ret yazısını, başvuru dosyanızı ve varsa eski giriş-çıkış kayıtlarınızı birlikte inceleyelim; yeniden başvuru mu, dava mı, hangisinin daha hızlı sonuç vereceğini belirleyelim. Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Vize Başvurusu Nasıl Sonuçlandırılır, Kim Karar Verir?
Türkiye’de doksan güne kadar kalacak yabancılar, vatandaşı oldukları veya yasal olarak bulundukları ülkedeki Türk konsolosluklarından geliş amaçlarını belirten vize alarak gelir (6458 m.11/1). Vizeye tabi ülke vatandaşları, ülkelerine göre ya e-Vize alır ya da dış temsilciliğe şahsen başvurur. Vize başvurusunun değerlendirilebilmesi için usulüne uygun yapılmış olması gerekir (m.11/2); eksik belgeyle yapılan başvuru bu nedenle değerlendirmeye alınmadan sonuçlanabilir.
Vizeler konsolosluklarca verilir; istisnai hâllerde sınır kapılarının bağlı olduğu valilikler de vize verebilir (m.11/4). Konsolosluklara yapılan vize başvuruları doksan gün içinde sonuçlandırılır (m.11/4). Uygulama Yönetmeliği’nin 12. maddesinin beşinci fıkrası, konsoloslukların vize başvurularını Göç İdaresine iletmesini ve idarenin sonucu konsolosluğa bildirmesini düzenler. Değerlendirmemize göre bu, ret kararının çoğu zaman konsolosluk görevlisinin değil, Ankara’daki idarenin değerlendirmesine dayandığı anlamına gelir; davada hasım ve yetkili mahkeme bu nedenle önemlidir.
Vize talebinin reddine veya vizenin iptaline ilişkin işlemler ilgiliye tebliğ edilir (m.17). Kanun’un 11. maddesinin üçüncü fıkrasına göre vize, Türkiye’ye girişte mutlak hak sağlamaz. Bu hüküm, vize sahibinin sınır kapısında da kontrol edileceği anlamına gelir; ancak idareye ret kararını hiçbir sebebe dayandırmadan verme yetkisi vermez. Ret, 15. maddede sayılan sebeplerden birine dayanmalıdır.
Vize sürecinin aşamaları ve dayanakları
| Aşama | Ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| Başvuru | Konsolosluğa veya e-Vize sistemine, geliş amacı belirtilerek | 6458 m.11/1 |
| Usule uygunluk | Eksik başvuru değerlendirilmeyebilir | 6458 m.11/2 |
| Değerlendirme | Konsolosluk başvuruyu Göç İdaresine iletir | Yönetmelik m.12/5 |
| Karar süresi | Doksan gün | 6458 m.11/4 |
| Ret kararı | 15. maddedeki sebeplerden birine dayanır | 6458 m.15 |
| Tebliğ | Ret ilgiliye tebliğ edilir | 6458 m.17 |
| Sınır kapısı | Vize, girişte mutlak hak sağlamaz | 6458 m.11/3, m.7 |
Ret Sebepleri: 6458 m.15’teki Dokuz Bent
Kanun’un 15. maddesinin birinci fıkrası vize verilmeyecek yabancıları dokuz bentte sayar. Ret yazısında hangi bende dayanıldığının gösterilmesi, hem yeniden başvurunun nasıl hazırlanacağını hem de davada neyin tartışılacağını belirler. Aşağıdaki tablo her bendi, uygulamada nasıl ortaya çıktığını ve yapılacak işi gösterir.
6458 m.15/1: ret sebebi ve yapılacak iş
| Bent | Ret sebebi | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| a | Talep edilen vize süresinden en az altmış gün uzun geçerli pasaportun bulunmaması | Pasaport yenilenir veya talep edilen süre kısaltılarak yeniden başvurulur |
| b | Türkiye’ye giriş yasağı bulunması | Yasağın dayanağı ve süresi öğrenilir; kaldırılması veya belirli süreli giriş izni istenir (m.9/6); işleme karşı dava değerlendirilir |
| c | Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı görülmek | Dava açılarak sebebin dayandığı bilgi ve belgeler mahkeme aracılığıyla istenir (2577 m.20/1) |
| ç | Kamu sağlığına tehdit oluşturan hastalık taşımak | Güncel sağlık raporuyla yeniden başvurulur |
| d | Suçluların iadesine esas suçlardan sanık veya hükümlü olmak | Ceza dosyasının durumu belgelenir; dosya kapanmışsa belgelerle yeniden başvurulur |
| e | Kalış süresini kapsayan geçerli sağlık sigortasının bulunmaması | Kalış süresini kapsayan sigorta yaptırılarak yeniden başvurulur |
| f | Giriş, transit geçiş veya kalış amacını haklı nedene dayandıramamak | Davet mektubu, otel ve dönüş bileti, iş veya yatırım belgeleri, aile bağı belgeleri sunulur |
| g | Kalış süresince yeterli ve düzenli maddi imkânın bulunmaması | Banka hesap dökümleri, gelir belgeleri, destekleyici belgeleri sunulur |
| ğ | Önceki vize ihlali, ikamet ihlali veya kamu alacaklarından doğan borçları ödemeyi kabul etmemek | Borç öğrenilir ve ödenir; ödeme belgesiyle yeniden başvurulur |
Bu kapsamda olmasına rağmen vize verilmesinde yarar görülenlere Bakanın onayıyla vize verilebilir (m.15/2). Bu, giriş yasağı bulunan veya başka bir ret sebebine giren yabancının ailevi zorunluluk, tedavi, yargılama veya ticari bir sebeple gelmesi gerektiğinde kullanılabilecek istisnai bir imkândır. Yönetmeliğin 17. maddesine göre maddi imkân değerlendirilirken destekleyicinin katkısı, banka hesap dökümü, nakit para, seyahat çeki ve maaş bordrosu gibi hususlar dikkate alınabilir.
Değerlendirmemize göre en sık karşılaşılan üç ret sebebi (f), (g) ve (ğ) bentleridir: amacın belgelenmemesi, maddi imkânın yetersiz görülmesi ve eski bir ihlalden kalan borç. Bu üçünün ortak noktası, eksik giderildiğinde yeniden başvuruyla çözülebilmeleridir. Buna karşılık (b) ve (c) bentlerine dayanan retlerde aynı dosyayla yeniden başvurmak genellikle aynı sonucu verir; önce kaydın kendisiyle uğraşmak gerekir. Ceza kaydının vize başvurusuna etkisi için sicil kaydı ve vize başvurusu yazımıza bakılabilir.
Ret Yazısında Gerekçe Yoksa Ne Anlama Gelir?
Uygulamada ret yazıları çoğu zaman yalnızca başvurunun olumsuz sonuçlandığını belirtir; dayanılan bent gösterilmez. Kanun’un 17. maddesi ret işleminin tebliğini arar. Anayasa’nın 40. maddesinin ikinci fıkrası da devletin işlemlerinde ilgililerin hangi kanun yollarına ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğunu düzenler. Değerlendirmemize göre gerekçe gösterilmeyen bir ret işlemi, sebep unsuru bakımından mahkeme denetiminde zayıf kalır; idare savunmasında hangi bende dayandığını ve bunun somut olayda nasıl gerçekleştiğini göstermek zorundadır.
Yurt dışındaki yabancı için ret sebebini öğrenmenin yolları sınırlıdır. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’un 2. maddesi bu hakkı Türkiye’de ikamet eden yabancılara, karşılıklılık esası gözetilerek ve dilekçenin Türkçe yazılması kaydıyla tanır; 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu’nun 4. maddesi de yabancılar bakımından benzer bir sınırlama getirir. Türkiye dışında bulunan yabancının bu yollarla sonuç alması bu nedenle güçtür. En etkili yol, iptal davası açıldığında mahkemenin işlem dosyasını ve gerekli belgeleri idareden istemesidir (2577 m.20/1). İdarenin savunması da çoğu zaman ret sebebini ortaya koyar. Vatandaşlık dosyalarındaki benzer sorun için ret kararında gerekçe yok yazımızda ayrıntılı tablo vardır.
Ret sebebini öğrenme yolları
| Yol | Kim kullanabilir? | Not |
|---|---|---|
| Konsolosluğa sözlü veya yazılı soru | Başvuru sahibi | Bağlayıcı bir cevap yükümlülüğü yoktur; bazen eksik belge söylenir |
| Dilekçe hakkı (3071 m.2, m.7) | Türkiye’de ikamet eden yabancı | Otuz gün içinde gerekçeli cevap; yurt dışındaki yabancı için uygulanması güç |
| Bilgi edinme (4982 m.4) | Kanun’un 4. maddesindeki şartları taşıyan yabancı | Kendisiyle ilgili ve istisna kapsamında olmayan bilgiler |
| İptal davasında ara karar (2577 m.20/1) | Davacı | Mahkeme işlem dosyasını ister; en etkili yol |
| Türkiye’deki vekil aracılığıyla giriş yasağı sorgusu | Vekâletname verilen avukat | Tahdit kaydı olup olmadığı ve dayanağı öğrenilir |
Giriş Yasağı ve Tahdit Kaydına Dayanan Ret
Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunan yabancıya vize verilmez (m.15/1-b). Giriş yasağının iki dayanağı vardır. Göç İdaresi, ilgili kurumların görüşünü alarak kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından sakıncalı gördüğü yabancıların Türkiye’ye girişini yasaklayabilir (m.9/1). Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıların girişi ise Göç İdaresi veya valiliklerce yasaklanır (m.9/2). Yasağın süresi en fazla beş yıldır; kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit bulunması hâlinde Göç İdaresi bu süreyi en fazla on yıl daha artırabilir (m.9/3).
Vize veya ikamet süresi dolmuş olup bu durum yetkililerce tespit edilmeden önce valiliğe başvurarak çıkmak isteyen yabancılar hakkında, idari para cezalarını ödemeleri ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamaları kaydıyla giriş yasağı kararı alınmayabilir (m.9/4). Türkiye’yi terke davet edilip verilen süre içinde çıkanlar hakkında da giriş yasağı kararı alınmayabilir (m.9/5). Bu kurallar eski bir ihlalin bugünkü vize başvurusunu neden etkilediğini açıklar; ayrıntısı Türkiye’yi terke davet yazımızdadır.
Giriş yasağı kaldırılabilir. Göç İdaresi giriş yasağını kaldırabilir veya yasağı kaldırmaksızın yabancının belirli bir süre için Türkiye’ye girişine izin verebilir (m.9/6). Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı gerekçesiyle Göç İdaresi, idari para cezaları ve kamu alacakları gerekçesiyle valilikler, yabancının Türkiye’ye girişini ön izin şartına bağlayabilir (m.9/7). Giriş yasağı kararı, 9. maddenin birinci fıkrası kapsamındakilere giriş yapmak üzere geldiklerinde sınır kapısında, ikinci fıkrası kapsamındakilere valiliklerce tebliğ edilir (m.10/1).
Mahkeme kararlarında sıkça geçen “özel meşruhatlı vize” ifadesi Kanun’da ve Yönetmelikte yer almaz. Uygulamada giriş yasağı veya ön izin kaydı bulunan yabancının, dış temsilcilik aracılığıyla Göç İdaresine danışılarak alacağı vizeyi anlatır. Kodların anlamı ve meşruhatlı vizeye ilişkin kararlar tahdit kodları ve anlamları rehberimizde, yasağın kaldırılması başvurusu tahdit kodu kaldırma ve giriş yasağı yazımızda tablolanmıştır.
Kayıt türüne göre izlenecek yol
| Kayıt | Dayanak | İzlenecek yol |
|---|---|---|
| Kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı gerekçeli giriş yasağı | 6458 m.9/1 | Yasağın kaldırılması başvurusu (m.9/6); yasağa karşı dava; zorunlu durumda Bakan onayıyla vize (m.15/2) |
| Sınır dışı edilme sonrası giriş yasağı | 6458 m.9/2, m.9/3 | Sürenin hesabı; kaldırma veya belirli süreli giriş izni (m.9/6) |
| İdari para cezası veya kamu alacağı nedeniyle ön izin | 6458 m.9/7 | Borç ödenir, valiliğe kaldırma başvurusu yapılır |
| Ödenmemiş vize veya ikamet ihlali borcu | 6458 m.15/1-ğ | Borç ödenir; ödeme belgesiyle yeniden vize başvurusu |
| Kayıt yok, ret başka bende dayanıyor | 6458 m.15/1 | Eksik giderilerek yeniden başvuru veya dava |
Giriş yasağı veya tahdit kaydı mı var?
Kaydın dayanağını ve süresini öğrenmeden yeniden vize başvurusu yapmak çoğu zaman aynı retle sonuçlanır. Türkiye’deki vekiliniz aracılığıyla sorgulayalım: 0554 648 37 15.
Yeniden Başvuru mu, Dava mı?
6458 sayılı Kanun, vize reddinden sonra yeniden başvuru için bir bekleme süresi öngörmez. Yeni başvuru, yeni bir idari işlem talebidir ve yeni belgelerle değerlendirilir. Dava ise mevcut ret işleminin hukuka uygun olup olmadığını denetler; mahkeme idarenin yerine geçerek vize veremez. Bu iki yol birbirini dışlamaz: dava açılmışken eksik giderilerek yeniden başvurulabilir.
Hangi durumda hangi yol?
| Durum | Önerdiğimiz yol | Gerekçe |
|---|---|---|
| Ret eksik belgeye, maddi imkâna veya amaca dayanıyor | Yeniden başvuru | Eksik giderildiğinde sonuç değişebilir; dava aylar sürer |
| Ret yazısında gerekçe yok, kayıt da bilinmiyor | Önce vekil aracılığıyla kayıt sorgusu, gerekirse dava | Gerekçe öğrenilmeden yeniden başvuru aynı sonuca gidebilir |
| Giriş yasağı veya ön izin kaydı var | Kaldırma başvurusu (m.9/6) ve yasağa karşı dava | Yasak sürdükçe vize verilmez (m.15/1-b) |
| Kamu düzeni veya güvenliği gerekçesi | Dava (2577 m.20/1 ile dosyanın istenmesi) | Sebebin dayandığı bilgi ancak yargısal denetimde ortaya çıkar |
| Türkiye’de Türk vatandaşı eş veya çocuk var | Dava ve aile birliği amaçlı yeniden başvuru birlikte | Aile hayatına saygı (Anayasa m.20, m.41; AİHS m.8) davada güçlü argümandır |
| Acil sebep var (tedavi, cenaze, duruşma) | Bakan onayıyla vize talebi (m.15/2) | İstisnai ve takdire bağlı yol |
Değerlendirmemize göre en sık yapılan hata, ret yazısını aldıktan hemen sonra aynı belgelerle yeniden başvurmaktır. Yeni başvurudan önce önceki dosyada neyin eksik görüldüğü belirlenmeli, ret bir kayda dayanıyorsa önce o kayıt ele alınmalıdır. Dava açılacaksa altmış günlük süre yeni başvurunun sonucunu beklemeden işlemeye devam eder; yeni başvuru dava süresini durdurmaz.
Yeniden Başvuruda Dosya Nasıl Güçlendirilir?
Yeni başvuruda amaç, önceki ret sebebini dosyanın içinde açıkça karşılamaktır. Kısa bir açıklama yazısı, değerlendirmeyi yapan memurun önceki reddi ve yeni belgeleri birlikte görmesini sağlar.
Ret sebebine göre eklenecek belgeler
| Ret sebebi | Eklenecek belgeler |
|---|---|
| Amaç belgelenmedi (m.15/1-f) | Davet mektubu, otel rezervasyonu, gidiş-dönüş bileti, yatırım veya iş görüşmesi yazışmaları, aile bağı belgeleri |
| Maddi imkân yetersiz (m.15/1-g) | Son altı aylık banka hesap dökümü, gelir ve maaş belgeleri, destekleyicinin taahhüdü ve gelir belgesi |
| Sağlık sigortası yok (m.15/1-e) | Kalış süresini kapsayan sağlık sigortası poliçesi |
| Pasaport süresi yetersiz (m.15/1-a) | Yeni pasaport veya talep edilen sürenin kısaltılması |
| Eski borç (m.15/1-ğ) | Ödeme makbuzu |
| Ceza dosyası (m.15/1-d) | Mahkeme kararı, beraat veya düşme kararı, güncel adli sicil belgesi |
Yurt dışında düzenlenen belgeler, düzenlendiği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa apostil şerhiyle, taraf değilse o ülkenin yetkili makamının ve ardından Türk konsolosluğunun onayıyla kullanılır (Noterlik Kanunu m.195). Ayrıntısı apostil yazımızdadır. Yatırım amacıyla gelen yabancının vize dosyası için Türkiye’ye gelmeden yatırım yoluyla ikamet izni yazımızda ayrı bir tablo vardır.
Yeniden vize başvurusu için açıklama yazısı örneği
Başvuru sahibi: [Ad Soyad], [Uyruk], Pasaport No: [ … ]
Önceki başvuru: [tarih] tarihli, [ … ] referans numaralı vize başvurusu
Konu: Önceki ret işleminden sonra eksikleri giderilmiş yeni vize başvurusunun sunulması
1- 6458 sayılı Kanun m.11/1 bakımından: [Tarih] tarihinde [amaç] amacıyla yaptığım vize başvurum [tarih] tarihinde olumsuz sonuçlanmıştır. Ret yazısında [ … ] gerekçesi belirtilmiştir / gerekçe belirtilmemiştir.
2- 6458 sayılı Kanun m.15/1-f bakımından: Türkiye’ye geliş amacım [ … ]’dır. Bu amaç ekteki [davet mektubu / yatırım belgeleri / aile bağı belgeleri] ile belgelenmiştir. Kalış süresi [ … ] gün olup dönüş biletim ektedir.
3- 6458 sayılı Kanun m.15/1-g bakımından: Kalış süresince giderlerimi karşılayacak maddi imkânım, ekteki son altı aylık banka hesap dökümleri ve gelir belgeleriyle gösterilmiştir.
4- 6458 sayılı Kanun m.15/1-e ve m.15/1-a bakımından: Kalış süresini kapsayan sağlık sigortası poliçem ve talep edilen süreden en az altmış gün uzun geçerli pasaportum ektedir.
5- 6458 sayılı Kanun m.15/1-b ve ğ bakımından: Hakkımda bilinen bir giriş yasağı veya ödenmemiş borç bulunmamaktadır. [Önceki ihlal varsa: [tarih] tarihli ihlalden doğan borç [tarih] tarihinde ödenmiş olup makbuz ektedir.]
Yukarıda açıklanan nedenlerle, eksikleri giderilmiş başvurumun değerlendirilmesini saygıyla arz ederim.
Tarih – İmza
Ekler: Önceki ret yazısı, pasaport sureti, amaç belgeleri, banka dökümleri, sağlık sigortası poliçesi, varsa ödeme makbuzu
Vize Reddine Karşı İptal Davası
Kanun vize reddine karşı özel bir dava süresi öngörmediğinden, iptal davası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesine göre tebliğden itibaren altmış gün içinde açılır. Dava dilekçesi Danıştaya veya ait olduğu mahkeme başkanlığına verilir; bunlara gönderilmek üzere yabancı ülkelerde Türk konsolosluklarına da verilebilir (2577 m.4). Yabancının dava açmak için Türkiye’ye gelmesi gerekmez; Türkiye’deki avukatına verdiği vekâletnameyle dava avukat tarafından da açılabilir.
Yetkili mahkeme, özel bir hüküm bulunmadığından dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (2577 m.32/1). Konsolosluk başvuruları Göç İdaresine iletilip orada sonuçlandırıldığından (Yönetmelik m.12/5), davada İçişleri Bakanlığı (Göç İdaresi Başkanlığı) ile Dışişleri Bakanlığının birlikte hasım gösterilmesi ve işlem dosyasının tamamının istenmesi önemlidir; uygulamada bu davalar Ankara’daki idare mahkemelerinde görülmektedir. Dava dilekçesi örneği vize reddine karşı iptal davası dilekçesi yazımızdadır.
Mahkeme işlemi yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönünden denetler. Vize mutlak hak sağlamasa da (m.11/3), ret kararının 15. maddedeki bentlerden birine dayanması ve bu bendin somut olayda gerçekleştiğinin gösterilmesi gerekir. Türkiye’de Türk vatandaşı eşi veya çocuğu bulunan yabancılar bakımından aile hayatına saygı (Anayasa m.20, m.41; AİHS m.8) davanın temel argümanlarındandır. Ret işlemi iptal edilirse idare, kararın tebliğinden başlayarak otuz günü geçmemek üzere gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır (2577 m.28/1); değerlendirmemize göre bu, vizenin kendiliğinden verilmesi değil, başvurunun mahkeme kararı doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi anlamına gelir.
Dava süreci: süreler ve kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Dava süresi | Tebliğden itibaren altmış gün | 2577 m.7 |
| Sürenin başlangıcı | Tebliği izleyen gün; son gün tatile denk gelirse izleyen iş günü | 2577 m.8 |
| Dilekçenin verileceği yer | İdare mahkemesi veya yurt dışında Türk konsolosluğu | 2577 m.4 |
| Yetkili mahkeme | İşlemi yapan merciin bulunduğu yer idare mahkemesi | 2577 m.32/1 |
| Hasım | İçişleri Bakanlığı (Göç İdaresi Başkanlığı) ve Dışişleri Bakanlığı | Yönetmelik m.12/5 |
| İşlem dosyası | Mahkeme idareden ister | 2577 m.20/1 |
| İptal kararının uygulanması | En geç otuz gün içinde işlem tesisi | 2577 m.28/1 |
| Kanun yolu | Bölge idare mahkemesine istinaf, kararın tebliğinden itibaren otuz gün | 2577 m.45 |
Usulsüz veya hiç yapılmamış tebliğde dava süresi, ret işleminin öğrenildiği tarihten hesaplanabilir; tebliğ usule aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğe muttali olmuşsa, beyan ettiği tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32). Dava dilekçesinde öğrenme tarihi ve nasıl öğrenildiği açık ve belgeli olarak yazılmalıdır. Yurt dışındaki kişiye tebligat sorunları için yurt dışındaki yatırımcı ve tebligat yazımıza bakılabilir.
Vizenin İptali ve Sınır Kapısında Geri Çevrilme
Vize alındıktan sonra da sorun çıkabilir. Kanun’un 16. maddesine göre vize; sahteciliğe konu olduğunun tespiti, üzerinde silinti, kazıntı veya tahrifat yapıldığının anlaşılması, vize sahibinin Türkiye’ye girişinin yasaklanması, yabancının suç işleyebileceği yönünde kuvvetli şüphe bulunması, pasaportun sahte olması veya geçerliliğinin sona ermesi, vizenin veya muafiyetin amacı dışında kullanılması ve vizenin verilmesine temel olan şartların veya belgelerin geçerli olmadığının anlaşılması hâllerinde iptal edilir. Vizenin geçerlilik süresi içinde yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınması hâlinde de vize iptal edilir (m.16/2).
Vizesi olduğu hâlde sınır kapısında geri çevrilmek de mümkündür. Kanun’un 7. maddesine göre pasaportu, vizesi veya ikamet ya da çalışma izni bulunmayanlar, bu belgeleri hileli yollarla edinenler, vize, vize muafiyeti veya ikamet izni süresinin bitiminden itibaren en az altmış gün geçerli pasaportu olmayanlar ve vize muafiyetinden yararlansalar bile 15. maddenin birinci fıkrasında sayılan yabancılar “kabul edilemeyen yolcu” kapsamına alınır, girişlerine izin verilmez ve geri çevrilirler. Sınır kapısında kapsamlı kontrole alınan yabancı en fazla dört saat bekletilebilir; bu süre içinde dilediği an ülkesine dönebilir veya işlemlerin sonuçlanmasını bekleyebilir (m.6/5). Geri çevirme işlemi yabancıya tebliğ edilir ve tebligatta itiraz haklarının nasıl etkin kullanılacağı belirtilir (m.7/2). Bu hükümler uluslararası koruma başvurusunu engelleyecek şekilde yorumlanamaz (m.8).
Vize reddi, vize iptali ve geri çevirme farkı
| İşlem | Nerede ve ne zaman? | Dayanak | Karşı yol |
|---|---|---|---|
| Vize reddi | Başvuru aşamasında, konsolosluk veya Göç İdaresi | 6458 m.15, m.17 | Yeniden başvuru; altmış gün içinde dava |
| Vizenin iptali | Vize alındıktan sonra | 6458 m.16, m.17 | Altmış gün içinde dava |
| Sınır kapısında geri çevirme | Girişte | 6458 m.6, m.7 | Tebligatta gösterilen itiraz yolu ve dava |
| Giriş yasağı | Başvurudan bağımsız, idari karar | 6458 m.9, m.10 | Kaldırma başvurusu (m.9/6); dava |
Varsayımsal Örnekler
Maddi imkân gerekçeli ret. Vizeye tabi bir ülkenin vatandaşı, akraba ziyareti için başvurmuş ve “yeterli maddi imkân gösterilmedi” gerekçesiyle reddedilmiştir. Ret (g) bendine dayanır. Dava yerine, son altı aylık banka dökümleri, Türkiye’deki akrabanın taahhüdü ve gelir belgesiyle yeniden başvurmak daha kısa yoldur. Açıklama yazısında önceki ret ve yeni belgeler birlikte gösterilir.
Eski ihlalden kalan kayıt. Yabancı yıllar önce vize süresini aşmış, çıkışta cezasını ödememiştir. Yeni vize başvurusu gerekçesiz reddedilmiştir. Türkiye’deki vekil sorgu yaptığında ödenmemiş borç nedeniyle ön izin kaydı bulunduğu anlaşılır. Borç ödenir, valiliğe kaldırma başvurusu yapılır (m.9/7), ardından ödeme belgesiyle yeniden vize başvurusu yapılır (m.15/1-ğ).
Kamu düzeni gerekçeli ret. Yatırımcı vize başvurusunun “kamu düzeni açısından sakıncalı” gerekçesiyle reddedildiğini öğrenir. Aynı dosyayla yeniden başvurmak sonuç vermez. Konsolosluk aracılığıyla Ankara’daki idare mahkemesinde dava açılır, işlem dosyasının istenmesi talep edilir (2577 m.20/1). İdarenin savunmasıyla sebebin dayandığı bilgi ortaya çıkar ve buna karşı belgeler sunulur.
Türk vatandaşı eşi olan yabancı. Türk vatandaşıyla evli yabancının vizesi “kalış amacı haklı nedene dayanmıyor” gerekçesiyle reddedilmiştir. Evlilik nüfusa tescilli olduğu hâlde ret verilmiştir. Hem tescilli evlilik belgesiyle yeniden başvurulur hem de altmış gün içinde dava açılarak aile hayatına saygı argümanı ileri sürülür. Aile birliği için aile ikamet izni yazımıza bakılabilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Ret yazısından hemen sonra aynı belgelerle yeniden başvurmak.
- Gerekçesiz ret yazısını kesin bir yasak sanıp hiçbir şey yapmamak.
- Ret bir giriş yasağına dayanırken kaydı sorgulamadan defalarca vize başvurusu yapmak.
- Eski bir vize veya ikamet ihlalinden kalan borcu ödemeden başvurmak (m.15/1-ğ).
- Yeniden başvurunun dava süresini durduracağını sanmak; altmış günlük süre işlemeye devam eder.
- Davada yalnızca konsolosluğu veya yalnızca bir bakanlığı hasım göstermek.
- Yurt dışında düzenlenen belgeleri apostil veya konsolosluk onayı olmadan sunmak.
- Pasaportun talep edilen süreden en az altmış gün uzun geçerli olmasını kontrol etmemek (m.15/1-a).
- Vize alındıktan sonra amacı dışında kullanmak; bu hem iptal hem gelecekteki ret sebebidir (m.16/1).
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye vizem reddedildi, tekrar ne zaman başvurabilirim?
6458 sayılı Kanun vize reddinden sonra yeniden başvuru için bekleme süresi öngörmez. Ancak aynı belgelerle hemen yeniden başvurmak genellikle aynı sonucu verir; önce ret sebebi belirlenip eksik giderilmelidir.
Vize ret yazısında gerekçe yok, ne yapmalıyım?
Türkiye’deki bir vekil aracılığıyla giriş yasağı veya tahdit kaydı olup olmadığı sorgulanabilir. Kayıt yoksa eksik belgeler tamamlanarak yeniden başvurulur. Sebep anlaşılamıyorsa iptal davası açılarak mahkemenin işlem dosyasını istemesi sağlanabilir (2577 m.20/1).
Vize reddine itiraz edilebilir mi?
Kanun vize reddine karşı ayrı bir idari itiraz yolu düzenlemez. Ret işlemine karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (2577 m.7).
Dava açmak için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?
Hayır. Dava dilekçesi yurt dışındaki Türk konsolosluğuna verilebilir (2577 m.4) veya Türkiye’deki avukata verilen vekâletnameyle avukat tarafından açılabilir.
Vize reddi davası hangi mahkemede görülür?
İşlemi yapan merciin bulunduğu yer idare mahkemesinde (2577 m.32/1). Konsolosluk başvuruları Göç İdaresinde sonuçlandırıldığından uygulamada bu davalar Ankara’daki idare mahkemelerinde görülmektedir.
Davayı kazanırsam vize otomatik verilir mi?
Hayır. İptal kararından sonra idare otuz gün içinde yeni işlem tesis etmek zorundadır (2577 m.28/1); değerlendirmemize göre bu, başvurunun karar doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi anlamına gelir.
Vize başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Konsolosluklara yapılan vize başvuruları doksan gün içinde sonuçlandırılır (6458 m.11/4).
Hangi sebeplerle vize verilmez?
6458 m.15/1 dokuz sebep sayar: yetersiz pasaport süresi, giriş yasağı, kamu düzeni veya güvenliği, kamu sağlığı, iadeye esas suç, sağlık sigortası eksikliği, amacın haklı nedene dayanmaması, maddi imkân eksikliği ve ödenmemiş ihlal borçları.
Giriş yasağım varsa vize alabilir miyim?
Kural olarak hayır (m.15/1-b). Ancak Göç İdaresi yasağı kaldırabilir veya yasağı koruyarak belirli süreyle girişe izin verebilir (m.9/6); vize verilmesinde yarar görülenlere Bakanın onayıyla da vize verilebilir (m.15/2).
Giriş yasağı en fazla kaç yıl sürer?
En fazla beş yıl; kamu düzeni veya güvenliği bakımından ciddi tehdit varsa Göç İdaresi bu süreyi en fazla on yıl daha artırabilir (6458 m.9/3).
Meşruhatlı vize nedir?
Kanun’da geçmeyen, uygulamada kullanılan bir ifadedir. Giriş yasağı veya ön izin kaydı bulunan yabancının, dış temsilcilik aracılığıyla Göç İdaresine danışılarak alacağı vizeyi anlatır.
Eski vize ihlalim yeni başvurumu etkiler mi?
Etkileyebilir. İhlalden doğan borcu ödemeyi kabul etmeyenlere vize verilmez (m.15/1-ğ); ihlal giriş yasağına veya ön izin kaydına da yol açmış olabilir (m.9/2, m.9/7).
Vizem vardı ama sınırda geri çevrildim, ne yapabilirim?
Vize girişte mutlak hak sağlamaz (m.11/3). Geri çevirme işlemi tebliğ edilir ve tebligatta itiraz yolu gösterilir (m.7/2). İşleme karşı idare mahkemesinde dava açılabilir.
Vize reddi ikamet izni başvurumu etkiler mi?
Ret sebebi bir giriş yasağına veya kamu düzeni değerlendirmesine dayanıyorsa ikamet izni başvurusunu da etkiler; kısa dönem ikamet izninde 7. madde kapsamında olmamak şarttır (6458 m.32/1-b).
Yatırım yaptım ama vizem reddedildi, ne yapmalıyım?
Ret sebebi belirlenip yatırım belgeleriyle yeniden başvurulmalı, gerekirse dava açılmalıdır. Yatırım ikamet izninde vize riskinin yatırımdan önce değerlendirilmesi gerekir; ayrıntısı Türkiye’ye gelmeden yatırım yoluyla ikamet izni yazımızdadır.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Vize reddi dosyalarında önce ret yazısını, önceki başvuru dosyasını ve varsa eski giriş-çıkış kayıtlarını inceleriz. Türkiye’deki vekâletnameyle giriş yasağı, ön izin ve borç kaydı olup olmadığını sorgular, ret sebebini mümkün olan en erken aşamada belirleriz. Eksik belgeye dayanan retlerde yeni başvuru dosyasını ve açıklama yazısını hazırlarız; kayda veya kamu düzeni gerekçesine dayanan retlerde yasağın kaldırılması başvurusunu ve iptal davasını yürütürüz. Dava dilekçesini konsolosluk aracılığıyla veya doğrudan idare mahkemesine sunar, işlem dosyasının istenmesini talep ederiz. Vize ve giriş kararları idarenin takdirine bağlıdır; ilk görüşmede hangi yolun ve hangi sürelerin söz konusu olduğunu birlikte belirleriz. Telefon: 0554 648 37 15.
Vize reddi dosyanızı birlikte inceleyelim
Altmış günlük dava süresi tebliğle başlar. Ret yazınızı ve başvuru belgelerinizi gönderin, yolu birlikte belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Yabancılar Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)İkamet izni, sınır dışı, çalışma izni ve vatandaşlık rehberlerinin tamamı
- Vize İhlali Cezası, Vize Reddi ve İptaline Karşı Dava Dilekçesi
- Tahdit Kodu Kaldırma ve Giriş Yasağı
- Tahdit Kodları ve Anlamları, Meşruhatlı Vize
- Türkiye’yi Terke Davet ve Çıkış İzin Belgesi
- Türkiye’ye Gelmeden Yatırım Yoluyla İkamet İzni
- Yatırım Yoluyla İkamet İzni 2026 (11994 Sayılı Karar)
- İkamet İzni Reddine İtiraz ve Dava
- Apostil ve Yabancı Belgelerin Türkiye’de Geçerliliği
- Sicil Kaydı Pasaport ve Vize Başvurusunu Etkiler mi?
- Afganistan Vatandaşları İçin Türkiye Vizesi ve İkamet İzni
Bu içerik Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku alanındadır.
Yabancılar Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Kapsam notu: Bu yazı 19 Kasım 2026 itibarıyla 6458 sayılı Kanun’un 6, 7, 8, 9, 10, 11, 15, 16, 17 ve 32. maddelerine (7196 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler dahil), Uygulama Yönetmeliği’nin 12 ve 17. maddelerine, 2577 sayılı Kanun’un 4, 7, 8, 20, 28, 32 ve 45. maddelerine, 3071 sayılı Kanun’un 2 ve 7. maddelerine, 4982 sayılı Kanun’un 4. maddesine, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 32. maddesine ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 195. maddesine dayanır. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır.


