Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüşünü 1.1.2026’dan sonra yapan ve son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı ile vergi mükellefiyeti bulunmayan kişi, yurt dışı kazanç ve iratları için Türkiye’de yirmi yıl gelir vergisi ödemez; ancak yerleştiği yılın sonuna kadar vergi dairesinden istisna belgesi almak zorundadır (GVK mük. m.20/D; GVGT 333 m.3/4). Bu istisna Almanya’daki vergi yükümlülüğünü sona erdirmez: Almanya’da konut tutulursa mukimlik sürer (AO § 8), şirket payı olanlar ayrılırken çıkış vergisiyle karşılaşabilir (AStG § 6), Alman vatandaşları on yıl daha genişletilmiş vergiye tabi kalabilir (AStG § 2) ve Almanya temettü, kira ve emekli aylığı üzerindeki vergileme hakkını anlaşmanın sınırları içinde korur.
Almanya’da yaşayan Türk vatandaşları, çifte vatandaşlar ve Mavi Kart sahipleri için kesin dönüş kararının vergi boyutu 2026’da kökten değişmiştir. 7582 sayılı Kanun’la Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen mükerrer 20/D maddesi, Türkiye’ye yeni yerleşenlerin yurt dışı gelirlerini yirmi yıl boyunca gelir vergisi dışında bırakmıştır. Ne var ki bu düzenleme yalnızca Türk vergisine ilişkindir. Almanya’dan ayrılan kişi bakımından asıl soru çoğu zaman Türkiye’de değil, Almanya’da ortaya çıkar: Alman vergi mukimliği hangi gün sona erer, Almanya hangi gelirleri vergilendirmeye devam eder, ayrılış anında hangi vergi doğar? Bu yazı iki ülkenin kurallarını ve aralarındaki 2011 tarihli çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasını birlikte ele alır. İstisnanın Türkiye’deki şartları ayrıntılı olarak 20 yıllık yurt dışı kazanç istisnası rehberimizde işlenmiştir; burada yalnızca Almanya’dan dönenler için belirleyici olan noktalar özetlenmiştir.
Önemli: Bu yazıdaki Alman hukukuna ilişkin açıklamalar, ilgili Alman kanun maddelerinin genel çerçevesini aktarır. Almanya’daki vergi sonuçları kişinin şirket paylarına, gelir yapısına ve aile durumuna göre değişir; taşınmadan önce Almanya’da yetkili bir vergi danışmanından (Steuerberater) yazılı değerlendirme alınmalıdır. Türkiye’deki başvuru ve ispat dosyası ile Alman tarafındaki işlemlerin birbiriyle tutarlı yürütülmesi gerekir.
Deutsch: Bu konunun Almanca rehberi: Steuerbefreiung in der Türkei für Zuzügler und Rückkehrer (20 Jahre). English: Turkey’s 20-Year Tax Exemption for New Residents.
İki Ülke, İki Ayrı Hesap: Hangi Kural Neyi Düzenler?
Kesin dönüşte üç ayrı hukuk katmanı aynı anda uygulanır. Türk iç hukuku kişinin Türkiye’de ne zaman tam mükellef olduğunu ve yurt dışı gelirlerinin istisna olup olmadığını belirler. Alman iç hukuku Almanya’da sınırsız mükellefiyetin ne zaman bittiğini ve ayrıldıktan sonra hangi gelirlerin Almanya’da vergilendirileceğini belirler. İki ülke arasındaki anlaşma ise her iki devletin de vergi almak istediği gelirlerde vergileme hakkını paylaştırır. 19.9.2011’de Berlin’de imzalanan Türkiye–Almanya Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi ve Vergi Kaçakçılığını Önleme Anlaşması, 6263 sayılı Kanun’la uygun bulunmuş, 24.1.2012 tarihli ve 28183 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1.1.2011’den itibaren uygulanmak üzere 1.8.2012’de yürürlüğe girmiştir.
Kesin dönüşte uygulanan kurallar
| Konu | Türkiye | Almanya | Anlaşma |
|---|---|---|---|
| Mukimlik | İkametgâh veya bir takvim yılında altı aydan fazla oturma (GVK m.4) | Konut (Wohnsitz) veya mutat mesken (EStG § 1; AO § 8, 9) | Çifte mukimlikte sıralı ölçütler (m.4) |
| Yurt dışı gelir | Şartları taşıyana yirmi yıl istisna (GVK mük. m.20/D) | Ayrıldıktan sonra yalnızca Almanya kaynaklı gelir (EStG § 1/4, § 49) | Gelir türüne göre paylaşım (m.6–21) |
| Ayrılış anı | Yerleşilen yıl sonuna kadar istisna belgesi (GVGT 333 m.3/4) | Şirket paylarında çıkış vergisi (AStG § 6) | — |
| Ayrılış sonrası | Türkiye’deki gelirler olağan vergilenir (GVGT 333 m.3/7) | Alman vatandaşlarında on yıla kadar genişletilmiş mükellefiyet (AStG § 2) | Kaynak devletin vergisine üst sınır (m.10, 11, 18) |
| Miras | İstisna süresinde veraset yoluyla intikalde yüzde 1 (VİVK m.16) | Alman vatandaşı beş yıl daha sınırsız mükellef (ErbStG § 2) | Anlaşma veraset vergisini kapsamaz |
Türkiye Tarafı: Yirmi Yıllık İstisnanın Şartları
Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, yerleşmiş sayılmalarından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratlar yirmi yıl boyunca gelir vergisinden müstesnadır; bu gelirler için beyanname verilmez (GVK mük. m.20/D/1). İstisna 1.1.2026’dan itibaren yerleşmiş sayılanlara uygulanır (GVGT 333 m.3/3). Vatandaşlık şartı yoktur: Almanya’dan dönen Türk vatandaşı da, hem Türk hem Alman vatandaşı olan kişi de, Türk vatandaşlığından izinle çıkmış Mavi Kart sahibi de, yalnızca Alman vatandaşı olan kişi de şartları taşıyorsa yararlanır.
Almanya’dan dönenler için üç nokta belirleyicidir. Birincisi son üç takvim yılıdır: 2027’de yerleşen kişi için 2024, 2025 ve 2026 yıllarına bakılır. Bu yıllarda Türkiye’deki kira geliri, mevduat faizi gibi menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellef olmak engel değildir; Türkiye’de ücretli çalışmış veya ticari kazanç elde etmiş olmak ise engeldir (GVK mük. m.20/D/2; GVGT 333 m.3/5, Örnek 6 ve 7). İkincisi başvuru süresidir: istisna belgesi yerleşilen takvim yılının sonuna kadar, yılın son iki ayında yerleşenlerde izleyen yılın şubat ayı sonuna kadar tarha yetkili vergi dairesinden alınmalıdır; Tebliğ’in örneğinde süreyi kaçıran kişiye belge verilmemiştir (GVGT 333 m.3/4, Örnek 2). Üçüncüsü Türkiye’deki adres kaydıdır.
Almanya’da yaşayan pek çok kişinin nüfus kaydında Türkiye’deki aile evi yerleşim yeri olarak görünür. İstanbul Defterdarlığının 13.10.2026 tarihli ve E-62030549-120-1372289 sayılı özelgesine göre, Türkiye’de adres kaydı bulunan dönemlerde yurt dışında oturma veya çalışma izniyle altı aydan fazla yaşadığını belgeleyen Türk vatandaşı bakımından bu kayıt son üç yıl şartının ihlali sayılmaz; kişinin 1.1.2026’dan sonra kesin dönüş yaptığını da belgelemesi gerekir. Değerlendirmemize göre aynı sonuç, kendi vatandaşı olduğu Almanya’da izne ihtiyaç duymadan yaşayan çifte vatandaşlar ve Mavi Kart sahipleri için de geçerli olmalıdır; ancak özelge bu durumu ele almadığından bu kişilerin Almanya’daki nüfus kayıt belgesini, Alman vergi dairesinden alınan mukimlik belgesini ve vergi tarhiyat yazılarını başvuruya eklemesi, tereddüt hâlinde kendi adına özelge istemesi uygun olur. Mavi Kart sahiplerinin adres kaydı ve hakları için Mavi Kart yazımıza, özelge yolu için özelge yazımıza bakılabilir.
Almanya’dan dönenler için Türkiye’deki uygunluk kontrolü
| Soru | Olumlu cevap | Olumsuzsa |
|---|---|---|
| Türkiye’ye 1.1.2026’dan sonra mı yerleşiyorsunuz? | İstisna uygulanabilir (GVGT 333 m.3/3) | Daha önce yerleşenlere uygulanmaz |
| Son üç takvim yılında ikametgâhınız Almanya’da mıydı? | Almanya’daki kayıt ve vergi belgeleriyle ispatlanır | Türkiye’de adres kaydı varsa 13.10.2026 tarihli özelge çerçevesinde karşı belgeler gerekir |
| Son üç yılda Türkiye’de ücret veya ticari kazancınız oldu mu? | Olmadıysa engel yok | Belge verilmez (GVGT 333 Örnek 6, 7) |
| Son üç yılda bir yıl içinde altı aydan fazla Türkiye’de kaldınız mı? | Kalmadıysa engel yok | O yıl Türkiye’de yerleşmiş sayılma riski (GVK m.4); başvuru öncesi inceleme |
| Gelirleriniz gerçekten Türkiye dışında mı elde ediliyor? | Yurt dışı temettü, faiz, kira ve satış kazançları istisna | Türkiye’de yapılan işin geliri istisna dışıdır (GVGT 333 m.3/7, Örnek 10) |
Almanya’dan dönüş planınızı birlikte kuralım
Son üç yıl kontrolü, istisna belgesi başvurusu ve Almanya’daki danışmanınızla eşgüdüm için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
Almanya’da Mukimlik Ne Zaman Biter? Konut, Mutat Mesken ve Abmeldung
Alman hukukunda Almanya’da konutu veya mutat meskeni bulunan gerçek kişiler sınırsız gelir vergisi mükellefidir; yani dünya çapındaki gelirleri üzerinden vergilendirilir (EStG § 1 Abs. 1). Konut, kişinin elinde tuttuğu ve kullanacağı sonucuna varılabilecek koşullarda bir meskene sahip olduğu yerdir (AO § 8). Mutat mesken ise kişinin geçici olmayan biçimde bulunduğu yerdir; Almanya’da aralıksız altı ayı aşan kalış baştan itibaren mutat mesken sayılır, kısa kesintiler süreyi kesmez (AO § 9).
Bu tanımların pratikteki sonucu şudur: Almanya’da mukimliğin sona ermesi bir gün sayımı meselesi değildir. Yaygın kanının aksine yılda 183 günden az Almanya’da bulunmak tek başına yeterli olmaz; kişi Almanya’da kullanımına hazır bir konut tutuyorsa, o konutta yılda yalnızca birkaç hafta kalsa bile konutu bulunduğu kabul edilebilir. Kesin dönüş yapan kişinin Almanya’daki evini satması, üçüncü bir kişiye kiraya vermesi veya kira sözleşmesini sona erdirmesi; ailesiyle birlikte taşınması ve Almanya’da kendisine ayrılmış bir oda veya daire bırakmaması gerekir. Değerlendirmemize göre çocukların yanında “gerektiğinde kalmak üzere” anahtarı elde tutulan bir daire, Alman vergi dairesiyle en sık uyuşmazlık çıkaran durumdur.
Nüfus kaydının silinmesi (Abmeldung) ayrı bir yükümlülüktür. Almanya’da bir konuttan çıkan ve ülke içinde yeni bir konuta taşınmayan kişi, taşındıktan sonra iki hafta içinde kaydını sildirmek zorundadır; bildirim en erken taşınma tarihinden bir hafta önce yapılabilir (BMG § 17 Abs. 2). Abmeldung vergi mukimliğini kendiliğinden sona erdirmez; vergi bakımından belirleyici olan konutun ve yaşam merkezinin fiilen bırakılmasıdır. Buna karşılık kayıt silme belgesi (Abmeldebestätigung), hem Alman vergi dairesine hem de Türkiye’de istisna belgesi başvurusunda “kesin dönüş” yapıldığını gösteren en önemli belgelerden biridir.
Almanya’da mukimliği sürdüren ve sona erdiren durumlar
| Durum | Alman hukukundaki anlamı | Değerlendirmemiz |
|---|---|---|
| Ev satıldı veya kira sözleşmesi feshedildi, aile birlikte taşındı | Konut kalmaz (AO § 8) | Sınırsız mükellefiyet taşınma günü sona erer; belgeler saklanmalı |
| Ev üçüncü kişiye uzun süreli kiralandı | Kişinin kullanımında değildir | Kira geliri Almanya’da vergilendirilmeye devam eder (EStG § 49) |
| Ev boş tutuluyor veya çocukların yanında oda ayrılmış | Konutun sürdüğü ileri sürülebilir | Çifte mukimlik ve anlaşma m.4 tartışması doğar |
| Eş ve çocuklar Almanya’da kalıyor | Aile konutu kişinin de konutu sayılabilir | Taşınma planı aileyle birlikte yapılmalı |
| Yalnızca Abmeldung yapıldı, konut duruyor | Kayıt silme vergi bakımından belirleyici değil | Tek başına yeterli değildir |
| Yılda altı aydan fazla Almanya’da kalınıyor | Mutat mesken (AO § 9) | Sınırsız mükellefiyet sürer |
İki Ülkede Birden Mukim Sayılırsanız: Anlaşmanın Sıralı Ölçütleri
Türkiye’de adres kaydı yaptıran ve yerleşen, ancak Almanya’daki konutunu elinde tutan kişi iki ülkenin iç hukukuna göre aynı anda mukim sayılabilir. Bu durumda anlaşma sıralı ölçütler uygular: kişi önce daimî olarak kalabileceği bir evin bulunduğu devletin, her iki devlette de böyle bir evi varsa hayati menfaatlerinin merkezinin bulunduğu devletin, bu da belirlenemezse alışkanlık edindiği ikametin bulunduğu devletin, bununla da çözülemezse vatandaşı olduğu devletin mukimi sayılır (Anlaşma m.4/2-a, b, c). Kişi her iki devletin de vatandaşıysa vatandaşlık ölçütü sonuç vermez; bu durumda sorunu iki devletin yetkili makamları karşılıklı anlaşma yoluyla çözer (Anlaşma m.4/2-d). Hem Türk hem Alman vatandaşı olanlar için bu, belirsiz ve uzun sürebilecek bir usul demektir. Anlaşmaların işleyişi için çifte vergilendirmeyi önleme yazımıza bakılabilir.
Değerlendirmemize göre yirmi yıllık istisnadan gerçekten yararlanmak isteyen kişi bu tartışmaya hiç girmemelidir. Anlaşmaya göre Almanya mukimi sayılan kişinin dünya geliri üzerindeki vergileme hakkı büyük ölçüde Almanya’da kalır ve Türkiye’deki istisna pratik anlamını yitirir. Ayrıca Türkiye’de istisna belgesi alabilmek için başvuru tarihinde Türkiye’de yerleşmiş sayılmak gerekir (GVGT 333 m.3/2). Doğru sıra şudur: önce Almanya’daki konut ve yaşam merkezi gerçekten bırakılır, sonra Türkiye’de adres kaydı yapılır ve başvuru verilir.
Çıkış Vergisi (AStG § 6): Şirket Payı Olanlar Ayrılırken
Alman Dış Vergi Kanunu’na göre, sınırsız mükellefiyeti konutunu veya mutat meskenini bırakması nedeniyle sona eren kişinin elindeki belirli şirket payları, ayrılış anında gerçek değeri üzerinden satılmış sayılır; yani fiilen bir satış ve nakit girişi olmadığı hâlde değer artışı vergilendirilir (AStG § 6 Abs. 1). Kapsama giren paylar, kişinin son beş yıl içinde sermayesine doğrudan veya dolaylı olarak en az yüzde 1 oranında katıldığı sermaye şirketlerindeki paylardır (EStG § 17 Abs. 1). Hüküm, olaydan önceki on iki yıl içinde toplam en az yedi yıl Almanya’da sınırsız mükellef olmuş gerçek kişilere uygulanır (AStG § 6 Abs. 2). Payların karşılıksız olarak Almanya’da sınırsız mükellef olmayan bir kişiye devri de aynı sonucu doğurur.
AStG § 6 çıkış vergisinin ana hatları
| Unsur | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Hangi paylar | Son beş yılda en az yüzde 1 oranında katılınan sermaye şirketi payları | EStG § 17 Abs. 1 |
| Kimler | Son on iki yılın en az yedi yılında Almanya’da sınırsız mükellef olan gerçek kişiler | AStG § 6 Abs. 2 |
| Ne zaman | Sınırsız mükellefiyetin sona erdiği an; ayrıca payların yurt dışındaki kişiye karşılıksız devri | AStG § 6 Abs. 1 |
| Matrah | Payların ayrılış anındaki gerçek değeri ile maliyeti arasındaki fark | AStG § 6 Abs. 1 |
| Geri dönüş | Yedi yıl içinde yeniden sınırsız mükellef olunursa ve paylar elden çıkarılmamışsa vergi alacağı ortadan kalkar; süre başvuruyla en çok beş yıl uzatılabilir | AStG § 6 Abs. 3 |
| Ödeme | Başvuruyla yedi eşit yıllık taksit; kural olarak teminat karşılığı; taksitlere faiz işlemez | AStG § 6 Abs. 4 |
| Bildirim | Her yıl 31 Temmuz’a kadar adres ve payların durumu bildirilir | AStG § 6 Abs. 5 |
Bu hüküm Almanya’da limited şirketi (GmbH) bulunan esnaf ve işletme sahiplerini doğrudan ilgilendirir. Bir döner işletmesini, inşaat firmasını veya ticaret şirketini GmbH çatısı altında yürüten kişi, Türkiye’ye kesin dönüş yaptığı gün şirketini satmamış olsa bile payların değer artışı üzerinden Alman gelir vergisiyle karşılaşabilir. Değerlendirmemize göre şirket payı bulunan herkes taşınma tarihinden önce payların değerini belirletmeli, taksit ve teminat imkânını Alman danışmanıyla görüşmeli ve taşınma tarihini bu hesaba göre seçmelidir. Türkiye’deki istisna bu vergiyi etkilemez; istisna kapsamındaki gelirler nedeniyle yurt dışında ödenen vergi Türkiye’de mahsup da edilemez (GVK mük. m.20/D/5).
On Yıl Süren Genişletilmiş Sınırlı Mükellefiyet (AStG § 2): Alman Vatandaşları
Almanya’dan ayrılan kişi kural olarak yalnızca Almanya kaynaklı belirli gelirleri üzerinden sınırlı mükellef olur (EStG § 1 Abs. 4, § 49). Alman Dış Vergi Kanunu bu kuralı Alman vatandaşları bakımından genişletmiştir. Sınırsız mükellefiyetinin sona ermesinden önceki on yılda toplam en az beş yıl Almanya’da sınırsız mükellef olmuş bir Alman vatandaşı, düşük vergilendirilen bir ülkede mukim olur veya hiçbir ülkede mukim olmazsa ve Almanya’da esaslı ekonomik menfaatlerini korursa, ayrıldığı yılın bitiminden itibaren on yıl boyunca yabancı kaynaklı sayılmayan bütün gelirleri üzerinden Almanya’da vergilendirilir (AStG § 2 Abs. 1). Bu rejim, söz konusu gelirlerin toplamı 16.500 avroyu aşan yıllarda uygulanır.
AStG § 2 şartları
| Şart | Ölçü | Dayanak |
|---|---|---|
| Kişi | Alman vatandaşı; son on yılda en az beş yıl sınırsız mükellef | Abs. 1 |
| Düşük vergilendirme | 77.000 avro vergiye tabi gelirde yeni ülkedeki vergi Alman vergisinden üçte birden fazla düşük; veya genel vergilendirmeye göre tanınan bir tercihli rejimle vergi yükü önemli ölçüde azalmış | Abs. 2 |
| Aksini ispat | Yeni ülkede ödenen toplam verginin, Almanya’da ödenecek verginin en az üçte ikisi olduğunun gösterilmesi | Abs. 2 |
| Esaslı ekonomik menfaat | Almanya’da ticari işletme sahipliği veya ortaklığı (komanditerde gelirin yüzde 25’inden fazlası); Alman sermaye şirketinde EStG § 17 anlamında pay; yabancı kaynaklı sayılmayan gelirin toplam gelirin yüzde 30’unu veya 62.000 avroyu aşması; bu tür gelir doğuran varlığın toplam varlığın yüzde 30’unu veya 154.000 avroyu aşması | Abs. 3 |
| Süre | Ayrılış yılının bitiminden itibaren on yıl | Abs. 1 |
| Alt sınır | İlgili gelirlerin yılda 16.500 avroyu aşması | Abs. 1 |
Bu hüküm yalnızca Alman vatandaşlarına uygulanır; Alman vatandaşlığı bulunmayan Türk vatandaşlarını kapsamaz. Buna karşılık hem Türk hem Alman vatandaşı olanlar ile Türk vatandaşlığından çıkıp Alman vatandaşlığına geçmiş Mavi Kart sahipleri kapsamdadır. Asıl soru, Türkiye’nin “düşük vergilendiren ülke” sayılıp sayılmayacağıdır. Türkiye’nin genel gelir vergisi tarifesi bakımından bu sonuca varmak kolay değildir; ancak yirmi yıllık istisna, yeni yerleşenlere genel vergilendirmeden ayrılan özel bir rejim tanımaktadır. Değerlendirmemize göre bu istisnanın AStG § 2 Abs. 2 anlamında tercihli vergilendirme sayılması ihtimali ciddidir; bu konuda bildiğimiz yayımlanmış bir Alman idari görüşü bulunmamaktadır. Almanya’da şirket payı, kiraya verilen taşınmazı veya yüksek tutarlı Alman kaynaklı geliri bulunan Alman vatandaşlarının, taşınmadan önce bu hükmün kendilerine uygulanıp uygulanmayacağını Alman danışmanlarına yazılı olarak sormaları gerekir.
Almanya’da Kalan Gelirler: Hangi Geliri Kim Vergilendirir?
Almanya’dan ayrıldıktan sonra da Almanya’dan gelir elde etmeye devam eden kişi için anlaşma, Almanya’nın kaynak devlet olarak alabileceği vergiyi gelir türüne göre sınırlar. Türkiye’deki istisna bu tabloda yalnızca Türkiye sütununu değiştirir: şartları taşıyan kişi için Türkiye bu gelirlerden vergi almaz, ancak Almanya’nın anlaşmanın izin verdiği ölçüde aldığı vergi kişinin üzerinde kalır.
Türkiye’ye yerleştikten sonra Almanya kaynaklı gelirler
| Gelir | Almanya’nın hakkı | Türkiye’de (istisna belgesi varsa) |
|---|---|---|
| Alman şirketinden temettü | Gayrisafi tutarın en çok yüzde 15’i; sermayenin en az yüzde 25’ini doğrudan elinde tutan şirketlerde yüzde 5 (Anlaşma m.10) | İstisna; beyan edilmez |
| Faiz | Gayrisafi tutarın en çok yüzde 10’u (Anlaşma m.11); Alman iç hukukunda faiz, ancak Almanya’daki taşınmazla teminat altına alınmışsa sınırlı mükellefiyete girer (EStG § 49 Abs. 1 Nr. 5) | İstisna; beyan edilmez |
| Almanya’daki taşınmazın kirası | Almanya vergilendirir (Anlaşma m.6; EStG § 49 Abs. 1 Nr. 6) | İstisna; beyan edilmez |
| Almanya’daki taşınmazın satışı | Almanya vergilendirir (Anlaşma m.13/1) | İstisna; beyan edilmez |
| Hisse senedi satış kazancı | Kural olarak yalnızca mukim olunan devlet; diğer devlette elde edilen kazançta iktisap ile satış arası bir yılı aşmıyorsa o devlet vergilendirir, ancak bu istisna borsada işlem gören hisselere uygulanmaz (Anlaşma m.13/5; Protokol m.5); değerinin yarısından fazlası taşınmazdan oluşan şirket payları taşınmazın bulunduğu devlette vergilendirilebilir (Anlaşma m.13/2) | İstisna; AStG § 6 ve § 2 ayrıca değerlendirilir |
| Alman sosyal sigortasından emekli aylığı | Yıllık 10.000 avroya kadar Almanya’da istisna; aşan kısım için vergi gayrisafi tutarın yüzde 10’unu geçemez (Anlaşma m.18/2) | Yabancı sosyal güvenlik kurumu aylığı olarak ayrıca istisna (GVK m.23/13) |
| Kamu görevinden doğan emekli aylığı | Kural olarak ödeyen devlet; kişi diğer devletin hem mukimi hem vatandaşıysa yalnızca o devlet (Anlaşma m.19/2) | Duruma göre |
Temettüde uygulama şöyledir: Almanya dağıtılan kâr payından yüzde 25 oranında kesinti yapar (EStG § 43a Abs. 1); buna ayrıca dayanışma zammı eklenir. Anlaşma bu vergiyi gerçek kişi ortaklar için yüzde 15 ile sınırladığından aradaki fark iade edilir. Kesinti anlaşmaya rağmen tam oranda yapılır; iade için Federal Merkezî Vergi Dairesine (Bundeszentralamt für Steuern) başvurulur. Başvuru süresi gelirin elde edildiği takvim yılının bitiminden itibaren dört yıldır ve başvuranın yabancı ülkede mukim olduğunu o ülkenin vergi idaresinden alacağı belgeyle kanıtlaması gerekir (EStG § 50c Abs. 3, 5). Değerlendirmemize göre yirmi yıllık istisnadan yararlanan bir kişiye Türk vergi idaresinin mukimlik belgesi vermesi gerekir; çünkü kişi Türkiye’de tam mükelleftir ve yalnızca belirli gelirleri istisnadır. Ancak bu belgenin Alman idaresince anlaşma indiriminden yararlanmak için yeterli görülüp görülmeyeceği uygulamada henüz netleşmemiştir; ilk iade başvurusunda bu husus izlenmelidir.
Türkiye’de elde edilen gelirler ise istisna dışındadır: Türkiye’deki mevduat faizi, Türk şirketlerinden alınan temettü, Türkiye’deki taşınmazın kirası ve Türkiye’de yürütülen işin kazancı genel hükümlere göre vergilendirilir (GVGT 333 m.3/7, Örnek 9–11). Almanya’daki işverene veya müşteriye Türkiye’den uzaktan çalışarak elde edilen gelir de bu gruptadır; Tebliğ’in örneğinde Türkiye’de verilen danışmanlık hizmetinin kazancı, müşteri yurt dışında olsa bile vergiye tabi tutulmuştur (GVGT 333 Örnek 10). Türkiye’deki yatırım gelirlerinin beyanı için menkul sermaye iradı yazımıza, yurt dışındaki hesap bilgilerinin Türkiye’ye bildirilmesi için otomatik bilgi değişimi yazımıza bakılabilir.
Almanya’dan Emekli Olanlar: Rente Türkiye’de ve Almanya’da Nasıl Vergilendirilir?
Kesin dönüş yapanların büyük bölümü Alman emeklilik sigortasından aylık alan kişilerdir. Bu kişiler için Türkiye’deki sonuç yirmi yıllık istisnadan bağımsızdır: yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıkları Türkiye’de gelir vergisinden müstesnadır (GVK m.23/13; 147 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği). Dolayısıyla Alman emeklilik sigortasından alınan aylık, kişi son üç yıl şartını taşımasa veya istisna belgesi almamış olsa bile Türkiye’de vergilendirilmez ve beyan edilmez. İdarenin özelgelerine yansıyan görüşüne göre bu istisna sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen aylıklarla sınırlıdır; özel şirketlerce veya özel emeklilik sigortalarınca yapılan ödemeler kapsam dışındadır. İşte yirmi yıllık istisna bu noktada önem kazanır: Almanya’daki işyeri emekliliği ve özel emeklilik sigortası ödemeleri ile birikimlerin getirisi, şartları taşıyan kişi için mükerrer 20/D kapsamında istisna olur.
Almanya tarafında ise emekli aylığı sınırlı mükellefiyet kapsamındaki gelirler arasındadır (EStG § 49 Abs. 1 Nr. 7). Anlaşmanın kuralı emekli aylıklarının yalnızca mukim olunan devlette vergilendirilmesidir (Anlaşma m.18/1); ancak kanunla kurulmuş sosyal sigorta kurumlarınca ödenenler dâhil emekli aylıkları, ödemenin doğduğu devlette de vergilendirilebilir ve Anlaşma bu hakkı sınırlamıştır: yıllık 10.000 avroya kadar olan kısım Almanya’da vergiden istisnadır, aşan kısım üzerinden alınacak vergi ise gayrisafi tutarın yüzde 10’unu geçemez (Anlaşma m.18/2). Aylığı bu sınırın altında kalan emekliler bakımından Almanya’da vergi doğmaz; sınırı aşanların Almanya’da beyan yükümlülüğü bulunup bulunmadığını Alman danışmanlarına sormaları gerekir. Vefat hâlinde aylık ve birikimlerin mirasçılara geçişi için yurt dışı ölüm aylığı yazımıza, Alman emekli aylığının her iki ülkedeki vergilendirmesi, Neubrandenburg Vergi Dairesinin yazıları, prim iadesi ve yaşam belgesi için Almanya’dan alınan emekli maaşı ve vergi yazımıza, Türkiye’de emeklilik için yurt dışı sürelerin değerlendirilmesi konusunda hizmet borçlanması yazımıza bakılabilir.
Miras ve Bağış: Beş Yıl Kuralı ve Türkiye’deki Yüzde 1
Türkiye, yirmi yıllık istisnadan yararlananlardan veraset yoluyla gerçekleşen intikallerde veraset ve intikal vergisini yüzde 1 oranında uygular; bağışlar bu indirimin dışındadır (VİVK m.16). Almanya tarafında ise kural farklıdır. Almanya’da konutu bulunmayan bir Alman vatandaşı, yurt dışında aralıksız beş yıldan fazla kalmadıkça veraset ve bağış vergisi bakımından Almanya’da sınırsız mükellef sayılmaya devam eder; yani ölümü veya yaptığı bağış hâlinde bütün malvarlığı Alman vergisine tabi olabilir (ErbStG § 2 Abs. 1 Nr. 1 b). Beş yıl geçtikten sonra da Almanya’daki taşınmazlar gibi yurt içi varlıklar sınırlı mükellefiyet kapsamında kalır (ErbStG § 2 Abs. 1 Nr. 3). İki ülke arasındaki 2011 tarihli anlaşma yalnızca gelir üzerinden alınan vergileri, yani Türkiye’de gelir ve kurumlar vergisini, Almanya’da gelir, kurumlar ve ticaret vergisini kapsadığından (Anlaşma m.2) bu alanda koruma sağlamaz.
Değerlendirmemize göre Alman vatandaşlığı bulunan ve Türkiye’ye yerleşen kişiler, taşınmayı izleyen ilk beş yılda yapacakları bağışları ve miras planlamasını Alman vergisini hesaba katarak yapmalıdır. Almanya’daki mirasın intikali ve Alman mirasçılık belgesi için Almanya’daki miras yazımıza, Türkiye’deki verginin hesabı için veraset ve intikal vergisi hesaplama yazımıza bakılabilir.
Taşınma Takvimi: Hangi Adım Ne Zaman Atılır?
Aşağıdaki sıra, Ocak 2027’de taşınmayı planlayan bir kişi için hazırlanmıştır. Tarihler varsayımsaldır; her dosyada kişinin gelir yapısına göre yeniden kurulmalıdır. Sıranın mantığı şudur: önce Almanya’daki riskler ölçülür, sonra Almanya’dan fiilen çıkılır, ardından Türkiye’de adres kaydı yapılır ve başvuru verilir. Vergi dairesine verilecek dilekçenin örnekleri istisna belgesi başvuru dilekçesi örneği yazımızda yer almaktadır.
Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüşte adımlar
| Zaman | Adım | Dayanak / not |
|---|---|---|
| Taşınmadan 3–6 ay önce | Alman vergi danışmanından çıkış vergisi ve genişletilmiş mükellefiyet değerlendirmesi | AStG § 6, § 2 |
| Taşınmadan 3–6 ay önce | Türkiye’de son üç yılın kontrolü: adres kaydı tarihçesi, SGK hizmet dökümü, vergi kaydı | GVK mük. m.20/D/1-2 |
| Taşınmadan 1–2 ay önce | Almanya’dan mukimlik belgesi, adres geçmişini gösteren nüfus kayıt belgesi ve son üç yılın vergi tarhiyat yazılarının alınması; apostil | İstisna belgesi başvurusunda ispat |
| Taşınmadan önce | Almanya’daki konutun satışı, kiralanması veya kira sözleşmesinin feshi | AO § 8 |
| Taşınma haftası | Abmeldung; kayıt silme belgesinin alınması | BMG § 17 Abs. 2 |
| Taşınma haftası | Türkiye’de nüfus müdürlüğünde adres beyanı (yalnızca Alman vatandaşı olanlar için ikamet izni) | GVK m.4; GVGT 333 m.3/2 |
| Adres kaydından sonra en geç yıl sonuna kadar | Tarha yetkili vergi dairesine istisna belgesi başvurusu | GVGT 333 m.3/4 |
| Taşınmayı izleyen yıl | Almanya’da ayrılış yılına ilişkin beyanname; Alman banka ve aracı kurumlarına mukimlik değişikliğinin bildirilmesi | Alman danışman eliyle |
| Her yıl | Alman temettülerinde fazla kesilen verginin iadesi; Türkiye kaynaklı gelir varsa mart ayında beyan | EStG § 50c; GVGT 333 m.3/6-7 |
Kesin dönüşte getirilen ev eşyası ve taşıt için gümrük mevzuatındaki kolaylıklar ayrı şartlara bağlıdır; bunun için yurt dışından eşya getirme yazımıza bakılabilir. Almanya’daki birikimin Türkiye’deki hesaba aktarılmasında bankaların kaynak sorgusu için gurbetçi hesaplarında kaynak ispatı yazımıza bakılabilir.
Üç Örnek: Emekli, Şirket Ortağı ve Çifte Vatandaş Yatırımcı
Emekli işçi. Kırk yıl Almanya’da çalışmış, yalnızca Türk vatandaşı olan ve Alman emeklilik sigortasından yılda 16.000 avro aylık alan bir kişi, Almanya’daki kiralık dairesini boşaltıp Şubat 2027’de Türkiye’ye yerleşir. Aylığı Türkiye’de zaten istisnadır (GVK m.23/13). Almanya, 10.000 avroyu aşan kısım nedeniyle anlaşmanın sınırı içinde vergi alabilir (Anlaşma m.18/2). Alman vatandaşı olmadığından AStG § 2 uygulanmaz. Bu kişinin Almanya’da ayrıca tasarruf mevduatı ve fon birikimi varsa, bunların getirisi için yirmi yıllık istisnadan yararlanması gerekir; bunun için 31.12.2027’ye kadar istisna belgesi almalıdır.
Şirket ortağı. Almanya’da bir GmbH’nin yüzde 50 ortağı olan, yirmi yıldır Almanya’da yaşayan ve Alman vatandaşlığına geçmiş Mavi Kart sahibi bir kişi Türkiye’ye yerleşmek ister. Sınırsız mükellefiyeti sona erdiği gün payları gerçek değerinden satılmış sayılır (AStG § 6). Vergi yedi yıllık taksitle ödenebilir, ancak teminat istenir. Şirket payı Almanya’da esaslı ekonomik menfaat sayıldığından (AStG § 2 Abs. 3), Türkiye’deki istisnanın tercihli rejim olarak görülmesi hâlinde kişi on yıl boyunca Alman kaynaklı gelirleri üzerinden genişletilmiş biçimde vergilendirilebilir. Bu dosyada taşınma kararı ancak Alman danışmanın hesabından sonra verilmelidir.
Çifte vatandaş yatırımcı. Hem Türk hem Alman vatandaşı olan, Almanya’da hisse senedi ve fon portföyü bulunan, hiçbir şirkette yüzde 1’e ulaşan payı olmayan bir kişi Ocak 2027’de İzmir’e yerleşir. Nüfus kaydında 2019’dan beri annesinin İzmir’deki adresi görünmektedir. Çıkış vergisi doğmaz. Türkiye’de istisna belgesi başvurusunda 2024–2026 yıllarında Almanya’da yaşadığını Alman nüfus kayıt belgesi, mukimlik belgesi, vergi tarhiyat yazıları ve giriş-çıkış kayıtlarıyla göstermesi gerekir; Alman vatandaşı olduğu için sunabileceği bir oturma izni yoktur ve bu durumu dilekçesinde açıklamalıdır. Alman hukukuna göre yabancı kaynaklı sayılmayan gelirleri 62.000 avroyu veya bu tür gelir doğuran varlıkları 154.000 avroyu aşıyorsa AStG § 2 ayrıca incelenmelidir.
Sık Yapılan Yedi Hata
Kesin dönüşte sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Yalnızca Abmeldung yapıp Almanya’daki evi elde tutmak | Almanya’da mukimlik sürer; çifte mukimlik | Konut fiilen bırakılır (AO § 8) |
| İstisna belgesi başvurusunu ertesi yıla bırakmak | Belge verilmez (GVGT 333 Örnek 2) | Yerleşilen yıl içinde başvuru |
| Taşınmadan önce Türkiye’de şirket kurmak veya sigortalı işe girmek | Son üç yıl şartı bozulur (GVGT 333 Örnek 6, 7) | Ticari faaliyet yerleşmeden sonra başlatılır (Örnek 3) |
| Yaz aylarını uzatıp bir yıl içinde altı aydan fazla Türkiye’de kalmak | O yıl Türkiye’de yerleşmiş sayılma riski (GVK m.4) | Kalış süreleri giriş-çıkış kayıtlarıyla izlenir |
| GmbH payını hesaba katmadan taşınmak | Ayrılış günü çıkış vergisi (AStG § 6) | Taşınmadan önce değerleme ve taksit planı |
| İstisnanın Almanya’daki kesintiyi de kaldırdığını sanmak | Alman stopajı kalır; Türkiye’de mahsup edilemez (GVK mük. m.20/D/5) | Anlaşma oranını aşan kısım için iade başvurusu (EStG § 50c) |
| Almanya’dan belgeleri taşındıktan sonra istemek | Mukimlik ve kayıt belgelerinin temini zorlaşır | Belgeler Abmeldung’dan önce alınır ve apostil yaptırılır |
Sıkça Sorulan Sorular
Almanya’dan kesin dönüş yapınca Türkiye’de vergi öder miyim?
Türkiye’de tam mükellef olursunuz; ancak 1.1.2026’dan sonra yerleşir, son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhınız ve vergi mükellefiyetiniz bulunmaz ve süresinde istisna belgesi alırsanız yurt dışı kazanç ve iratlarınız yirmi yıl gelir vergisinden istisna olur (GVK mük. m.20/D). Türkiye’deki gelirleriniz olağan şekilde vergilendirilir.
Abmeldung yapmam Almanya’da vergi mükellefiyetimi bitirir mi?
Tek başına bitirmez. Alman hukukunda belirleyici olan Almanya’da kullanımınıza hazır bir konutun veya mutat meskenin bulunup bulunmadığıdır (AO § 8, 9). Kayıt silme, taşındıktan sonra iki hafta içinde yapılması gereken ayrı bir yükümlülüktür (BMG § 17 Abs. 2).
Almanya’dan aldığım emekli maaşı Türkiye’de vergilendirilir mi?
Hayır. Yabancı sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıkları Türkiye’de gelir vergisinden müstesnadır (GVK m.23/13). Bu istisna yirmi yıllık istisnadan bağımsızdır ve belge gerektirmez.
Almanya emekli maaşımdan vergi kesmeye devam eder mi?
Anlaşmaya göre Almanya sosyal sigorta aylıklarını vergilendirebilir; ancak yıllık 10.000 avroya kadar olan kısım Almanya’da istisnadır ve aşan kısım için vergi gayrisafi tutarın yüzde 10’unu geçemez (Anlaşma m.18/2).
Almanya’da GmbH ortağıyım, taşınırsam ne olur?
Son beş yılda en az yüzde 1 payınız varsa ve son on iki yılın en az yedi yılında Almanya’da sınırsız mükellef olduysanız, ayrıldığınız gün paylarınız gerçek değerinden satılmış sayılır (AStG § 6). Vergi başvuruyla yedi yıllık taksitle, kural olarak teminat karşılığında ödenebilir.
Alman vatandaşıyım; Türkiye’ye taşındıktan sonra Almanya beni vergilendirmeye devam eder mi?
Almanya kaynaklı gelirleriniz üzerinden sınırlı mükellef olursunuz. Ayrıca son on yılın en az beş yılında sınırsız mükellef olduysanız, Almanya’da esaslı ekonomik menfaatiniz sürüyorsa ve yeni ülkeniz düşük vergilendiren ülke sayılırsa on yıl boyunca genişletilmiş mükellefiyet uygulanabilir (AStG § 2).
Mavi Kartlıyım, yirmi yıllık istisnadan yararlanabilir miyim?
Evet. İstisna vatandaşlık aramaz (GVK mük. m.20/D/1). Mavi Kart sahipleri ikamet iznine tabi olmadan nüfus müdürlüğünde adres beyanında bulunur; son üç yılda Almanya’da yaşadıklarını Alman belgeleriyle gösterirler.
Türkiye’de adres kaydım duruyor; bu engel mi?
13.10.2026 tarihli özelgeye göre, o yıllarda yurt dışında oturma veya çalışma izniyle altı aydan fazla yaşadığını belgeleyen Türk vatandaşı için tek başına engel değildir. Alman vatandaşlığı bulunanlar izin yerine Alman kayıt ve vergi belgelerini sunmalıdır.
Alman şirketinden aldığım temettüden kesilen vergiyi geri alabilir miyim?
Almanya yüzde 25 kesinti yapar; anlaşma gerçek kişiler için bu vergiyi yüzde 15 ile sınırlar (Anlaşma m.10). Aradaki fark için gelirin elde edildiği yılın bitiminden itibaren dört yıl içinde Federal Merkezî Vergi Dairesine iade başvurusu yapılır (EStG § 50c Abs. 3).
Almanya’da ödediğim vergiyi Türkiye’de mahsup edebilir miyim?
İstisna kapsamındaki gelirler için hayır; bu gelirler nedeniyle yurt dışında ödenen vergiler Türkiye’de tarh edilen vergiden mahsup edilemez (GVK mük. m.20/D/5).
Almanya’daki evimi kiraya verip taşınabilir miyim?
Evet; üçüncü kişiye kiralanan ev kullanımınızda olmadığından konut sayılmaz. Kira geliri Almanya’da vergilendirilmeye devam eder (Anlaşma m.6); Türkiye’de istisna belgesi varsa ayrıca vergilendirilmez.
Taşındıktan sonra ölürsem Almanya miras vergisi alır mı?
Alman vatandaşıysanız ve yurt dışında beş yıldan fazla kalmamışsanız Almanya’da veraset vergisi bakımından sınırsız mükellef sayılırsınız (ErbStG § 2 Abs. 1 Nr. 1 b). Beş yıldan sonra da Almanya’daki varlıklar Alman vergisine tabi kalır.
Hollanda’dan dönenler için anlaşma hükümleri farklıdır: Hollanda devlet emekli aylığının vergilendirilmesi kişinin Türk vatandaşı olup olmamasına bağlıdır ve Türkiye, Hollanda’nın vergilendirebildiği gelirlerde istisna yöntemini uygular. Ayrıntılar için Hollanda’dan kesin dönüş ve vergi yazımıza bakılabilir. Avusturya’dan dönenlerde ise sosyal sigorta aylığı yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir, ancak Avusturya’daki menkul kıymetler için taşınma anında çıkış vergisi doğabilir; bkz. Avusturya’dan kesin dönüş ve vergi. Fransa’dan dönenler için Fransa’dan kesin dönüş ve vergi yazımız hazırlanmıştır. Belçika’dan dönenler için Belçika’dan kesin dönüş ve vergi yazımıza bakılabilir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; Almanya’dan ve diğer ülkelerden Türkiye’ye dönmeyi planlayan Türk vatandaşlarına, çifte vatandaşlara ve Mavi Kart sahiplerine son üç yıl şartının kontrolü, Türkiye’deki adres kaydı nedeniyle doğan ispat sorunları, istisna belgesi başvuru dosyasının hazırlanması, özelge talebi, gelirlerin Türkiye ve yurt dışı kaynaklı olarak ayrıştırılması ve belge talebinin reddi hâlinde vergi mahkemesinde dava konularında hukuki destek verir. Almanya’daki vergi sonuçları bakımından müvekkilin Almanya’daki vergi danışmanıyla eşgüdüm içinde çalışır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Başvuru süreniz yerleştiğiniz yılın sonunda doluyor
Almanya’dan dönüşte istisna belgesi başvurusu ve ispat dosyası için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
🌍 Seri: Yurt Dışından Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
- 20 yıllık vergi istisnası: ana rehber (GVK mükerrer 20/D)
- İstisna belgesi başvuru dilekçesi örnekleri
- Almanya emekli maaşı Türkiye’de vergilendirilir mi?
- Hollanda’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Belçika’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Avusturya’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Fransa’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Deutsch: Steuerbefreiung in der Türkei (20 Jahre)
- English: Turkey’s 20-year tax exemption
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Vergi Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Tarhiyat, vergi cezaları, uzlaşma, vergi davası, gelir ve kurumlar vergisi, uluslararası vergilendirme
- Türkiye’ye Yerleşenlere Yurt Dışı Kazançta 20 Yıl Gelir Vergisi İstisnası (GVK Mükerrer 20/D)
- Yurt Dışında Yaşayanların Türkiye’deki Vergisi (GVK m.3-8, 86)
- Yurt Dışı Kazançlar ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme
- Mavi Kart ve Mavi Kartlıların Hakları (5901 m.28)
- Almanya’daki Miras: Erbschein ve Taşınır-Taşınmaz Ayrımı
Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.
Vergi Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.3, 4, 23/13, mükerrer m.20/D; 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.16; 7582 sayılı Kanun (RG 4.6.2026/33270); Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 333 (RG 4.7.2026/33300) ve Seri No: 147; İstanbul Defterdarlığının 13.10.2026 tarihli ve E-62030549-120-1372289 sayılı özelgesi; Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi ve Vergi Kaçakçılığını Önleme Anlaşması (19.9.2011; 6263 sayılı Kanun; RG 24.1.2012/28183) m.2, 4, 6, 10, 11, 13, 18, 19 ve Protokol m.5; Gelir İdaresi Başkanlığının “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlarda Vergi İstisnası” rehberi (Yayın No: 616, Eylül 2026); Alman Gelir Vergisi Kanunu (EStG) § 1, 17, 43a, 49, 50c; Alman Vergi Usul Kanunu (AO) § 8, 9; Alman Dış Vergi Kanunu (AStG) § 2, 6; Alman Veraset ve Bağış Vergisi Kanunu (ErbStG) § 2; Federal Kayıt Kanunu (BMG) § 17. Örnekler varsayımsaldır. Alman hukukuna ilişkin açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve Almanya’da yetkili bir vergi danışmanının görüşünün yerini tutmaz. Yazı 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.


