Türkiye’de yaşayan kişinin Alman yasal emeklilik sigortasından (Deutsche Rentenversicherung) aldığı yaşlılık, maluliyet, dul ve yetim aylıkları Türkiye’de gelir vergisinden istisnadır; bu aylıklar için Türkiye’de beyanname verilmez ve kesinti yapılmaz (GVK m.23/1-13). Almanya ise anlaşmaya göre bu aylıkları sınırlı ölçüde vergilendirebilir: yıllık 10.000 avroya kadar olan kısım (emeklilik indirimleri dâhil) Almanya’da vergiden istisnadır, aşan kısım için alınacak vergi brüt tutarın yüzde 10’unu geçemez (Türkiye–Almanya Anlaşması m.18/2). İşyeri emekliliği ve özel emeklilik sigortası ödemeleri ise Türkiye’deki istisnanın dışındadır; idarenin görüşüne göre bu ödemeler Türkiye’de beyan edilir ve Almanya’da ödenen vergi mahsup edilir. 1.1.2026’dan sonra Türkiye’ye yerleşen ve şartları taşıyanlar için bu ödemeler de yirmi yıllık istisnaya girer.
Almanya emekli maaşı, Türkiye’de ve Almanya’da iki ayrı kanuna göre vergilendirilir. Almanya’da çalışıp emekli olan ve Türkiye’ye dönen yüz binlerce kişinin en sık sorduğu iki soru şudur: “Alman emekli maaşım için Türkiye’de vergi öder miyim?” ve “Almanya’dan neden vergi mektubu geldi?” İki sorunun cevabı farklı kanunlarda yer alır. Türkiye’deki vergi Gelir Vergisi Kanunu’na, Almanya’daki vergi Alman Gelir Vergisi Kanunu’na (EStG) göre belirlenir; iki ülkenin vergileme hakkını ise 19.9.2011 tarihli Türkiye–Almanya Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması paylaştırır. Bu yazı, emekli aylığının türüne göre her iki ülkedeki sonucu, Almanya’daki beyan yükümlülüğünü, toplu ödemeleri ve prim iadesini ele alır. Almanya’dan kesin dönüşün diğer vergi sonuçları için Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi yazımıza bakılabilir.
Kısa Cevap: Hangi Ödeme Nerede Vergilenir?
Belirleyici olan, ödemenin hangi kurumdan ve hangi sıfatla yapıldığıdır. Türk hukukundaki istisna “yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik kurumları” tarafından ödenen aylıklarla sınırlıdır; anlaşmanın 18. maddesi ise sosyal sigorta kurumlarından ödenenler dâhil emekli maaşlarının tamamını kapsar. Bu iki ölçüt birbirinden farklı olduğundan aynı kişinin aldığı iki ayrı emekli ödemesi farklı sonuçlara tabi olabilir. Diğer ülkelerle yapılan anlaşmalar farklı kurallar içerir; örneğin Hollanda anlaşmasında devlet emekli aylığının vergilendirilmesi kişinin vatandaşlığına bağlıdır (bkz. Hollanda’dan kesin dönüş ve vergi). Avusturya anlaşmasında ise sosyal sigorta aylıkları yalnızca kişinin mukim olduğu devlette vergilendirilir (bkz. Avusturya’dan kesin dönüş ve vergi). Fransa anlaşmasında da Fransız temel ve zorunlu ek emeklilik aylıkları yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir (bkz. Fransa’dan kesin dönüş ve vergi). Belçika anlaşmasında ise yasal aylığın vergilendirilmesi vatandaşlığa bağlıdır (bkz. Belçika’dan kesin dönüş ve vergi).
Almanya kaynaklı emeklilik ödemeleri (Türkiye’de yaşayan kişi)
| Ödeme | Türkiye’de | Almanya’da (anlaşmaya göre) |
|---|---|---|
| Alman yasal emeklilik sigortasından yaşlılık aylığı (Altersrente) | İstisna; beyan yok (GVK m.23/1-13) | Yıllık 10.000 avroya kadar istisna; aşan kısımda vergi brüt tutarın yüzde 10’unu geçemez (m.18/2) |
| Maluliyet aylığı (Erwerbsminderungsrente) | İstisna (GVK m.23/1-13) | Aynı sınırlar (m.18/2) |
| Dul ve yetim aylığı (Witwen- und Waisenrente) | İstisna (GVK m.23/1-13) | Aynı sınırlar (m.18/2) |
| İşyeri emekliliği (Betriebsrente), emeklilik sandığı veya fonu, işveren adına yapılmış hayat sigortası | İstisna değil; idarenin görüşüne göre beyan edilir | Aynı sınırlar (m.18/2); Almanya’daki vergi Türkiye’de mahsup edilir (m.22/1-a) |
| Özel emeklilik sigortası ödemeleri | İstisna değil; beyan edilir | Aynı sınırlar (m.18/2) |
| Alman kamu görevinden doğan emekli aylığı (Beamtenpension) | Kişi Türk vatandaşı ve Türkiye mukimiyse yalnızca Türkiye vergilendirir | Diğer durumlarda yalnızca Almanya (m.19/2) |
| Alman yasal sigortasından prim iadesi (Beitragserstattung) | Değerlendirmemize göre istisna (GVK m.25/1-10) | Alman iç hukukunda vergiden muaf (EStG § 3 Nr. 3 b) |
Türkiye Tarafı: Yabancı Sosyal Güvenlik Kurumu Aylıkları İstisnası (GVK m.23/1-13)
Gelir Vergisi Kanunu’nun ücret istisnalarını düzenleyen 23. maddesinin birinci fıkrasının 13 numaralı bendine göre, yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıkları gelir vergisinden müstesnadır. Bu bent 3239 sayılı Kanun’la eklenmiş; 147 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği, bu aylıkların 1.1.1986’dan itibaren tamamının vergiden müstesna tutulacağını açıklamıştır. İstisna tutar sınırı içermez ve belge veya başvuru şartına bağlı değildir. Aylık Türkiye’deki bir bankaya veya Almanya’daki bir hesaba yatırılsa da sonuç değişmez.
İstisnanın sınırı, ödemeyi yapan kurumun niteliğidir. İdarenin özelgelerinde, sosyal güvenlik kurumu kapsamında olmayıp özel şirketlerce ödenen emekli aylıklarının bu istisnaya girmediği açıkça belirtilmektedir. Yalova Defterdarlığı Gelir Müdürlüğünün 26.12.2023 tarihli ve E-42152853-110-25505 sayılı özelgesinde de yabancı sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen aylıkların istisna olduğu, özel emeklilik sigorta kuruluşlarınca yapılan ödemelerin ise tevkif suretiyle vergilendirilmemiş ücret geliri olarak Gelir Vergisi Kanunu’nun 95. maddesi uyarınca yıllık beyannameyle beyan edileceği belirtilmiştir.
Türkiye’de istisna ölçütü
| Ödeyen | Türk hukukundaki nitelik | Sonuç |
|---|---|---|
| Deutsche Rentenversicherung (Bund, bölge kurumları, Knappschaft-Bahn-See) | Yabancı sosyal güvenlik kurumu | İstisna (GVK m.23/1-13) |
| Alman tarımsal yaşlılık sandığı (landwirtschaftliche Alterskasse) | Kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kurumu | Değerlendirmemize göre istisna |
| Eski işveren (doğrudan emeklilik taahhüdü) | Özel işveren ödemesi | İstisna değil |
| Emeklilik sandığı, emeklilik fonu, sigorta şirketi | Özel kuruluş | İstisna değil |
| Devlet desteğiyle kurulan özel emeklilik sözleşmeleri | Sözleşmeyi sunan özel kuruluş | Değerlendirmemize göre istisna değil |
Değerlendirmemize göre tereddüt doğuran asıl grup, kamu kesiminde sözleşmeli çalışanlar için kurulan ek emeklilik kurumlarıdır. Bu kurumların “sosyal güvenlik kurumu” mu, yoksa özel nitelikte bir sandık mı sayılacağı ödemenin dayandığı düzenlemeye göre değişebilir; ayrıca anlaşma bakımından kamu kurumlarınca oluşturulan fonlardan ödenen emekli maaşları 18. madde yerine 19. maddeye tabi olabilir. Bu tür bir ödeme alan kişinin beyan konusunda tereddüdü varsa yazılı olarak özelge istemesi, sonradan ceza ve gecikme faizi riskini ortadan kaldırır (VUK m.369, 413). Özelge usulü için özelge yazımıza bakılabilir.
Almanya Tarafı: Türkiye’de Yaşayan Emekli Neden Alman Vergisi Öder?
Almanya’da konutu ve mutat meskeni bulunmayan kişi, Almanya kaynaklı belirli gelirleri üzerinden sınırlı mükellef olur (EStG § 1 Abs. 4). Alman yasal emeklilik sigortasından ödenen aylıklar bu gelirler arasında sayılmıştır (EStG § 49 Abs. 1 Nr. 7). Emeklilik sandığı, emeklilik fonu ve işveren adına yapılmış hayat sigortasından yapılan ödemeler de ayrı bir bentle sınırlı mükellefiyet kapsamına alınmıştır (EStG § 49 Abs. 1 Nr. 10). Dolayısıyla Türkiye’ye kesin dönüş yapmış olmak, Alman emekli aylığını Alman vergisinin dışına çıkarmaz.
Alman iç hukukunda yasal emekli aylığının tamamı vergilendirilmez; vergiye tabi kısım (Besteuerungsanteil), aylığın başladığı yıla göre belirlenir. Kalan kısım vergiden muaf tutulur ve bu muaf kısım (Rentenfreibetrag), aylığın başladığı yılı izleyen yıldan itibaren sabit bir tutar olarak belirlenir; olağan aylık artışları bu tutarı değiştirmez (EStG § 22 Nr. 1 Satz 3 a aa). Bu nedenle erken emekli olan kişinin aylığının daha büyük bir kısmı Almanya’da vergiden muaftır.
Aylığın başladığı yıla göre Almanya’da vergiye tabi kısım (EStG § 22)
| Aylığın başladığı yıl | Vergiye tabi kısım | Vergiden muaf kısım |
|---|---|---|
| 2005 ve öncesi | Yüzde 50 | Yüzde 50 |
| 2010 | Yüzde 60 | Yüzde 40 |
| 2015 | Yüzde 70 | Yüzde 30 |
| 2020 | Yüzde 80 | Yüzde 20 |
| 2023 | Yüzde 82,5 | Yüzde 17,5 |
| 2024 | Yüzde 83 | Yüzde 17 |
| 2025 | Yüzde 83,5 | Yüzde 16,5 |
| 2026 | Yüzde 84 | Yüzde 16 |
| 2027 | Yüzde 84,5 | Yüzde 15,5 |
Sınırlı mükellefler için Alman hukukunda önemli bir farklılık daha vardır: Almanya’da yaşayan herkese tanınan temel indirim (Grundfreibetrag) sınırlı mükelleflere uygulanmaz; vergi, matrah bu tutar kadar artırılarak hesaplanır (EStG § 50 Abs. 1 Satz 2). Sonuç olarak Alman iç hukukuna göre Türkiye’de yaşayan bir emekli, aylığın vergiye tabi kısmı için ilk avrodan itibaren vergilendirilir. Ancak iç hukukun bu sonucu, aşağıda açıklanan anlaşma sınırlarıyla büyük ölçüde hafifletilmiştir.
Almanya’da yaşamayan kişinin talep üzerine sınırsız mükellef gibi işlem görmesi de mümkündür; bunun için yıllık gelirin en az yüzde 90’ının Alman vergisine tabi olması veya Alman vergisine tabi olmayan gelirlerin temel indirim tutarını aşmaması ve bunun yabancı vergi idaresinden alınacak belgeyle kanıtlanması gerekir (EStG § 1 Abs. 3). Kanun, bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasının Almanya’nın vergileme hakkını sınırladığı gelirleri bu hesapta “Alman vergisine tabi olmayan” gelir saymaktadır. Değerlendirmemize göre anlaşmanın 18. maddesi Almanya’nın hakkını sınırladığından, yalnızca Alman emekli aylığı alan Türkiye mukimlerinin bu yoldan temel indirime kavuşması çoğu zaman mümkün olmaz; ancak Almanya’da ayrıca kira geliri gibi sınırlamaya tabi olmayan gelirleri olanlar için hesap ayrıca yapılmalıdır.
Anlaşmanın 18. Maddesi: 10.000 Avro İstisnası ve Yüzde 10 Sınırı
Anlaşmanın kuralı, geçmiş çalışmalar karşılığında ödenen emekli maaşlarının yalnızca kişinin mukim olduğu devlette vergilendirilmesidir (Anlaşma m.18/1). Bununla birlikte, kanunla kurulmuş sosyal sigorta kurumlarından ödenenler dâhil emekli maaşları ve benzeri ödemeler, ödemenin doğduğu devlette de vergilendirilebilir. Bu hakkın iki sınırı vardır: yıllık 10.000 avroya kadar olan ödemeler, emeklilik indirimleri dâhil olmak üzere o devlette vergiden istisnadır; bu tutar aşılırsa yalnızca aşan kısım vergiye tabi olur ve alınacak vergi gayrisafi tutarın yüzde 10’unu geçemez (Anlaşma m.18/2).
“Emeklilik indirimleri dâhil” ifadesi uygulamada belirleyicidir. Alman iç hukukunun zaten vergiden muaf tuttuğu kısım (Rentenfreibetrag) 10.000 avronun içinde sayılır; 10.000 avro bu muaf kısma ek olarak uygulanmaz. Pratik sonuç şudur: yıllık brüt emekli aylığı 10.000 avroyu aşmayan kişi Almanya’da vergi ödemez; aşan kişi için Almanya’nın vergilendirebileceği tutar, brüt aylığın 10.000 avroyu aşan kısmıdır. Alman maliye idaresinin uygulamasında emekli aylıkları için tanınan götürü gider indiriminin de bu 10.000 avroya ek olarak verilmediği belirtilmekte, bu yorum Almanya’da tartışılmaktadır; tutarı küçük olsa da itiraz konusu olabilir.
Anlaşmaya göre iki örnek hesap (yıllık brüt aylık)
| Örnek A | Örnek B | |
|---|---|---|
| Yıllık brüt Alman emekli aylığı | 9.600 avro (ayda 800 avro) | 14.000 avro |
| Almanya’da istisna (m.18/2) | 9.600 avronun tamamı | 10.000 avro |
| Almanya’nın vergilendirebileceği kısım | Yok | 4.000 avro |
| Almanya’da alınabilecek azami vergi | Yok | 1.400 avro (brüt aylığın yüzde 10’u) |
| Türkiye’de vergi | Yok (GVK m.23/1-13) | Yok (GVK m.23/1-13) |
Örnek B’de Almanya 4.000 avroluk kısım üzerinden temel indirim uygulamadan kendi tarifesine göre vergi hesaplar; hesaplanan vergi 1.400 avroyu aşarsa fazlası alınamaz. Alman tarifesinin başlangıç dilimi dikkate alındığında bu örnekte hesaplanan vergi genellikle yüzde 10 sınırının altında kalır. Kesin tutar her yıl değişen Alman tarifesine ve kişinin Almanya’daki diğer gelirlerine bağlı olduğundan, burada bir rakam vermiyoruz. Değerlendirmemize göre önemli olan sonuçtur: Almanya’dan aylık 833 avro civarına kadar emekli aylığı alan ve Almanya’da başka geliri bulunmayan kişi, anlaşma doğru uygulandığında Almanya’da vergi ödememelidir.
Dikkat: Anlaşmanın 18. maddesi Almanya’nın vergileme hakkını sınırlar, Türkiye’nin istisnasını genişletmez. Türkiye’de vergiden muaf olan yalnızca yabancı sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen aylıklardır (GVK m.23/1-13). İşyeri ve özel emeklilik ödemeleri için Türkiye’nin vergileme hakkı mukim devlet sıfatıyla devam eder (Anlaşma m.18/1).
Almanya’dan vergi mektubu mu geldi?
Alman vergi kararının anlaşmaya uygunluğu ve Türkiye’deki beyan durumunuz için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
Almanya’da Beyan: Finanzamt Neubrandenburg ve Vergi Mektupları
Yurt dışında yaşayan ve Alman emekli aylığı alan kişilerin vergilendirilmesinde merkezi yetki Mecklenburg-Vorpommern eyaletindeki Neubrandenburg Vergi Dairesine verilmiştir. Kişinin Almanya’da emekli aylığı dışında kira geliri gibi başka gelirleri varsa, bu gelirlerin bağlı olduğu vergi dairesi yetkili kalabilir. Alman emeklilik sigortası ödediği aylıkları vergi idaresine elektronik olarak bildirdiğinden, Alman vergi idaresi Türkiye’de yaşayan emeklileri tespit edebilmektedir.
Uygulamada Türkiye’de yaşayan pek çok emekli, yıllar sonra Neubrandenburg’dan beyanname verilmesini isteyen bir mektup alır. Anlaşma Almanya’nın vergileme hakkını sınırlasa da vergi dairesi beyanname istemeye yetkilidir; istenen beyanname verilmezse Almanya’da tahmini vergi kararı düzenlenebildiği ve bu kararların yurt dışına tebliğ edildiği bildirilmektedir. Değerlendirmemize göre bu mektuplar yanıtsız bırakılmamalıdır. Aylığı 10.000 avroyu aşmayan kişi için doğru verilmiş bir beyanname çoğu zaman sıfır vergiyle sonuçlanır; yanıt verilmezse 10.000 avro istisnası dikkate alınmadan tahmini vergi çıkarılması ve tahsilat için Alman emeklilik sigortası nezdindeki aylığa başvurulması riski doğar.
Almanya’dan gelen yazıya göre yapılacaklar
| Yazı | Anlamı | Yapılacak |
|---|---|---|
| Beyanname verilmesini isteyen yazı | Vergi dairesi beyan istiyor | Süresi içinde beyanname; Türkiye’deki mukimliği gösteren belge eklenir |
| Vergi kararı (Steuerbescheid) | Vergi hesaplanmış | 10.000 avro istisnasının ve yüzde 10 sınırının uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir |
| Tahmini vergi kararı (Schätzungsbescheid) | Beyan verilmediği için tahminen hesaplanmış | Süresi içinde itiraz ve beyanname |
| Ödeme veya icra yazısı | Kesinleşmiş vergi tahsil ediliyor | Kararın kesinleşip kesinleşmediği ve itiraz imkânı Alman danışmanla incelenir |
Almanya’daki itiraz süreleri ve usulü Alman Vergi Usul Kanunu’na tabidir ve Türk hukukundaki sürelerle karıştırılmamalıdır. Beyanname ve itiraz Almanca yürütüldüğünden, bu aşamada Almanya’da yetkili bir vergi danışmanından (Steuerberater) destek alınmalıdır. Hukukçular Evi, Türkiye’deki mukimliği gösteren belgelerin (Türk vergi idaresinden alınacak mukimlik belgesi, yerleşim yeri belgesi) hazırlanmasında ve Türkiye’deki beyan durumunun tespitinde destek verir.
Türkiye’de Beyan: İşyeri Emekliliği ve Özel Emeklilik Ödemeleri
Alman yasal emeklilik sigortası aylığı Türkiye’de beyan edilmez. Buna karşılık Türkiye’de yerleşmiş olan kişi Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirildiğinden (GVK m.3), sosyal güvenlik kurumu dışındaki kuruluşlardan alınan emekli ödemeleri, yukarıda anılan özelgelerde benimsenen görüşe göre tevkif suretiyle vergilendirilmemiş ücret olarak yıllık beyannameyle beyan edilir (GVK m.95). Bu ödemeler üzerinden Almanya’da ödenen vergi, Türkiye’de aynı gelir üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir; mahsup edilecek tutar, o gelire isabet eden Türk vergisini aşamaz (Anlaşma m.22/1-a; GVK m.123). Yurt dışında yaşayanların Türkiye’deki vergi durumu için yurt dışında yaşayanların vergisi yazımıza, mahsup yöntemi için çifte vergilendirmeyi önleme yazımıza bakılabilir.
2026’da bu tabloya önemli bir istisna eklenmiştir. 1.1.2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşen ve yerleşmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı ile vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratlar yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisnadır (GVK mük. m.20/D). Almanya’dan alınan işyeri emekliliği ve özel emeklilik ödemeleri Türkiye dışında elde edilmiş gelir olduğundan, bu kişiler bakımından Türkiye’de beyan edilmez. İstisna için yerleşilen takvim yılının sonuna kadar vergi dairesinden istisna belgesi alınması gerekir (GVGT 333 m.3/4); ayrıca bu gelirler için Almanya’da ödenen vergi Türkiye’de mahsup edilemez (GVK mük. m.20/D/5). Şartlar 20 yıllık istisna rehberimizde, başvuru dilekçesi istisna belgesi başvuru dilekçesi örneği yazımızda yer almaktadır.
Türkiye’deki beyan durumu
| Kişi | Alman yasal emekli aylığı | İşyeri ve özel emeklilik ödemesi |
|---|---|---|
| 2026’dan önce Türkiye’ye dönmüş emekli | İstisna; beyan yok (GVK m.23/1-13) | Beyan edilir; Almanya’daki vergi mahsup edilir (GVK m.95, 123; Anlaşma m.22) |
| 1.1.2026’dan sonra yerleşen, şartları taşıyan ve istisna belgesi alan kişi | İstisna; beyan yok (GVK m.23/1-13) | İstisna; beyan yok; Almanya’daki vergi mahsup edilemez (GVK mük. m.20/D) |
| 1.1.2026’dan sonra yerleşen ancak son üç yılda Türkiye’de ikametgâhı veya ücret geliri bulunan kişi | İstisna; beyan yok (GVK m.23/1-13) | Beyan edilir; mahsup imkânı vardır |
Değerlendirmemize göre en sık yapılan hata, “Alman emekli maaşı Türkiye’de vergiden muaf” bilgisinin işyeri emekliliğine de uygulanmasıdır. Almanya’da büyük şirketlerde çalışmış kişilerin önemli bir kısmı yasal aylığın yanında işyeri emekliliği de alır. Bu ödemeler yıllarca beyan edilmemişse, vergi idaresinin uluslararası bilgi değişimi yoluyla bilgi edinmesi hâlinde geriye dönük tarhiyat ve vergi ziyaı cezası gündeme gelebilir; bu durumda pişmanlıkla beyan yolu değerlendirilmelidir.
Toplu Ödeme ve Prim İadesi (Beitragserstattung)
Almanya’da emekli aylığı bağlanmasına yetecek süre çalışmadan Türkiye’ye dönenler, belirli şartlarla Alman yasal emeklilik sigortasına ödenmiş primlerin iadesini isteyebilir (SGB VI § 210). İade için sigortalılık yükümlülüğünün sona ermesinden itibaren yirmi dört ay geçmiş olması ve bu süre içinde yeniden sigortalı olunmaması gerekir; iade, sigortalının kendi payıyla sınırlıdır ve işveren payı iade edilmez. Bavyera Eyalet Sosyal Mahkemesi, Türkiye’ye dönen bir sigortalının davasında yalnızca işçi payının iade edilmesinin vatandaşlıktan ve ikamet yerinden bağımsız olarak uygulandığına ve iki ülke arasındaki sözleşmelerle çelişmediğine karar vermiştir (LSG Bayern, 20.10.2016, L 19 R 515/16). Prim iadesi alındığında o primlere dayanan emeklilik hakları sona erer; bu nedenle iade istemeden önce Türkiye’deki ve Almanya’daki sürelerin birleştirilmesiyle aylık bağlanıp bağlanamayacağı incelenmelidir.
Vergi bakımından Alman yasal emeklilik sigortasından yapılan prim iadesi Almanya’da vergiden muaftır (EStG § 3 Nr. 3 b). Türkiye’de ise Gelir Vergisi Kanunu’nun 25. maddesinin birinci fıkrasının 10 numaralı bendi, yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen emekli, dul, yetim ve evlenme ikramiyelerini veya iade olunan mevduatı, sürelerini doldurmamış olanlarla dul ve yetimlerine toptan ödenen tazminat ve yardımları gelir vergisinden istisna etmiştir. Değerlendirmemize göre Alman yasal emeklilik sigortasından yapılan prim iadesi bu bende girer ve Türkiye’de vergilendirilmez. Buna karşılık özel emeklilik sözleşmesinden veya işyeri emekliliğinden toplu olarak çekilen birikim bu bende girmez; Türkiye’de nasıl vergilendirileceği ödemenin niteliğine göre ayrıca incelenmelidir. Türkiye’de emeklilik için yurt dışı sürelerin borçlanılması konusunda hizmet borçlanması yazımıza bakılabilir.
Aylığın Kesilmemesi İçin: Yaşam Belgesi (Lebensbescheinigung)
Vergiden bağımsız ancak aylığın devamı için hayati bir yükümlülük daha vardır. Alman emekli aylığı Almanya dışında yaşayanlara Deutsche Post AG’nin Emeklilik Hizmetleri Şubesi (Renten Service) aracılığıyla ödenir ve bu birim, ödeme şartlarının devam ettiğini Alman Sosyal Güvenlik Kanunu’na (SGB VI § 119) dayanarak her yıl kontrol eder. Yurt dışında yaşayan emekliye yaşam belgesi formu her yıl aylık artış bildirimiyle birlikte gönderilir. Form kişi tarafından imzalanmalı, yetkili bir makama onaylatılmalı ve aslı posta yoluyla geri gönderilmelidir; e-posta, faks veya fotokopi kabul edilmez. 2026 yılı için formun 31 Temmuz 2026’ya kadar ulaşması istenmiştir.
Yaşam belgesinde dikkat edilecekler
| Konu | Kural |
|---|---|
| Ne zaman gelir | Her yıl, aylık artış bildirimiyle birlikte |
| Kim onaylar | Yetkili resmî makamlar, emeklilik kurumları, bankalar ve Almanya’nın dış temsilcilikleri |
| Nasıl gönderilir | İmzalı ve onaylı aslı, posta ile; e-posta ve faks kabul edilmez |
| Adres | Deutsche Post AG, Niederlassung Renten Service, 04078 Leipzig, Almanya |
| Dijital yol | Kimlik belgesiyle dijital yaşam belgesi (Digitaler Lebensnachweis) de kullanılabilir |
| Gönderilmezse | Hatırlatmaya rağmen gelmezse aylık ödemesi durdurulabilir |
Adres veya banka hesabı değişikliği de aynı birime bildirilmelidir. Emeklinin vefatı hâlinde ölüm aylığı ve birikimlerin mirasçılara geçişi ayrı bir süreçtir; bunun için yurt dışı ölüm aylığı ve mirasçılar yazımıza bakılabilir. Türkiye’deki banka hesabına yatan emekli aylığına haciz veya bloke konulması hâlinde uygulanacak kurallar için emekli maaşı hesabına bloke yazımıza bakılabilir.
Üç Örnek
Yalnızca yasal aylık. 2012’de emekli olup Türkiye’ye dönen ve Alman emeklilik sigortasından yılda 9.000 avro aylık alan kişi Türkiye’de vergi ödemez ve beyanname vermez (GVK m.23/1-13). Aylık 10.000 avronun altında kaldığından Almanya da vergi alamaz (Anlaşma m.18/2). Neubrandenburg’dan beyanname isteyen bir yazı gelirse yanıtlanmalı ve Türkiye mukimliği belgelenmelidir.
Yasal aylık ve işyeri emekliliği. Yılda 12.000 avro yasal aylık ve 4.000 avro işyeri emekliliği alan, 2019’da Türkiye’ye dönmüş kişinin toplam emeklilik geliri 16.000 avrodur. Değerlendirmemize göre 10.000 avro sınırı, aynı kişiye Almanya’dan yapılan emekli ödemelerinin yıllık toplamına uygulanır; buna göre Almanya toplamın 10.000 avroyu aşan kısmını vergilendirebilir ve bu vergi 1.600 avroyu geçemez (Anlaşma m.18/2). Türkiye’de yasal aylık istisnadır; işyeri emekliliği ise idarenin görüşüne göre beyan edilir ve bu kısma isabet eden Alman vergisi mahsup edilir. Kişi 2019’da yerleştiğinden yirmi yıllık istisnadan yararlanamaz (GVGT 333 m.3/3).
2027’de dönen yeni emekli. 2027 başında Almanya’dan kesin dönüş yapan, son üç yılda Türkiye’de ikametgâhı ve ücret geliri bulunmayan kişi, yasal aylık için GVK m.23/1-13 istisnasından, işyeri emekliliği için yerleştiği yıl içinde istisna belgesi alırsa yirmi yıllık istisnadan yararlanır. Almanya’nın anlaşmaya göre aldığı vergi ise kişinin üzerinde kalır ve Türkiye’de mahsup edilemez (GVK mük. m.20/D/5).
Sık Yapılan Hatalar
Alman emekli aylığında sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Neubrandenburg’dan gelen yazıyı yanıtsız bırakmak | Tahmini vergi kararı ve aylığa yönelik tahsilat riski | Süresi içinde beyanname ve mukimlik belgesi |
| Almanya’da 10.000 avro istisnasının kendiliğinden uygulanacağını sanmak | İstisna beyanname üzerinden uygulanır | Beyanda anlaşma hükmü açıkça istenir |
| İşyeri emekliliğini de Türkiye’de muaf sanmak | Geriye dönük tarhiyat ve vergi ziyaı cezası riski | Beyan veya şartları varsa yirmi yıllık istisna |
| Alman vergi kararını kontrol etmeden ödemek | Yüzde 10 sınırını aşan vergi | Karar anlaşmaya göre kontrol edilir; gerekirse itiraz |
| Yaşam belgesini fotokopi veya e-postayla göndermek | Belge kabul edilmez; aylık durabilir | İmzalı ve onaylı aslı posta ile |
| Aylık bağlanabilecekken prim iadesi istemek | Emeklilik hakkı kalıcı olarak sona erer | Önce sürelerin birleştirilmesi incelenir |
Sıkça Sorulan Sorular
Almanya’dan aldığım emekli maaşı için Türkiye’de vergi öder miyim?
Alman yasal emeklilik sigortasından alınan yaşlılık, maluliyet, dul ve yetim aylıkları için hayır. Yabancı ülkelerdeki sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen bu aylıklar Türkiye’de gelir vergisinden istisnadır ve beyan edilmez (GVK m.23/1-13).
Almanya neden emekli maaşımdan vergi istiyor?
Almanya, Türkiye’de yaşayan kişinin Alman emekli aylığını sınırlı mükellefiyet kapsamında vergilendirir (EStG § 49 Abs. 1 Nr. 7). Anlaşma bu hakkı tanımış, ancak sınırlamıştır (Anlaşma m.18/2).
10.000 avro sınırı nedir?
Yıllık 10.000 avroya kadar olan emekli ödemeleri, emeklilik indirimleri dâhil olmak üzere Almanya’da vergiden istisnadır. Aşan kısım vergilendirilebilir ve alınacak vergi brüt tutarın yüzde 10’unu geçemez (Anlaşma m.18/2).
Aylığım yılda 10.000 avronun altında; Almanya’ya beyanname vermem gerekir mi?
Anlaşmaya göre bu durumda Almanya’da vergi doğmaz. Ancak Alman vergi dairesi beyanname istemeye yetkilidir; yazı gelirse yanıtlanmalıdır, aksi hâlde tahmini vergi kararı düzenlenebilir.
Almanya’da hangi vergi dairesi yetkilidir?
Yurt dışında yaşayan ve yalnızca Alman emekli aylığı alanların vergilendirilmesinde merkezi yetki Neubrandenburg Vergi Dairesindedir. Almanya’da başka gelirleri olanlar için başka bir vergi dairesi yetkili olabilir.
İşyeri emekliliğim (Betriebsrente) Türkiye’de vergiden muaf mı?
Hayır. Türkiye’deki istisna yabancı sosyal güvenlik kurumlarınca ödenen aylıklarla sınırlıdır. İdarenin görüşüne göre özel kuruluşların ödemeleri beyan edilir ve Almanya’da ödenen vergi mahsup edilir (GVK m.95, 123). 2026’dan sonra yerleşip şartları taşıyanlar için yirmi yıllık istisna uygulanır.
Almanya’da ödediğim vergiyi Türkiye’de düşebilir miyim?
Türkiye’de beyan edilen işyeri ve özel emeklilik ödemeleri için evet; mahsup o gelire isabet eden Türk vergisini aşamaz (Anlaşma m.22/1-a). Yirmi yıllık istisnadan yararlanılan gelirler için hayır (GVK mük. m.20/D/5).
Almanya’da memurdum; emekli maaşım nerede vergilenir?
Alman kamu görevinden doğan emekli aylığı kural olarak yalnızca Almanya’da vergilendirilir; kişi Türkiye’nin hem mukimi hem vatandaşıysa yalnızca Türkiye vergilendirir (Anlaşma m.19/2).
Primlerimi geri aldım; vergi öder miyim?
Alman yasal sigortasından prim iadesi Almanya’da vergiden muaftır (EStG § 3 Nr. 3 b). Değerlendirmemize göre Türkiye’de de yabancı sosyal güvenlik kurumlarınca iade edilen mevduat ve toptan ödemeler istisnası kapsamındadır (GVK m.25/1-10).
Yaşam belgesini göndermezsem ne olur?
Yurt dışında yaşayan emeklinin her yıl yaşam belgesi göndermesi gerekir. Belge hatırlatmaya rağmen ulaşmazsa aylık ödemesi durdurulabilir.
Yaşam belgesini kime onaylatırım?
Yetkili resmî makamlara, emeklilik kurumlarına, bankalara veya Almanya’nın dış temsilciliklerine. Aslı imzalı ve onaylı olarak posta ile gönderilir; dijital yaşam belgesi de kullanılabilir.
Yirmi yıllık istisna Alman emekli maaşımı etkiler mi?
Yasal aylık zaten istisna olduğundan etkilemez. İşyeri ve özel emeklilik ödemeleri için, 1.1.2026’dan sonra yerleşip şartları taşıyan ve istisna belgesi alan kişilerde Türkiye’de beyan yükümlülüğünü kaldırır.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; Almanya’dan emekli aylığı alan ve Türkiye’de yaşayan müvekkillerine Türkiye’deki beyan durumunun tespiti, işyeri ve özel emeklilik ödemeleri için beyan ve pişmanlık süreçleri, yirmi yıllık istisna belgesi başvurusu, özelge talebi ve Alman vergi idaresine sunulacak Türkiye mukimliği belgelerinin hazırlanması konularında hukuki destek verir; Almanya’daki beyan ve itiraz süreçlerinde müvekkilin Almanya’daki vergi danışmanıyla eşgüdüm içinde çalışır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Alman emekli aylığınız için doğru yolu birlikte belirleyelim
Türkiye’de beyan, Almanya’dan gelen vergi yazıları ve belgeler için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
🌍 Seri: Yurt Dışından Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
- 20 yıllık vergi istisnası: ana rehber (GVK mükerrer 20/D)
- İstisna belgesi başvuru dilekçesi örnekleri
- Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Hollanda’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Belçika’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Avusturya’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Fransa’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Deutsch: Steuerbefreiung in der Türkei (20 Jahre)
- English: Turkey’s 20-year tax exemption
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Vergi Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Tarhiyat, vergi cezaları, uzlaşma, vergi davası, gelir ve kurumlar vergisi, uluslararası vergilendirme
- Almanya’dan Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
- Türkiye’ye Yerleşenlere Yurt Dışı Kazançta 20 Yıl Gelir Vergisi İstisnası (GVK Mükerrer 20/D)
- Babam Almanya’dan Emekliydi: Yurt Dışı Ölüm Aylığı ve Birikimleri Kim Alır?
- Yurt Dışı Kazançlar ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme
- Yurt Dışında Yaşayanların Türkiye’deki Vergisi
Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.
Vergi Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Mevzuat ve kaynaklar: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.3, 23/1-13, 25/1-10, 95, 123, mükerrer m.20/D; Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 147 ve Seri No: 333 (RG 4.7.2026/33300); Yalova Defterdarlığı Gelir Müdürlüğünün 26.12.2023 tarihli ve E-42152853-110-25505 sayılı özelgesi; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.369, 413; Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi ve Vergi Kaçakçılığını Önleme Anlaşması (19.9.2011; RG 24.1.2012/28183) m.18, 19, 22; Alman Gelir Vergisi Kanunu (EStG) § 1 Abs. 3 ve 4, § 3 Nr. 3 b, § 22, § 49 Abs. 1 Nr. 7 ve 10, § 50 Abs. 1; Alman Sosyal Güvenlik Kanunu VI. Kitap (SGB VI) § 119, § 210; LSG Bayern, 20.10.2016, L 19 R 515/16; Deutsche Post AG Renten Service’in 2026 yaşam belgesi açıklamaları. Örnekler varsayımsaldır. Alman hukukuna ilişkin açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve Almanya’da yetkili bir vergi danışmanının görüşünün yerini tutmaz. Yazı 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.


