Türkiye’de yaşamak isteyen yabancı yatırımcının önünde artık üç ayrı yol var. 18 Kasım 2026’da yürürlüğe giren 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, en az 150.000 ABD Doları yatırıma 3 yıl, en az 200.000 ABD Doları yatırıma 5 yıl ikamet izni getirdi. Konut satın alan yabancı ise 6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izni alabiliyor. Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı ise 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesi ve Uygulama Yönetmeliği’nin 20. maddesiyle, taşınmazda en az 400.000, diğer yollarda en az 500.000 ABD Doları yatırıma bağlı. Bu üç yol tutar, yatırımın türü, tutma süresi, aile bireylerinin durumu, çalışma hakkı ve kalıcılık bakımından birbirinden ayrılır. Bu yazı farkları madde numaralarıyla karşılaştırıyor ve hangi durumda hangi yolun uygun olabileceğini gösteriyor. Yazı yatırım tavsiyesi değildir; yorum içeren bölümler “değerlendirmemize göre” diye belirtilmiştir.
Kısa cevap: Amaç yalnızca Türkiye’de birkaç yıl yaşamaksa ve ev almak istenmiyorsa, 11994 sayılı Kararla gelen yatırım ikamet izni en düşük tutarlı ve en uzun süreli ikamet yoludur: 150.000 ABD Doları ile 3 yıl, 200.000 ABD Doları ile 5 yıl; eş ve ergin olmayan çocuklar kapsamdadır. Konut satın alınacaksa taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem izin, her defasında en fazla iki yıllık sürelerle verilir ve aile bireyleri bu izinden doğrudan yararlanmaz. Amaç Türk vatandaşlığıysa yatırım ikamet izni yeterli değildir; Kararın 4. maddesi bu izinleri 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamı dışında tutar. Vatandaşlık için Yönetmelik’in 20. maddesindeki tutarlar ve üç yıllık tutma şartı aranır.
Hangi yolun size uygun olduğunu birlikte belirleyelim
Bütçe, aile, çalışma planı ve vatandaşlık hedefi birlikte değerlendirilmelidir; yanlış yol seçimi parayı yıllarca bağlayabilir. Hukukçular Evi, 0554 648 37 15.
Üç Yolun Hukuki Dayanağı
Üç yol farklı kanun hükümlerine dayanır ve farklı makamların kararına bağlıdır. Bu ayrım, her yolun şartlarını, süresini ve kaybedilme sebeplerini belirler.
Dayanaklar
| Yol | Kanun hükmü | Tutarı belirleyen düzenleme | Karar makamı |
|---|---|---|---|
| Yatırım ikamet izni | 6458 m.31/1-j, m.31/5 | 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 18.11.2026) | Göç İdaresi (valilik) |
| Konutla ikamet izni | 6458 m.31/1-b, m.31/6 | Bakanlıkça belirlenen nitelik ve değer (m.31/6) | Göç İdaresi (valilik) |
| Yatırımla vatandaşlık | 5901 m.12/1-b | TVK Uygulama Yönetmeliği m.20/2 | Cumhurbaşkanı kararı |
6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinin (j) bendi, Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenen kapsam ve tutarda yatırım yapan yabancılara, yabancı eşlerine ve kendilerinin ve eşlerinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarına kısa dönem ikamet izni verilebileceğini düzenler; bu bent kapsamındaki izinler en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir (m.31/5). (b) bendi Türkiye’de taşınmaz malı bulunanları sayar; kısa dönem ikamet izni verilmesine esas olacak taşınmazın niteliği ve değeri Bakanlıkça belirlenir (m.31/6). Bu iki bent dışındaki kısa dönem izinler her defasında en fazla iki yıllık verilir (m.31/2).
Yatırımla vatandaşlık ise ikamet izni değil, istisnai vatandaşlık yoludur. 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 6458 sayılı Kanun m.31/1-(j) uyarınca ikamet izni alanlar ile bunların yabancı eşi ve ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarının, millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması şartıyla Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşlığını kazanabileceğini düzenler. Yani vatandaşlık yolundaki yatırımcı da önce (j) bendine dayalı ikamet izni alır; ancak bu iznin dayanağı 11994 sayılı Karar değil, Yönetmelik’in 20. maddesindeki yatırımdır ve ilgili kurumdan alınan uygunluk belgesidir.
Tek Tabloda Karşılaştırma
Yatırım ikamet izni, konutla ikamet izni ve yatırımla vatandaşlık
| Konu | Yatırım ikamet izni (11994) | Konutla ikamet izni | Yatırımla vatandaşlık |
|---|---|---|---|
| Asgari tutar | 150.000 USD (3 yıl) veya 200.000 USD (5 yıl) | Uygulamada 200.000 USD değerinde konut | 400.000 USD taşınmaz; diğer yollarda 500.000 USD; veya 50 kişilik istihdam |
| Kabul edilen yatırım | Mevduat, devlet borçlanma aracı, GYF/GSYF payı, BES katkı payı | Konut niteliğinde ve bu amaçla kullanılan taşınmaz | Sabit sermaye, taşınmaz, istihdam, mevduat, devlet borçlanma aracı, GYF/GSYF payı, BES |
| Taşınmaz kabul ediliyor mu? | Hayır | Evet, şartın kendisi | Evet (400.000 USD, üç yıl satmama şerhi) |
| Tutma süresi | İzin süresinin yarısı: 18 veya 30 ay | Taşınmaz elde tutulduğu ve konut olarak kullanıldığı sürece | Üç yıl |
| İzin süresi | 3 veya 5 yıl | Her defasında en fazla 2 yıl (m.31/2) | İkamet izni ara aşamadır; sonuç vatandaşlık |
| Eş ve çocuklar | Aynı kapsamda; ayrı yatırım aranmaz | Tapuda payı yoksa aile ikamet izni gerekir | Aynı kapsamda (5901 m.12/1-b) |
| Çalışma hakkı | Yok; çalışma izni gerekir | Yok; çalışma izni gerekir | Vatandaşlıkla birlikte vardır |
| Vatandaşlığa etkisi | 5901 m.12 kapsamında sayılmaz (Karar m.4) | Doğrudan etkisi yok | Yolun kendisi |
| Karar | İdarenin değerlendirmesi | İdarenin değerlendirmesi | Cumhurbaşkanı kararı; mutlak hak sağlamaz |
| Usul | İçişleri Bakanlığınca belirlenecek (Karar m.3) | Yerleşik uygulama | Yerleşik uygulama; uygunluk belgesi |
Tablodaki “uygulamada 200.000 USD” ifadesi bilinçli olarak seçilmiştir: konut değeri Kanun’da veya Cumhurbaşkanı kararında değil, Bakanlık düzenlemesinde yer alır (m.31/6) ve idarece değiştirilebilir. Aşağıda her yol ayrı ayrı anlatılmıştır.
Yatırım İkamet İzni (11994 Sayılı Karar)
Kararın ikinci maddesine göre ikamet izni için listedeki tutarın dört araçtan birine yatırıldığının ilgili kurumca tespit edilmesi gerekir: Türkiye’de faaliyet gösteren bankada mevduat (BDDK), devlet borçlanma araçları (Hazine ve Maliye Bakanlığı), gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı (SPK) ya da bireysel emeklilik katkı payı (SEDDK). Her araçta yatırım, ikamet izni süresinin yarısı boyunca tutulmalıdır. Kararın 3. maddesi usul ve esasları İçişleri Bakanlığına bırakır; 4. maddesi bu izinlerin 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesi kapsamında değerlendirilmeyeceğini düzenler.
Bu yolun güçlü yanları, tutarın düşüklüğü, sürenin uzunluğu ve ailenin aynı kapsamda olmasıdır. Zayıf yanları ise henüz netleşmemiş noktalardır: başvurunun hangi kanaldan alınacağı, kurum tespit yazısının nasıl düzenleneceği, döviz kurundaki değişimin eşiği nasıl etkileyeceği ve izin alınamazsa yatırımın nasıl çözüleceği usul ve esaslarla belirlenecektir. Değerlendirmemize göre bu yol, ev almak istemeyen ve likiditesini korumak isteyen yatırımcı için en sade seçenektir; ancak usul ve esaslar yayımlanmadan yatırım yapılmamalıdır. Ayrıntılar yatırım yoluyla ikamet izni analizimizde, yurt dışından yürütülecek adımlar Türkiye’ye gelmeden yatırım yoluyla ikamet izni yazımızdadır.
Ev Alarak İkamet İzni (6458 m.31/1-b)
Konut satın alan yabancı, taşınmaz sahipliği gerekçesiyle kısa dönem ikamet izni isteyebilir. Yönetmeliğin 28. maddesinin üçüncü fıkrasına göre taşınmazın konut olması ve bu amaçla kullanılması gerekir; 7533 sayılı Kanunla eklenen 31. maddenin altıncı fıkrasına göre taşınmazın niteliği ve değeri Bakanlıkça belirlenir. Göç İdaresi Başkanlığının e-İkamet sistemindeki kısa dönem ikamet izni kayıt formunda, konutun edinim tarihi itibarıyla değerinin en az 200 bin ABD Doları karşılığı Türk lirası olması gerektiği belirtilmektedir. Basına yansıyan bilgilere göre bu sınır 16 Ekim 2023 ve sonrasında edinilen taşınmazlarda tüm şehirler için uygulanmakta; tapudaki satış bedeli, tapunun alındığı tarihteki Merkez Bankası kuruna göre hesaplanmaktadır. 26 Nisan 2022 ile 16 Ekim 2023 arasında edinilen taşınmazlarda büyükşehirlerde 75.000, diğer şehirlerde 50.000 ABD Doları sınırı uygulanmaya devam etmektedir. Bu sınırlar idari düzenleme olduğundan, satın almadan önce güncel tutar Göç İdaresinden teyit edilmelidir.
Konutla ikamet izni kısa dönem izin olduğundan her defasında en fazla iki yıl verilir (m.31/2) ve her uzatmada gerekçenin devam edip etmediği yeniden değerlendirilir. Taşınmazın satılması veya konut dışında kullanılması iznin dayandığı gerekçeyi ortadan kaldırır ve iptal sebebidir (m.33/1-a, b). Tapuda paylı malik olan eşlerin her biri bu gerekçeyle başvurabilir; tapuda payı bulunmayan aile üyesi için konut yalnızca maddi imkânın tespitinde dikkate alınır ve bu kişilerin aile ikamet izni alması gerekir. Aile ikamet izninde destekleyiciden gelir şartı aranır (6458 m.35).
Konut seçiminde iki ek sınır vardır. Birincisi, yabancıların taşınmaz edinimi Tapu Kanunu’nun 35. maddesine tabidir; ayrıntısı yabancılar Türkiye’de taşınmaz alabilir mi yazımızdadır. İkincisi, Göç İdaresi yabancı nüfus oranı yüzde yirmiyi aşan mahalleleri yeni yabancı kaydına kapatmaktadır; kapalı bir mahallede satın alınan konutta adres kaydı yapılamayabilir. Değerlendirmemize göre konutla ikamet, Türkiye’de gerçekten oturacağı bir ev almak isteyen yabancı için uygundur; yalnızca izin almak için konut almak, iki yılda bir yenileme ve aile bireyleri için ayrı izin gerektirdiğinden yatırım ikamet iznine göre daha zahmetlidir.
Yatırımla Türk Vatandaşlığı (5901 m.12/1-b)
Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesinin ikinci fıkrası yedi yatırım yolu sayar. Her yolda yatırım ilgili kurumca tespit edilir ve uygunluk belgesi verilir; yatırımcı ardından 6458 sayılı Kanun m.31/1-(j) uyarınca ikamet izni alır ve vatandaşlık başvurusunu yapar.
Yönetmelik m.20/2: vatandaşlığa götüren yedi yatırım yolu
| Bent | Yatırım | Asgari tutar | Şart |
|---|---|---|---|
| a | Sabit sermaye yatırımı | 500.000 USD | Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit |
| b | Taşınmaz satın alma veya noterde satış vaadi | 400.000 USD | Tapuya üç yıl satılmama şerhi; 12 Aralık 2023’ten beri yalnız kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş bağımsız bölüm ya da yapılı arsa |
| c | İstihdam oluşturma | 50 kişi | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit |
| ç | Banka mevduatı | 500.000 USD | Üç yıl tutma; döviz Merkez Bankasına satılır, TL olarak tutulur (m.20/10) |
| d | Devlet borçlanma aracı | 500.000 USD | Üç yıl tutma; TL cinsinden araçta (m.20/10) |
| e | GYF veya GSYF katılma payı | 500.000 USD | Üç yıl tutma; SPK tespiti |
| f | Bireysel emeklilik katkı payı | 500.000 USD | Üç yıl tutma; belirlenen fonlarda (m.20/10) |
Vatandaşlık yolunun iki önemli farkı vardır. Birincisi, mevduat, devlet borçlanma aracı ve bireysel emeklilik yollarında döviz bankaya, banka tarafından da Merkez Bankasına satılır ve elde edilen Türk lirası üç yıl boyunca Türk lirası olarak tutulur (Yönetmelik m.20/10); kur riski yatırımcıdadır. 11994 sayılı Kararın 2. maddesinde sayılan şartlar arasında bu yönde bir dönüşüm şartı yer almamaktadır; bu konu usul ve esaslarla netleşecektir. İkincisi, vatandaşlık kararı Cumhurbaşkanının takdirindedir; şartları taşımak vatandaşlığın kazanılmasında mutlak hak sağlamaz (5901 m.10) ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması şarttır (m.12). Yatırım yolları arasındaki farklar hangi yatırım yazımızda, üç yıl şartının bozulmasının sonuçları vatandaşlığın iptali yazımızda anlatılmıştır.
İkametten Vatandaşlığa: Uzun Vadeli Yollar
Kararın 4. maddesi yalnızca 5901 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki istisnai yolu kapatır. Değerlendirmemize göre bu hüküm, yatırım ikamet izniyle Türkiye’de geçirilen sürenin genel yoldan vatandaşlık veya uzun dönem ikamet izni hesabında kullanılmasını engellemez; çünkü bu iki yol ayrı maddelere dayanır ve “ikamet izniyle kalma” süresini arar. Bu yorum usul ve esaslarla veya idari uygulamayla daraltılabilir.
Uzun vadeli yollar
| Yol | Aranan süre | Yurt dışı kalış sınırı | Diğer temel şartlar |
|---|---|---|---|
| Genel yoldan vatandaşlık | Başvurudan geriye kesintisiz beş yıl ikamet (5901 m.11/1-b) | Beş yıl içinde toplam on iki ay (m.15) | Türkçe, geçimini sağlama, iyi ahlak, güvenlik; mutlak hak değildir (m.10) |
| Uzun dönem ikamet izni | Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalma (6458 m.42/1) | Bir yılda toplam altı ay veya son beş yılda toplam bir yılı aşan kalış kesinti sayılır (m.28/1) | Son üç yılda sosyal yardım almamak, gelir, sağlık sigortası, kamu düzeni (m.43) |
Bu hesaplarda yurt dışında geçen süreler belirleyicidir. Kısa dönem ikamet izinlerinde ayrıca, zorunlu kamu hizmeti, görev, eğitim ve sağlık nedenleri dışında son bir yıl içinde toplam yüz yirmi günden fazla yurt dışında kalma iznin iptal sebebi olarak düzenlenmiştir (Yönetmelik m.29/1-c). Değerlendirmemize göre bu kuralın yatırım ikamet izinlerine nasıl uygulanacağı da usul ve esaslarla netleşecektir; o zamana kadar yurt dışı günlerinin kayıt altında tutulması gerekir. Genel yolun ayrıntısı vatandaşlık başvurusunda beş yıl ikamet, uzun dönem iznin ayrıntısı uzun dönem ikamet izni yazılarımızdadır.
Başvuru Sırası: Üç Yolda Adımlar
Üç yolun başvuru sırası da farklıdır. Yatırım ikamet izni ile vatandaşlık yolunda önce yatırım yapılır ve ilgili kurumdan yazı alınır; konutla ikamet izninde ise tapu başvurunun dayanağıdır. Vatandaşlık yolunda ikamet izni, son adım olan vatandaşlık başvurusunun ön şartıdır.
Adım adım karşılaştırma
| Adım | Yatırım ikamet izni | Konutla ikamet izni | Yatırımla vatandaşlık |
|---|---|---|---|
| 1 | Yatırımın Karardaki araçlardan birinde yapılması | Konut niteliğinde taşınmazın satın alınması | Yönetmelik m.20/2’deki yollardan birinde yatırım |
| 2 | İlgili kurumdan tespit yazısı (Karar m.2) | Tapu, değer şartının belgelenmesi, adres kaydına uygun mahalle | İlgili kurumdan uygunluk belgesi (Yönetmelik m.20/9) |
| 3 | İkamet izni başvurusu; kanal usul ve esaslarla belirlenecek (Karar m.3) | Kısa dönem ikamet izni başvurusu; sağlık sigortası ve maddi imkân belgeleri | 6458 m.31/1-j uyarınca ikamet izni |
| 4 | İzin süresince yatırımın korunması (18 veya 30 ay) | Konutun elde tutulması ve konut olarak kullanılması; iki yılda bir uzatma | İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne vatandaşlık başvurusu |
| 5 | Süre sonunda uzatma; şartlar usul ve esaslarla belirlenecek | Her uzatmada gerekçenin yeniden değerlendirilmesi | Güvenlik ve arşiv araştırması; Cumhurbaşkanı kararı |
Kısa dönem ikamet izninin genel şartları her üç yolda da ikamet izni aşamasında aranır: 31. maddedeki gerekçeye ilişkin belgeleri sunmak, 7. madde kapsamına girmemek, genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma, istenirse adli sicil belgesi ve Türkiye’deki adres bilgisi (6458 m.32). Yönetmeliğe göre maddi imkânda beyan esastır; beyan ikna edici bulunmazsa net asgari ücret kadar aylık gideri karşılayacak maddi güç aranır (Yönetmelik m.22/6). Vatandaşlık başvurusunda istenen belgeler için vatandaşlık başvurusu için gerekli belgeler yazımıza bakılabilir.
Aile Bireyleri Bakımından Fark
Aileyle birlikte Türkiye’ye gelecek yatırımcı için en belirleyici fark, eş ve çocukların hangi izinle kalacağıdır. Yatırım ikamet izni ve yatırımla vatandaşlık yollarında aile bireyleri doğrudan kapsamdadır; konutla ikamet izninde ise tapuda payı olmayan aile bireyleri ayrı bir izne ihtiyaç duyar.
Eş ve çocukların durumu
| Konu | Yatırım ikamet izni | Konutla ikamet izni | Yatırımla vatandaşlık |
|---|---|---|---|
| Eş | Aynı kapsamda (6458 m.31/1-j) | Tapuda payı varsa kendi adına; yoksa aile ikamet izni | Birlikte vatandaşlık kazanabilir (5901 m.12/1-b) |
| Ergin olmayan çocuk | Aynı kapsamda | Aile ikamet izni | Birlikte vatandaşlık kazanabilir |
| Ergin olup bağımlı çocuk | Kanun “bağımlı çocuk” ifadesini kullanır | Aile ikamet izni şartlarına göre | Kanun “bağımlı çocuk” ifadesini kullanır |
| Gelir şartı | Yatırım esas alınır; usul ve esaslarla netleşecek | Aile ikamet izninde destekleyiciden gelir şartı (m.35) | Yatırım esas alınır |
| Süre | Yatırımcının izin süresiyle | Aile ikamet izni destekleyicinin izin süresini aşamaz | Vatandaşlıkla süre sorunu kalmaz |
Değerlendirmemize göre çocuğun izin süresi içinde ergin olması, yatırım ikamet izni ve vatandaşlık yollarında “bağımlı çocuk” ifadesi nedeniyle tek başına kapsam dışına çıkma anlamına gelmez; ancak bağımlılığın belgelenmesi gerekir. Konutla ikamet izninde ise ergin olan çocuk, durumuna göre öğrenci veya başka bir kısa dönem izne geçmek zorunda kalabilir. Aile ikamet izninin şartları için aile ikamet izni yazımıza bakılabilir.
Hangi Durumda Hangi Yol?
Aşağıdaki tablo, değerlendirmemize göre en sık karşılaşılan amaçlara göre hazırlanmıştır. Her dosyada bütçe, ailenin durumu, vergi ve çıkış planı ayrıca değerlendirilmelidir.
Amaca göre yol seçimi
| Amaç veya durum | Uygun olabilecek yol | Neden? |
|---|---|---|
| Bütçe 150.000-200.000 USD, ev alınmayacak, yalnız ikamet | Yatırım ikamet izni (11994) | En düşük tutar, 3-5 yıl izin, aile aynı kapsamda |
| Türkiye’de oturulacak bir ev alınacak | Konutla ikamet izni; aile için ayrıca aile ikamet izni | Konut zaten alınacaksa ek yatırım gerekmez |
| Hem ev hem uzun süreli izin isteniyor | Konut + yatırım ikamet izni birlikte değerlendirilir | Konut 11994 kapsamında yatırım sayılmaz; iki ayrı gerekçe |
| Hedef Türk vatandaşlığı | Yatırımla vatandaşlık (Yönetmelik m.20/2) | 11994 izinleri istisnai vatandaşlığa sayılmaz (Karar m.4) |
| Türkiye’de çalışılacak | Çalışma izni; yatırım ikamet izni bu amaca uygun değil | (j) bendi izni Türkiye’de çalışmayan yatırımcı içindir |
| Paranın döviz olarak kalması önemli | Yatırım ikamet izni (usul ve esaslar beklenerek) | Vatandaşlık yolunda mevduatta TL’ye dönüşüm şartı var (m.20/10) |
| Vizeye tabi ülke vatandaşı | Önce vize riski değerlendirilir, sonra yol seçilir | Her yolda Türkiye’ye giriş ve başvuru aşaması vardır |
Vizeye tabi ülke vatandaşları için ret sebepleri ve yeniden başvuru Türkiye vizesi reddedildi yazımızda, Afganistan vatandaşlarına özgü noktalar Afganistan vatandaşları için Türkiye vizesi ve ikamet izni yazımızda anlatılmıştır.
Bütçenize ve hedefinize göre yolu birlikte seçelim
Yatırım tutarınızı, ailenizi, çalışma ve vatandaşlık hedefinizi birlikte değerlendirelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
Riskler: Kur, Değer, Likidite ve İptal
Üç yolun başlıca riskleri
| Risk | Yatırım ikamet izni | Konutla ikamet izni | Yatırımla vatandaşlık |
|---|---|---|---|
| Kur riski | Eşiğin hangi kurla hesaplanacağı usul ve esaslarla netleşecek | Değer edinim tarihindeki kura göre hesaplanır | Mevduat, borçlanma aracı ve BES yolunda TL’ye dönüşüm; kur riski yatırımcıda |
| Değer riski | Fon ve BES’te piyasa değeri değişebilir | Konut değeri ve satış kolaylığı | Değerleme raporu; değerin altında kalma riski |
| Likidite | 18 veya 30 ay bağlı kalır | Satış izni sona erdirir | Üç yıl bağlı kalır; taşınmazda satmama şerhi |
| İptal sebebi | Yatırımın erken bozulması, amaç dışı kullanım (6458 m.33) | Konutun satılması veya konut dışı kullanımı (m.33/1-a, b) | Şartların bozulması hâlinde vatandaşlığın iptali tartışması |
| Belirsizlik | Usul ve esaslar henüz yayımlanmadı | Değer sınırı idari düzenlemeyle değişebilir | Takdir yetkisi ve güvenlik incelemesi |
Vergi bakımından da bir not düşmek gerekir: Türkiye’de ikamet izniyle uzun süre kalmak, gelir vergisi bakımından Türkiye’de yerleşmiş sayılma sonucunu doğurabilir. Türkiye’ye yeni yerleşenlere tanınan yurt dışı kazanç istisnası ve şartları yurt dışı kazanç istisnası yazımızda anlatılmıştır; yol seçiminden önce vergisel sonuçların ayrıca değerlendirilmesini öneririz.
Varsayımsal Örnekler
Ev almak istemeyen aile. Beş kişilik bir aile beş yıl Türkiye’de yaşamak istemektedir; ev kiralayacaktır. 200.000 ABD Doları bankada mevduat olarak tutulursa, usul ve esaslar yayımlandıktan sonra aile beş yıllık yatırım ikamet izni için başvurabilir. Aynı aile konut alarak ikamet izni yolunu seçseydi, en az 200.000 ABD Doları değerinde konut alacak, iki yılda bir uzatma yapacak ve tapuda payı olmayan çocuklar için aile ikamet izni alacaktı.
Vatandaşlık hedefleyen yatırımcı. Yatırımcı 200.000 ABD Doları ile beş yıllık yatırım ikamet izni almayı, ardından bu izinle vatandaşlığa başvurmayı planlamaktadır. Kararın 4. maddesi bu izni istisnai vatandaşlık kapsamı dışında tuttuğundan plan bu hâliyle işlemez. Vatandaşlık için Yönetmelik’in 20. maddesindeki tutarlardan birini sağlamak ve uygunluk belgesiyle başvurmak gerekir.
Ev alan ve çalışmak isteyen yabancı. Yabancı 250.000 ABD Doları değerinde bir konut almış, Türkiye’de bir şirkette çalışmak istemektedir. Konutla ikamet izni de yatırım ikamet izni de çalışma hakkı vermez. Çalışma izni alınırsa, geçerli çalışma izni ikamet izni sayıldığından ayrıca ikamet izni gerekmez (6458 m.27/1).
Sık Yapılan Hatalar
- 11994 sayılı Kararla alınan ikamet izninin vatandaşlığa götüreceğini düşünmek.
- Ev alarak 11994 sayılı Karar kapsamında 3 veya 5 yıllık izin alınabileceğini sanmak.
- Konutla ikamet izninde eş ve çocukların da otomatik olarak izin alacağını varsaymak.
- Konut değer sınırını eski rakamlarla (75.000 veya 50.000 USD) hesaplamak.
- Vatandaşlık yolunda mevduatın üç yıl boyunca TL olarak tutulacağını hesaba katmamak.
- Yatırım ikamet izniyle Türkiye’de çalışmak.
- Yurt dışında geçirilen günleri takip etmemek.
- Usul ve esaslar yayımlanmadan yatırım yapıp tutma taahhüdü vermek.
- Kayda kapalı bir mahallede konut satın almak.
Sıkça Sorulan Sorular
Yatırımla ikamet izni ile yatırımla vatandaşlık arasındaki fark nedir?
Yatırım ikamet izni 11994 sayılı Kararla 150.000 USD’ye 3 yıl, 200.000 USD’ye 5 yıl ikamet hakkı verir. Yatırımla vatandaşlık ise Yönetmelik m.20/2’deki 400.000 USD taşınmaz veya 500.000 USD diğer yatırımlarla, Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşlığı kazandırır. Kararın 4. maddesine göre ilk yolla alınan izinler vatandaşlığa sayılmaz.
150.000 dolarla Türk vatandaşı olabilir miyim?
Hayır. 150.000 USD ile 11994 sayılı Karar kapsamında 3 yıllık ikamet izni alınabilir; bu izin 5901 sayılı Kanun m.12 kapsamında değerlendirilmez (Karar m.4).
Ev alarak kaç yıllık ikamet izni alınır?
Taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izni her defasında en fazla iki yıl verilir (6458 m.31/2) ve şartlar devam ettikçe uzatılabilir.
Ev alarak ikamet izni için konut ne kadar olmalı?
Göç İdaresinin e-İkamet kısa dönem ikamet izni kayıt formuna göre konutun edinim tarihi itibarıyla değeri en az 200 bin ABD Doları karşılığı Türk lirası olmalıdır. Basına yansıyan bilgilere göre bu sınır 16 Ekim 2023 ve sonrasında edinilen konutlarda uygulanır. Tutar Bakanlık düzenlemesine dayandığından (m.31/6) satın almadan önce güncel sınır teyit edilmelidir.
Ev alarak 11994 sayılı Karar kapsamında izin alabilir miyim?
Hayır. Kararın saydığı yatırımlar mevduat, devlet borçlanma aracı, GYF/GSYF payı ve bireysel emeklilik katkı payıdır; taşınmaz bu listede yoktur.
Ev alırsam eşim ve çocuklarım da izin alır mı?
Tapuda paylı malik olan eş kendi adına başvurabilir. Tapuda payı olmayan aile üyeleri için aile ikamet izni gerekir; bu izinde destekleyiciden gelir şartı aranır (6458 m.35).
Yatırım ikamet izninde eş ve çocuklar için ayrı yatırım gerekir mi?
Hayır. Yabancı eş ile ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklar yatırımcıyla aynı kapsamdadır (6458 m.31/1-j).
Yatırımla vatandaşlıkta yatırım ne kadar süre tutulur?
Üç yıl. Taşınmazda tapuya üç yıl satılmama şerhi konur; mevduat, borçlanma aracı ve BES yollarında Türk lirası üç yıl boyunca tutulur (Yönetmelik m.20/10).
Yatırım ikamet izniyle beş yıl kalırsam vatandaşlığa başvurabilir miyim?
Karar m.4 yalnızca istisnai yolu (5901 m.12) kapatır. Değerlendirmemize göre genel yoldan başvuruda beş yıllık ikamet hesabında bu süre kullanılabilir; ancak Türkçe, gelir ve güvenlik gibi diğer şartlar da aranır ve karar takdire bağlıdır (5901 m.10, m.11).
Uzun dönem ikamet iznine geçebilir miyim?
Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalan yabancı, diğer şartları taşıyorsa uzun dönem ikamet izni isteyebilir (6458 m.42-43). Kısa dönem izinle geçen süreler bu hesapta tam sayılır.
Hangi yol çalışma hakkı verir?
İkamet izinleri çalışma hakkı vermez; çalışmak için çalışma izni gerekir. Vatandaşlık kazanıldığında Türk vatandaşı olarak çalışılabilir.
Vatandaşlık yolunda parayı dolar olarak tutabilir miyim?
Mevduat, devlet borçlanma aracı ve bireysel emeklilik yollarında döviz Merkez Bankasına satılır ve Türk lirası olarak tutulur (Yönetmelik m.20/10). Taşınmaz, sabit sermaye ve fon yollarında kurallar farklıdır.
Yatırım ikamet izninde para Türk lirasına çevrilir mi?
Kararın 2. maddesinde sayılan şartlar arasında bu yönde bir şart yer almamaktadır. Konu İçişleri Bakanlığının usul ve esaslarıyla netleşecektir.
Ev alıp aynı zamanda yatırım ikamet izni alabilir miyim?
Evet, ancak konut 11994 sayılı Karar kapsamında yatırım sayılmaz. Yatırım ikamet izni için ayrıca Kararın saydığı araçlardan birinde en az 150.000 veya 200.000 USD tutulmalıdır.
Hangi yol daha güvenli?
Her yolun riski farklıdır: yatırım ikamet izninde usul belirsizliği, konutla ikamette değer ve satış riski, vatandaşlıkta kur riski ve takdir yetkisi. Seçim bütçe, aile ve hedefe göre yapılmalıdır; bu yazı yatırım tavsiyesi değildir.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Yatırımcının amacını, bütçesini, ailesini ve Türkiye’deki çalışma ve vatandaşlık planını birlikte değerlendirerek üç yoldan hangisinin uygun olduğunu belirleriz. Seçilen yolda yatırımın kurum tespitini veya uygunluk belgesini, ikamet izni başvurularını ve gerekirse vatandaşlık dosyasını hazırlar ve takip ederiz. Konut alımında taşınmazın değer ve nitelik şartlarını, mahallenin kayda açık olup olmadığını ve tapu işlemlerini birlikte kontrol ederiz. Ret, uzatmama veya iptal kararlarına karşı idari başvuru ve dava yollarını işletiriz. Her dosyada sonuç idarenin takdirine ve belgelere bağlıdır; ilk görüşmede hangi yolun ve hangi sürelerin söz konusu olduğunu birlikte belirleriz. Telefon: 0554 648 37 15.
Yatırım ve ikamet planınızı birlikte kuralım
Hangi yolun size uygun olduğunu yatırımdan önce belirleyelim. Hukukçular Evi Ankara: 0554 648 37 15.
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Yabancılar Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)İkamet izni, sınır dışı, çalışma izni ve vatandaşlık rehberlerinin tamamı
- Yatırım Yoluyla İkamet İzni 2026 (11994 Sayılı Karar)
- Türkiye’ye Gelmeden Yatırım Yoluyla İkamet İzni
- Kısa Dönem İkamet İzni (Taşınmaz Gerekçesi Dahil)
- Yatırım Yoluyla Vatandaşlıkta Hangi Yatırım?
- Türk Vatandaşlığına Yatırım Yoluyla Alınma (TVK m.12/1-b)
- Uzun Dönem İkamet İzni
- Vatandaşlık Başvurusunda Beş Yıl İkamet
- Aile İkamet İzni
- Yabancı Yatırımcılar İçin Türkiye Hukuk Rehberi
- İstisnai Türk Vatandaşlığı (5901 m.12): Yatırım, Turkuaz Kart, Olağanüstü Hizmet, Zaruret ve Göçmen Yolları
- Ev Alarak İkamet İzni 2026: 200 Bin Dolar Şartı, Kapalı Mahalle, Eş ve Çocuklar
Bu içerik Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku alanındadır.
Yabancılar Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Kapsam notu: Bu yazı 19 Kasım 2026 itibarıyla 6458 sayılı Kanun’un 27, 28, 31, 33, 35, 42 ve 43. maddelerine, Uygulama Yönetmeliği’nin 28 ve 29. maddelerine, 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na, 5901 sayılı Kanun’un 10, 11, 12 ve 15. maddelerine ve Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’in 20. maddesine dayanır. Konutla ikamet izni için uygulanan değer sınırı Kanun’da değil Bakanlık düzenlemesinde yer alır (6458 m.31/6); tutar Göç İdaresinin e-İkamet kısa dönem ikamet izni kayıt formundan, uygulamanın başlangıç tarihi basına yansıyan bilgilerden alınmıştır; başvurudan önce teyit edilmelidir. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.


