Orman idaresi ya da Hazine, tapulu taşınmazınız için orman gerekçesiyle tapu iptali davası açtıysa cevap süreniz dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.127). Bu davalarda Kadastro Kanunu’ndaki on yıllık hak düşürücü süre savunması sonuç vermez; süreyi Devletin açtığı davalara da uygulayan hükmü Anayasa Mahkemesi iptal etmiştir (12.05.2011, E.2009/31, K.2011/77). Savunma, davanın dayanağına göre ikiye ayrılır. Dava 20.06.2026’dan önce kesinleşmiş orman kadastrosuna dayanıyorsa Orman Kanunu Ek m.22 uyarınca idareye başvurulur: başvuru uygun görülürse tapu bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir, süren davada ise başvuru bekletici mesele sayılır (Ek m.22/1 ve 22/5-a). Kesinleşmiş orman kadastrosu yoksa taşınmazın niteliği en eski tarihli memleket haritaları ve hava fotoğraflarıyla, bilirkişi kurulu eliyle belirlenir; Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2025 tarihli iki kararında bu inceleme sonunda bir dava tümden reddedilmiş, diğerinde taşınmazın büyük bölümü malikte kalmıştır.
Bu rehber; Orman Genel Müdürlüğü’nün ya da Hazinenin açtığı tapu iptali davasında davalı olan, yani tapusu henüz elinde olan malikler için yazıldı. Dava dilekçesinde ilk bakılacak üç nokta, cevap süresi ve cevap dilekçesinin içeriği, hak düşürücü süre savunmasının bu davada neden işlemediği, Ek m.22 başvurusunun davayı nasıl beklettiği, orman kadastrosu yoksa taşınmazın niteliğinin nasıl tartışılacağı, dava sürerken tedbir, devir ve keşif, davanın kaybedilmesi hâlinde tapunun ne zaman değişeceği ve tazminat hakkı ile cevap dilekçesi örneği aynı sayfadadır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 2709 sayılı Anayasa m.35, 43 ve 169; 6831 sayılı Orman Kanunu m.1, 7, 10, 11 ve Ek m.22; 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.3, 6, 705, 1007, 1020 ve 1023; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52 ve 146; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.12, 116, 117, 125, 127, 128, 129, 131, 141, 142, 165, 166, 190, 266, 281, 288, 326, 345, 350, 361, 367, 389, 394 ve 400.
Anayasa Mahkemesi’nin 12.05.2011 tarihli kararı (E.2009/31, K.2011/77; Resmî Gazete 23.07.2011, 28003); Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2025 tarihli iki kararı (E.2024/1942, K.2025/3370; E.2023/4911, K.2025/3359) ve 23.01.2023 tarihli kararı (E.2021/12096, K.2023/189); Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 05.03.2024 tarihli kararı (E.2023/9158, K.2024/2679); Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 01.07.2026 tarihli kararları (E.2026/200, K.2026/424; E.2026/324, K.2026/425; E.2026/350, K.2026/423) ilgili başlıklarda aktarılmıştır. Metin 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.
Tapusu olan bir taşınmaz için orman idaresinden dava dilekçesi almak, malikin karşılaşabileceği en ağır tebligatlardan biridir. Yine de bu davanın sonucu baştan belli değildir ve 20.06.2026’dan beri malikin elinde daha önce bulunmayan bir araç vardır. Tapu iptal edildikten sonraki yolları Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi sayfamızda anlattık; bu sayfa ondan önceki aşamayı, yani davanın sürdüğü dönemi ele alır.
Dava Dilekçesinde İlk Bakılacak Üç Nokta
Savunmanın tamamını üç bilgi belirler. Üçü de dava dilekçesinden ve eklerinden çıkarılır.
- Tebliğ tarihi. Cevap süresi bu tarihten işler; tebligat zarfı saklanmalıdır.
- Davacı. Davayı Orman Genel Müdürlüğü de Hazine de açabilir. Orman Genel Müdürlüğü’nün açtığı davalarda hasım, hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerdir (6831 sayılı Kanun m.11/3).
- Davanın dayanağı. İdare kesinleşmiş bir orman kadastrosuna mı dayanıyor, yoksa orman kadastrosu olmadığı hâlde taşınmazın “öncesinin” ya da bugünkü hâlinin orman olduğunu mu ileri sürüyor? Kesinleşme tarihi dilekçede yazıyorsa not edilmelidir.
Davanın dayanağına göre savunmanın ekseni
| Davanın dayanağı | Ek m.22 uygulanır mı? | Savunmanın ekseni |
|---|---|---|
| 20.06.2026’dan önce kesinleşmiş orman kadastrosu; taşınmaz kapsam dışı yerlerden değil | Evet | İdareye başvuru ve yargılamanın bekletilmesi; ayrıca kadastronun gerçekten kesinleşip kesinleşmediğinin ve taşınmazı kapsayıp kapsamadığının denetimi |
| Kesinleşmiş orman kadastrosu var; taşınmaz turizm bölgesi, Boğaziçi alanı, yanan orman sahası gibi kapsam dışı bir yerde | Hayır (Ek m.22/6) | Haritanın zemine uygulanması; dava kaybedilirse Hazineye karşı tazminat |
| Orman kadastrosu yapılmamış ya da kesinleşmemiş; “eylemli orman” ya da “öncesi orman” iddiası | Hayır; madde kesinleşmiş orman kadastrosunu arar | Taşınmazın niteliği: en eski tarihli memleket haritaları, hava fotoğrafları, bilirkişi kurulu |
| Kıyı kenar çizgisi | Hayır | Kıyı kenar çizgisinin konumu; ayrıntı kıyı rehberimizde |
| Mera | Hayır (Ek m.22/6-a) | Taşınmazın mera olup olmadığı; ayrıntı genel rehberde |
Cevap Süresi İki Haftadır
Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Dilekçenin bu sürede hazırlanması çok zor ya da imkânsızsa, yine bu süre içinde mahkemeye başvuran davalıya bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127). Orman kadastro tutanaklarını, eski tapu kayıtlarını ve hava fotoğraflarını iki haftada toplamak güç olabileceğinden ek süre talebi baştan değerlendirilmeli; talep, iki haftalık süre dolmadan yapılmalıdır.
Cevap aşamasında kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Cevap süresi | Tebliğden itibaren iki hafta | HMK m.127 |
| Ek süre | Süre içinde istenirse, bir defaya mahsus ve en fazla bir ay | HMK m.127 |
| Süresinde cevap verilmezse | Davalı, dava dilekçesindeki vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır | HMK m.128 |
| Cevap dilekçesinin içeriği | Savunmanın dayandığı vakıalar sıra numarası altında; her vakıanın delili; hukuki sebepler; açık talep sonucu | HMK m.129/1 |
| Belgeler | Eldeki belgeler eklenir; getirtilecek belgelerin nerede olduğu yazılır | HMK m.129/2 ve 121 |
| İlk itirazlar | Hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülür; sonradan dinlenmez | HMK m.116, 117/1 ve 131 |
| Savunmanın genişletilmesi | İkinci cevap dilekçesiyle serbesttir; dilekçeler verildikten sonra savunma genişletilemez ve değiştirilemez | HMK m.141/1 |
| Yetkili mahkeme | Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir | HMK m.12/1 |
Süresinde cevap vermeyen davalı davayı kaybetmiş sayılmaz; yalnızca vakıaları inkâr etmiş kabul edilir. Ancak kendi savunmasını, dayandığı vakıaları ve delillerini ortaya koyma olanağı daralır. Bu davalarda sonucu belirleyen, malikin göstereceği belgeler ve isteyeceği inceleme olduğundan süre kaçırılmamalıdır.
On Yıllık Hak Düşürücü Süre Bu Davada Neden İşlemez?
Kadastro Kanunu m.12/3’e göre, kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz. Tapusu onlarca yıllık olan malik, haklı olarak bu sürenin kendisini koruduğunu düşünür. Orman ve kıyı gerekçeli davalarda durum böyle değildir.
Anayasa Mahkemesi’nin aktardığına göre Yargıtay içtihatlarında bu kuralın, Devletin hüküm ve tasarrufunda olan ve özel mülkiyete konu olamayan kıyılar ve ormanlar gibi alanlar bakımından uygulanamayacağı kabul edilmiştir; kadastronun kesinleşmesinden sonra on yıldan uzun süre geçmiş olsa bile dava açılarak bu alanlara ilişkin tapuların iptali mümkündür. Kanun koyucu 2009’da 5841 sayılı Kanun’la m.12/3’e bir cümle ekleyerek süreyi, iddianın ve taşınmazın niteliğine ya da tarafların sıfatına bakılmaksızın Devlet dâhil herkese uygulamak istemiştir. Anayasa Mahkemesi bu cümleyi ve aynı Kanun’la eklenen geçici 10. maddeyi iptal etmiştir (12.05.2011, E.2009/31, K.2011/77; Resmî Gazete 23.07.2011, 28003).
Mahkemenin gerekçesi şudur: Anayasa m.43 ve m.169, kıyıların ve ormanların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu belirterek bu alanlarda özel mülkiyeti yasaklamıştır; belli bir sürenin geçmesiyle bu alanlarda özel mülkiyet edinilmesi mümkün değildir. Devlet ormanları zamanaşımıyla mülk edinilemez (Anayasa m.169/2).
Orman Kanunu da aynı yöndedir. Orman kadastro tutanak ve haritalarının kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak Hazine hariç kimse itiraz edemez ve dava açamaz (6831 sayılı Kanun m.11/1). Kişiler bakımından on yıl sonra kapanan yol, Hazine bakımından açık kalır.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2025 tarihli kararı uygulamadaki sonucu gösterir. Orman idaresi Düzce’de bir fındık bahçesinin 728,71 m²’lik bölümü için tapu iptali davası açmış, ilk derece mahkemesi davayı on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle usulden reddetmişti. Bölge adliye mahkemesi sonucu değil gerekçeyi değiştirdi: davanın esastan reddi gerekirken hak düşürücü süreden reddi isabetsizdir. Daire bu kararı onadı (E.2024/1942, K.2025/3370). Malik davayı kazandı; ama süre geçtiği için değil, taşınmazın orman olmadığı saptandığı için.
Hak düşürücü süre savunması, Hazinenin zilyetlik şartlarının oluşmadığı, kadastro hatası bulunduğu ya da eski bir kayda dayandığı davalarda önem taşır. Bu davalar için Hazine Tapu İptali Davası Açtı: Nasıl Savunulur? rehberimize bakabilirsiniz.
Dava Kesinleşmiş Orman Kadastrosuna Dayanıyorsa: Ek m.22 Başvurusu
7584 sayılı Kanun’la Orman Kanunu’na eklenen ve 20.06.2026’da yürürlüğe giren Ek m.22, tam da davası süren malikin durumunu düzenler. Madde, yürürlük tarihinden önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre kısmen veya tamamen Devlet ormanı olarak sınırlandırılan taşınmazları kapsar. Bunlardan Hazine adına kayıtlı olmayan, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulmuş ve hâlen kişiler adına tapuda tescilli olanlar için iki yol öngörülmüştür: malikin idareye başvurması ve başvurunun Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülmesi ya da Genel Müdürlüğün resen yaptığı incelemede tapu kaydının doğruluğunu saptaması. İki hâlde de mevcut tapu kaydı bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüğündeki orman şerhi terkin edilir (Ek m.22/1).
Kesinleşmiş orman kadastrosu karşısında malikin esasa ilişkin savunma alanı dardır. Tutanak ve haritalara askı tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açılmamışsa kadastro kesinleşir; kesinleşmeden on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz edilemez (6831 sayılı Kanun m.11/1). Bu durumda mahkemede tartışılabilecek olan, çalışmanın gerçekten usulünce ilan edilip kesinleştiği ve haritanın zemine doğru uygulandığıdır. Ek m.22 bu nedenle önemlidir: yargılamada kapanmış olan yolu idari başvuruyla yeniden açar.
Süren dava bakımından üç kural vardır (Ek m.22/5-a):
- İşlemler sonuçlanıncaya kadar orman idaresi veya Hazine tarafından açılması gereken davalar açılmaz.
- Devam eden davalar yönünden bu maddedeki işlemler bekletici mesele kabul edilir ve sonucuna göre işlem yapılır.
- Tarafların vazgeçtiği tapu iptali ve tescil davalarının konusuz kalmasına karar verilir; yargılama giderleri taraflar üzerinde bırakılır ve taraflar lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Davalı malikin yapacağı iş sırası şöyledir:
- Dava dilekçesinden ve orman idaresinden, orman kadastrosunun hangi tarihte kesinleştiğini öğrenin. Tarih 20.06.2026’dan önceyse madde uygulanabilir.
- Taşınmazın kapsam dışı yerlerden olup olmadığını kontrol edin.
- Orman Genel Müdürlüğü’ne başvurun; başvuru dilekçesinin evrak kayıt numarasını ve tarihini alın.
- Başvuruyu cevap dilekçesinde ya da ayrı bir dilekçeyle mahkemeye bildirin ve işlemlerin sonucunun beklenmesini isteyin.
- Başvurunun akıbetini izleyin; sonucu mahkemeye sunun.
Ek m.22’nin kapsam dışı bıraktığı yerler
| Kapsam dışı yer | Dayanak |
|---|---|
| 2634 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, turizm bölgeleri ve turizm alanları | Ek m.22/6-b |
| 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve mübadele anlaşmaları kapsamındaki yerler | Ek m.22/6-b |
| Özel statülü orman alanları ve orman rejimine alınan yerler | Ek m.22/6-b |
| İzin ve irtifak hakkı kurulduğu için ifraz edilerek oluşturulan taşınmazlar | Ek m.22/6-b |
| Yanan orman sahalarında bulunan taşınmazlar | Ek m.22/6-b |
| Geometrisi ve arz üzerindeki yeri belli olmayan taşınmazlar | Ek m.22/6-b |
| 3573 ve 4753 sayılı kanunlar kapsamında tapuya bağlanıp temlik şartları yerine getirilmeyen, 4785 sayılı Kanun’la bedeli ödenerek devletleştirilen yerler; 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlar | Ek m.22/6-a |
| Ormanların korunması, istihsali ve imarı için yapılmış bina ve tesislerin bulunduğu yerler | Ek m.22/5-ç |
Başvuru dilekçesi örnekleri, başvuruya eklenecek belgeler ve başvuru reddedilirse izlenecek yol Orman Kanunu Ek Madde 22 Başvurusu rehberimizdedir. Uygulamanın usul ve esaslarını Orman Genel Müdürlüğü belirler (Ek m.22/10); başvurudan önce Genel Müdürlüğün yürürlükteki düzenlemesi kontrol edilmelidir. Yapılacak giderleri tapu maliki Genel Müdürlük hesabına yatırır (Ek m.22/5-b).
Dosyanız istinaf ya da temyiz aşamasındaysa dava hâlâ sürmektedir; başvuru yapılıp dosyanın bulunduğu mercie bildirilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2026 tarihli üç kararında, önüne gelen tapu iptali kaynaklı tazminat dosyalarını Ek m.22 ile oluşan yeni durum karşısında temyiz itirazlarının incelenmesi için Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’ne göndermiştir (E.2026/200, K.2026/424; E.2026/324, K.2026/425; E.2026/350, K.2026/423). Yeni düzenleme kanun yolu aşamasındaki dosyalarda da gözetilmektedir.
Hakkınızda orman gerekçesiyle dava mı açıldı?
Dava dilekçesini ve tapu kaydınızı gönderin. Cevap sürenizi, davanın dayanağını ve Ek m.22 başvurusunun dosyanızda işe yarayıp yaramayacağını birlikte değerlendirelim.
Kesinleşmiş Orman Kadastrosu Yoksa: Taşınmazın Niteliği Tartışılır
Ek m.22 yalnızca kesinleşmiş orman kadastrosuna göre orman olarak sınırlandırılan taşınmazları kapsar. Orman kadastrosu hiç yapılmamışsa ya da kesinleşmemişse madde uygulanmaz; buna karşılık davanın esası tümüyle açıktır, çünkü ortada taşınmazı orman olarak belirleyen kesin bir idari tespit yoktur. Mahkeme taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığını kendisi araştırır.
Önce idarenin “kesinleşti” iddiası denetlenir
Orman kadastro tutanak ve haritaları ilgili köy, belde ya da mahallede asılarak ilan edilir; asılma tarihi belgeyle tevsik olunur (6831 sayılı Kanun m.10). İlan otuz gün sürer ve bu sürede dava açılmayan tutanaklar kesinleşir (m.11/1). Bu belgeler dosyada yoksa kesinleşmeden söz edilemez. Düzce dosyasında orman idaresi, orman kadastrosunun 27.01.1997’de ilan edilip 28.02.1997’de kesinleştiğini ileri sürmüştü. Bölge adliye mahkemesi, yörede orman kadastrosunun Kadastro Kanunu uygulamasına esas olmak üzere yapıldığını, kesinleşmiş bir orman kadastrosu ve 2/B çalışması bulunmadığını, arazi kadastro ekibi orman kadastro çalışmalarına uymadığından tamamlanmış bir orman kadastrosundan da söz edilemeyeceğini saptadı; Yargıtay bu kararı onadı (8. Hukuk Dairesi, E.2024/1942, K.2025/3370).
Orman Kanunu neyi orman sayar, neyi saymaz?
Tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte orman sayılır (6831 sayılı Kanun m.1). Aynı madde bazı yerleri orman saymaz. Bunlardan tapulu taşınmazlar bakımından en çok başvurulanlar şunlardır:
- Sahipli arazide bulunan ve civarındaki ormanlarda tabii olarak yetişmeyen ağaç ve ağaççık türlerinin bulunduğu yerler (m.1/E).
- Orman sınırları içinde veya bitişiğinde tapulu, orman sınırları dışında ise her türlü tasarruf belgesiyle özel mülkiyette bulunan ve tarım arazisi olarak kullanılan, dağınık veya yer yer küme ve sıra hâlindeki ağaç ve ağaççıklarla örtülü yerler (m.1/F).
- Orman sınırları dışında olup yüzölçümü üç hektarı aşmayan sahipli arazilerde tabii olarak yetişen ağaç ve ağaççıklarla örtülü yerler (m.1/G).
Hangi ağaçların orman örtüsü sayıldığı da önemlidir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi bir kararında çam, ladin, gürgen ve kayın gibi ağaçların asıl orman ağacı olduğunu; fıstık çamı, palamut meşesi, aşısız kestane, kavak, söğüt, kızılağaç, akasya ve okaliptüs gibi ağaçların da orman örtüsü sayıldığını belirtmiş, üzerinde beş ile yirmi beş yaş arasında kızılağaçlar bulunan ve 1969 tarihli hava fotoğrafında kapalı alan olarak görünen taşınmazı orman saymıştır (23.01.2023, E.2021/12096, K.2023/189).
Yargıtay’ın aradığı inceleme
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 17.03.2008 tarihli bozma kararı, orman niteliğinin nasıl araştırılacağını ayrıntılı biçimde göstermiştir; karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2025 tarihli ilamında aynen aktarılmıştır (E.2023/4911, K.2025/3359).
Orman niteliğinin araştırılmasında aranan adımlar
| Adım | Aranan | Davalı malik neyi denetler? |
|---|---|---|
| Belgelerin getirtilmesi | Eski ve yeni tarihli memleket haritaları, topografik kadastro haritaları, komşu parsel tutanakları ve dayanak vergi kayıtları | En eski tarihli haritanın ve hava fotoğrafının gerçekten getirtilip getirtilmediği |
| Bilirkişiler | Bakanlıkta ve bağlı birimlerinde görev yapmayan uzman yüksek orman mühendisi ve fen elemanı; ayrıca ziraat, harita-kadastro ve yüksek orman mühendisinden oluşan kurul | Bilirkişinin davacı idareyle bağının bulunmaması; kurulun eksiksiz oluşması |
| Hava fotoğrafları | İki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskopla üç boyutlu incelenmesi | Tek bir yılın fotoğrafıyla ya da yalnızca büro incelemesiyle yetinilmemesi |
| Haritaların çakıştırılması | Memleket haritası ile kadastro paftasının aynı ölçeğe getirilip komşu parsellerle birlikte üst üste uygulanması | Taşınmazın konumunu duraksamasız gösteren, bilirkişilerin onayını taşıyan kroki |
| Zemin incelemesi | Toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevrenin incelenmesi; taşınmazın dört yönden fotoğraflanması; gerçek eğimin gösterilmesi | Raporun yalnız büro çalışmasına değil, uygulamaya dayanması |
| Kısmi sonuç | Orman sayılan bölüm ile sayılmayan bölümün krokide ayrı gösterilmesi | İptalin yalnızca orman sayılan bölümle sınırlı kalması |
Aynı bozma kararı malikin aleyhine işleyen bir ilkeyi de içerir: öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa bile orman toprağı orman sayılan yerdir. Taşınmazın bugün tarla ya da bahçe olarak kullanılması tek başına yetmez; belirleyici olan, eski tarihli harita ve fotoğrafların ne gösterdiğidir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2025 tarihli iki kararında sonuç
| Dosya | İdarenin talebi | İnceleme | Sonuç |
|---|---|---|---|
| E.2024/1942, K.2025/3370 (Düzce) | Fındık bahçesi niteliğindeki parselin 728,71 m²’lik bölümünün tapusunun iptali | 1944, 1955, 1966 ve 1980 tarihli hava fotoğrafları stereoskopla üç boyutlu incelendi; orman ve fen bilirkişisi ortak rapor verdi | Dava esastan reddedildi; karar onandı |
| E.2023/4911, K.2025/3359 | 7.585,00 m² yüzölçümlü tarlanın tamamının tapusunun iptali | Bozmadan sonra kurul eliyle yeniden keşif ve teknik kroki | 1.556,34 m²’lik bölüm orman vasfıyla Hazine adına tescil edildi; kalan bölüm malikte bırakıldı; Hazinenin temyizi reddedildi |
İkinci dosya bir şeyi daha gösterir: Yargıtay’ın bozma kararı 2008, ilk derece mahkemesinin bozmadan sonraki kararı 2010 tarihlidir; temyiz incelemesi 2025’te sonuçlanmıştır. Bu davalar uzun sürebilir ve taşınmaz bu süre boyunca malikin üzerinde kalır.
İyiniyet Tapuyu Kurtarmaz, Tazminatı Kurar
Taşınmazı tapuya güvenerek satın alan malik, TMK m.1023’ün kendisini koruduğunu düşünür. Orman davalarında bu koruma tapunun elde kalmasını sağlamaz. Anayasa Mahkemesi’nin 2011 tarihli kararına göre Anayasa kıyılarda ve ormanlarda özel mülkiyeti yasaklamıştır; belli bir sürenin geçmesiyle bu alanlarda özel mülkiyet edinilmesi mümkün değildir. Uygulamada satın alma yoluyla edinilmiş tapular da iptal edilmektedir; Mahkeme aynı kararında, kadastro tespiti ya da satın alma yoluyla edinilen tapuların tazminat ödenmeksizin iptalinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince mülkiyet hakkının ihlali sayıldığını aktarır.
İyiniyet yine de savunmanın dışında bırakılmamalıdır. Tapu iptal edilirse malik zararını TMK m.1007 uyarınca Hazineden ister ve bu davada edinme tarihindeki kayıt belirleyicidir: kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez (TMK m.1020), zarar görenin zararın doğmasında payı varsa tazminat indirilebilir (TBK m.52). Edinme tarihinde kayıtta orman şerhi bulunmadığını, bedelin ödendiğini ve taşınmazın nasıl kullanıldığını gösteren belgeler tapu iptali davasında dosyaya girmelidir. Hukuk Genel Kurulu’nun 01.07.2026 tarihli kararına konu Çanakkale dosyasında orman kadastrosu 2002’de yapılmış, davacı taşınmazı 2005’te edinmiş, tapuya orman şerhi ise ancak 2015’te konulmuştu; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Hazinenin alacağın devrine ilişkin olanlar dışındaki temyiz itirazlarını bozma sebebi saymamıştır (E.2026/200, K.2026/424’e konu bozma kararı).
Tazminat davasının şartları, süresi ve dilekçesi için Orman Vasfı Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat ile TMK 1007 Tazminat Dava Dilekçesi Örneği rehberlerimize bakabilirsiniz.
Dava Sürerken: Tedbir, Devir, Keşif ve Rapor
Yargılama sırasında dikkat edilecekler
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| İhtiyati tedbir | Mevcut durumdaki bir değişme yüzünden hakkın elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacaksa mahkeme tedbir kararı verebilir; idare taşınmazın devrinin önlenmesini isteyebilir | HMK m.389 |
| Tedbire itiraz | Karşı taraf dinlenmeden verilen tedbire, uygulanmasından ya da tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde itiraz edilebilir; itiraz kendiliğinden icrayı durdurmaz | HMK m.394 |
| Taşınmazın devri | Davalı dava konusunu devrederse davacı isterse devralana karşı davaya devam eder, isterse davasını tazminat davasına dönüştürür | HMK m.125/1 |
| Delil tespiti | Yapıların, ağaçların ve taşınmazın mevcut durumunun tespiti istenebilir | HMK m.400 |
| Keşif ve bilirkişi | Çözümü özel ve teknik bilgi gerektiren konuda bilirkişiye başvurulur; hâkim taşınmazı yerinde inceler | HMK m.266 ve 288 |
| Bilirkişi raporuna itiraz | Raporun tebliğinden itibaren iki hafta | HMK m.281/1 |
| Başka dava ya da idari işlemin beklenmesi | Hüküm başka bir davaya ya da idari makamın kararına bağlıysa yargılama bekletilebilir | HMK m.165 |
Taşınmazı dava sürerken satmak sorunu çözmez. Devir davayı sona erdirmez; davacı idare davaya yeni malike karşı devam edebilir (HMK m.125/1). Alıcı da davadan haberdar olarak taşınmazı edinmiş olacağından, ileride açacağı tazminat davasında iyiniyeti tartışılabilir.
Keşiften önce hazırlık yapılmalıdır. Taşınmazın sınırları, eski yapılar, sulama izleri, ekim ve dikim düzeni keşifte gösterilir; yaşlı köylüler ve komşu parsel malikleri tanık olarak bildirilir. Rapor geldiğinde ilk bakılacak nokta, bilirkişinin en eski tarihli hava fotoğrafını inceleyip incelemediği ve taşınmazın hangi bölümünü, hangi belgeye dayanarak orman saydığıdır. İtiraz iki haftalık süre içinde ve somut eksikler gösterilerek yapılmalıdır.
Tazminat Davası Ne Zaman Açılır?
Kural olarak zarar, tapu iptali kararı kesinleştiğinde doğar; Hazineye karşı tazminat davası bu tarihten itibaren on yıl içinde açılır (TMK m.705/2; TBK m.146). Uygulamada iki farklı zamanlama da görülmüştür.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 05.03.2024 tarihli kararına konu Karamürsel dosyasında taşınmaz 1951’de kadastroyla tescil edilmiş, 1982’de orman sınırları içine alınarak kaydına şerh verilmiş, malikin açtığı şerhin kaldırılması davası reddedilip 22.11.2018’de kesinleşmişti. Malik bunun üzerine Hazineye karşı tazminat davası açtı; ardından aynı taşınmaz için tapunun iptali ve orman vasfıyla Hazine adına tescili istemiyle ikinci bir dava açıldı. Tapu iptali davasının davalıları, bu davanın daha önce açılmış tazminat davasıyla birleştirilmesini istedi. İki dava birleştirildi ve ilk derece mahkemesi ikisini birlikte kabul etti: tapu iptal edildi, tazminata da aynı kararda hükmedildi (E.2023/9158, K.2024/2679). Aralarında bağlantı bulunan davalar, davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden birleştirilebilir (HMK m.166/1).
Hukuk Genel Kurulu’nun 01.07.2026 tarihli kararına konu Kütahya dosyasında ise tazminat davası 27.04.2012’de, yani tapu iptali kararı kesinleşmeden önce açılmış; karar 02.07.2012’de kesinleşmiş ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi davayı süresinde açılmış saymıştır (E.2026/324, K.2026/425’e konu bozma kararı).
Taşınmaz Ek m.22 kapsamındaysa ve malik taşınmazın kendisini korumak istiyorsa önce idareye başvurulmalıdır. Tapu geçerli kabul edilirse mülkiyet kaybı doğmaz; iade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemez (Ek m.22/5-e). Taşınmazın tapusunun iptali nedeniyle açılmış tazminat davasından vazgeçilirse davanın konusuz kalmasına karar verilir (Ek m.22/5-a). Hangi yolun malik için daha yararlı olduğu taşınmazın bugünkü değerine ve niteliğine göre değişir.
Dava Kaybedilirse: Karar Kesinleşmeden Tapu Değişmez
Taşınmaz mal ile ilgili aynî haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2 ve 367/2). İlk derece mahkemesi tapunun iptaline karar verse bile, istinaf ve temyiz yolları tükenip karar kesinleşinceye kadar taşınmaz malikin üzerinde kalır. İstinaf süresi kararın tebliğinden itibaren iki hafta (HMK m.345), temyiz süresi bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.361).
Aşamaya göre malikin hakları
| Aşama | Malikin elindeki yol | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Dava sürüyor; tapu malikte | Tapunun geçerli kabulü için idareye başvuru; yargılamanın bekletilmesi | Fıkrada süre yazılmamıştır | Ek m.22/1 ve 22/5-a |
| İptal kararı kesinleşti; tapuda henüz infaz edilmedi | Taşınmaz bedeli karşılığı ödeme yapılmamışsa madde uyarınca işlem yapılması | Fıkrada süre yazılmamıştır | Ek m.22/2 |
| Karar infaz edildi ya da taşınmaz rızaen terk edildi; tapu Hazine adına | Taşınmazın iadesi için idareye başvuru | 20.06.2028’e kadar | Ek m.22/3 |
| Karar kesinleşti; malik taşınmazı değil karşılığını istiyor ya da taşınmaz kapsam dışı | Hazineye karşı tazminat davası | Kesinleşmeden itibaren on yıl | TMK m.1007; TBK m.146 |
Yargılama giderleri kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınır; iki taraf kısmen haklı çıkarsa giderler haklılık oranına göre paylaştırılır (HMK m.326). Taşınmazın yalnızca bir bölümü orman sayılırsa malik davanın kalan bölümünde haklı çıkmış olur. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 05.05.2025 tarihli kararında 7139 sayılı Kanun m.33 uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına karar vermiştir (E.2024/1942, K.2025/3370).
Tapu iptal edildikten sonra tazminatın nasıl hesaplanacağını TMK 1007 Davasında Zamanaşımı ve Değer Tespiti rehberimizde anlattık.
Kıyı ve Mera Gerekçeli Davalar
Ek m.22 yalnızca orman kadastrosuna dayanan uyuşmazlıklar içindir. Kıyı kenar çizgisi gerekçesiyle açılan tapu iptali davalarında böyle bir başvuru yolu yoktur; hak düşürücü süre savunması Anayasa Mahkemesi’nin 2011 tarihli kararı gereği bu davalarda da sonuç vermez. Kıyı dosyalarında tapu iptal edilmişse ve edilmemişse izlenecek yollar için Kıyı Kenar Çizgisi Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat rehberimize bakabilirsiniz. 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlar ise Ek m.22’nin açıkça dışında bırakılmıştır (Ek m.22/6-a). Mera gerekçeli davalarda hak düşürücü süre ve iyiniyet savunmaları da sonuç vermez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 06.06.2024, E.2023/1082, K.2024/311); tapu iptal edilirse izlenecek yol için Mera Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat rehberimize bakabilirsiniz.
Cevap Dilekçesi Örneği: Orman Gerekçeli Tapu İptali Davası
Aşağıdaki örnek, idarenin kesinleşmiş orman kadastrosuna dayandığı ve malikin Ek m.22/1 uyarınca başvuru yaptığı bir dosya için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur. Dava kesinleşmiş bir orman kadastrosuna dayanmıyorsa 4., 5. ve 6. paragraflar ile istemin ilk iki bendi çıkarılır; savunma 7 ile 10. paragraflar üzerine kurulur ve numaralar yeniden düzenlenir.
[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
DOSYA NO: […] E.
CEVAP VEREN DAVALI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: […]), [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [Baro] Barosu sicil no […], [adres]
DAVACI: [Orman Genel Müdürlüğü / Hazine]
KONU: Dava dilekçesine karşı cevaplarımız ile 6831 sayılı Orman Kanunu Ek m.22/5-a uyarınca yargılamanın bekletilmesi istemimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR
1. Dava dilekçesi müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Cevap dilekçemiz HMK m.127’deki iki haftalık süre içinde sunulmaktadır.
2. Davacı, müvekkil adına tapuda kayıtlı [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [ada] ada, [parsel] parsel sayılı ve [yüzölçümü] m² yüzölçümlü taşınmazın [tamamının / krokide gösterilen […] m²’lik bölümünün], [tarih] tarihinde kesinleştiğini ileri sürdüğü orman kadastrosu sınırları içinde kaldığını belirterek tapu kaydının iptalini ve taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tescilini istemektedir.
3. Taşınmaz [yıl] yılında yapılan arazi kadastrosuyla [tarla / bahçe] niteliğiyle tespit ve tescil edilmiş; müvekkil taşınmazı [tarih] tarihinde tapuda yapılan satışla ve bedelini ödeyerek edinmiştir. Edinme tarihinde tapu kaydında orman şerhi ya da başka bir kısıtlama bulunmamaktadır. Taşınmaz o tarihten beri [fındık bahçesi / tarla] olarak kullanılmakta olup üzerinde müvekkile ait [yapılar ve ağaçlar] bulunmaktadır.
4. Müvekkil, 6831 sayılı Kanun Ek m.22/1 uyarınca tapu kaydının geçerli kabul edilmesi için [tarih] tarihinde Orman Genel Müdürlüğü’ne başvurmuştur. Başvuru dilekçesi ve evrak kayıt belgesi ektedir.
I. Yargılama, idareye yapılan başvurunun sonucuna kadar bekletilmelidir (6831 sayılı Kanun Ek m.22/1 ve 22/5-a; HMK m.165)
5. 20.06.2026 tarihinde yürürlüğe giren Ek m.22/1; bu tarihten önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre Devlet ormanı olarak sınırlandırılan, Hazine adına kayıtlı olmayan ve hâlen kişiler adına tapuda tescilli bulunan taşınmazlarda, malikin başvurusunun Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülmesi hâlinde mevcut tapu kaydının bedel alınmaksızın geçerli kabul edileceğini ve tapu kütüğündeki orman şerhinin terkin edileceğini düzenler. Davacının kendi anlatımına göre orman kadastrosu maddenin yürürlüğünden önce kesinleşmiştir; taşınmaz hâlen müvekkil adına kayıtlıdır ve maddenin altıncı fıkrasında sayılan kapsam dışı yerlerden değildir.
6. Ek m.22/5-a uyarınca, madde kapsamındaki taşınmazlar hakkında devam eden davalar yönünden bu maddedeki işlemler bekletici mesele kabul edilir ve sonucuna göre işlem yapılır. Aynı bent, işlemler sonuçlanıncaya kadar orman idaresi veya Hazine tarafından yeni dava açılmayacağını da öngörür. Kanun, başvurusu incelenen malikin tapusunun bu sırada iptal edilmesini istememiştir. Bu nedenle başvurunun akıbetinin davacı idareden sorulmasını ve sonucunun beklenmesini talep ediyoruz.
II. Orman kadastrosunun kesinleştiğini ve taşınmazı kapsadığını davacı ispat etmelidir (6831 sayılı Kanun m.10 ve 11; TMK m.6; HMK m.190)
7. Davacının iddiası, taşınmazın kesinleşmiş orman kadastrosu sınırları içinde kaldığıdır. Orman kadastro tutanak ve haritaları ilgili köy ya da mahallede asılarak ilan edilir, asılma tarihi belgeyle tevsik olunur ve otuz günlük askı süresinde dava açılmayan tutanaklar kesinleşir (6831 sayılı Kanun m.10 ve 11/1). Bu vakıalardan kendi lehine hak çıkaran davacıdır; ispat yükü de davacıdadır (TMK m.6; HMK m.190). Çalışmaya ilişkin tutanakların, haritanın, askı ilan belgelerinin ve kesinleşme kaydının davacı tarafından dosyaya sunulmasını istiyoruz.
8. Orman kadastro haritasının fen ve orman bilirkişileri eliyle zemine uygulanması, taşınmazın hangi bölümünün sınır içinde kaldığının koordinatlı krokiyle gösterilmesi gerekir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2025 tarihli kararına konu dosyada, idarenin kesinleştiğini ileri sürdüğü çalışmanın kesinleşmiş bir orman kadastrosu sayılamayacağı saptanmış, taşınmazın niteliği eski tarihli hava fotoğraflarıyla incelenmiş ve dava reddedilmiştir (E.2024/1942, K.2025/3370).
III. Taşınmaz orman sayılan yerlerden değildir (6831 sayılı Kanun m.1; HMK m.266 ve 288)
9. Taşınmaz, arazi kadastrosunun yapıldığı tarihten beri [tarım arazisi / fındık bahçesi] olarak kullanılmaktadır; üzerinde orman ağacı ve orman örtüsü bulunmamaktadır. [Koşul varsa:] Orman sınırları içinde veya bitişiğinde tapulu olup tarım arazisi olarak kullanılan, dağınık ya da yer yer küme ve sıra hâlinde ağaçlarla örtülü yerler orman sayılmaz (6831 sayılı Kanun m.1/F).
10. Taşınmazın niteliğinin; yöreye ait en eski tarihli memleket haritaları ile farklı yıllara ait hava fotoğrafları getirtilerek, mahallinde yapılacak keşifte, bir yüksek orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir harita-kadastro mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulu eliyle belirlenmesini istiyoruz. Yargıtay, hava fotoğraflarının stereoskopla üç boyutlu incelenmesini, memleket haritası ile kadastro paftasının aynı ölçeğe getirilerek çakıştırılmasını ve taşınmazın konumunun krokiyle gösterilmesini aramaktadır (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 17.03.2008, E.2008/1143, K.2008/4086; Yargıtay 8. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2025 tarihli, E.2023/4911, K.2025/3359 sayılı kararında aktarıldığı şekliyle). Bilirkişilerin davacı idarede görevli olmayan uzmanlar arasından seçilmesini ayrıca talep ediyoruz.
IV. Müvekkil taşınmazı tapu siciline güvenerek edinmiştir; hakları saklıdır (Anayasa m.35; TMK m.3, 1007, 1020, 1023)
11. Müvekkil taşınmazı, Devletin tuttuğu sicildeki kayda güvenerek, kayıtta hiçbir şerh bulunmadığı bir tarihte ve bedelini ödeyerek edinmiştir. Asıl olan iyiniyetin varlığıdır (TMK m.3). Anayasa Mahkemesi, kıyı ve orman gerekçesiyle yapılan tapu iptallerinde ortaya çıkan kamusal külfetin tamamının mülk sahiplerine yüklenemeyeceğini belirtmiştir (12.05.2011, E.2009/31, K.2011/77).
12. Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla belirtiriz ki, tapu kaydının iptali hâlinde müvekkilin TMK m.1007 uyarınca Hazineye karşı tazminat isteme hakkı doğacaktır. Bu nedenle taşınmazın yüzölçümünün, niteliğinin, üzerindeki yapı ve ağaçların keşifte ayrıntılı olarak tespit edilip tutanağa geçirilmesini istiyoruz. Müvekkilin tazminata ve Ek m.22’ye ilişkin bütün hakları saklıdır.
HUKUKİ SEBEPLER
Anayasa m.35 ve 169; 6831 sayılı Orman Kanunu m.1, 10, 11 ve Ek m.22; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.3, 6, 1007, 1020, 1023; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.127, 129, 165, 190, 266, 288 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
1. Müvekkilin Orman Genel Müdürlüğü’ne yaptığı [tarih] tarihli başvuru ve evrak kayıt belgesi (ekte); başvurunun akıbetinin davacı idareden sorulmasını istiyoruz.
2. Orman kadastro tutanakları, haritası, askı ilan belgeleri ve kesinleşme kaydı (davacı idareden getirtilmesini istiyoruz).
3. Arazi kadastro tutanağı, paftası ve dayanak belgeleri ([İlçe] Kadastro Müdürlüğü’nden getirtilmesini istiyoruz).
4. Tapu kaydı, tedavül kayıtları, edinme tarihindeki kayıt örneği ve resmî senet ([İlçe] Tapu Müdürlüğü’nden getirtilmesini istiyoruz).
5. Yöreye ait en eski tarihli memleket haritaları ve farklı yıllara ait hava fotoğrafları (ilgili kurumdan getirtilmesini istiyoruz).
6. Satış bedelinin ödendiğini gösteren belgeler, taşınmazın kullanımına ilişkin kayıtlar, yapılara ilişkin belgeler ve fotoğraflar (ekte).
7. Keşif, bilirkişi kurulu incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan ve mahkemenizce resen göz önünde bulundurulacak nedenlerle;
1. 6831 sayılı Kanun Ek m.22/5-a uyarınca, müvekkilin başvurusuna ilişkin işlemlerin sonucunun beklenmesine ve başvurunun akıbetinin davacı idareden sorulmasına,
2. Başvurunun uygun görülmesi hâlinde sonucuna göre işlem yapılmasına, müvekkil aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine,
3. Aksi hâlde davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]
Davalı Vekili
Av. [Ad Soyad]
[e-imza / imza]
EKLER
1. Vekâletname örneği
2. Orman Genel Müdürlüğü’ne yapılan başvuru ve evrak kayıt belgesi
3. Tapu kaydı ve edinme tarihindeki kayıt örneği
4. Resmî senet ve ödeme belgeleri
5. Taşınmazın kullanımına ilişkin belgeler ve fotoğraflar
Başvurunun mahkemeye ayrı bir dilekçeyle bildirilmesi gerekiyorsa, bekletme talebine ilişkin kısa dilekçe örneği Ek Madde 22 rehberimizde yer alır.
Toplanacak Belgeler
Belge listesi
| Belge | Nereden alınır | Neyi gösterir |
|---|---|---|
| Dava dilekçesi, ekleri ve tebligat zarfı | Mahkeme dosyası | Cevap süresinin başlangıcı; davanın dayanağı |
| Orman kadastro tutanağı, haritası, askı ilan belgeleri ve kesinleşme kaydı | Orman idaresi | Orman kadastrosunun kesinleşip kesinleşmediği ve tarihi; Ek m.22’nin uygulanıp uygulanmayacağı |
| Arazi kadastro tutanağı ve paftası | Kadastro müdürlüğü | Taşınmazın kadastroda nasıl nitelendirildiği |
| Tapu kaydı, tedavül kayıtları ve edinme tarihindeki kayıt örneği | Tapu müdürlüğü | Edinme zinciri; edinme anında şerh bulunup bulunmadığı |
| Resmî senet ve ödeme belgeleri | Tapu müdürlüğü arşivi, banka | Sicile güvenerek bedel ödendiği |
| Eski tarihli memleket haritaları ve hava fotoğrafları | Mahkeme aracılığıyla getirtilir | Taşınmazın öncesinin orman olup olmadığı |
| Kullanım kayıtları: çiftçi kayıtları, ürün satış belgeleri, sulama aboneliği | İlçe tarım müdürlüğü, kooperatif, sulama birliği | Taşınmazın tarım arazisi olarak kullanıldığı |
| Yapı ruhsatı, iskân belgesi, faturalar, fotoğraflar | Belediye, malik | Üzerindeki yapı ve tesisler; ilerideki tazminat kalemleri |
| Ek m.22 başvurusu ve evrak kayıt belgesi | Orman Genel Müdürlüğü | Bekletici mesele talebinin dayanağı |
Sık Yapılan Hatalar
- Cevap süresini kaçırmak ya da ek süreyi iki hafta dolduktan sonra istemek.
- Savunmayı on yıllık hak düşürücü süre üzerine kurmak; bu savunma orman gerekçeli davada sonuç vermez.
- Ek m.22 başvurusunu yapmamak ya da başvuruyu mahkemeye bildirmemek.
- İdarenin “orman kadastrosu kesinleşti” iddiasını belge istemeden kabul etmek.
- Tek bilirkişinin ya da yalnızca büro incelemesine dayanan raporun hükme esas alınmasına itiraz etmemek.
- En eski tarihli hava fotoğraflarının getirtilmesini istememek.
- Taşınmazı dava sürerken satmaya ya da kendiliğinden idareye bırakmaya çalışmak.
- Edinme tarihindeki tapu kaydını ve ödeme belgelerini dosyaya sunmamak; bu belgeler tazminat davasında da gerekir.
- Taşınmazın tamamı için savunma yapıp kısmi iptal ihtimalini gözden kaçırmak; iptal yalnızca orman sayılan bölümle sınırlı kalmalıdır.
- Karar çıkınca tapunun hemen değişeceğini düşünerek kanun yoluna başvurmamak.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
Dava dilekçesini ve eklerini inceleyerek cevap süresini ve davanın dayanağını belirliyor; orman kadastrosunun kesinleşip kesinleşmediğini ve taşınmazın Ek m.22 kapsamına girip girmediğini orman idaresi kayıtlarından denetliyoruz. Kapsama giren dosyalarda idareye başvuruyu yapıyor ve yargılamanın bekletilmesini istiyoruz. Kapsama girmeyen dosyalarda savunmayı taşınmazın niteliği üzerine kuruyor; eski tarihli harita ve hava fotoğraflarının getirtilmesini, bilirkişi kurulunun Yargıtay’ın aradığı biçimde oluşturulmasını istiyor, keşfe hazırlanıyor ve rapora süresinde itiraz ediyoruz.
Davanın her aşamasında tazminat hakkını da gözetiyor; edinme belgelerini, yapıları ve ağaçları dosyaya kaydettiriyoruz. Dosyanız için dava dilekçesini ve tapu kaydını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Büromuz Ankara’dadır; dosyaları taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde takip ediyoruz.
İlgili Rehberler
- Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi (TMK m.1007)
- Mera Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat: Süre, Değer, Mera Kanunu Geçici m.3 ve Dilekçe Örneği
- Orman Kanunu Ek Madde 22 Başvurusu: Tapu İadesi Rehberi ve Dilekçe Örnekleri
- Orman Vasfı Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat
- TMK 1007 Tazminat Dava Dilekçesi Örneği: Hazineye Karşı Dava
- TMK 1007 Davasında Zamanaşımı ve Değer Tespiti
- Hazine Tapu İptali Davası Açtı: Nasıl Savunulur? (zilyetlik, kadastro hatası, eski kayıt)
- Kıyı Kenar Çizgisi Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat
- Kadastro Tespitine İtiraz Dava Dilekçesi Örneği
Sıkça Sorulan Sorular
Orman idaresi tapu iptali davası açtı; cevap sürem ne kadar?
Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta. Dilekçenin bu sürede hazırlanması çok zorsa, süre dolmadan başvurarak bir defaya mahsus ve en fazla bir aylık ek süre isteyebilirsiniz (HMK m.127).
Cevap vermezsem davayı kaybeder miyim?
Kendiliğinden kaybetmezsiniz; dava dilekçesindeki vakıaları inkâr etmiş sayılırsınız (HMK m.128). Ancak kendi vakıalarınızı ve delillerinizi ortaya koyma olanağınız daralır. Bu davalarda sonucu malikin sunduğu belgeler ve istediği inceleme belirlediğinden süre kaçırılmamalıdır.
Tapum otuz yıllık; on yıllık süre beni korumaz mı?
Orman gerekçeli davada korumaz. Kadastro Kanunu m.12/3’teki on yıllık süreyi Devletin açtığı davalara da uygulayan hükmü Anayasa Mahkemesi iptal etmiştir (12.05.2011, E.2009/31, K.2011/77). Orman Kanunu m.11/1 de on yıllık sürenin dışında Hazineyi tutar.
Ek m.22 başvurusu davayı durdurur mu?
Taşınmaz madde kapsamındaysa evet: devam eden davalar yönünden maddedeki işlemler bekletici mesele kabul edilir ve sonucuna göre işlem yapılır (Ek m.22/5-a). Başvurunun mahkemeye bildirilmesi ve bekletme talep edilmesi gerekir.
Başvurum uygun görülürse ne olur?
Mevcut tapu kaydınız bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüğündeki orman şerhi terkin edilir (Ek m.22/1). Vazgeçilen davanın konusuz kalmasına karar verilir; yargılama giderleri taraflar üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretine hükmedilmez.
Taşınmazımın bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılmamış; Ek m.22’den yararlanabilir miyim?
Hayır. Madde, 20.06.2026’dan önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre orman olarak sınırlandırılan taşınmazları kapsar. Orman kadastrosu yoksa savunma taşınmazın niteliğine dayanır; mahkeme taşınmazın orman olup olmadığını eski tarihli harita ve hava fotoğraflarıyla araştırır.
Taşınmazın orman olup olmadığı nasıl belirlenir?
En eski tarihli memleket haritaları ve farklı yıllara ait hava fotoğrafları getirtilir; orman, ziraat ve harita-kadastro mühendislerinden oluşan kurul keşifte bu belgeleri taşınmaza uygular. Yargıtay, hava fotoğraflarının stereoskopla üç boyutlu incelenmesini ve sonucun krokiyle gösterilmesini arar.
Dava sürerken taşınmazı satabilir miyim?
Tedbir kararı yoksa devir mümkündür; ancak devir davayı bitirmez. Davacı idare davaya yeni malike karşı devam edebilir ya da davasını tazminata dönüştürebilir (HMK m.125/1).
Mahkeme tapunun iptaline karar verirse tapum hemen değişir mi?
Hayır. Taşınmaz ile ilgili aynî haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK m.350/2 ve 367/2). İstinaf ve temyiz süreleri tebliğden itibaren ikişer haftadır.
Davayı kaybedersem tazminat alabilir miyim?
Evet. Tapu iptali kararı kesinleştikten sonra on yıl içinde Hazineye karşı TMK m.1007 tazminat davası açılabilir. Taşınmaz Ek m.22 kapsamındaysa, karar infaz edildikten sonra 20.06.2028’e kadar iade başvurusu da yapılabilir.
Kaynakça
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.35, 43, 169.
- 6831 sayılı Orman Kanunu m.1, 7, 10, 11 ve Ek m.22 (7584 sayılı Kanun m.14 ile ek; Resmî Gazete 20.06.2026, 33286).
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.3, 6, 705, 1007, 1020, 1023.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.12, 116, 117, 121, 125, 127, 128, 129, 131, 141, 142, 165, 166, 190, 266, 281, 288, 326, 345, 350, 361, 367, 389, 394, 400.
- Anayasa Mahkemesi, 12.05.2011, E.2009/31, K.2011/77 (Resmî Gazete 23.07.2011, 28003).
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2026, E.2026/200, K.2026/424.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2026, E.2026/324, K.2026/425.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2026, E.2026/350, K.2026/423.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 05.03.2024, E.2023/9158, K.2024/2679.
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 05.05.2025, E.2024/1942, K.2025/3370.
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 05.05.2025, E.2023/4911, K.2025/3359.
- Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 23.01.2023, E.2021/12096, K.2023/189.
- Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 17.03.2008, E.2008/1143, K.2008/4086 (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi kararında aktarıldığı şekliyle).
Süreleri kaçırmayın
Cevap dilekçesi için tebliğden itibaren 2 hafta; bilirkişi raporuna itiraz, istinaf ve temyiz için tebliğden itibaren 2 hafta; tedbire itiraz için 1 hafta. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Tapu İptali – Hazine’den Tazminat Merkezi · Gayrimenkul Hukuku Rehberi · Kamulaştırma Hukuku Rehberi · Tazminat Hukuku Rehberi · İletişim


