TMK 1007 Tazminat Davasında Zamanaşımı ve Değer Tespiti 2026: On Yıllık Süre Ne Zaman Başlar, Taşınmazın Değeri Nasıl Hesaplanır — Net Gelir, Emsal, Yapılar, Bilirkişi Raporuna İtiraz, Faiz ve Talep Artırımı
19 Kasım 2026

TMK 1007 Tazminat Davasında Zamanaşımı ve Değer Tespiti 2026: On Yıllık Süre Ne Zaman Başlar, Taşınmazın Değeri Nasıl Hesaplanır — Net Gelir, Emsal, Yapılar, Bilirkişi Raporuna İtiraz, Faiz ve Talep Artırımı

Tapu kaydının iptali nedeniyle Hazineye karşı açılan TMK m.1007 davası on yıllık zamanaşımına tabidir; süre, mülkiyeti kaybettiren kararın kesinleştiği gün başlar. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu sorumluluğun haksız fiil sorumluluğu olmadığını ve kısa sürelerin uygulanamayacağını kabul etmiştir (13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189; TBK m.146). Tazminat, taşınmazın o tarihteki değeridir ve Kamulaştırma Kanunu m.11’deki ölçülerle hesaplanır: tarım arazisinde net gelir, arsada emsal karşılaştırması, yapılarda resmî birim fiyatlar ve yıpranma payı (Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Hesabı en az üç kişilik bilirkişi kurulu yapar; tek bilirkişinin ve yanlış tarihe göre hazırlanan rapora dayanılarak karar verilemez. Rapora itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır (HMK m.281).

Bu rehber; tapusu orman, kıyı, sahte belge, mükerrer kayıt ya da kadastro hatası nedeniyle iptal edilmiş ve Hazineye karşı tazminat davası açacak ya da açmış olan malikler için yazıldı. On yıllık sürenin hangi durumda hangi günden başladığı, Yargıtay dosyalarında sürenin nasıl hesaplandığı, değerin hangi tarihe ve hangi yönteme göre bulunduğu, aynı dosyada değerin neden yarı yarıya düşebildiği, bilirkişi raporuna nasıl itiraz edileceği, faiz, talep artırımı, harç ve vekâlet ücreti riski aynı sayfadadır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.2, 705, 1007 ve 1020; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146, 149, 154 ve 161; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.26, 107 (mülga), 109 ve 281; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11, 12 ve 15; 6831 sayılı Orman Kanunu Ek m.22.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.06.2018 (E.2017/2025, K.2018/1189), 07.10.2021 (E.2017/2384, K.2021/1172), 12.02.2025 (E.2023/5-16, K.2025/36), 05.11.2025 (E.2024/270, K.2025/681) ve 01.07.2026 (E.2026/200, K.2026/424; E.2026/324, K.2026/425) tarihli kararları; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 05.03.2024 tarihli kararı (E.2023/9158, K.2024/2679) ve Anayasa Mahkemesi’nin Hasan Durmuş kararı (B. No: 2019/19126, 23.01.2025) ilgili başlıklarda aktarılmıştır. Metin 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Tapusu iptal edilen malikin Hazineden tazminat alma hakkı tartışmasızdır; dosyaları kazandıran ya da kaybettiren çoğu zaman iki teknik konudur: süre ve değer. Süre bir günle kaçabilir; değer ise aynı dosyada, yalnızca taşınmazın niteliği ya da değerleme tarihi değiştiği için birkaç katı oynayabilir. Bu rehber iki konuyu Yargıtay dosyalarındaki gerçek rakamlarla ele alır. Davanın genel çerçevesi için Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.

Süre Neden On Yıl?

TMK m.1007’de dava süresi yazılı değildir. Uygulanacak süreyi Yargıtay belirlemiştir ve temel karar bir kıyı dosyasında verilmiştir. Yerel mahkeme, haksız fiillere ilişkin kısa süreyi uygulayarak davayı zamanaşımından reddetmişti. Hukuk Genel Kurulu bu yaklaşımı kabul etmedi: TMK m.1007’deki sorumluluk haksız fiil sorumluluğu değildir; Devletin kusursuz sorumluluğudur. Bu nedenle haksız fiil zamanaşımı uygulanamaz, on yıllık genel zamanaşımı esas alınır (13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189). TBK m.146’ya göre kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir.

Kural sonraki kararlarda yerleşti. Hukuk Genel Kurulu’nun 07.10.2021 tarihli kararı aynı on yıllık süreyi bir orman dosyasında uyguladı ve süre dolduğu için Hazine yönünden davanın zamanaşımından reddi gerektiğini kabul etti (E.2017/2384, K.2021/1172). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de Türk hukukundaki bu süreyi esas alarak, tapu kaydını iptal eden kesin karardan itibaren on yıl içinde tazminat istenebileceğini belirtmiştir (Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye, 8052/21, 21.10.2025, § 28).

Süre Ne Zaman Başlar?

Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar (TBK m.149). TMK m.1007’den doğan alacak, malik mülkiyeti kaybettiğinde doğar. Mahkeme kararıyla mülkiyet tescilden önce kazanılır (TMK m.705/2); bu yüzden tapu iptali ve tescil kararı kesinleştiği gün mülkiyet Hazineye geçer, malikin zararı da o gün doğar. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin onadığı bir bölge adliye mahkemesi kararında aynı gerekçe açıkça yazılmıştır: TMK m.705/2 uyarınca tapu iptal ve tescil davalarının kesinleştiği tarih itibarıyla mülkiyet hakkı sona erer ve tapusu iptal edilen kişinin zararı bu tarihte oluşur (05.03.2024, E.2023/9158, K.2024/2679).

Duruma göre sürenin başladığı gün

DurumSürenin başladığı günDayanak
Tapu kaydı mahkeme kararıyla iptal edildi (orman, kıyı, mera)Tapu iptali ve tescil kararının kesinleştiği günTMK m.705/2; TBK m.146; Hukuk Genel Kurulu, E.2017/2025, K.2018/1189
Orman şerhinin kaldırılması davası reddedildiRet kararının kesinleştiği günYargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2023/9158, K.2024/2679
Sahte belgeyle yapılan satışta alıcının tapusu iptal edildiİptal kararının kesinleştiği günYargıtay 20. Hukuk Dairesi, E.2018/3613, K.2018/6730
Gerçek malik taşınmazını iyiniyetli alıcıdan geri alamadıDüzeltme isteminin reddine ilişkin kararın kesinleştiği günTMK m.1023, 1025
Kadastro müdürlüğünün m.41 düzeltmesi yüzölçümünü azalttıDüzeltmenin kesinleştiği gün: tebliğden itibaren 30 günün dolması3402 sayılı Kanun m.41/1
Mükerrer kayıt terkin edildi ya da kayda şerh konulduTartışmalıdır; en erken tebliğ tarihinden hesaplamak güvenlidir3402 sayılı Kanun m.22; TMK m.1026

Süreyi karar tarihinden ya da kararın tebliğinden saymak yanlıştır; esas olan kesinleşme tarihidir ve kararın kesinleşme şerhli örneğiyle belgelenir. Kanun yoluna başvurulmayan kararlarda kesinleşme, kanun yolu süresinin dolduğu gündür; başvurulmuşsa son kararın verildiği ya da tebliğ edildiği tarihe göre değişir. Bu yüzden tahmin yapılmamalı, şerh alınmalıdır.

Yargıtay Dosyalarında Süre Nasıl Hesaplandı?

Aşağıdaki tablo, Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay dosyalarında iptal kararının kesinleşme tarihi ile tazminat davasının açıldığı tarihi yan yana gösterir.

Dosyalarda kesinleşme ve dava tarihleri

DosyaKesinleşmeTazminat davasıSonuç
Hukuk Genel Kurulu, E.2017/2384, K.2021/1172 (orman)28.06.1982On yıl geçtikten sonraHazine yönünden zamanaşımı nedeniyle ret gerektiği kabul edildi
Hukuk Genel Kurulu, E.2017/2025, K.2018/1189 (kıyı)16.01.2007On yıl dolmadanBir yıllık sürenin uygulanması bozuldu; esasa girilmesi istendi
Hukuk Genel Kurulu, E.2024/270, K.2025/681 (orman)08.09.201621.12.2018Süresinde
Hukuk Genel Kurulu, E.2026/200, K.2026/424 (orman)30.11.201520.05.2016Süresinde
Hukuk Genel Kurulu, E.2026/324, K.2026/425 (orman)02.07.201227.04.2012Dava kesinleşmeden açılmış; süresinde sayıldı
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2021/2160, K.2021/6509 (mükerrer kayıt)19.04.201207.10.2013Süresinde

2018 tarihli Kurul kararına konu dosya ayrıca bir uyarı içerir: Özel Daire’nin bozma kararında kesinleşme tarihi 31.01.2008 olarak alınmış, Kurul dosyadan gerçek tarihin 16.01.2007 olduğunu saptamıştır. Kesinleşme tarihi yargılamanın her aşamasında yeniden denetlenmelidir.

İptal Kararı Kesinleşmeden Dava Açılabilir mi?

Hukuk Genel Kurulu’nun 01.07.2026 tarihli kararına konu Kütahya dosyasında tazminat davası 27.04.2012’de açılmış, tapu iptali kararı ise 02.07.2012’de kesinleşmişti. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bu durumu davanın on yıllık süre içinde açıldığı şeklinde değerlendirmiş, davanın erken açılmasını bozma sebebi yapmamıştır (E.2026/324, K.2026/425’e konu bozma kararı). Zarar, yargılama sırasında doğmuş ve dava bu hâliyle görülmüştür.

Erken dava, sürenin dolmak üzere olduğu ya da iptal kararının kesinleşmesinin uzun süreceği durumlarda bir güvencedir. Buna karşılık iptal davası malik lehine sonuçlanırsa tazminat davasının konusu kalmaz ve yargılama giderleri gündeme gelir. Zararın doğup doğmayacağı belirsizken, tazminat davası açılacaksa mahkemeden iptal davasının sonucunun beklenmesi istenebilir (HMK m.165).

Zamanaşımı Nasıl Kesilir, Kim İleri Sürer?

Dava açılması zamanaşımını keser (TBK m.154/2). Kısmi davada, dava dışında bırakılan kısım için de güvence vardır: 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun’la eklenen HMK m.109/4’e göre talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Böylece dava küçük bir tutarla açılsa bile, sonradan rapora göre artırılan kısım dava tarihinde istenmiş gibi korunur.

Hâkim zamanaşımını kendiliğinden göz önüne alamaz (TBK m.161). Hazine bu savunmayı cevap dilekçesinde ileri sürer; uygulamada hemen her dosyada ileri sürülür. Davacı, kesinleşme şerhini dava dilekçesine ekleyerek tartışmayı baştan kapatmalıdır.

Süre dolduysa. On yıl dolmuşsa TMK m.1007 davası Hazinenin zamanaşımı savunmasıyla reddedilir. Orman nedeniyle tapusu iptal edilenler için 20.06.2026’da yürürlüğe giren Orman Kanunu Ek m.22 ayrı bir yol açmıştır: Hazine adına tescil edilmiş taşınmazların iadesi 20.06.2028’e kadar istenebilir. Bu yolun zamanaşımına uğramış tazminat davasıyla ilgisi yoktur; koşulları için Orman Kanunu Ek Madde 22 Başvurusu rehberimize bakabilirsiniz.

Çok eski dosyalar için Yargıtay ayrı bir ölçü kullanmıştır: on yıllık süresi 18.11.2009’dan önce dolmuş olan dosyalarda, TMK m.1007’yi etkili bir yol hâline getiren Hukuk Genel Kurulu’nun 18.11.2009 tarihli kararından sonra davanın makul süre içinde açılması aranır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, iptal kararı 1991’de kesinleşen ve dava 10.06.2010’da açılan bir mera dosyasında davayı süresinde saymış (07.10.2025, E.2024/11352, K.2025/12477); 11.05.2022’de açılan bir davayı ise makul sürede açılmış saymamıştır (26.02.2026, E.2025/9970, K.2026/3378). Bugün açılacak davalar bakımından bu ölçü fiilen sonuç vermez. Mera dosyalarının ayrıntısı için: Mera Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat.

Gerçek Zarar Nedir?

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi tazminatın ölçüsünü şöyle tanımlar: TMK m.1007 gereğince açılan davalarda tapu kaydının iptali nedeniyle tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar, tapu kaydının iptali nedeniyle tapu malikinin malvarlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat, zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı zarar görenin malvarlığı ne durumda olacak idiyse aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır (05.03.2024, E.2023/9158, K.2024/2679).

Bu tanımın iki sonucu vardır. Tazminat, malikin yıllar önce ödediği satış bedeli değil, kaybettiği taşınmazın değeridir. Ve tazminat yalnızca toprağın değeriyle sınırlı değildir; taşınmazla birlikte kaybedilen yapılar ve tesisler de malvarlığındaki azalmanın parçasıdır.

Değerleme Tarihi: Kural ve Bir İstisna

Hukuk Genel Kurulu’na göre değer, tapu iptali ve tescil davasında verilen kararın kesinleştiği tarih itibarıyla ve o tarihe ait resmî veriler dikkate alınarak hesaplanır (05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Aynı ilke, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2018 tarihli bir bozma kararında şöyle ifade edilmişti: mülkiyetteki azalma hangi işlem sonucu oluşmuşsa o işlemin, yani zarar verici işlemin kesinleştiği tarih itibarıyla taşınmaz değeri hesaplanmalıdır (27.02.2018, E.2017/5797, K.2018/1484, aktaran Hukuk Genel Kurulu, E.2023/5-16, K.2025/36).

Tarih seçiminin sonucu çok büyüktür. Anayasa Mahkemesi’nin incelediği bir orman dosyasında ilk bilirkişi raporu taşınmazın değerini 120.976,52 TL bulmuş, Yargıtay değerin kesinleşme tarihine göre belirlenmesi gerektiğini söyleyerek kararı bozmuş, yeni raporda değer 38.521,12 TL olarak hesaplanmıştır (Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126, 23.01.2025).

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 2024 tarihli kararı ise farklı bir durumu gösterir. Dosyada orman şerhinin kaldırılması davası reddedilip kesinleşmiş, tazminat davası ile idarenin açtığı tapu iptali davası birlikte görülmüştü. Bölge adliye mahkemesi değerlendirme tarihini dava tarihi olarak almış, Daire bunu ve faizin dava tarihinden yürütülmesini isabetli bulmuştur (E.2023/9158, K.2024/2679). Bu dosyada zararın doğduğu yıl ile davanın açıldığı yıl aynıydı. Pratik ders şudur: zarar doğduktan sonra dava geciktirilmemeli; değerleme ile dava arasındaki her yıl, enflasyon karşısında malikin aleyhine işler.

Daire’nin dava tarihini esas alan yaklaşımı tek dosyayla sınırlı değildir. Köy merası sayılan bir taşınmaza ilişkin 07.10.2025 tarihli kararda, iptal kararı 1991’de kesinleşmiş ve dava 2010’da açılmış olmasına rağmen dava tarihi değerlendirme tarihi kabul edilmiş, faiz de dava tarihinden başlatılmıştır (E.2024/11352, K.2025/12477). Hukuk Genel Kurulu ise bundan bir ay sonra, Daire’nin bozma kararındaki “değerlendirme tarihi olan dava tarihi” ifadesinin kesinleşme tarihi olarak anlaşılması gerektiğini belirtmiştir (05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Bugün açılacak davada Kurul kararı esas alınmalı; rapor hangi tarihe göre hazırlanırsa faiz de o tarihten istenmelidir.

Önce Nitelik: Arsa mı, Arazi mi?

Değeri en çok etkileyen soru, taşınmazın arsa mı yoksa arazi mi sayılacağıdır. Kamulaştırma Kanunu m.11 iki nitelik için ayrı ölçüler öngörür: arazilerde taşınmazın mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir, arsalarda değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değeri (m.11/1-f ve 11/1-g).

Hukuk Genel Kurulu’nun 01.07.2026 tarihli iki kararına konu dosyalar, nitelik tartışmasının tutarı nasıl değiştirdiğini açıkça gösterir. Her iki dosyada da bölge adliye mahkemesi, taşınmazın arsa mı arazi mi olduğu araştırılmadan verilen ilk kararı kaldırıp dosyayı geri göndermişti.

Nitelik araştırmasından sonra değişen tutarlar

Dosyaİlk kararNitelik araştırmasından sonraki karar
Hukuk Genel Kurulu, E.2026/200, K.2026/424 (Çanakkale, 101.033 m² orman sayılan bölüm)06.12.2017: 1.666.561,00 TL15.01.2020: 1.336.666,59 TL; kuru arazi, net ürün geliri yöntemi
Hukuk Genel Kurulu, E.2026/324, K.2026/425 (Kütahya, 2.554,49 m² orman sayılan bölüm)08.01.2018: arsa değeri 127.724,50 TL21.03.2022: taşınmaz değeri 8.887,26 TL

Nitelik araştırması bazen malik aleyhine sonuç verir; ama araştırma yapılmadan kurulan hüküm istinafta kaldırılır ve yargılama yıllarca uzar. Doğru olan, niteliği baştan belgelemektir: imar durumu, belediye sınırları içinde olup olmadığı, yola, suya, elektriğe ve yerleşim alanına uzaklığı, çevresindeki yapılaşma, emsal satışlar. Taşınmaz arsa niteliği taşıyorsa bunun dayanakları dava dilekçesiyle birlikte sunulmalıdır.

Net Gelir Yöntemi Adım Adım

Orman ve mera dosyalarının çoğunda taşınmaz tarım arazisidir ve net gelir yöntemi uygulanır. Hukuk Genel Kurulu’nun 2025 tarihli kararı yöntemin nasıl uygulanacağını ayrıntılı biçimde gösterir: yörede yaygın olarak uygulanan münavebe (ekim nöbeti) sistemi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden sorulur; değerlendirme yılına ait dekar başına verim, fiyat ve üretim maliyeti resmî verilerden alınır; bu verilerle bilirkişi kurulundan rapor alınır. Mahkeme, komşu parseller için kesinleşmiş kararlardaki metrekare değerini alarak kendiliğinden hesap yapamaz; Kurul bunu eksik inceleme saymıştır (E.2024/270, K.2025/681).

Net gelir hesabında veriler ve kaynakları

VeriNereden alınırDenetlenecek nokta
Taşınmazın sulu ya da kuru olduğuKeşif, DSİ ve sulama birliği kayıtlarıKeşifteki gözlemle resmî kaydın uyumu
Münavebe (ekim nöbeti) ürünleriİlçe Tarım ve Orman MüdürlüğüBilirkişinin kendi seçtiği ürünlerle hesap yapmaması
Dekar başına verim, fiyat ve maliyetİlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü resmî verileriVerilerin değerlendirme yılına ait olması
Kapitalizasyon faizi oranıBilirkişi kurulu; taşınmazın niteliği ve konumuOranın gerekçesiyle açıklanması
Objektif değer artışıKeşif: yola, yerleşime, suya yakınlıkHer unsurun etkisinin ayrı ayrı gösterilmesi
Ağaç ve mütemmim cüzlerKeşif; ağaçların cins, yaş ve sayısıAyrı kalem olarak hesaplanması

Net gelir, bir kapitalizasyon faizi oranı kullanılarak taşınmazın değerine dönüştürülür ve taşınmazın değerini artıran nesnel özellikler varsa bir değer artışı uygulanır. 01.07.2026 tarihli Kurul kararına konu Çanakkale dosyasında bölge adliye mahkemesi, uygulanan kapitalizasyon faizi oranı ile objektif değer artışı oranının taşınmazın niteliği ve konumuna uygun olduğunu, raporda belirtilen münavebe ürünlerinin bölgenin münavebe yapısı ve resmî tarım verileriyle uyumlu olduğunu ayrıca denetlemiştir (E.2026/200, K.2026/424’e konu karar). 2025 tarihli Kurul kararına konu Yalova dosyasında ilk bilirkişi kurulu, bulduğu değere yüzde 60 objektif değer artışı uygulamıştı. Bu oranların her biri raporda gerekçesiyle yer almalı ve itirazda tek tek denetlenmelidir.

Emsal Yöntemi: Arsalarda Değer

Arsa niteliğindeki taşınmazlarda değer, değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre bulunur (2942 sayılı Kanun m.11/1-g). Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, arsa niteliğinde kabul edilen bir taşınmazda özel niteliği olmayan satışların emsal alınmasını ve emsal karşılaştırması yöntemiyle denetime açık rapor hazırlanmasını isabetli bulmuş; dosyada değerlendirme yılına göre belirlenen 233,00 TL’lik metrekare birim fiyatı bölgenin piyasa rayiçlerine uygun görülmüştür (E.2023/9158, K.2024/2679).

  • Emsal satış, değerlendirme gününden önce yapılmış olmalıdır.
  • Emsal, özel amaç taşımamalıdır; örneğin bitişik malikin kendi parselini büyütmek için yüksek bedelle aldığı yer ya da akrabalar arasındaki bir satış bu nitelikte olmayabilir.
  • Emsal ile dava konusu taşınmaz; konum, imar durumu, yüzölçümü, şekil, yola cephe ve altyapı bakımından karşılaştırılmalı, farklar oranlarla gösterilmelidir.
  • Emsalin satış değeri resmî senetteki bedel kadar, bilirkişinin piyasa araştırmasıyla da desteklenmelidir.

Yapılar, Tesisler ve Diğer Kalemler

Kamulaştırma Kanunu m.11/1-h yapılarda resmî birim fiyatları, yapı maliyet hesaplarını ve yıpranma payını ölçü alır. Taşınmazla birlikte kaybedilen yapılar ve tesisler tazminatın içindedir. Hukuk Genel Kurulu’nun 01.07.2026 tarihli kararına konu Kütahya dosyası bunun somut örneğidir: parselin 2.554,49 m²’lik bölümü orman sayılarak iptal edilmişti; taşınmaz bir süt fabrikasına aitti. İlk derece mahkemesi idari bina için 703.237,00 TL, fabrika binasının tadilatı için 53.945,00 TL, taşınmaz değeri olarak 8.887,26 TL, tesisatın zararı için 345.604,75 TL, tesisatın başka yere taşınması ve montajı için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 1.211.674,01 TL tazminata hükmetmişti. Toprağın değeri, toplamın yüzde birinden azdı.

Bu dosyada Yargıtay 5. Hukuk Dairesi kararı, yargılama sırasında alacağın devredilmesi nedeniyle bozmuş; Hazinenin kalemlere ilişkin diğer temyiz itirazlarını bozma sebebi saymamıştır (E.2026/324, K.2026/425’e konu bozma kararı). Fabrika, otel, depo, sera ya da konut bulunan taşınmazlarda dava, yalnızca toprağın değeri üzerinden kurulmamalı; yapıların, tesisatın ve taşıma giderinin her biri ayrı kalem olarak istenmelidir.

Kısmi iptalde parselin kalan bölümünün değeri de düşebilir: bölünen bir fabrika sahası, yola cephesini kaybeden bir tarla. TMK m.1007 Devleti tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan sorumlu tuttuğundan bu değer kaybının da talep edilmesi düşünülebilir; kamulaştırmada aynı konu Kamulaştırma Kanunu m.12/b’de düzenlenir. Bu kalemin TMK m.1007 davasında ayrıca gerekçelendirilmesi ve bilirkişiye ayrı soru olarak yöneltilmesi gerekir.

Dosyanızdaki değeri birlikte hesaplayalım

Tapu iptali kararınızı, kesinleşme şerhini ve varsa bilirkişi raporunu gönderin. Sürenizi, değerleme tarihini, taşınmazın niteliğini ve hangi kalemlerin istenebileceğini değerlendirelim.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Bilirkişi Kurulu: Kimlerden Oluşmalı?

Kamulaştırma Kanunu m.15’e göre bilirkişiler bilirkişilik bölge kurullarının listelerinden seçilir; yerin cins ve niteliğine göre en az üç kişilik bilirkişi kurulu oluşturulması zorunludur ve bilirkişilerden biri taşınmaz geliştirme konusunda yüksek lisans veya doktora yapmış uzmanlar ya da Sermaye Piyasası Kanunu’na göre yetkilendirilmiş gayrimenkul değerleme uzmanları arasından seçilir. Yargıtay, TMK m.1007 davalarında da bilirkişi kurulunun bu yönteme göre oluşturulmasını arar.

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2018 tarihli bozma kararı bunu açıkça göstermiştir: taşınmazın arazi niteliğinde belirlenip net gelir yöntemine göre hesap yapılması doğru olsa da, tek ziraat bilirkişisinin dava tarihi itibarıyla hesapladığı değer üzerinden hazırladığı rapora göre karar verilmesi usul ve kanuna aykırıdır; Bilirkişilik Kanunu ve Kamulaştırma Kanunu m.15’e göre oluşturulacak bilirkişi kuruluyla yeniden keşif yapılmalıdır (E.2017/5797, K.2018/1484, aktaran Hukuk Genel Kurulu, E.2023/5-16, K.2025/36). Kamulaştırma Kanunu m.11 ayrıca raporun her unsuru ayrı ayrı cevaplamasını, ilgililerin beyanını dikkate almasını ve gerekçeli olmasını ister.

Bilirkişi Raporuna İtiraz: İki Hafta

Taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında açıklama yapılmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden isteyebilir. Talebin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olması ya da özel veya teknik bir çalışma gerektirmesi hâlinde, süre içinde başvuran tarafa bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.281/1). Mahkeme yeni sorularla ek rapor alabilir ya da yeni bilirkişi atayabilir (m.281/2).

Raporda denetlenecek noktalar

NoktaDoğru olanDayanak
Değerleme tarihiİptal kararının kesinleştiği tarih; dava tarihi ya da keşif tarihi değilHukuk Genel Kurulu, E.2024/270, K.2025/681
Kurulun yapısıEn az üç kişi; biri değerleme uzmanı2942 sayılı Kanun m.15
NitelikArsa ve arazi ayrımı gerekçeli yapılmış olmalı2942 sayılı Kanun m.11/1-f, g
VerilerDeğerlendirme yılına ait resmî verilerHukuk Genel Kurulu, E.2024/270, K.2025/681
KapsamYapı, tesis, ağaç ve diğer unsurlar ayrı ayrı2942 sayılı Kanun m.11/1-c, h
YüzölçümüYalnızca iptal edilen bölüm; krokiyle uyumluİptal kararı ve dayandığı kroki

Talep artırımı, itirazlar sonuçlanıp rapor kesinleştikten sonra yapılmalıdır. Rapora süresinde itiraz edilmezse, itiraz hakkının kullanılmamış olması ileride aleyhe değerlendirilebilir.

Faiz: Türü ve Başlangıcı

Tazminata yasal faiz yürütülür. Kütahya dosyasında ilk derece mahkemesi ticari temerrüt faizine hükmetmiş, bölge adliye mahkemesi bunu yasal faize çevirmişti (E.2026/324, K.2026/425’e konu karar). Hâkim talep sonucuyla bağlıdır, ondan fazlasına karar veremez (HMK m.26); bu yüzden faizin türü ve başlangıcı dilekçede açıkça yazılmalıdır.

Dosyalarda faizin başlangıcı

DosyaFaiz başlangıcı
Hukuk Genel Kurulu, E.2024/270, K.2025/681 (Yalova)İptal kararının kesinleştiği 08.09.2016
Hukuk Genel Kurulu, E.2026/200, K.2026/424 (Çanakkale)Taşınmaz mülkiyetinin kaybedildiği 30.11.2015
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2023/9158, K.2024/2679Dava tarihi; değerlendirme tarihi de dava tarihi alınmıştı
Hukuk Genel Kurulu, E.2026/324, K.2026/425 (Kütahya)Dava tarihi; ticari temerrüt faizi yasal faize çevrildi
Anayasa Mahkemesi, Hasan DurmuşDava tarihi

Faizin başlangıcı değerleme tarihiyle uyumlu olmalıdır. Değer kesinleşme tarihine sabitleniyorsa faizin de bu tarihten istenmesi gerekir; yalnızca dava tarihinden faiz isteyen davacı, iki tarih arasındaki yılların faizinden yoksun kalır.

Kısmi Dava, Talep Artırımı ve Vekâlet Ücreti Riski

Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun’la yürürlükten kaldırılmıştır. Bugün açılan davada yol kısmi davadır: talep konusu bölünebiliyorsa yalnız bir kısmı dava edilebilir (HMK m.109/1); kısmi dava açılması, açıkça feragat edilmedikçe kalan kısımdan vazgeçildiği anlamına gelmez (m.109/3); talep bir defaya mahsus artırılabilir (m.109/4).

Artırımın riski, reddedilen kısım için davalı Hazine lehine vekâlet ücretidir. Anayasa Mahkemesi’nin Hasan Durmuş kararında davacı talebini ilk rapora göre 120.976,52 TL’ye çıkarmış, değer sonradan 38.521,12 TL’ye düşünce aleyhine 11.383,43 TL vekâlet ücretine hükmedilmişti; bu, kazanılan tazminatın yüzde 29,55’iydi. Mahkeme, tapusu iptal edilen kişinin tazminat alabilmek için dava açmak zorunda olduğunu ve talebini mahkemenin aldırdığı rapora göre artırdığını vurgulayarak mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

Bölge adliye mahkemelerinin uygulaması da farklılaşmaktadır. Kütahya dosyasında bölge adliye mahkemesi, davanın reddolunan bölümü için Hazine lehine vekâlet ücretine hükmolunmaması gerektiğini kabul etmiştir. Çanakkale dosyasında ise bölge adliye mahkemesi reddedilen kısım için Hazine lehine vekâlet ücretine hükmetmiş, ancak davacının bir gün arayla verdiği iki ıslah dilekçesinden harcın yatırıldığı ikincisini, yani 1.818.549,00 TL’yi dava değeri kabul ederek ücreti buna göre yeniden hesaplamıştır. Talep artırım dilekçesindeki rakam ve yatırılan harç bu yüzden dikkatle yazılmalıdır.

Harç

Davacı, dava açarken ve talebini artırırken harcı öder. Hazine harçtan muaftır; Yargıtay kararlarında “davalı Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına” hükmü yer alır (Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2023/9158, K.2024/2679). Çanakkale dosyasında bölge adliye mahkemesi, davalı idare harçtan muaf olmasına rağmen kabul edilen değer üzerinden davacıdan harç alınmasını usul ve yasaya aykırı bulmuştur (E.2026/200, K.2026/424’e konu karar). Kararda kabul edilen kısım için davacıya harç yükletilmişse bu, kanun yolunda ileri sürülmelidir.

Alacağı Devretmeden Önce

Tazminat alacağı devredilebilir; ancak yargılama sırasında yapılan devirler Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin bozma sebebi olmuştur. Daire, Kütahya ve Çanakkale dosyalarında, tapu Hazine adına tescil edildikten sonra ya da dava açıldıktan sonra alacağı temlik alan kişinin iyiniyetli sayılamayacağını ve zararı ile tapu işlemleri arasında nedensellik bağı kurulamayacağını kabul etmiş; Kütahya dosyasında TMK m.2’deki dürüstlük kuralına, Çanakkale dosyasında TMK m.1020’ye dayanmıştır. Bölge adliye mahkemeleri bu görüşe direnmiş; Hukuk Genel Kurulu ise 01.07.2026 tarihli kararlarında uyuşmazlığı çözmeden, Orman Kanunu Ek m.22 ile oluşan yeni durum nedeniyle dosyaları Daire’ye göndermiştir (E.2026/200, K.2026/424; E.2026/324, K.2026/425). Konu kesinleşmiş değildir; alacağın devri düşünülüyorsa bu risk hesaba katılmalıdır.

Dilekçe Örneği: Bilirkişi Raporuna Beyan ve Talep Artırımı

Aşağıdaki örnek, itirazları sonuçlanmış ve kesinleşme tarihine göre hazırlanmış bilirkişi raporundan sonra talebin artırılması için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur; artırılan tutar üzerinden harç yatırılır.

[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DOSYA NO: […] E.

DAVACI: [Ad Soyad]

VEKİLİ: Av. […]

DAVALI: Hazine

KONU: [tarih] tarihli ek bilirkişi raporuna karşı beyanlarımız ile HMK m.109/4 uyarınca talep artırımımızın sunulmasıdır.

AÇIKLAMALAR

1. Dava, müvekkilin tapu kaydının [Mahkeme]’nin [tarih] tarihli, E.[…], K.[…] sayılı kararıyla iptal edilmesinden doğan zararın TMK m.1007 uyarınca tazmini istemine ilişkin olup kısmi dava olarak şimdilik […] TL üzerinden açılmıştır. İptal kararı [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.

2. [tarih] tarihli rapora itirazlarımız üzerine alınan ek raporda değer, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.11.2025 tarihli, E.2024/270, K.2025/681 sayılı kararına uygun olarak iptal kararının kesinleştiği [tarih] tarihi itibarıyla ve o yıla ait resmî veriler esas alınarak hesaplanmıştır. Kurul, 2942 sayılı Kanun m.15’e uygun olarak oluşturulmuş; taşınmazın niteliği [arazi/arsa] olarak gerekçesiyle belirlenmiştir.

3. Ek rapor uyarınca taşınmazın iptal edilen […] m²’lik bölümünün değeri […] TL, üzerindeki [yapı/ağaç/tesis] değeri […] TL olmak üzere toplam zarar […] TL olarak hesaplanmıştır. Rapordaki bu tespitlere karşı ayrıca bir itirazımız yoktur.

4. HMK m.109/4 uyarınca, alacağın yalnız bir kısmı dava edilmiş olduğundan talebimizi bir defaya mahsus olmak üzere ve tahkikat sona ermeden artırıyoruz. Aynı hüküm gereğince zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

5. Değer iptal kararının kesinleştiği tarihe göre belirlendiğinden, yasal faizin de bu tarihten itibaren işletilmesi gerekir. Aksi hâlde müvekkil, değerin sabitlendiği tarih ile dava tarihi arasındaki dönemin karşılığından yoksun kalır.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, talebimizin […] TL artırılarak toplam […] TL’ye yükseltildiğinin kabulüne, bu tutarın iptal kararının kesinleştiği [tarih] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]

Davacı Vekili
Av. […]

Adım Adım Yol Haritası

  1. Tapu iptali kararının kesinleşme şerhli örneğini alın; on yıllık sürenin son gününü yazılı olarak hesaplayın.
  2. Taşınmazın niteliğini kesinleşme tarihine göre belgeleyin: imar durumu, belediye hizmetleri, sulama, yol, çevredeki yapılaşma ve emsal satışlar.
  3. Yapılar, tesisler, ağaçlar ve taşıma giderleri gibi kalemleri ayrı ayrı listeleyin.
  4. Davayı Hazineye karşı kısmi dava olarak açın; faizi kesinleşme tarihinden isteyin, fazlaya ilişkin hakları saklı tutun.
  5. Bilirkişi kurulunun yapısını, değerleme tarihini, verileri ve kapsamı denetleyin; tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edin.
  6. Rapor kesinleştikten sonra talebi bir kez artırın; harcı artırılan tutar üzerinden yatırın.

Sık Yapılan Hatalar

  • Süreyi karar ya da tebliğ tarihinden saymak; süre kesinleşme tarihinde başlar.
  • Bir yıllık ya da iki yıllık sürelerin uygulanacağını düşünerek davadan vazgeçmek; süre on yıldır.
  • Değeri dava ya da keşif tarihine göre hesaplayan rapora itiraz etmemek ya da bu rapora göre talebi artırmak.
  • Tek bilirkişiden alınan rapora razı olmak; en az üç kişilik kurul gerekir.
  • Yalnızca toprağın değerini istemek; yapı, tesis ve ağaç kalemleri ayrıca istenmelidir.
  • Faizi yalnızca dava tarihinden istemek ya da faiz türünü yazmamak.
  • Bilirkişi raporuna iki haftalık süre içinde itiraz etmemek.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

İptal kararını ve kesinleşme şerhini inceleyerek sürenin son gününü saptıyor, taşınmazın niteliğini kesinleşme tarihine göre belgeliyoruz. Dava dilekçesini yapılar, tesisler ve diğer kalemlerle birlikte kuruyor, faizi değerleme tarihiyle uyumlu olarak istiyoruz. Keşif ve bilirkişi aşamasında kurulun yapısını, değerleme tarihini, münavebe verilerini, kapitalizasyon oranını ve emsalleri denetliyor, süresinde itiraz ediyor ve talep artırımını yalnızca kesinleşmiş rapor üzerinden yapıyoruz.

Dosyanız için tapu iptali kararını, kesinleşme şerhini ve varsa bilirkişi raporunu 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

TMK 1007 tazminat davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?

On yılda. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, TMK m.1007’deki sorumluluğun haksız fiil sorumluluğu olmadığını ve on yıllık genel zamanaşımının uygulanacağını kabul etmiştir (13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189; TBK m.146).

On yıllık süre hangi tarihten başlar?

Mülkiyeti kaybettiren kararın kesinleştiği tarihten. Mahkeme kararıyla mülkiyet tescilden önce geçtiğinden (TMK m.705/2), zarar tapu iptali kararının kesinleştiği gün doğar. Karar ya da tebliğ tarihi esas alınmaz.

İptal kararı kesinleşmeden tazminat davası açabilir miyim?

Açılmış bir örnek vardır: Kütahya dosyasında dava kesinleşmeden önce açılmış, karar yargılama sırasında kesinleşmiş ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi davayı süresinde açılmış saymıştır. İptal davası lehe sonuçlanabilecekse mahkemeden o davanın sonucunun beklenmesi istenebilir.

Tazminat bugünkü değere göre mi hesaplanır?

Kural olarak hayır; iptal kararının kesinleştiği tarihteki değere göre hesaplanır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Zararın doğduğu yıl dava da açılmışsa Yargıtay 5. Hukuk Dairesi dava tarihinin esas alınmasını da isabetli bulmuştur.

Tarlamın değeri nasıl hesaplanır?

Net gelir yöntemiyle. Yöredeki münavebe ürünleri İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden sorulur, değerlendirme yılına ait verim, fiyat ve maliyet verileriyle net gelir bulunur, bu gelir kapitalizasyon oranıyla değere dönüştürülür ve varsa objektif değer artışı eklenir.

Arsamın değeri nasıl hesaplanır?

Emsal karşılaştırmasıyla: değerlendirme gününden önceki, özel amacı olmayan emsal satışlar esas alınır ve dava konusu taşınmazla aradaki farklar oranlarla gösterilir (2942 sayılı Kanun m.11/1-g).

Üzerindeki bina ve tesisler için de tazminat alınır mı?

Evet. Yapılarda resmî birim fiyatlar, yapı maliyet hesapları ve yıpranma payı esas alınır. Bir fabrika dosyasında idari bina, tadilat, tesisat ve tesisatın taşınması için ayrı ayrı tazminata hükmedilmiş; toprağın değeri toplamın yüzde birinden az kalmıştır.

Bilirkişi raporuna ne kadar sürede itiraz etmeliyim?

Raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde. Teknik bir çalışma gerekiyorsa süre içinde başvurularak bir defaya mahsus en fazla iki haftalık ek süre istenebilir (HMK m.281/1).

Talebimi artırırsam aleyhime vekâlet ücreti çıkar mı?

Değer sonradan düşerse reddedilen kısım için Hazine lehine vekâlet ücretine hükmedilebilir. Anayasa Mahkemesi, tazminatın yüzde 29,55’ine varan vekâlet ücretini mülkiyet hakkının ihlali saymıştır (Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126). Artırım, itirazları sonuçlanmış ve doğru tarihe göre hazırlanmış rapor üzerinden yapılmalıdır.

Faiz hangi tarihten ve hangi oranda istenir?

Yasal faiz istenir; ticari temerrüt faizi uygulanmamıştır. Başlangıç, değerleme tarihiyle uyumlu olmalıdır: değer kesinleşme tarihine göre hesaplanıyorsa faiz de bu tarihten istenir.

Kaynakça

  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.2, 705, 1007, 1020.
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146, 149, 154, 161.
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.26, 107 (7589 sayılı Kanun m.19 ile mülga), 109 (dördüncü fıkra 7589 sayılı Kanun m.20 ile ek), 165, 281.
  • 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11, 12, 15.
  • 6831 sayılı Orman Kanunu Ek m.22.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 07.10.2021, E.2017/2384, K.2021/1172.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2025, E.2023/5-16, K.2025/36.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2026, E.2026/200, K.2026/424.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2026, E.2026/324, K.2026/425.
  • Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 27.02.2018, E.2017/5797, K.2018/1484 (Hukuk Genel Kurulu kararında aktarıldığı şekliyle).
  • Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, E.2018/3613, K.2018/6730.
  • Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 05.03.2024, E.2023/9158, K.2024/2679.
  • Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 07.10.2025, E.2024/11352, K.2025/12477.
  • Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 26.02.2026, E.2025/9970, K.2026/3378.
  • Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2021/2160, K.2021/6509.
  • Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126, 23.01.2025.
  • Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye, başvuru no: 8052/21, 21.10.2025.

Süreleri kaçırmayın

Tazminat davası için iptal kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl; bilirkişi raporuna itiraz için tebliğden itibaren 2 hafta. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk