Kıyı Kenar Çizgisi Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat 2026: Tapum Kıyıda Kaldı, Hazine’den Ne İsteyebilirim? — TMK 1007 Davası, 10 Yıllık Süre, Tapu İptal Edilmediyse İzlenecek Yol ve Dava Dilekçesi Örneği
18 Kasım 2026

Kıyı Kenar Çizgisi Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat 2026: Tapum Kıyıda Kaldı, Hazine’den Ne İsteyebilirim? — TMK 1007 Davası, 10 Yıllık Süre, Tapu İptal Edilmediyse İzlenecek Yol ve Dava Dilekçesi Örneği

Tapunuz kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı için mahkeme kararıyla iptal edildiyse, taşınmazın değerini Hazineden tazminat olarak isteyebilirsiniz. Kıyılar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve özel mülkiyete konu olamaz (Anayasa m.43; 3621 sayılı Kıyı Kanunu m.5); buna rağmen kişi adına oluşturulmuş tapu kaydının iptalinden doğan zarardan Devlet kusursuz sorumludur (TMK m.1007). Dava Hazineye karşı, tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır. Süre on yıldır ve iptal kararının kesinleştiği gün başlar (TBK m.146; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189). Tapunuz henüz iptal edilmemiş, ancak taşınmaz yıllardır kıyı kenar çizgisi içinde olduğu için kullanılamıyorsa, tapudaki kayıt tazminat istemenize engel değildir (Anayasa Mahkemesi, Abdullah Tantaş ve diğerleri, B. No: 2018/2739, 15.12.2021).

Bu rehber; deniz, göl ya da akarsu kıyısındaki taşınmazı kıyı kenar çizgisi içinde kalan arsa, yazlık, otel ve tesis sahipleri ile mirasçıları için yazıldı. Kıyı kenar çizgisinin ne olduğu, Hazinenin açtığı tapu iptali davası, iptalden sonra açılacak tazminat davasının süresi ve hesabı, tapusu iptal edilmeden yıllarca bekleyen maliklerin yolu ve bir dava dilekçesi örneği aynı sayfadadır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 2709 sayılı Anayasa m.35 ve m.43; 3621 sayılı Kıyı Kanunu m.4, 5 ve 9; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.715, 999, 1007, 1020 ve 1023; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146 ve 161; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2 ve m.109; 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11; 6831 sayılı Orman Kanunu Ek m.22.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.06.2018 tarihli (E.2017/2025, K.2018/1189) ve 05.11.2025 tarihli (E.2024/270, K.2025/681) kararları; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun Abdullah Tantaş ve diğerleri (B. No: 2018/2739, 15.12.2021) ve Hasan Durmuş (B. No: 2019/19126, 23.01.2025) kararları; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye kararı (8052/21, 21.10.2025) ilgili başlıklarda aktarılmıştır. Metin 18 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Kıyıdaki taşınmazların önemli bir bölümü, kıyı kenar çizgisi belirlenmeden çok önce tapuya bağlanmıştır. Çizgi sonradan tespit edildiğinde tapulu parselin bir kısmı ya da tamamı çizginin su tarafında, yani kıyıda kalabilir. Bu durumda iki ayrı tablo ortaya çıkar: Hazine dava açıp tapuyu iptal ettirmişse yol bellidir; açmamışsa malik yıllarca ne kullanabildiği ne de bedelini alabildiği bir taşınmazla kalır. Bu rehber iki durumu da ele alır. Orman, sahte belge ve mükerrer tapu gibi diğer iptal sebepleri için Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.

Kıyı ve Kıyı Kenar Çizgisi Nedir?

Kıyı Kanunu üç kavramı ayırır (m.4). Kıyı çizgisi, deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda taşkın durumları dışında suyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan çizgidir. Kıyı kenar çizgisi, kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde su hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, kayalık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların doğal sınırıdır. Kıyı ise bu iki çizgi arasında kalan alandır.

Sahil şeridi farklı bir kavramdır: kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en az yüz metre genişliğindeki alanı ifade eder. Tapu iptali, kıyı kenar çizgisinin su tarafında kalan bölüm, yani kıyı için gündeme gelir. Çizginin kara tarafındaki sahil şeridinde kalan taşınmazlar yapılaşma kurallarına tabidir; ancak bu rehberin konusu olan iptal sebebi onlar için söz konusu değildir.

Kıyı Kanunu’ndaki kavramlar

KavramTanımTapu bakımından sonucu
Kıyı çizgisiSuyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan çizgiKıyının su tarafındaki sınırı
Kıyı kenar çizgisiSu hareketlerinin oluşturduğu kumluk, çakıllık, kayalık, sazlık, bataklık gibi alanların kara yönündeki doğal sınırıKıyının kara tarafındaki sınırı; iptal davasının ölçüsü
KıyıKıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alanDevletin hüküm ve tasarrufu altındadır; özel mülkiyete konu olmaz
Sahil şeridiKıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde en az 100 metre genişliğindeki alanÖzel mülkiyet sürer; yapılaşma kurallara bağlıdır

Kıyıdaki Tapu Neden İptal Edilir?

Anayasa m.43’e göre kıyılar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyı Kanunu m.5 aynı kuralı yineler ve kıyıların herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açık olduğunu ekler. Türk Medeni Kanunu da yararı kamuya ait malları Devletin hüküm ve tasarrufuna bırakır (m.715); özel mülkiyete tabi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar kural olarak tapu kütüğüne kaydedilmez, tapuya kayıtlı bir taşınmaz kayda tabi olmayan bir taşınmaza dönüşürse sicilden çıkarılır (m.999).

Bu hükümler birlikte okunduğunda sonuç şudur: kıyıda kalan bir yer için kişi adına tapu kaydı bulunsa da bu kayıt mülkiyet hakkını ayakta tutmaz. Hazine, taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek tapu iptali davası açar; mahkeme keşif ve bilirkişi incelemesiyle çizginin konumunu saptar ve kıyıda kalan bölüm yönünden kaydı iptal eder. Bu davada malike bedel ödenmesine karar verilmez.

Kıyı Kenar Çizgisi Nasıl Tespit Edilir?

Çizgiyi valiliklerce kamu görevlilerinden oluşturulan en az beş kişilik komisyon tespit eder. Komisyonda jeoloji mühendisi, jeolog veya jeomorfolog, harita ve kadastro mühendisi, ziraat mühendisi, mimar ve şehir plancısı ile inşaat mühendisi bulunur. Komisyonun tespiti valiliğin uygun görüşüyle Bakanlığa gönderilir ve Bakanlık onayıyla yürürlüğe girer (3621 sayılı Kanun m.9). Kıyıda ve sahil şeridinde planlama ve uygulama yapılabilmesi için çizginin tespiti zorunludur; tespit edilmemiş bölgelerde talep hâlinde üç ay içinde tespit yapılır (m.5).

Tespit bir idari işlemdir ve yargı denetimine tabidir. Çizginin yanlış yerden geçirildiğini düşünen malik, onaylanan tespite karşı idari yargıda iptal davası açabilir; bu yolun süresi ve dilekçesi için kıyı kenar çizgisine itiraz ve iptal dava dilekçesi rehberimize bakabilirsiniz. Çizgi kesinleştikten sonra tartışma, tapunun akıbetine ve tazminata kayar.

Hazinenin Açtığı Tapu İptali Davası

Davayı Hazine açar; davalı kayıt malikidir. Malikin en sık başvurduğu savunma, kadastro tespitinin üzerinden on yıl geçtiğidir. Kadastro Kanunu m.12/3, tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamayacağını düzenler. Bu fıkraya 2009’da eklenen cümle Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmiştir (12.05.2011, E.2009/31, K.2011/77). Süre savunmasının kıyı gibi kamu malları bakımından nasıl değerlendirildiği ve diğer savunmalar için Hazine tapu iptali davası açtı: nasıl savunulur rehberimize bakabilirsiniz.

İptal davasında dikkat edilecek üç nokta vardır. Çizginin dava konusu parseldeki konumu bilirkişi raporu ve krokiyle saptanmalı, parselin yalnızca bir bölümü kıyıda kalıyorsa iptal o bölümle sınırlı tutulmalıdır. Karar kesinleştiğinde kesinleşme şerhi alınmalıdır; tazminat davasının süresi ve değerleme tarihi bu güne bağlıdır. Davanın kaybedilmesi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; tersine, tazminat talebinin koşulu budur.

Tapu İptal Edildiyse: Hazineye Karşı Tazminat Davası

TMK m.1007/1’e göre tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Kıyı niteliğindeki bir yerin kişi adına tapuya yazılması ve bu kaydın yıllarca sicilde kalması, sicilin tutulmasına ilişkin hukuka aykırı bir işlemdir. Sorumluluk kusursuzdur; Hukuk Genel Kurulu’nun ifadesiyle sicillerin doğru tutulmasını üstlenen Devlet, gerçeğe aykırı ve dayanaksız kayıtlardan doğan zararları ödemekle yükümlüdür (05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681).

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de bu yolu açıkça tanır. Mahkeme, kamuya ait kıyı şeridinde veya ormanlık alanlarda bulunan arazilerin tapularının tazminatsız olarak iptal edilmesine ilişkin davalarda TMK m.1007’ye dayanan tazminat yolunun kullanılabilir ve kullanılması gereken bir iç hukuk yolu olduğunu kabul ettiğini hatırlatmıştır (Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye, § 21). Tazminat davası açılmadan yapılan uluslararası başvuru, iç hukuk yolları tüketilmediği için sonuç vermez.

Kıyı dosyasında usulün özeti

KonuKuralDayanak
DavalıHazineTMK m.1007/1
MahkemeTapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesiTMK m.1007/3; HMK m.2
Süreİptal kararının kesinleşmesinden itibaren on yılTBK m.146; Hukuk Genel Kurulu, E.2017/2025, K.2018/1189
Değerleme tarihiİptal kararının kesinleştiği tarihHukuk Genel Kurulu, E.2024/270, K.2025/681
YöntemArsada emsal karşılaştırması, arazide net gelir2942 sayılı Kanun m.11
TalepKısmi dava; talep bir defaya mahsus artırılabilirHMK m.109/1 ve 109/4
İade yoluYok; Orman Kanunu Ek m.22 kıyı dosyalarına uygulanmaz6831 sayılı Kanun Ek m.22/1

On Yıllık Süre Bir Kıyı Dosyasında Belirlendi

TMK m.1007’de süre yazılı değildir; uygulanacak süreyi Yargıtay belirlemiştir ve bu konudaki temel karar bir kıyı dosyasında verilmiştir. Dosyada taşınmazın tapu kaydı, kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle 16.02.2006 tarihli kararla iptal edilmiş, karar temyiz edilmeksizin 16.01.2007’de kesinleşmişti. Yerel mahkeme, haksız fiillere ilişkin bir yıllık kısa süreyi uygulayarak tazminat davasını zamanaşımından reddetti.

Hukuk Genel Kurulu bu yaklaşımı kabul etmedi. Kurul’a göre TMK m.1007’deki sorumluluk haksız fiil sorumluluğu değildir; bu nedenle haksız fiil zamanaşımı uygulanamaz, on yıllık genel zamanaşımı esas alınır ve süre iptal kararının kesinleştiği tarihten işler. Dosyada iptal kararının kesinleştiği tarihten itibaren on yıl dolmadığı için işin esasına girilmesi gerektiği sonucuna varıldı (13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189).

Aynı dosya bir uyarı da içerir: bozma kararında kesinleşme tarihi 31.01.2008 olarak yazılmış, dosyadan gerçek tarihin 16.01.2007 olduğu anlaşılmıştı. Süre hesabı karar ya da tebliğ tarihinden değil, kesinleşme şerhindeki tarihten yapılır. Zamanaşımını Hazine ileri sürmedikçe hâkim kendiliğinden gözetemez (TBK m.161); Hazine vekilleri bu savunmayı düzenli olarak ileri sürer.

Tapu Henüz İptal Edilmediyse: Abdullah Tantaş Kararı

Kıyı dosyalarının en zor hâli, Hazinenin dava açmadığı durumdur. Çizgi kesinleşmiştir; taşınmazda yapı yapılamaz, taşınmaz satılamaz ya da değerinde alıcı bulmaz. Tapu ise hâlâ malikin adınadır ve tapu iptal edilmediği için TMK m.1007 davasının koşulu oluşmaz.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu bu durumu 15.12.2021 tarihli Abdullah Tantaş ve diğerleri kararında inceledi. Başvurucuların tapulu taşınmazları, 1977’de onaylanan ve 1983’te kesinleşen kıyı kenar çizgisi içinde kalmıştı. İdare tapuların iptali için dava açmamış, başvurucuların kamulaştırma talebini de reddetmişti. Başvurucular idare aleyhine tam yargı davası açtı; ilk derece mahkemesi davaları kabul etti, ancak kararlar üst derecede, tapu kayıtlarının iptal edilmediği, kısıtlılığın Anayasa’dan ve Kıyı Kanunu’ndan kaynaklandığı ve hukuki el atma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle reddedildi.

Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme’ye göre kıyı kenar çizgisi tespitinin kesinleşmesiyle başvurucuların taşınmazı kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkileri sınırlanmıştır; tapu iptal edilseydi başvurucular TMK m.1007’ye dayanarak tazminat isteyebilecekti. İdarenin pasif kalması yüzünden tazminat hakkının idarenin iradesine bırakılması kabul edilemez. Tapu iptal edilmese dahi tapudaki şeklî kayıt tazminat istemine engel olmamalıdır; tazminat davasının tapunun iptali şartına bağlanması başvuruculara aşırı bir külfet yüklemiştir (B. No: 2018/2739).

Karar, tapusu iptal edilmeden bekleyen malikler için yol gösterir. Önce idareye yazılı başvuruyla taşınmazın bedelinin ödenmesi ya da kamulaştırılması istenir. Talep reddedilirse veya cevapsız kalırsa idari yargıda tam yargı davası açılır ve Abdullah Tantaş kararına dayanılır. Bu yolun hangi idareye karşı ve hangi sürede izleneceği somut dosyaya göre belirlenmelidir; dava açılmadan önce çizginin onay ve kesinleşme tarihleri ile tapu kaydındaki belirtmeler incelenmelidir.

İki ayrı yol. Tapu mahkeme kararıyla iptal edilmişse dava adli yargıda, Hazineye karşı ve TMK m.1007’ye dayanılarak açılır. Tapu iptal edilmemişse yol idareye başvuru ve idari yargıda tam yargı davasıdır. İki yolun mahkemesi, süresi ve dayanağı farklıdır.

Kıyıdaki taşınmazınız için hangi yol açık?

Tapu kaydınızı, varsa iptal kararını ve kıyı kenar çizgisi paftasını gönderin. Tapunun iptal edilip edilmediğine göre açılacak davayı, süreyi ve istenebilecek bedeli birlikte değerlendirelim.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Tapunun durumuna göre iki yol

ÖlçütTapu mahkeme kararıyla iptal edildiTapu hâlâ malikin adına
DayanakTMK m.1007Anayasa m.35; Anayasa Mahkemesi, Abdullah Tantaş ve diğerleri kararı
İlk adımKesinleşme şerhli iptal kararının alınmasıİdareye yazılı bedel veya kamulaştırma başvurusu
DavaHazineye karşı tazminat davasıİdare aleyhine tam yargı davası
Yargı yoluAdli yargı; asliye hukuk mahkemesiİdari yargı; idare mahkemesi
Süreİptal kararının kesinleşmesinden itibaren on yılBaşvurunun reddine ve dosyanın özelliğine göre hesaplanır
İstenenTaşınmazın kesinleşme tarihindeki değeri ve faizTaşınmazın bedeli

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Hukuk Genel Kurulu’na göre TMK m.1007 zararın hesap yöntemini göstermediğinden değer, Kamulaştırma Kanunu m.11’deki ölçülere göre belirlenir; arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal karşılaştırması, arazi niteliğindeki taşınmazlarda net gelir yöntemi uygulanır. Değerleme tarihi, tapu iptali kararının kesinleştiği tarihtir (05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Kamulaştırma Kanunu m.11 arsalarda özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerini, arazilerde taşınmazın olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net geliri, yapılarda resmî birim fiyatları, yapı maliyet hesaplarını ve yıpranma payını ölçü alır.

Kıyı dosyalarında değer çoğu zaman arsa niteliği üzerinden tartışılır; deniz kıyısındaki bir parselin arsa mı arazi mi sayılacağı tazminatı doğrudan belirler. Taşınmazın imar durumu, yararlandığı belediye hizmetleri ve çevresindeki yapılaşma dosyaya belgeleriyle sunulmalı; bilirkişinin seçtiği emsallerin gerçekten benzer nitelikte ve kesinleşme tarihine yakın satışlar olup olmadığı denetlenmelidir. Taşınmaz üzerinde yapı varsa yapının değeri de talep edilmeli; yapının ruhsat ve kullanma izni belgeleri dosyaya eklenmelidir.

Parselin yalnızca bir bölümü kıyıda kalmışsa tazminat iptal edilen bölümün değeri üzerinden istenir. İptal edilen bölümün yüzölçümü, iptal kararının hüküm fıkrasından ve dayandığı krokiden alınır.

Faiz, Talep Artırımı ve Vekâlet Ücreti Riski

Tazminata yasal faiz yürütülür ve başlangıcı dilekçede istenmelidir. Değer kesinleşme tarihine göre hesaplandığından faizin de bu tarihten istenmesi malikin kaybını azaltır; yalnızca dava tarihinden faiz isteyen davacı aradaki yılların faizini alamaz.

Dava açılırken değer bilinmediği için kısmi dava açılır ve talep bilirkişi raporundan sonra bir defaya mahsus artırılır (HMK m.109/1 ve 109/4). Artırım, kesinleşme tarihine göre hazırlanmış ve itirazları sonuçlanmış rapor üzerinden yapılmalıdır. Anayasa Mahkemesi’nin Hasan Durmuş kararına konu dosyada davacı talebini ilk rapora göre artırmış, değer sonradan düşünce reddedilen kısım için aleyhine tazminatın yüzde 29,55’i tutarında vekâlet ücretine hükmedilmiş; Mahkeme bunu mülkiyet hakkının ihlali saymıştır (B. No: 2019/19126, 23.01.2025). Karar bir orman dosyasında verilmiştir, ancak aynı risk kıyı dosyaları için de geçerlidir. Ayrıntısı orman vasfı nedeniyle tapu iptali ve tazminat rehberimizdedir.

Hazine Hangi Savunmaları Yapar?

Kıyı dosyasında sık görülen savunmalar

SavunmaDeğerlendirmeDayanak
Zamanaşımı dolduSüre bir yıl değil on yıldır ve iptal kararının kesinleşmesinden işlerTBK m.146; Hukuk Genel Kurulu, E.2017/2025, K.2018/1189
Kıyı özel mülkiyete konu olamaz, tapu baştan beri geçersizdiTazminatın sebebi tam da bu kaydın sicilde oluşturulmuş ve tutulmuş olmasıdırTMK m.1007/1
Davacı kıyıda olduğunu biliyorduEdinme tarihindeki tapu kaydı ve belirtmeler incelenir; zarar görenin payı varsa indirim yapılırTMK m.1020/3; TBK m.52
Görevli yargı yolu idari yargıdırTapu iptal edilmişse Devletin sorumluluğuna ilişkin dava adli yargıda görülürTMK m.1007/3; HMK m.2
İstenen tutar yüksekDeğer, kesinleşme tarihine göre ve bilirkişi kuruluyla belirlenir2942 sayılı Kanun m.11

Edinme tarihindeki tapu kaydı bu savunmaların çoğuna cevap verir. Kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez (TMK m.1020/3); buna karşılık kayıtta kıyıya ilişkin bir belirtme yokken taşınmazı bedelini ödeyerek edinen malik, sicile güvenmiştir.

Orman Kanunu Ek m.22 Kıyı Dosyalarına Uygulanmaz

20.06.2026’da yürürlüğe giren Orman Kanunu Ek m.22, tapusu iptal edilen bazı taşınmazların iadesine imkân tanır. Madde yalnızca kesinleşmiş orman kadastrosuna göre Devlet ormanı olarak sınırlandırılan taşınmazları kapsar; kıyı kenar çizgisi nedeniyle iptal edilen tapular için benzer bir iade düzenlemesi yoktur. Kıyı dosyasında malikin yolu tazminattır. Taşınmazın bir bölümü kıyı, bir bölümü orman nedeniyle iptal edilmişse her bölüm kendi kuralına göre değerlendirilir.

Dava Dilekçesi Örneği: Kıyı Kenar Çizgisi Nedeniyle Tapu İptalinde Tazminat

Aşağıdaki örnek, tapusu Hazinenin açtığı dava sonunda iptal edilmiş ve kararı kesinleşmiş malik için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur.

[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [adres]

VEKİLİ: Av. […], [adres]

DAVALI: Hazine

KONU: Tapu kaydının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle iptal edilmesinden doğan zararın, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik […] TL’sinin, iptal kararının kesinleştiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte TMK m.1007 uyarınca tazmini istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil, [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [ada] ada, [parsel] parsel sayılı taşınmazı [tarih] tarihinde tapuda yapılan satışla ve bedelini ödeyerek edinmiştir. Edinme tarihinde tapu kaydında taşınmazın kıyıda kaldığına ilişkin bir şerh ya da belirtme bulunmamaktadır.

2. Hazinenin açtığı davada [Mahkeme]’nin [tarih] tarihli, E.[…], K.[…] sayılı kararıyla taşınmazın [tamamının / […] m²’lik bölümünün] kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı gerekçesiyle müvekkilin tapu kaydı iptal edilmiştir. Karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.

3. TMK m.1007/1 uyarınca tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Kıyılar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır (Anayasa m.43; 3621 sayılı Kanun m.5). Özel mülkiyete konu olamayacak bir yerin kişi adına tapuya kaydedilmesi ve bu kaydın yıllarca sicilde tutulması, sicilin tutulmasına ilişkin hukuka aykırı bir işlemdir. Kaydın baştan beri yolsuz olması tazminat istemine engel değildir; müvekkilin zararı tam da bu kaydın oluşturulmasından doğmuştur. Sorumluluk kusursuz olduğundan görevlinin kusurunun ayrıca gösterilmesi gerekmez.

4. TMK m.1020 ve m.1023 uyarınca tapu sicili herkese açıktır ve sicile iyiniyetle dayanan kişinin kazanımı korunur. Müvekkil, sicildeki kayda güvenerek ve bedelini ödeyerek malik olmuştur; edinme tarihinde kayıtta hiçbir kısıtlama yoktur. Zararın doğmasında müvekkilin TBK m.52 anlamında bir payı bulunmamaktadır.

5. TBK m.146 uyarınca dava on yıllık zamanaşımına tabidir ve süre tapu iptali kararının kesinleştiği tarihte başlar (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189). İptal kararı [tarih] tarihinde kesinleştiğinden dava süresindedir.

6. Zararın kapsamı, taşınmazın iptal kararının kesinleştiği tarihteki değeridir. Değer, 2942 sayılı Kanun m.11’deki ölçülere göre belirlenir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Taşınmaz [imar planı içinde / belediye hizmetlerinden yararlanan] bir yerde bulunduğundan arsa niteliğindedir; değerinin aynı Kanun’un m.11/1-g hükmü uyarınca emsal satışlara göre saptanmasını isteriz. [Yapı varsa: Taşınmaz üzerindeki [yapı]nın değerinin m.11/1-h uyarınca ayrıca hesaplanmasını isteriz.]

7. Taşınmazın değeri keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirleneceğinden dava HMK m.109 uyarınca kısmi dava olarak açılmıştır. Talep artırım hakkımızı saklı tutuyoruz.

HUKUKİ SEBEPLER: 4721 sayılı Kanun m.1007, 1020, 1023; 6098 sayılı Kanun m.146; 6100 sayılı Kanun m.109; 3621 sayılı Kanun m.4, 5; 2942 sayılı Kanun m.11 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Tapu kayıtları ve tarihçesi; [Mahkeme]’nin E.[…] sayılı dosyası ve kesinleşme şerhi; resmî senet ve ödeme belgeleri; kıyı kenar çizgisi paftası; imar durumu yazısı; emsal satışlar; keşif ve bilirkişi incelemesi; her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik […] TL tazminatın, tapu iptali kararının kesinleştiği [tarih] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]

Davacı Vekili
Av. […]

Dava Öncesi Toplanacak Belgeler

  • Tapu iptali kararı ve kesinleşme şerhi: sürenin ve değerleme tarihinin başladığı günü gösterir.
  • Edinme tarihindeki tapu kaydı örneği ve kaydın tarihçesi: kayıtta kıyıya ilişkin belirtme bulunmadığını ortaya koyar.
  • Resmî senet ve ödeme belgeleri: taşınmazın sicile güvenilerek ve bedeli ödenerek edinildiğini gösterir.
  • Onaylı kıyı kenar çizgisi paftası ve onay tarihi: iptalin dayanağını ve kıyıda kalan bölümü belirler.
  • İmar durumu, belediye hizmetleri ve yapı ruhsatı belgeleri: arsa niteliğini ve yapı değerini etkiler.
  • Kesinleşme tarihine yakın emsal satışlar: değer hesabının dayanağıdır.
  • Tapu iptal edilmemişse: idareye yapılan bedel veya kamulaştırma başvurusu ile cevabı.

Adım Adım Yol Haritası

  1. Güncel tapu kaydını alın; tapunun iptal edilip edilmediğini ve kayıttaki belirtmeleri saptayın.
  2. Onaylı kıyı kenar çizgisi paftasını ve onay tarihini temin edin; parselin hangi bölümünün kıyıda kaldığını krokiyle belirleyin.
  3. Tapu iptal edilmişse kesinleşme şerhli kararı alın ve on yıllık sürenin son gününü yazın.
  4. Tapu iptal edilmişse Hazineye karşı, tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açın; faizi kesinleşme tarihinden isteyin.
  5. Tapu iptal edilmemişse idareye yazılı başvuruyla bedelin ödenmesini ya da kamulaştırmayı isteyin; ret ya da cevapsızlık hâlinde tam yargı davasını değerlendirin.
  6. Keşif ve bilirkişi aşamasında arsa niteliğini, emsalleri ve değerleme tarihini izleyin; talebi itirazları sonuçlanmış rapor üzerinden bir kez artırın.

Sık Yapılan Hatalar

  • Sürenin bir yıl olduğunu sanarak davadan vazgeçmek ya da on yılı karar tarihinden saymak. Süre on yıldır ve kesinleşme tarihinde başlar.
  • Tapu iptal edilmeden adli yargıda TMK m.1007 davası açmak. İptal yoksa yol idareye başvuru ve tam yargı davasıdır.
  • Tapu iptal edildikten sonra idare mahkemesine gitmek. İptalden sonra dava asliye hukuk mahkemesinde açılır.
  • Orman Kanunu Ek m.22 kapsamında iade beklemek. Madde kıyı dosyalarına uygulanmaz.
  • Arsa niteliğindeki taşınmazın net gelir yöntemiyle değerlendirilmesine itiraz etmemek.
  • Talebi, değeri yanlış tarihe göre hesaplayan rapora dayanarak artırmak.

Hukukçular Evi Kıyı Dosyalarında Ne Yapar?

Tapu kaydını, kıyı kenar çizgisi paftasını ve varsa iptal kararını inceleyerek hangi yolun açık olduğunu saptıyoruz. Tapu iptal edilmişse sürenin son gününü hesaplıyor, Hazineye karşı tazminat davasını açıyor, keşif ve bilirkişi aşamasında taşınmazın niteliğini, emsalleri ve değerleme tarihini takip ediyoruz. Tapu iptal edilmemişse idareye başvuruyu hazırlıyor ve tam yargı davasını Anayasa Mahkemesi içtihadına dayanarak yürütüyoruz. Hazinenin açtığı iptal davası sürüyorsa savunmayı ve sonrasındaki tazminat talebini birlikte planlıyoruz.

Dosyanız için tapu kaydını ve varsa iptal kararını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Tapum kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı için iptal edildi, tazminat alabilir miyim?

Evet. Tapu kaydı kıyı kenar çizgisi nedeniyle mahkeme kararıyla iptal edilen malik, TMK m.1007 uyarınca taşınmazın değerini Hazineden isteyebilir. Devletin sorumluluğu kusursuzdur.

Dava açma süresi ne kadar?

On yıl. Süre iptal kararının kesinleştiği tarihte başlar. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bir kıyı dosyasında haksız fiile ilişkin bir yıllık sürenin değil on yıllık genel zamanaşımının uygulanacağına karar vermiştir (13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189).

Davayı kime ve hangi mahkemede açarım?

Hazineye karşı, tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde (TMK m.1007/3; HMK m.2).

Tapum iptal edilmedi ama taşınmazı kullanamıyorum, ne yapabilirim?

Tapudaki kayıt tazminat istemenize engel değildir. Anayasa Mahkemesi, tapusu iptal edilmeyen ancak kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı için yıllarca kullanılamayan taşınmazlarda tazminat davasının tapunun iptali şartına bağlanmasını mülkiyet hakkının ihlali saymıştır (Abdullah Tantaş ve diğerleri, B. No: 2018/2739, 15.12.2021). İzlenecek yol idareye başvuru ve idari yargıda tam yargı davasıdır.

Sahil şeridindeki taşınmazın tapusu da iptal edilir mi?

Bu rehberdeki iptal sebebi kıyı, yani kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alan içindir. Sahil şeridi kıyı kenar çizgisinin kara tarafında kalır ve yapılaşma kurallarına tabidir (3621 sayılı Kanun m.4 ve m.5).

Tazminat hangi tarihteki değere göre hesaplanır?

İptal kararının kesinleştiği tarihteki değere göre. Arsalarda emsal karşılaştırması, arazilerde net gelir yöntemi uygulanır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681; 2942 sayılı Kanun m.11).

Parselimin yalnızca bir kısmı kıyıda kaldı, ne isteyebilirim?

Tapu kaydı yalnızca kıyıda kalan bölüm yönünden iptal edilir; tazminat da bu bölümün değeri üzerinden istenir. Kalan bölüm adınıza kayıtlı kalır.

Kıyı nedeniyle iptal edilen taşınmaz Orman Kanunu Ek m.22 ile geri alınabilir mi?

Hayır. Ek m.22 yalnızca kesinleşmiş orman kadastrosuna göre Devlet ormanı olarak sınırlandırılan taşınmazları kapsar. Kıyı dosyasında yol tazminat davasıdır.

Hazine “kıyı zaten özel mülk olamaz” derse tazminat reddedilir mi?

Hayır. Tazminatın sebebi, özel mülkiyete konu olamayacak bir yerin kişi adına tapuya yazılmış ve sonradan bu kaydın iptal edilmiş olmasıdır. TMK m.1007 Devleti tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan sorumlu tutar.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne doğrudan başvurabilir miyim?

Önce iç hukuk yolu tüketilmelidir. Mahkeme, kıyı şeridinde veya ormanlık alanlarda bulunan arazilerin tapularının tazminatsız iptaline ilişkin başvurularda TMK m.1007 yolunun kullanılmasını arar (Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye, 8052/21, 21.10.2025).

Kaynakça

  • 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.35, 43.
  • 3621 sayılı Kıyı Kanunu m.4, 5, 9.
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.715, 999, 1007, 1020, 1023.
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146, 161.
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 109.
  • 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12.
  • 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11.
  • 6831 sayılı Orman Kanunu Ek m.22.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681.
  • Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Abdullah Tantaş ve diğerleri, B. No: 2018/2739, 15.12.2021.
  • Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126, 23.01.2025.
  • Anayasa Mahkemesi, 12.05.2011, E.2009/31, K.2011/77.
  • Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye, başvuru no: 8052/21, 21.10.2025.

Süreyi kaçırmayın

Tapu iptal edildiyse tazminat davası için süre, iptal kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk