Tapunuz orman sayıldığı için mahkeme kararıyla iptal edilip taşınmaz Hazine adına tescil edildiyse, taşınmazın değerini Hazineden tazminat olarak isteyebilirsiniz. Dayanak TMK m.1007’dir; Devletin sorumluluğu kusursuzdur. Dava orman idaresine değil Hazineye karşı, tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır. Süre on yıldır ve tapu iptali kararının kesinleştiği gün başlar (TBK m.146; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 07.10.2021, E.2017/2384, K.2021/1172). Tazminat, taşınmazın iptal kararının kesinleştiği tarihteki değeridir; tarım arazisinde net gelir, arsada emsal karşılaştırması yöntemiyle hesaplanır (Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Talep, bu tarihe göre hazırlanmış bilirkişi raporu görülmeden artırılmamalıdır; aksi hâlde reddedilen kısım için Hazine lehine vekâlet ücreti doğar (Anayasa Mahkemesi, Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126, 23.01.2025). 20.06.2026’dan beri ayrıca Orman Kanunu Ek m.22 uyarınca taşınmazın iadesi de istenebilir.
Bu rehber; tarlası, bağı, arsası ya da evi yıllar sonra orman sayılan ve tapusu iptal edilen malikler ile mirasçıları için yazıldı. Tapulu bir yerin neden orman sayıldığı, iptal davasında ne olduğu, tazminat davasının kime ve hangi sürede açılacağı, değerin hangi tarihe ve hangi yönteme göre hesaplandığı, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi dosyalarında görülen tutarlar ve talep artırımındaki risk, kanun maddeleri ve kararlarla ele alınır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 2709 sayılı Anayasa m.35 ve m.169; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1007 ve m.1020; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146 ve 161; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2 ve m.109; 6831 sayılı Orman Kanunu m.1, 7, 11 ve Ek m.22; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.10.2021 tarihli (E.2017/2384, K.2021/1172), 05.11.2025 tarihli (E.2024/270, K.2025/681), 01.07.2026 tarihli (E.2026/350, K.2026/423) ve E.2026/200, K.2026/424 sayılı kararları; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun Hasan Durmuş kararı (B. No: 2019/19126, 23.01.2025) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye kararı (8052/21, 21.10.2025) ilgili başlıklarda aktarılmıştır. Metin 18 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.
Orman dosyaları birbirine benzer biçimde başlar. Taşınmaz yıllarca tapuyla alınıp satılmış, üzerinde tarım yapılmış ya da ev kurulmuştur. Bir gün orman idaresinden dava dilekçesi gelir; dava kaybedilir, tapu iptal edilir ve taşınmaz orman vasfıyla Hazine adına yazılır. Malikin eline bu davadan bir bedel geçmez. Bu rehber o noktadan sonrasını anlatır. Konunun kıyı, sahte belge ve mükerrer tapu gibi diğer görünümleri için Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.
Tapulu Bir Yer Neden Orman Sayılır?
Anayasa m.169’a göre Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz; bu ormanlar zamanaşımıyla mülk edinilemez. Orman Kanunu m.1, tabii olarak yetişen veya emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık topluluklarını yerleriyle birlikte orman sayar. Bir yerin orman olup olmadığını tapu kaydı değil, yerin niteliği ve orman kadastrosu belirler.
Ormanların sınırlarını orman kadastro komisyonları saptar (m.7). Komisyon tutanakları ve haritaları otuz gün askıda ilan edilir; itirazı olanlar askı tarihinden itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemesinde dava açabilir, dava açılmayan tutanaklar kesinleşir. Tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamaz; ancak kanun bu kuralın dışında Hazineyi tutar (m.11/1). Kişiler bakımından on yıl sonra kapanan yol, Hazine bakımından açık kalır.
Aynı yer için bir yanda kesinleşmiş orman sınırı, öbür yanda kişi adına tapu kaydı bulunduğunda çatışma doğar. Tapu kaydı çoğu zaman arazi kadastrosuyla ya da daha eski bir tapu işlemiyle oluşmuştur; malik de taşınmazı tapuya güvenerek edinmiştir. Hata malikin değil, aynı yeri iki ayrı kayda bağlayan idarenindir.
Orman İdaresinin Açtığı Tapu İptali Davası
Orman Genel Müdürlüğü’nün açtığı davalarda hasım, hak sahibi gerçek ve tüzel kişilerdir (6831 sayılı Kanun m.11/3). İdare, taşınmazın kesinleşmiş orman sınırları içinde kaldığını ileri sürerek tapu kaydının iptalini ve yerin orman vasfıyla Hazine adına tescilini ister. Mahkeme yerin orman sayılan yerlerden olduğu sonucuna varırsa tapuyu iptal eder; taşınmazın tamamı ya da orman sayılan bölümü Hazine adına tescil edilir. Bu davada malike bedel ödenmesine karar verilmez.
Dava henüz sürüyorsa savunma olanakları için Hazine tapu iptali davası açtı: nasıl savunulur rehberimize bakabilirsiniz. 20.06.2026’dan sonra bu davalarda yeni bir olanak da var: taşınmaz Orman Kanunu Ek m.22 kapsamındaysa idareye yapılan başvuru, süren dava bakımından bekletici mesele sayılır (Ek m.22/5-a).
İptalden Sonra İki Yol: İade Başvurusu ve Tazminat Davası
Tapusu iptal edilen malikin önünde bugün iki yol bulunur. Birincisi, Ek m.22 uyarınca taşınmazın iadesini istemektir; kararı uygulanmış ve Hazine adına tescil edilmiş taşınmazlarda başvuru süresi 20.06.2028’de dolar. Koşullar, kapsam dışı yerler ve dilekçe örnekleri Orman Kanunu Ek Madde 22 Başvurusu rehberimizdedir. İkincisi, bu rehberin konusu olan tazminat davasıdır.
İki yol birbirini dışlar: iade gerçekleşirse idarelerden tazminat ve ecrimisil istenemez (Ek m.22/5-e); tazminat tahsil edilmişse iade için toplam ödemenin, güncel rayiç bedelden az olmamak üzere geri ödenmesi gerekir (Ek m.22/3). Taşınmaz turizm bölgesi, Boğaziçi alanı ya da yanan orman sahası gibi kapsam dışı yerlerden birindeyse iade yolu kapalıdır ve geriye yalnızca tazminat davası kalır.
Tazminat Davasının Dayanağı ve Şartları
TMK m.1007/1’e göre tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Hukuk Genel Kurulu bu sorumluluğu kusursuz sorumluluğun özel bir görünümü sayar: sicillerin doğru tutulmasını üstlenen Devlet, gerçeğe aykırı ve dayanaksız kayıtlardan doğan zararları ödemekle yükümlüdür (05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Orman olan bir yerin kişi adına tapuya yazılması böyle bir kayıttır; malik hangi memurun hata yaptığını göstermek zorunda değildir.
Davacı üç şeyi ortaya koyar: taşınmazın adına tapuda kayıtlı olduğunu, bu kaydın orman nedeniyle kesinleşmiş bir kararla iptal edildiğini ve bu yüzden mülkiyetini kaybettiğini. Hazine çoğu dosyada ormanların özel mülkiyete konu olamayacağını, dolayısıyla tapu kaydının baştan beri hukuki değer taşımadığını savunur. 2025 tarihli karara konu dosyada bu savunma ileri sürülmüş, mahkemeler yine de tazminata hükmetmiş, Kurul uyuşmazlığı yalnızca değerin hesabı yönünden incelemiştir.
Tazminatı azaltabilecek tek konu malikin kendi durumudur. Kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez (TMK m.1020/3); taşınmaz edinilirken kayıtta orman şerhi ya da belirtmesi varsa Hazine bunu öne sürer. Zarar görenin zararın doğmasında ya da artmasında payı varsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52). Bu nedenle edinme tarihindeki tapu kaydı örneği dosyanın en önemli belgelerinden biridir. 01.07.2026 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararına konu dosyada davacı, taşınmazı satın aldığı tarihte kayıtta hiçbir şerh bulunmadığını ileri sürmüş; Hazine ise davaya katılan kişinin iyiniyetli olmadığını savunmuştur (E.2026/350, K.2026/423).
Davalı Hazinedir: Orman İdaresine Dava Açılmaz
İptal davasını orman idaresi açmış olsa da tazminatın borçlusu Hazinedir. Hukuk Genel Kurulu’nun 07.10.2021 tarihli kararında benimsenen bozma gerekçesine göre Orman Genel Müdürlüğü hakkındaki dava husumetten reddedilir (E.2017/2384, K.2021/1172). 2026 tarihli karara konu dosyada da ilk derece mahkemesi orman idaresi yönünden talebi pasif husumet yokluğundan reddetmiş, tazminata Hazine aleyhine hükmetmiştir.
Dava adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde görülür (HMK m.2); yetkili mahkeme tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesidir (TMK m.1007/3). Hazine bazı dosyalarda idari yargının görevli olduğunu ileri sürer; kanunun açık hükmü karşısında bu itiraz sonuç vermez.
Orman dosyasında usulün özeti
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Davalı | Hazine; orman idaresi değil | TMK m.1007/1; Hukuk Genel Kurulu, E.2017/2384, K.2021/1172 |
| Mahkeme | Tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesi | TMK m.1007/3; HMK m.2 |
| Süre | İptal kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl | TBK m.146 |
| Değerleme tarihi | İptal kararının kesinleştiği tarih | Hukuk Genel Kurulu, E.2024/270, K.2025/681 |
| Yöntem | Arazide net gelir, arsada emsal karşılaştırması | 2942 sayılı Kanun m.11 |
| Faiz | Yasal faiz; başlangıcı dilekçede istenmelidir | Aşağıdaki başlığa bakınız |
| Talep | Kısmi dava; talep bir defaya mahsus artırılabilir | HMK m.109/1 ve 109/4 |
On Yıllık Süre: Üç Dosyada Nasıl Hesaplandı?
TMK m.1007’de süre yazılı değildir. Hukuk Genel Kurulu, on yıllık genel zamanaşımının uygulanacağını ve sürenin tapu iptaline ilişkin kararın kesinleştiği tarihte başlayacağını kabul eder (TBK m.146). Aşağıdaki üç orman dosyası kuralın nasıl işlediğini gösterir.
Hukuk Genel Kurulu dosyalarında süre hesabı
| Karar | İptal kararının kesinleşmesi | Tazminat davası | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 07.10.2021, E.2017/2384, K.2021/1172 | 28.06.1982 | On yıl geçtikten sonra | Hazine yönünden zamanaşımı nedeniyle ret gerektiği kabul edildi |
| 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681 | 08.09.2016 | 21.12.2018 | On yıllık süre içinde |
| E.2026/200, K.2026/424 | 30.11.2015 | 20.05.2016 | On yıllık süre içinde |
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de aynı hesabı esas alır: TMK m.1007’ye dayanan tazminat talebinin, tapu kaydını iptal eden kesin kararın verildiği tarihten itibaren on yıl içinde ileri sürülebileceğini belirtmiş; kıyı şeridinde veya ormanlık alanlarda bulunan arazilerin tapularının tazminatsız iptaline ilişkin başvurularda bu yolun tüketilmesini aramıştır (Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye, § 21 ve § 28).
Süreyi karar tarihinden ya da tebliğ tarihinden saymak yanlıştır; esas olan kesinleşme tarihidir ve kesinleşme şerhli karar örneğiyle belgelenir. Zamanaşımını Hazine ileri sürmedikçe hâkim kendiliğinden gözetemez (TBK m.161); uygulamada Hazine bu savunmayı düzenli olarak yapar. Süresi dolmuş dosyalarda Ek m.22 başvurusu ayrıca değerlendirilmelidir.
Tazminat Nasıl Hesaplanır? Arazi, Arsa ve Değerleme Tarihi
Hukuk Genel Kurulu’nun 05.11.2025 tarihli kararına göre TMK m.1007 zararın hesap yöntemini göstermediğinden, değer 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11’deki yönteme göre belirlenir. Önce taşınmazın niteliği saptanır. Arazi niteliğindeki taşınmazlarda net gelir yöntemi, arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal karşılaştırması uygulanır. Kamulaştırma Kanunu m.11 arazilerde taşınmazın olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net geliri, arsalarda özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerini, yapılarda resmî birim fiyatları ve yıpranma payını ölçü alır.
Değerleme tarihi, tapu iptali ve tescil davasında verilen kararın kesinleştiği tarihtir. Dava yıllar sonra açılmış olsa bile değer bugüne ya da dava tarihine göre değil, o tarihe göre hesaplanır. Anayasa Mahkemesi’nin incelediği bir dosya bunun sonucunu açıkça gösterir: ilk bilirkişi raporunda taşınmazın değeri 120.976,52 TL bulunmuş, Yargıtay değerin kesinleşme tarihine göre belirlenmesi gerektiğini söyleyerek kararı bozmuş, yeni raporda kesinleşme tarihindeki değer 38.521,12 TL olarak hesaplanmıştır (Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126).
Net Gelir Yöntemi Mahkemede Nasıl İşler?
Orman sayılarak iptal edilen taşınmazların büyük bölümü tarla, bağ, bahçe niteliğindedir; bu nedenle dosyaların çoğunda net gelir yöntemi uygulanır. 2025 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararı yöntemin adımlarını ayrıntılı gösterir.
- Taşınmazın niteliği saptanır: sulu mu kuru mu, tarım arazisi mi arsa mı.
- Yörede yaygın olarak uygulanan münavebe (ekim nöbeti) sistemi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden sorulur; bilirkişi kendi seçtiği ürünlerle hesap yapamaz.
- Değerlendirme yılına, yani iptal kararının kesinleştiği yıla ait dekar başına verim, fiyat ve üretim maliyeti resmî verilerden alınır.
- Ürünlerin getireceği net gelir bulunur ve bu gelir üzerinden taşınmazın değeri bilimsel yolla hesaplanır.
- Taşınmazın değerini artıran nesnel özellikler varsa, raporda gerekçesi ve değere katkı oranı ayrı ayrı gösterilerek hesaba katılır.
Karara konu dosyada ilk bilirkişi kurulu münavebe ürünü olarak bamya ve buğdayı almış, net gelir yöntemiyle bulduğu değere yüzde 60 nesnel değer artışı uygulayarak metrekare değerini 58,18 TL bulmuştu. Bölge adliye mahkemesi bu değeri az bularak komşu parseller için kesinleşmiş kararlardaki metrekare değerini esas almış ve kendiliğinden yeni bir hesap yapmıştı. Kurul bunu eksik inceleme saydı: mahkeme, yöredeki münavebe sistemini ve değerlendirme yılı verilerini sorup bilirkişi kurulundan rapor almadan değeri kendisi belirleyemez (E.2024/270, K.2025/681).
Rapor geldiğinde bakılacak yerler bellidir: nitelik doğru saptanmış mı, münavebe ürünleri idarenin bildirdiği ürünler mi, veriler kesinleşme yılına mı ait, değer artırıcı özellikler gerekçesiyle gösterilmiş mi. Taşınmazın arsa niteliği taşıdığı düşünülüyorsa bunun dayanakları (imar durumu, belediye hizmetleri) dosyaya sunulmalı ve emsal yöntemiyle değerlendirme istenmelidir; iki yöntem arasındaki fark tazminatı önemli ölçüde değiştirir.
Kararlarda Görülen Tutarlar
Her taşınmazın değeri kendine özgüdür; aşağıdaki tutarlar yalnızca kararlara yansıyan örneklerdir ve bir ölçü olarak alınmamalıdır.
Karara yansıyan dosyalardan örnekler
| Dosya | Taşınmaz | Karara yansıyan tutar | Not |
|---|---|---|---|
| Hukuk Genel Kurulu, E.2024/270, K.2025/681 | Yalova’da kuru tarım arazisi | İlk derece mahkemesince 219.976,83 TL | Net gelir yöntemi; değer hesabı yönünden bozuldu |
| Hukuk Genel Kurulu, E.2026/350, K.2026/423 | İstanbul’da orman vasfıyla Hazine adına tescil edilen taşınmaz | İlk derece mahkemesince asıl davada davacıya ve alacağı devralan kişiye ayrı ayrı 2.658.336,16 TL; birleşen davada ayrı ayrı 1.781.451,86 TL | Dosya, Ek m.22 nedeniyle incelenmek üzere 5. Hukuk Dairesi’ne gönderildi |
| Anayasa Mahkemesi, Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126 | Orman vasfıyla Hazine adına tescil edilen taşınmaz | İlk raporda 120.976,52 TL; kesinleşme tarihine göre hazırlanan raporda 38.521,12 TL | Davacı aleyhine 11.383,43 TL vekâlet ücreti; mülkiyet hakkı ihlali |
Talep Artırımı ve Aleyhe Vekâlet Ücreti Riski: Hasan Durmuş Kararı
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun 23.01.2025 tarihli Hasan Durmuş kararı, bu davalardaki en az bilinen riski ortaya koyar. Başvurucunun 1990’da adına tescil edilen taşınmazı, Orman Genel Müdürlüğü’nün 2008’de açtığı dava sonunda orman vasfıyla Hazine adına tescil edilmişti. Başvurucu Hazineye karşı tazminat davası açtı ve bilirkişi raporundaki 120.976,52 TL’ye göre talebini ıslah etti. Yargıtay, değerin iptal kararının kesinleşme tarihine göre belirlenmesi gerektiğini söyleyerek hükmü bozdu; yeni raporda değer 38.521,12 TL bulundu ve mahkeme bu tutara hükmetti.
Sonuç şu oldu: talebin reddedilen kısmı nedeniyle başvurucu aleyhine Hazine lehine 11.383,43 TL vekâlet ücretine hükmedildi; bu tutar, kazanılan tazminatın yüzde 29,55’ine karşılık geliyordu. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun talebini mahkemenin aldırdığı ve ilk kararında hükme esas aldığı bilirkişi raporuna dayanarak artırdığını, tapusu iptal edilen kişinin tazminat alabilmek için dava açmak zorunda olduğunu vurguladı; başvurucunun tazminatın önemli bir kısmından yoksun bırakıldığı ve elinde kalan tutarın mülkün gerçek değerinin altına düştüğü sonucuna vararak Anayasa m.35’te güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Karardan çıkan pratik ders nettir. Bilirkişi raporu değeri dava tarihine ya da başka bir tarihe göre hesaplamışsa, rakam yüksek görünse bile talep bu rapora göre artırılmamalı; önce raporun kesinleşme tarihine göre düzeltilmesi istenmelidir. HMK m.109/4 uyarınca kısmi davada talep bir defaya mahsus artırılabildiğinden, artırım doğru tarihe göre hazırlanmış ve itirazları sonuçlanmış rapor üzerinden yapılmalıdır. Aleyhe vekâlet ücretine hükmedilmişse Hasan Durmuş kararı, kanun yolu dilekçelerinde ve bireysel başvuruda dayanılacak içtihattır.
Dosyanızdaki değeri ve riski birlikte hesaplayalım
Tapu iptali kararınızı, kesinleşme şerhini ve varsa bilirkişi raporunu gönderin. Sürenizi, değerleme tarihini ve talebin hangi tutar üzerinden kurulacağını değerlendirelim.
Taşınmazın Yalnızca Bir Bölümü Orman Sayıldıysa
Orman sınırı çoğu zaman parselin tamamını değil, bir bölümünü keser. Hukuk Genel Kurulu’nun önüne gelen dosyalardan birinde taşınmazın 101.033 m²’lik kısmı orman kabul edilerek davacının tapu kaydı iptal edilmiş ve bu kısım Hazine adına tescil edilmişti (E.2026/200, K.2026/424). Bir başka dosyada uyuşmazlık taşınmazın 2.554,49 m²’lik kısmına ilişkindi (E.2026/324, K.2026/425).
Kısmi iptalde tazminat, iptal edilen bölümün değeri üzerinden istenir; kalan bölüm malikin adına kayıtlı kalır. İptal edilen bölümün yüzölçümü ve sınırı, iptal kararının hüküm fıkrasından ve kararın dayandığı krokiden alınır; değer hesabında bilirkişiye bu belgeler gösterilmelidir. Ek m.22 de yalnızca tamamen değil, kısmen Devlet ormanı olarak sınırlandırılan taşınmazları da kapsar; kısmi iptal dosyalarında iade başvurusu aynı koşullarla değerlendirilebilir.
Faiz Hangi Tarihten İşler?
Tazminata yasal faiz yürütülür; başlangıç tarihi dilekçede açıkça istenmelidir. Kararlarda iki ayrı uygulama görülür. 2025 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararına konu dosyada davacı faizi iptal kararının kesinleştiği tarihten itibaren istemiş ve mahkemeler tazminata 08.09.2016 tarihinden itibaren faiz yürütmüştür. 2026 tarihli karara konu dosyada ve Hasan Durmuş dosyasında ise faiz dava tarihinden başlatılmıştır. Değer kesinleşme tarihine sabitlendiğine göre, faizin de o tarihten istenmesi malikin kaybını azaltır; yalnızca dava tarihinden faiz isteyen davacı aradaki yılların faizinden yoksun kalır.
Alacağın Devri ve Mirasçılar
Tazminat alacağı malikin ölümüyle mirasçılarına geçer; malik dava açmadan ölmüşse mirasçılar süresi içinde davayı açabilir. Süre yine iptal kararının kesinleştiği tarihten hesaplanır; malikin ölümü süreyi yeniden başlatmaz.
Alacak devredilebilir de. 2026 tarihli Hukuk Genel Kurulu kararına konu dosyada davacı, yargılama sırasında davadaki alacağının yarısını temlikname ile bir başkasına devretmiş, devralan kişi davaya asli müdahil olarak katılmış ve ilk derece mahkemesi tazminatı ikisi arasında paylaştırmıştı. Kurul’un önündeki uyuşmazlık konularından biri de alacağı devralan kişinin zararı ile tapu işlemleri arasında nedensellik bağı bulunup bulunmadığıydı (E.2026/350, K.2026/423). Devir yapılacaksa bu tartışma hesaba katılmalıdır.
Süren Tazminat Davaları ve Ek m.22
20.06.2026’da yürürlüğe giren Ek m.22, süren tazminat davalarını da etkiliyor. Hukuk Genel Kurulu, önüne gelen bir orman dosyasında yeni düzenlemeyle oluşan durum karşısında temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyayı Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’ne göndermiştir (01.07.2026, E.2026/350, K.2026/423).
Davası süren malik iade başvurusu yapmak zorunda değildir. Başvurmayı düşünüyorsa davadan vazgeçmeden önce taşınmazın kapsam dışı yerlerden olmadığını netleştirmelidir; çünkü tarafların vazgeçtiği tazminat davasının konusuz kalmasına karar verilir, yargılama giderleri taraflar üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretine hükmedilmez (Ek m.22/5-a).
Dilekçe Örneği: Bilirkişi Raporuna İtiraz (Değerleme Tarihi ve Yöntem)
Bu davalarda sonucu çoğu zaman dava dilekçesi değil, bilirkişi raporuna yapılan itiraz belirler. Aşağıdaki örnek, değeri yanlış tarihe göre hesaplayan ya da münavebe verilerini idareden sormadan düzenlenen bir rapora karşı hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur.
[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
DOSYA NO: […] E.
DAVACI: [Ad Soyad]
VEKİLİ: Av. […]
DAVALI: Hazine
KONU: [tarih] tarihli bilirkişi kurulu raporuna itirazlarımızın sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR
1. Dava, müvekkilin tapu kaydının orman nedeniyle iptal edilmesinden doğan zararın TMK m.1007 uyarınca tazmini istemine ilişkindir. Tapu iptali kararı [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.
2. TMK m.1007 zararın hesap yöntemini göstermediğinden değer, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.11.2025 tarihli, E.2024/270, K.2025/681 sayılı kararında açıklandığı üzere 2942 sayılı Kanun m.11’deki ölçülere göre ve tapu iptali kararının kesinleştiği tarih itibarıyla belirlenir. Raporda değer [dava tarihi / keşif tarihi] esas alınarak hesaplanmıştır. Hesabın, kesinleşme tarihi olan [tarih] itibarıyla yeniden yapılması gerekir.
3. 2942 sayılı Kanun m.11/1-f uyarınca arazilerde değer, taşınmazın olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelire göre bulunur. Raporda münavebe ürünleri bilirkişilerce seçilmiş, yörede yaygın olarak uygulanan münavebe sistemi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden sorulmamıştır. Anılan Kurul kararı uyarınca münavebe sisteminin ve değerlendirme yılına ait dekar başına verim, fiyat ve maliyet verilerinin ilgili müdürlükten getirtilmesini isteriz.
4. [Arsa iddiası varsa: Taşınmaz, kesinleşme tarihinde [imar planı içinde / belediye hizmetlerinden yararlanan] bir yerdedir; ekli imar durumu yazısı bunu göstermektedir. Aynı Kanun’un m.11/1-g hükmü uyarınca değerin emsal satışlara göre belirlenmesi gerekir.]
5. Taşınmazın değerini artıran [yola cephe, yerleşim alanına yakınlık, sulama olanağı] gibi nesnel özellikler, raporda gerekçesi ve değere katkı oranı gösterilerek değerlendirilmemiştir.
6. Talep artırımına ilişkin beyanımızı, itirazlarımız doğrultusunda alınacak ek rapordan sonra sunacağız.
SONUÇ VE İSTEM: İtirazlarımızın kabulüyle, taşınmazın değerinin tapu iptali kararının kesinleştiği [tarih] tarihi itibarıyla ve yukarıda belirtilen veriler getirtilerek yeniden hesaplanması için bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. […]
Dava Öncesi Toplanacak Belgeler
- Tapu iptali kararı ve kesinleşme şerhi: zararın doğduğu, sürenin ve değerleme tarihinin başladığı günü gösterir.
- Edinme tarihindeki tapu kaydı örneği ve kaydın tarihçesi: kayıtta orman şerhi bulunmadığını ortaya koyar.
- Resmî senet ve ödeme belgeleri: taşınmazın tapuya güvenilerek ve bedeli ödenerek edinildiğini gösterir.
- Orman kadastro tutanağı ve haritası: iptalin dayanağını ve Ek m.22 kapsamını belirler.
- İmar durumu ve belediye hizmetlerine ilişkin belgeler: taşınmazın arsa sayılıp sayılmayacağını etkiler.
- Kesinleşme yılına ait tarımsal veriler ve emsal satışlar: değer hesabının dayanağıdır.
- Mirasçılık belgesi: malik ölmüşse dava ehliyetini gösterir.
Adım Adım Yol Haritası
- Tapu iptali kararının kesinleşme şerhli örneğini alın; on yıllık sürenin son gününü yazın.
- Edinme tarihindeki tapu kaydını ve orman kadastro tutanağını temin edin; kayıtta şerh bulunup bulunmadığını ve taşınmazın Ek m.22 kapsamına girip girmediğini saptayın.
- İade başvurusu ile tazminat davasını karşılaştırın: kesinleşme tarihindeki değer ve faiz bir yanda, taşınmazın bugünkü değeri öbür yanda.
- Tazminat davasını Hazineye karşı, tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açın; faizi kesinleşme tarihinden isteyin, fazlaya ilişkin hakları saklı tutun.
- Keşifte taşınmazın niteliğini ve değerini artıran özellikleri gösterin; raporun değerleme tarihini ve yöntemini denetleyin, gerekiyorsa itiraz edin.
- Talebi, kesinleşme tarihine göre hazırlanmış ve itirazları sonuçlanmış rapor üzerinden bir kez artırın.
Sık Yapılan Hatalar
- Davayı Orman Genel Müdürlüğü’ne yöneltmek. Davalı Hazinedir.
- On yıllık süreyi karar ya da tebliğ tarihinden saymak. Süre kesinleşme tarihinde başlar.
- Değeri dava tarihine göre hesaplayan rapora dayanarak talebi artırmak; reddedilen kısım için Hazine lehine vekâlet ücreti doğar.
- Taşınmaz arsa niteliği taşıdığı hâlde net gelir yöntemiyle yapılan hesaba itiraz etmemek.
- Faizi yalnızca dava tarihinden istemek.
- Ek m.22 başvurusunu ve 20.06.2028 tarihini hiç değerlendirmemek ya da başvurunun sonucu belli olmadan davadan vazgeçmek.
Hukukçular Evi Orman Dosyalarında Ne Yapar?
İptal kararını, kesinleşme şerhini ve edinme tarihindeki tapu kaydını inceleyerek sürenin son gününü ve taşınmazın Ek m.22 kapsamında olup olmadığını saptıyoruz. İade ile tazminatı, kesinleşme tarihindeki değer ve taşınmazın bugünkü durumu üzerinden karşılaştırıyoruz. Tazminat davasında dilekçeyi Hazineye karşı kuruyor, faizi kesinleşme tarihinden istiyor, keşif ve bilirkişi aşamasında niteliği, yöntemi ve değerleme tarihini takip ediyoruz; talep artırımını yalnızca doğru tarihe göre hazırlanmış rapor üzerinden yapıyoruz.
Dosyanız için tapu iptali kararını ve tapu kaydını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.
İlgili Rehberler
- Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi (TMK m.1007)
- Orman Kanunu Ek Madde 22 Başvurusu: Tapu İadesi Rehberi ve Dilekçe Örnekleri
- Hazine Tapu İptali Davası Açtı: Nasıl Savunulur?
- Orman Kadastrosuna İtiraz Dava Dilekçesi Örneği (6831 m.11)
- 2/B Taşınmazlarında Hak Sahipliği ve Satış
- Kamulaştırılamayacak Taşınmazlar: Orman, Mera, Kıyı ve Kamu Malları
- Kamulaştırmasız El Atma: Fiili ve Hukuki El Atma Rehberi
- Tapu İptali ve Tescil Davası
Sıkça Sorulan Sorular
Tapum orman çıktı ve iptal edildi, tazminat alabilir miyim?
Evet. Tapu kaydı orman nedeniyle mahkeme kararıyla iptal edilen malik, TMK m.1007 uyarınca taşınmazın değerini Hazineden isteyebilir. Devletin sorumluluğu kusursuzdur; görevlinin kusurunu ispat etmeniz gerekmez.
Davayı Orman Genel Müdürlüğü’ne mi açacağım?
Hayır. Davalı Hazinedir. Orman idaresine yöneltilen tazminat talebi husumet yokluğundan reddedilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 07.10.2021, E.2017/2384, K.2021/1172).
Dava açma sürem ne kadar?
On yıl. Süre tapu iptali kararının kesinleştiği tarihte başlar (TBK m.146). Karar 28.06.1982’de kesinleşmiş bir dosyada on yıl geçtikten sonra açılan dava zamanaşımına uğramış sayılmıştır.
Tazminat bugünkü değere göre mi hesaplanır?
Hayır. Değer, tapu iptali kararının kesinleştiği tarihe göre hesaplanır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Bir dosyada ilk raporda 120.976,52 TL bulunan değer, kesinleşme tarihine göre 38.521,12 TL olarak hesaplanmıştır.
Tarla ile arsanın hesabı farklı mı?
Evet. Arazi niteliğindeki taşınmazlarda net gelir yöntemi, arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal karşılaştırması uygulanır (2942 sayılı Kanun m.11). Taşınmazın niteliği tazminat tutarını en çok etkileyen konudur.
Hazine “orman zaten özel mülk olamaz” derse ne olur?
Bu savunma tazminatı engellemez. Tazminatın sebebi, orman olan bir yerin kişi adına tapuya yazılmış ve sonradan bu kaydın iptal edilmiş olmasıdır. Savunmanın ileri sürüldüğü dosyada mahkemeler tazminata hükmetmiştir.
Talebimi bilirkişi raporuna göre artırırsam risk var mı?
Rapor yanlış tarihe göre hazırlanmışsa evet. Değer sonradan düşerse reddedilen kısım için Hazine lehine vekâlet ücretine hükmedilebilir. Anayasa Mahkemesi, tazminatın yüzde 29,55’ine varan vekâlet ücretini mülkiyet hakkının ihlali saymıştır (Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126, 23.01.2025).
Faiz hangi tarihten istenir?
Faizin iptal kararının kesinleştiği tarihten itibaren istenmesi gerekir. Kararlarda kesinleşme tarihinden faiz yürütülen dosyalar olduğu gibi, yalnızca dava tarihinden faize hükmedilen dosyalar da vardır; mahkeme talepten fazlasına hükmetmez.
Taşınmazımı geri alma imkânım var mı?
Koşulları varsa evet. Orman Kanunu Ek m.22’ye göre Hazine adına tescil edilen taşınmazların iadesi 20.06.2028’e kadar istenebilir; ödeme alınmışsa güncel rayiç bedelden az olmamak üzere geri ödeme gerekir. Bazı yerler kapsam dışıdır.
Babamın tapusu iptal edilmişti, mirasçı olarak dava açabilir miyim?
Evet, on yıllık süre dolmamışsa. Tazminat alacağı mirasçılara geçer; süre yine iptal kararının kesinleştiği tarihten hesaplanır. Ek m.22 iade başvurusunu da kanuni halef sıfatıyla mirasçılar yapabilir.
Kaynakça
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.35, 169.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1007, 1020.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146, 161.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 109.
- 6831 sayılı Orman Kanunu m.1, 7, 11 ve Ek m.22.
- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 07.10.2021, E.2017/2384, K.2021/1172.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 01.07.2026, E.2026/350, K.2026/423.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2026/200, K.2026/424.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2026/324, K.2026/425.
- Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Hasan Durmuş, B. No: 2019/19126, 23.01.2025.
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Şahinkaya ve diğerleri/Türkiye, başvuru no: 8052/21, 21.10.2025.
Süreyi kaçırmayın
Tazminat davası için iptal kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl; Hazine adına tescil edilmiş taşınmazlarda iade başvurusu için 20.06.2028. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Tapu İptali – Hazine’den Tazminat Merkezi · Gayrimenkul Hukuku Rehberi · Kamulaştırma Hukuku Rehberi · Tazminat Hukuku Rehberi · İletişim


