Mükerrer Tapu ve Kadastro Hatası 2026: Aynı Yere İki Tapu Çıktı, Yüzölçümüm Eksik — Hangi Kayıt Geçerli, Devletin Sorumluluğu (TMK 1007), 3402 m.22 ve m.41, 30 Günlük Süre ve Dilekçe Örneği
19 Kasım 2026

Mükerrer Tapu ve Kadastro Hatası 2026: Aynı Yere İki Tapu Çıktı, Yüzölçümüm Eksik — Hangi Kayıt Geçerli, Devletin Sorumluluğu (TMK 1007), 3402 m.22 ve m.41, 30 Günlük Süre ve Dilekçe Örneği

Aynı yer için iki ayrı tapu kaydı çıktıysa ilk kadastroya dayanan kayıt geçerlidir; ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüzdür (3402 sayılı Kadastro Kanunu m.22/1). Tapusu bu yüzden iptal edilen malik, zararını Hazineden isteyebilir. Yargıtay, kadastro işlemleriyle tapu işlemlerinin bir bütün oluşturduğunu, bu kayıtlardaki hatalardan TMK m.1007 uyarınca Devletin kusursuz sorumlu olduğunu kabul eder (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 18.11.2015, E.2015/2184, K.2015/11402). Aynı kural yüzölçümü ve hisse hatalarında da geçerlidir; ancak yalnızca kâğıttaki rakamın düzeltilmesi yetmez, zeminde gerçek bir kayıp bulunmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2025, E.2023/5-16, K.2025/36). Kadastro müdürlüğü yüzölçümünüzü düzelten bir işlem tebliğ ettiyse, tebliğden itibaren 30 gün içinde sulh hukuk mahkemesinde dava açılmazsa düzeltme kesinleşir (3402 sayılı Kanun m.41).

Bu rehber; tapusu “mükerrer kadastro” ya da “binmeli kayıt” gerekçesiyle iptal edilen veya kaydına bu yönde şerh konulan malikler, tapuda görünen yüzölçümü ya da hissesi zeminde çıkmayanlar ve kadastro müdürlüğünden yüzölçümünü azaltan bir düzeltme tebliği alanlar için yazıldı. Mükerrer kaydın nasıl oluştuğu, hangi kaydın üstün tutulduğu, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarında Devletin sorumluluğunun nasıl değerlendirildiği, hangi durumda tazminat çıktığı ve hangisinde çıkmadığı, süre ve değer hesabı ile bir dava dilekçesi örneği aynı sayfadadır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.

Bu yazının dayanakları. 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12, 22 ve 41 (m.41, 07.05.2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanun m.16 ile değişik); 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1007, 1020, 1023, 1026 ve 1027; 2709 sayılı Anayasa m.35; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52 ve m.146; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2 ve m.109; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.02.2025 tarihli (E.2023/5-16, K.2025/36) ve 05.11.2025 tarihli (E.2024/270, K.2025/681) kararları; Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 18.11.2015 tarihli (E.2015/2184, K.2015/11402) kararı; Anayasa Mahkemesi’nin Mehmet Koca (B. No: 2014/19791, 19.12.2017) ve Bekir Sağırdak (B. No: 2013/5669, 24.03.2016) kararları ilgili başlıklarda aktarılmıştır. Metin 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.

Tapuda “çift tapu” denince çoğu kişinin aklına müteahhidin aynı daireyi iki kişiye satması gelir. Bu rehberin konusu başkadır: aynı toprak parçasının iki ayrı kadastro ya da tapulama çalışmasında iki ayrı parsele yazılması veya parselin tapuda görünen yüzölçümünün ya da hissesinin zeminde karşılığının olmaması. Bu hataların hepsi Devletin yaptığı ölçüm ve kayıt işlemlerinden doğar. Orman, kıyı ve sahte belge gibi diğer iptal sebepleri için Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.

Mükerrer (Binmeli) Tapu Nedir, Nasıl Oluşur?

Mükerrer kayıt, aynı yerin iki ayrı kadastro veya tapulama çalışmasıyla iki kez tespit edilip tapuya yazılmasıdır. Genellikle köy, mahalle ya da ilçe sınırlarının çakıştığı yerlerde, farklı yıllarda yapılan çalışmalarda ortaya çıkar. Anayasa Mahkemesi’nin incelediği bir Ankara dosyasında aynı arazinin bir bölümü 1956’daki tapulamada Gölbaşı’na bağlı bir köyde Hazine adına, 1967’deki tapulamada ise Polatlı’ya bağlı bir köyde kişiler adına tespit edilmişti; iki kayıt otuz yılı aşkın süre sicilde birlikte kaldı (Mehmet Koca, B. No: 2014/19791).

Kadastro Kanunu bu duruma açık bir kural koyar: evvelce tespit, tescil veya sınırlandırma suretiyle kadastro veya tapulaması yapılmış olan yerlerin yeniden kadastrosu yapılamaz; bu gibi yerler ikinci defa kadastroya tâbi tutulmuşsa ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır ve TMK m.1026’ya göre işlem yapılır (3402 sayılı Kanun m.22/1).

Her ikinci çalışma mükerrer kadastro sayılmaz. Aynı madde; sınırlandırma, ölçü, çizim ve hesaplama hatalarını gidermek üzere uygulama niteliğini kaybetmiş ya da zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermeyen haritaların yeniden düzenlendiği yerlerde, daha önce yalnızca tapu tahriri yapılmış yerlerde ve 2859 ile 2981 sayılı kanunlara göre yenileme yapılan yerlerde birinci fıkranın uygulanmayacağını belirtir (m.22/2). Bu çalışmalar ilk kadastronun yerine geçen düzeltme ve yenileme işlemleridir.

Hangi Kayıt Geçerli? İlk Kadastronun Üstünlüğü

İki kayıt çakıştığında kanun, ilk kadastroya dayanan kaydı esas alır. Anayasa Mahkemesi kuralı şöyle özetler: kanun koyucu, mükerrer tapu kayıtlarından ilk kadastroya dayalı olanın gerçeği yansıttığını aksi ileri sürülemez bir karine olarak kabul etmiş ve ikinci kadastro sonucu oluşan tapunun iptalini öngörmüştür; başka bir ifadeyle ilk kayıt malikinin mülkiyet hakkı daha üstün tutulmuştur (Mehmet Koca, § 53).

İkinci kaydın malikinin bu sonucu değiştirmesi çoğu zaman mümkün değildir. Kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve dava açılamaz (3402 sayılı Kanun m.12/3). Anayasa Mahkemesi’nin belirttiği gibi, iki kadastro arasında on yıldan fazla süre geçmişse ikinci kayıt malikinin ilk tescile karşı dava açma imkânı da kalmamıştır (§ 53). Taşınmazı Devletin verdiği tapuya güvenerek satın alan kişi, hiçbir kusuru olmadan mülkünü kaybeder.

İptal Nasıl Yapılır: Terkin İşlemi ve Otuz Günlük Dava Süresi

Mükerrer kaydın iptali iki yoldan gelir. Birincisi idari yoldur: kadastro müdürlüğü teknik inceleme sonucu çakışmayı saptar ve tapu sicil müdürlüğü ikinci kadastroya dayanan kaydı iptal eder. Kadastro Kanunu süresinde dava açılmadığı takdirde ikinci kadastronun tapu sicil müdürlüğünce re’sen iptal edileceğini düzenler (m.22/1) ve TMK m.1026’ya yollama yapar. TMK m.1026/2’ye göre tapu memurunun terkin işlemine karşı her ilgili, işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde dava açabilir.

İkinci yol yargısal yoldur: ilk kaydın maliki ya da Hazine, ikinci kayda karşı tapu iptali davası açar veya kayda konulan mükerrerlik şerhine karşı malik dava açar. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin önüne gelen bir Ankara dosyasında, 1953 tapulamasıyla oluşan bir parselin kaydına 17.10.2008 tarihinde m.22 uyarınca mükerrer olduğuna dair şerh konulmuş, pay sahiplerinin şerhin kaldırılması için açtığı dava reddedilmiş ve bu karar 19.04.2012’de kesinleşmişti; malikler tazminat davasını 07.10.2013’te açtı (E.2021/2160, K.2021/6509).

Mükerrer kayıtta süreç

AşamaNe olurDayanak
Çakışmanın saptanmasıKadastro müdürlüğü iki kaydın aynı yeri kapsadığını teknik raporla belirler3402 sayılı Kanun m.22
Şerh veya terkinİkinci kadastroya dayanan kayda şerh konulur ya da kayıt terkin edilir3402 sayılı Kanun m.22/1; TMK m.1026
Terkine karşı davaİlgili, tebliğden itibaren 30 gün içinde dava açabilirTMK m.1026/2
İlk kadastroya itirazTutanakların kesinleşmesinden 10 yıl sonra kadastro öncesi sebebe dayanılamaz3402 sayılı Kanun m.12/3
TazminatKaydı iptal edilen malik zararını Hazineden isterTMK m.1007

Mükerrer Tapusu İptal Edilenin Tazminat Hakkı

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 18.11.2015 tarihli kararı, mükerrer kadastro gerekçesiyle iptal edilen tapu nedeniyle açılan bir TMK m.1007 davasına ilişkindir. Daire, Hukuk Genel Kurulu’nun 18.11.2009 tarihli (E.2009/4-383, K.2009/517) ve 16.06.2010 tarihli (E.2010/4-349, K.2010/318) kararlarına dayanarak şu ilkeleri ortaya koymuştur: tapu işlemleri kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini izleyen işlemlerdir; tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturur; bu kayıtlarda yapılan hatalardan Devlet TMK m.1007 uyarınca sorumludur. Sorumluluk asıl ve nesnel niteliktedir; zarar gören zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir ve Hazine aleyhine adli yargıda dava açar (E.2015/2184, K.2015/11402).

Aynı kararda Daire, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, Devlet tarafından tazminat ödenmeksizin taşınmazın geri alınmasını orantısız müdahale saydığı kararlarını da hatırlatmıştır. Mükerrer kayıtta iptalin kendisi hukuka uygundur; hukuka aykırı olan, bedeli ödenmeden bırakılmasıdır.

Anayasa Mahkemesi: “Zarar Yok” Diyerek Davayı Reddetmek İhlaldir

Mehmet Koca kararı, bu davalarda yerel mahkemelerin zaman zaman düştüğü bir yanılgıyı gösterir. Başvurucu, biri 1959’da toprak dağıtımıyla tescil edilmiş, ikisi de 1967 tapulamasında tespit görmüş iki parseli 1995’te satın alma ve taksim yoluyla edinmişti. Parsellerden birinin 17.638 m²’lik, diğerinin 1.069 m²’lik bölümü 1956 tapulamasında Hazine adına tespit edilmiş bir parselle çakışıyordu. Tapu sicil müdürlüğü 16.05.2006’da bu bölümlerin tapusunu m.22 uyarınca iptal etti; başvurucunun işleme karşı açtığı dava reddedildi ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesi kararı onadı.

Başvurucu 06.09.2011’de TMK m.1007’ye dayanarak tazminat davası açtı. Mahkeme tescil istemini hak düşürücü süre gerekçesiyle, tazminat istemini ise Devletin sorumluluğunu gerektiren bir zarar bulunmadığı gerekçesiyle reddetti; Yargıtay 16. Hukuk Dairesi kararı onadı. Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Mahkeme’ye göre mükerrer tapu kaydı bütünüyle idarenin aynı yerde kanunen yasak olduğu hâlde ikinci kez tapulama yapmasından kaynaklanmıştır; Devletin verdiği tapuya dayanarak malik olan kişinin menfaati de gözetilmeli ve idarenin hatalı işleminin bütün sonuçları ona yüklenmemelidir. Yargıtay’ın mükerrer tapuların düzeltilmesi sırasında oluşan zararı TMK m.1007 kapsamında saydığı içtihadıyla çelişen “zarar yok” yorumu, başvurucunun idarenin hatasından doğan zarara katlanması sonucunu doğurmuştur (§§ 52-56). Dosya yeniden yargılama için yerel mahkemeye gönderildi.

Uygulamadaki karşılığı. Mükerrer kayıt nedeniyle tapusu iptal edilen malikin zararı, kaybettiği taşınmaz bölümünün değeridir. Hazine “kayıt baştan geçersizdi, ortada zarar yok” savunmasını yaptığında Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2015 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesi’nin Mehmet Koca kararı bu savunmanın cevabıdır.

Kadastro Hatası da Devletin Sorumluluğundadır

Hukuk Genel Kurulu’nun 12.02.2025 tarihli kararı ilkeyi yeniden teyit etmiştir: kadastro işlemleri bir taşınmazın tapu siciline ilk kaydının yapılması için gerekli işlemlerdir; tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan bu kayıtlarda yapılan hatalardan Devlet TMK m.1007 anlamında sorumludur. Sorumluluk burada da kusursuzdur; kadastro görevlilerinin dayanaksız ya da gerçek hukuksal duruma uymayan kayıtlar düzenlemesi ve taşınmazın niteliğinde yanlışlık yapması da bu kapsamdadır (E.2023/5-16, K.2025/36, §§ 34-35).

Aynı karar sorumluluğun sınırını da çizer: Devletin sorumluluğu için tapu sicilinin veya kadastro işlemlerinin salt hatalı olması yeterli değildir; öncelikle bir zararın ve bu zararın tapu sicilinin tutulmasından veya kadastro işleminden doğması gerekir. Herhangi bir zarar bulunmadıkça Devletin sorumluluğu da söz konusu olmaz (§ 40).

Yüzölçümü ve Hisse Hataları: İki Karar, İki Sonuç

Tapuda görünen yüzölçümü ya da hisse zeminde çıkmadığında sonuç, kaybın gerçek mi yoksa yalnızca kâğıt üzerinde mi olduğuna göre değişir. Aşağıdaki iki karar bu ayrımı açıkça gösterir.

Yüzölçümü ve hisse hatalarında iki dosya

ÖlçütBekir Sağırdak (Anayasa Mahkemesi, 2016)Hukuk Genel Kurulu, E.2023/5-16, K.2025/36
Hata1969’daki tedbil işlemlerinde satılan pay yanlış hisseden düşülmüş; kayıtta olmayan pay yıllarca satılmaya devam etmişKadastroda 124.500 m² tespit edilen parsel tapu kütüğüne 1.124.500 m² olarak yazılmış
Davacının edinimi1985’te tapuda 10205/12160 görünen hisseyi bedelini ödeyerek satın almış2001’de parselin 36/320 payını satın almış
Zemindeki durumBaşvurucunun yüzölçümü kaybı 6.532 m²Zemindeki fiili sınırlar hiç değişmemiş; davacı payına düşen yeri öteden beri aynı şekilde kullanmış
Davacının bilebilirliğiFarkı anlayabileceğine dair dosyada hiçbir emare yokYöre sakini olan davacının 124.500 m² ile 1.124.500 m² arasındaki farkı ayırt edebileceği kabul edilmiş
Düzeltme süreciHata tapu müdürlüğünün 11.03.2010 tarihli yazısıyla ortaya çıkmışm.41 düzeltmesi tebliğ edilmiş, davacı 30 gün içinde dava açmamış
SonuçDerece mahkemesinin “zarar yok” kararı mülkiyet hakkını ihlal etmiş (B. No: 2013/5669)Tapu sicilinin tutulmasından kaynaklı bir zarar doğmamış; davanın reddi onanmış

Bekir Sağırdak dosyasında yerel mahkeme, imar ıslah uygulamasından sonra başvurucuya 109 m² fazla yer verildiğini gerekçe göstererek zarar bulunmadığına karar vermişti. Anayasa Mahkemesi, Tapu Sicil Müdürlüğü’nün de kabul ettiği hatalı kayıt yüzünden başvurucunun 6.532 m² kaybı olduğunu, başvurucunun tapu kaydındaki yüzölçümü ile gerçek yüzölçümü arasındaki farkı anlayabileceğine dair dosyada bir emare bulunmadığını belirtti ve bu sonucun başvurucuya aşırı ve orantısız bir yük yüklediğine hükmetti (24.03.2016, §§ 35-37).

Hukuk Genel Kurulu dosyasında ise kadastro tespitinde yüzölçümünde ya da sınırlarda bir yanlışlık yapılmamış, yalnızca tespit edilen rakam tapu kütüğüne aktarılırken önüne fazladan bir “1” eklenmişti. Kurul, arz üzerinde hiçbir zaman var olmamış bir milyon metrekare için zarar doğmadığını, davacının sicildeki yazım hatası dışında gerçek zararını ortaya koyacak bir olguya dayanmadığını ve kendisine yapılan m.41 tebliğine rağmen düzeltme davası açmadığını vurguladı (§ 42).

İki karardan çıkan ölçü şudur: tazminat, sicile güvenilerek edinilmiş ve zeminde gerçekten kaybedilmiş yer için doğar. Tapudaki rakamın yanlış olduğu, ama zeminde kullanılan yerin hiç değişmediği ve alıcının farkı bilebilecek durumda olduğu dosyalarda tazminat çıkmaz. Aynı parselin başka paydaşlarının açtığı davaların Özel Dairece kısmen kabul edilerek kesinleştiği de kararda belirtilmiştir; bu da dosyanın olgularının ne kadar belirleyici olduğunu gösterir (§ 43).

Kadastro Müdürlüğü Yüzölçümünüzü Düzelttiyse: 41. Madde ve 30 Gün

Kadastro sırasında veya sonrasında yapılan işlemlerle geometrik durumu kesinleşmiş taşınmazlarda ölçü, sınırlandırma, tersimat ve hesaplamalardan doğan düzeltme maliklere ve diğer hak sahiplerine tebliğ edilir. Tebliğ tarihinden başlayan otuz gün içinde düzeltmenin kaldırılması yolunda sulh hukuk mahkemesinde dava açılmazsa düzeltme kesinleşir (3402 sayılı Kanun m.41/1). Bu maddenin uygulanmasında m.12’deki on yıllık hak düşürücü süre aranmaz; yani düzeltme, kadastronun üzerinden kaç yıl geçmiş olursa olsun yapılabilir.

07.05.2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanun maddeye üç tanım ekledi. Fark, tapu planının oluşturulduğu tarihte elde edilen ölçü ve hesaplamalarla bulunan koordinat ve yüzölçümü değerleri ile güncel teknolojilerle yeniden hesaplanan değerler arasındaki miktardır. Yanılma sınırı (tecviz), tapu planının üretim yöntemi ve ölçeğine göre bilimsel olarak kabul edilebilir farktır. Hata, farkın yanılma sınırını aştığı durumdur. Yanılma sınırı dışındaki farklar ilgilinin başvurusu üzerine ya da kadastro müdürlüğünce re’sen düzeltilir; yanılma sınırı içindeki farklar da aynı usulle düzeltilebilir ve düzeltmede farkın tamamı esas alınır.

Hukuk Genel Kurulu kararı, bu otuz günün tazminat davası bakımından da önem taşıdığını gösterir: tebliğe rağmen dava açmamak, Kurul’un zararın doğmadığı sonucuna varırken dayandığı olgulardan biri olmuştur. Düzeltme tebliğ edildiğinde, düzeltmenin zemindeki sınırları değiştirip değiştirmediği hemen incelenmeli, değiştiriyorsa süresinde dava açılmalıdır. Düzeltme davasının ayrıntıları için 41. madde ile teknik hata düzeltme rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Hata, Hangi Yol?

Hata türüne göre izlenecek yol

Durumİlk adımTazminatDayanak
Aynı yer için iki ayrı kadastro kaydı; ikinci kayıt iptal edildiTerkin işlemine karşı 30 gün içinde dava; çakışmanın teknik olarak denetlenmesiKaybedilen bölümün değeri Hazineden istenir3402 sayılı Kanun m.22; TMK m.1026, 1007
Kayda mükerrerlik şerhi konulduŞerhin kaldırılması davasıŞerh kesinleşir ve mülkiyet kaybedilirse Hazineye karşı tazminat3402 sayılı Kanun m.22; TMK m.1007
Yüzölçümünü azaltan m.41 düzeltmesi tebliğ edildiTebliğden itibaren 30 gün içinde sulh hukuk mahkemesinde davaZeminde gerçek kayıp varsa Hazineye karşı tazminat3402 sayılı Kanun m.41; TMK m.1007
Tapudaki hisse zeminde karşılıksız çıktıTapu müdürlüğünden kaydın geriye doğru incelenmesini isteyinSicile güvenilerek edinilen ve kaybedilen pay için tazminatTMK m.1007; Anayasa Mahkemesi, Bekir Sağırdak
Yalnızca isim veya basit yazı yanlışlığıTapu müdürlüğünden düzeltmeÇoğu durumda zarar doğmazTMK m.1027/3

İsim, baba adı gibi basit yazı yanlışlıklarını tapu memuru yönetmelik uyarınca re’sen düzeltir; diğer yanlışlıklar ilgililerin yazılı rızası yoksa ancak mahkeme kararıyla düzeltilebilir (TMK m.1027). Bu düzeltmelerin usulü için tapu kaydındaki hataların düzeltilmesi rehberimize bakabilirsiniz.

Tapunuz mükerrer çıktı ya da yüzölçümünüz düştü mü?

Tapu kaydınızı, kadastro müdürlüğünün yazısını ve varsa tebliğ belgesini gönderin. Otuz günlük sürenin işleyip işlemediğini, zeminde gerçek bir kayıp olup olmadığını ve Hazineden ne istenebileceğini birlikte değerlendirelim.

📞 Hemen Arayın: 0554 648 37 15💬 WhatsApp

Davalı Kim, Hangi Mahkeme?

Tazminatın borçlusu Hazinedir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2015 tarihli kararında belirtildiği gibi, kadastro ve tapu işlemleri nedeniyle zarar görenler TMK m.1007 gereğince zararlarının tazmini için Hazine aleyhine adli yargıda dava açar. Dava tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür (TMK m.1007/3; HMK m.2). Bekir Sağırdak dosyasında dava Tapu Sicil Müdürlüğü aleyhine açılmıştı; usul tartışması yaşamamak için davalının baştan Hazine olarak gösterilmesi gerekir.

Kadastro müdürlüğünün düzeltme işlemine karşı dava ise farklı bir davadır: sulh hukuk mahkemesinde, otuz gün içinde açılır ve düzeltmenin kaldırılmasını hedefler (m.41/1). İki dava birbirinin yerine geçmez. Düzeltme davası zeminin doğru ölçülüp ölçülmediğini, tazminat davası ise gerçek kaybın bedelini konu alır.

Süre: On Yıl ve Başlangıç Tarihi

TMK m.1007’ye dayanan davalar on yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Mükerrer kayıt ve kadastro dosyalarında sürenin hangi tarihten başlayacağı, mahkeme kararıyla iptal edilen tapulara göre daha fazla tartışmaya açıktır; çünkü mülkiyet kaybı bazen bir terkin işlemiyle, bazen bir şerhle, bazen de bir düzeltme işlemiyle gerçekleşir.

Kararlarda görülen sıralar fikir verir. Mehmet Koca dosyasında terkin işlemi 2006 tarihliydi; işleme karşı açılan dava reddedilip onandıktan sonra tazminat davası 2011’de açıldı. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin incelediği Ankara dosyasında mükerrerlik şerhi 2008’de konulmuş, şerhe karşı davanın reddi 19.04.2012’de kesinleşmiş, tazminat davası 07.10.2013’te açılmıştı. Her iki dosyada da dava, hangi tarih esas alınırsa alınsın on yıl içinde açılmıştır.

Güvenli yol, süreyi en erken tarihten, yani terkin, şerh ya da düzeltme işleminin size tebliğ edildiği tarihten hesaplamak ve davayı bu süre içinde açmaktır. İşleme karşı dava açılmışsa tazminat davası, o davanın sonucu beklenmeden açılabilir; mahkeme gerekirse sonucu bekler (HMK m.165). Zamanaşımını Hazine ileri sürmedikçe hâkim kendiliğinden gözetemez (TBK m.161).

Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Değerleme tarihi, zarar verici işlemin kesinleştiği tarihtir. Hukuk Genel Kurulu’nun 2025 kararına konu dosyada Yargıtay 20. Hukuk Dairesi bu ilkeyi şöyle ifade etmişti: TMK m.1007’ye göre açılan tazminat davalarında mülkiyetteki azalma hangi işlem sonucu oluşmuşsa o işlemin, yani zarar verici işlemin kesinleştiği tarih itibarıyla taşınmaz değeri hesaplanmalıdır; m.41’e göre yapılan bir düzeltmede bu tarih, tebliğden itibaren otuz günün dolduğu gündür (27.02.2018, E.2017/5797, K.2018/1484, aktaran Hukuk Genel Kurulu, E.2023/5-16, K.2025/36).

Hesap yöntemi, Kamulaştırma Kanunu m.11’deki ölçülere göre belirlenir: arazi niteliğindeki taşınmazlarda net gelir, arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal karşılaştırması (Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Tazminat, parselin tamamı için değil kaybedilen bölüm ya da pay için istenir; bu bölümün yüzölçümü teknik rapordan, terkin işleminden ya da düzeltme kararından alınır ve bilirkişi kuruluna gösterilir. Dava kısmi dava olarak açılır, talep bilirkişi raporundan sonra bir defaya mahsus artırılır (HMK m.109/1 ve 109/4).

Hazinenin Savunmaları ve Cevapları

Sık ileri sürülen savunmalar

SavunmaDeğerlendirmeDayanak
İkinci kadastro hükümsüzdür, davacının hakkı hiç doğmadıHükümsüzlük iptalin dayanağıdır; tazminatın sebebi Devletin ikinci kez kadastro yaparak kayıt oluşturmasıdır20. Hukuk Dairesi, E.2015/2184, K.2015/11402; Mehmet Koca, §§ 52-56
Ortada zarar yokMükerrer kayıtta kaybedilen bölüm zarardır; yüzölçümü hatasında ise zeminde gerçek kayıp ispatlanmalıdırMehmet Koca; Hukuk Genel Kurulu, E.2023/5-16, K.2025/36
Davacı farkı bilebilirdiEdinme tarihindeki kayıt, bedel ve zemindeki kullanım birlikte değerlendirilirTMK m.1020/3; TBK m.52; Bekir Sağırdak, § 37
41. madde düzeltmesine itiraz edilmediSüresinde dava açılması bu savunmayı baştan önler; açılmadıysa zeminde kayıp olduğu ayrıca gösterilmelidir3402 sayılı Kanun m.41/1
Zamanaşımı dolduSüre on yıldır; en erken tebliğ tarihinden hesaplanmalıdırTBK m.146

Dava Dilekçesi Örneği: Mükerrer Kadastro Nedeniyle Tapu İptalinde Tazminat

Aşağıdaki örnek, taşınmazının bir bölümü daha önce kadastrosu yapılmış başka bir parselle çakıştığı için tapusu kısmen iptal edilen malik için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur.

[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [adres]

VEKİLİ: Av. […], [adres]

DAVALI: Hazine

KONU: Mükerrer kadastro gerekçesiyle tapu kaydının kısmen iptal edilmesinden doğan zararın, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik […] TL’sinin, iptalin kesinleştiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte TMK m.1007 uyarınca tazmini istemidir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil, [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [ada] ada, [parsel] parsel sayılı taşınmazı [tarih] tarihinde tapuda yapılan satışla ve bedelini ödeyerek edinmiştir. Taşınmaz [yıl] yılında yapılan [kadastro/tapulama] çalışmasıyla tespit edilmiş, edinme tarihinde kayıtta hiçbir şerh bulunmamaktadır.

2. [Kadastro Müdürlüğü]’nün [tarih] tarihli teknik raporunda taşınmazın […] m²’lik bölümünün, [yıl] yılında yapılan ilk kadastro çalışmasıyla tespit edilen [ada/parsel] sayılı taşınmazla çakıştığı belirtilmiş; [Tapu Müdürlüğü] [tarih] tarihli işlemle bu bölüme ilişkin kaydı 3402 sayılı Kanun m.22 uyarınca iptal etmiştir. [İşleme karşı açılan dava [Mahkeme]’nin E.[…], K.[…] sayılı kararıyla reddedilmiş ve karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.]

3. 3402 sayılı Kanun m.22/1, kadastrosu yapılmış bir yerin yeniden kadastrosunu yasaklar ve ikinci kadastroyu bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayar. Müvekkilin kaydı bu nedenle iptal edilmiştir. Ancak ikinci kadastroyu yapan ve müvekkile güvenerek işlem yapacağı tapuyu veren Devlettir. Mükerrer kayıt bütünüyle idarenin aynı yerde kanunen yasak olduğu hâlde ikinci kez kadastro yapmasından kaynaklanmıştır (Anayasa Mahkemesi, Mehmet Koca, B. No: 2014/19791, 19.12.2017, § 52).

4. TMK m.1007/1 uyarınca tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan, mükerrer tapuların düzeltilmesi sırasında doğan zarar da bu sorumluluğun kapsamındadır (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 18.11.2015, E.2015/2184, K.2015/11402; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2025, E.2023/5-16, K.2025/36). Sorumluluk kusursuz olduğundan görevlilerin kusurunun ayrıca gösterilmesi gerekmez.

5. Müvekkilin zararı gerçektir ve zeminde karşılığı vardır: müvekkil, sicildeki kayda güvenerek edindiği ve fiilen kullandığı […] m²’lik bölümün mülkiyetini kaybetmiştir. İlk kadastroya karşı dava açma imkânı da bulunmamaktadır; ilk kadastro tutanaklarının kesinleşmesinin üzerinden on yıldan fazla süre geçmiştir (3402 sayılı Kanun m.12/3). Bu durumda tazminatın reddedilmesi, idarenin hatasından doğan zararın bütünüyle müvekkile yüklenmesi anlamına gelir ki Anayasa Mahkemesi bunu mülkiyet hakkının ihlali saymıştır (Mehmet Koca, § 56; Anayasa m.35).

6. TBK m.52 anlamında müvekkilin zararın doğmasında bir payı yoktur. Edinme tarihinde tapu kaydında çakışmaya ilişkin bir şerh bulunmadığı, müvekkilin çakışmayı bilebilecek durumda olmadığı ekli kayıt örneklerinden anlaşılmaktadır.

7. Dava TBK m.146’daki on yıllık süre içinde açılmıştır. Zararın kapsamı, kaybedilen bölümün zarar verici işlemin kesinleştiği tarihteki değeridir; değerin 2942 sayılı Kanun m.11’deki ölçülere göre bilirkişi kurulunca belirlenmesini isteriz. Değer keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirleneceğinden dava HMK m.109 uyarınca kısmi dava olarak açılmıştır.

HUKUKİ SEBEPLER: 4721 sayılı Kanun m.1007, 1020, 1026; 3402 sayılı Kanun m.12, 22; 6098 sayılı Kanun m.52, 146; 6100 sayılı Kanun m.109; 2942 sayılı Kanun m.11; Anayasa m.35 ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Tapu kayıtları ve tarihçesi; kadastro tutanakları ve paftaları; [Kadastro Müdürlüğü]’nün teknik raporu; terkin işlemi ve tebliğ belgesi; [varsa] [Mahkeme]’nin E.[…] sayılı dosyası ve kesinleşme şerhi; resmî senet ve ödeme belgeleri; keşif ve bilirkişi incelemesi; her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik […] TL tazminatın, zarar verici işlemin kesinleştiği [tarih] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]

Davacı Vekili
Av. […]

Toplanacak Belgeler

  • Tapu kaydı ve kaydın tarihçesi; edinme tarihindeki kayıt örneği.
  • Her iki kadastro ya da tapulama çalışmasına ait tutanaklar, paftalar ve kesinleşme tarihleri.
  • Kadastro müdürlüğünün çakışmayı ya da hatayı saptayan teknik raporu.
  • Terkin, şerh veya m.41 düzeltme işlemi ve size tebliğ edildiği tarihi gösteren belge.
  • İşleme karşı açılmış dava varsa karar ve kesinleşme şerhi.
  • Resmî senet ve ödeme belgeleri: sicile güvenilerek bedel ödendiğini gösterir.
  • Zemindeki kullanımı gösteren belgeler: tarım kayıtları, yapı ruhsatı, fotoğraflar, tanık.

Adım Adım Yol Haritası

  1. Tebliğ edilen terkin, şerh ya da düzeltme yazısının tarihini not edin; otuz günlük dava süresinin işleyip işlemediğini hemen belirleyin.
  2. Kadastro müdürlüğünden teknik raporu ve her iki çalışmanın tutanaklarını alın; çakışmanın ya da hatanın zeminde ne anlama geldiğini bir harita mühendisine inceletin.
  3. Düzeltme zemindeki sınırlarınızı değiştiriyorsa ya da terkin hatalıysa süresinde dava açın.
  4. Kaybın kesinleştiği durumda, en erken tebliğ tarihinden itibaren on yıl içinde Hazineye karşı tazminat davası açın.
  5. Keşifte kaybedilen bölümün yüzölçümünü, niteliğini ve değerleme tarihini izleyin; talebi itirazları sonuçlanmış rapor üzerinden bir kez artırın.

Sık Yapılan Hatalar

  • m.41 düzeltmesi tebliğ edildiğinde otuz gün içinde dava açmamak ve sonra yalnızca tazminata yönelmek.
  • Kâğıttaki yüzölçümü farkını zarar sanmak; tazminat zeminde gerçekten kaybedilen yer için doğar.
  • Davayı tapu müdürlüğüne ya da kadastro müdürlüğüne yöneltmek. Davalı Hazinedir.
  • Tazminatı parselin tamamı için istemek; istenecek olan kaybedilen bölüm ya da paydır.
  • Süreyi davanın sonuçlandığı tarihten hesaplayıp beklemek; güvenli hesap en erken tebliğ tarihinden yapılır.
  • Müteahhidin aynı daireyi iki kişiye satması ile mükerrer kadastroyu karıştırmak; ikisinin yolu farklıdır.

Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?

Tapu ve kadastro kayıtlarını geriye doğru inceleyerek hatanın kadastroda mı, tapu kütüğüne aktarımda mı yoksa sonraki işlemlerde mi doğduğunu saptıyoruz. Teknik raporu harita mühendisiyle birlikte değerlendiriyor, zeminde gerçek bir kayıp olup olmadığını ortaya koyuyoruz. Süre işliyorsa terkin ya da düzeltme işlemine karşı davayı açıyor, kayıp kesinleşmişse Hazineye karşı tazminat davasını kaybedilen bölümün değeri üzerinden kuruyoruz.

Dosyanız için tapu kaydını ve kadastro müdürlüğünün yazısını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz.

İlgili Rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Aynı yer için iki tapu çıktı, hangisi geçerli?

İlk kadastroya dayanan kayıt. Kadastrosu yapılmış bir yer ikinci kez kadastroya tabi tutulmuşsa ikinci kadastro bütün sonuçlarıyla hükümsüz sayılır (3402 sayılı Kanun m.22/1). Anayasa Mahkemesi bunu, ilk kaydın gerçeği yansıttığına ilişkin aksi ileri sürülemez bir karine olarak nitelemiştir.

Mükerrer kadastro nedeniyle tapum iptal edildi, tazminat alabilir miyim?

Evet. Yargıtay, mükerrer kadastro gerekçesiyle iptal edilen tapu nedeniyle doğan zararın TMK m.1007 uyarınca Devletçe tazmin edileceğini kabul etmiştir (20. Hukuk Dairesi, 18.11.2015, E.2015/2184, K.2015/11402). Anayasa Mahkemesi de böyle bir davanın “zarar yok” gerekçesiyle reddedilmesini mülkiyet hakkının ihlali saymıştır (Mehmet Koca, B. No: 2014/19791).

Kadastro hatası da tapu sicilinin tutulması sayılır mı?

Evet. Tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan, bu kayıtlardaki hatalardan Devlet TMK m.1007 anlamında sorumludur (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2025, E.2023/5-16, K.2025/36).

Tapudaki yüzölçümüm zeminde çıkmıyor, otomatik olarak tazminat alır mıyım?

Hayır. Hatanın varlığı tek başına yetmez; zeminde gerçek bir kayıp bulunmalıdır. Hukuk Genel Kurulu, zemindeki sınırları hiç değişmemiş bir parselde tapuya yanlış yazılan yüzölçümü nedeniyle zarar doğmadığına karar vermiştir.

Kadastro müdürlüğü yüzölçümümü düşürdü, ne kadar sürem var?

Düzeltmenin tebliğinden itibaren otuz gün. Bu süre içinde sulh hukuk mahkemesinde düzeltmenin kaldırılması davası açılmazsa düzeltme kesinleşir (3402 sayılı Kanun m.41/1).

Tapu müdürlüğünün terkin işlemine karşı dava açabilir miyim?

Evet. TMK m.1026/2’ye göre terkin işlemine karşı her ilgili, işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde dava açabilir; Kadastro Kanunu m.22/1 de mükerrer kayıtlarda bu maddeye yollama yapar.

Tazminat davasını kime açarım?

Hazineye karşı, tapu sicilinin bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde (TMK m.1007/3; HMK m.2). Tapu ya da kadastro müdürlüğüne dava açılmaz.

Tazminat hangi tarihteki değere göre hesaplanır?

Zarar verici işlemin kesinleştiği tarihteki değere göre. m.41 düzeltmesinde bu tarih, tebliğden itibaren otuz günün dolduğu gündür. Arazilerde net gelir, arsalarda emsal karşılaştırması yöntemi uygulanır.

Süre ne zaman başlar?

Dava on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Mükerrer kayıt ve kadastro dosyalarında başlangıç tarihi tartışmaya açık olduğundan güvenli yol, süreyi terkin, şerh ya da düzeltme işleminin size tebliğ edildiği en erken tarihten hesaplamaktır.

Tapudaki hissem gerçekte olmayan bir pay çıktı, ne yapabilirim?

Tapu müdürlüğünden kaydın geriye doğru incelenmesini isteyin ve hatanın hangi işlemde yapıldığını saptayın. Anayasa Mahkemesi, sicildeki hisse hatası yüzünden 6.532 m² kaybı olan alıcının tazminat davasının “zarar yok” gerekçesiyle reddedilmesini mülkiyet hakkının ihlali saymıştır (Bekir Sağırdak, B. No: 2013/5669, 24.03.2016).

Kaynakça

  • 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12, 22, 41 (m.41, 07.05.2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanun m.16 ile değişik).
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.1007, 1020, 1023, 1026, 1027.
  • 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.35.
  • 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146, 161.
  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 109, 165.
  • 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2025, E.2023/5-16, K.2025/36.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681.
  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 18.11.2009, E.2009/4-383, K.2009/517 ve 16.06.2010, E.2010/4-349, K.2010/318 (Yargıtay 20. Hukuk Dairesi kararında aktarıldığı şekliyle).
  • Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 18.11.2015, E.2015/2184, K.2015/11402.
  • Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 27.02.2018, E.2017/5797, K.2018/1484 (Hukuk Genel Kurulu kararında aktarıldığı şekliyle).
  • Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2021/2160, K.2021/6509.
  • Anayasa Mahkemesi, Mehmet Koca, B. No: 2014/19791, 19.12.2017.
  • Anayasa Mahkemesi, Bekir Sağırdak, B. No: 2013/5669, 24.03.2016 (RG 06.05.2016, 29704).

Otuz günü kaçırmayın

Terkin işlemine ve 41. madde düzeltmesine karşı dava süresi tebliğden itibaren 30 gündür. Hazineye karşı tazminat davası için süre 10 yıldır. Telefon: 0554 648 37 15.

İletişime Geçin

Post by Av. Fatma Öztürk