Tapulu taşınmazınız mera, yaylak ya da kışlak sayılarak tapu kaydı iptal edildiyse, taşınmazın değerini Hazineden TMK m.1007 uyarınca isteyebilirsiniz. Dava, iptal kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde, tapu sicilinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır. Mera davalarında malik tapusunu çoğu zaman koruyamaz: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre öncesi mera olan yerin tapu kaydının iptali, Kadastro Kanunu’ndaki on yıllık süreye bağlı olmaksızın her zaman istenebilir ve mera iyiniyetle de kazanılamaz (06.06.2024, E.2023/1082, K.2024/311). Orman dosyaları için getirilen iade yolu mera taşınmazlarına uygulanmaz (Orman Kanunu Ek m.22/6-a); taşınmazın geri alınması yalnızca belediye sınırları içinde, 2003’ten önce kesinleşen imar planında kalan ve yerleşim yeri hâline gelmiş yerlerde, Mera Kanunu Geçici m.3’teki koşullarla mümkündür. Bunun dışındaki dosyalarda yol tazminattır: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 1975’te satın alınıp köy merası sayılarak özel siciline yazılan bir taşınmazda davanın Hazine yönünden kabulüne ilişkin kararı onamıştır (07.10.2025, E.2024/11352, K.2025/12477).
Bu rehber; tapusu mera, yaylak ya da kışlak gerekçesiyle iptal edilen malikler ve mirasçıları ile hakkında bu gerekçeyle dava açılmış olanlar için yazıldı. Tapulu bir yerin nasıl mera sayıldığı, davayı kimin açtığı ve hükmün nasıl kurulduğu, süre, zilyetlik ve iyiniyet savunmalarının neden işlemediği, Hazineden ihaleyle satın alınan bir yerin dahi iptal edildiği dosya, taşınmazın hangi sınırlı hâlde geri alınabildiği, tazminat davasının davalısı, süresi, değerin hangi niteliğe ve hangi tarihe göre hesaplandığı, faiz, satıcıya karşı talepler ve dava dilekçesi örneği aynı sayfadadır. Dosyanız için Hukukçular Evi’ne 0554 648 37 15 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 2709 sayılı Anayasa m.35 ve 45; 4342 sayılı Mera Kanunu m.3, 4, 5, 13, 16, 21 ve Geçici m.3; 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12 ve 16; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.3, 705, 715, 999, 1007, 1020 ve 1023; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146, 149, 214 ve 217; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 26, 109, 119, 121, 266 ve 281; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11 ve 15; 3095 sayılı Kanun m.1; 6325 sayılı Kanun m.18/B; 6831 sayılı Orman Kanunu Ek m.22/6-a.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.06.2024 (E.2023/1082, K.2024/311), 13.06.2018 (E.2017/2025, K.2018/1189) ve 05.11.2025 (E.2024/270, K.2025/681) tarihli kararları; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 07.10.2025 (E.2024/11352, K.2025/12477), 26.02.2026 (E.2025/9970, K.2026/3378) ve 09.11.2023 (E.2023/4384, K.2023/10663) tarihli kararları; Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 30.11.2015 tarihli kararı (E.2015/4414, K.2015/11930) ve Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün 14.07.2014 tarihli kararı (E.2014/481, K.2014/718) ilgili başlıklarda aktarılmıştır. Metin 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır.
Mera dosyası, orman ve kıyı dosyalarının yanında daha az konuşulur; ama malik bakımından sonucu daha ağırdır. Orman dosyasında 2026’da genel bir iade yolu açıldı; mera dosyasında taşınmazın geri alınması yalnızca dar bir grup için mümkündür. Savunma olanakları da daha dardır. Bu nedenle mera gerekçesiyle tapusunu kaybeden malik için asıl soru, taşınmazın değerinin Hazineden nasıl ve ne kadar alınacağıdır. Davanın genel çerçevesi için Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi, mera hukukunun bütünü için Mera Hukuku Rehberi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Tapulu Bir Yer Nasıl Mera Sayılır?
Mera, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerdir (4342 sayılı Kanun m.3/d). Tanımın ikinci yarısı önemlidir: bir yerin mera sayılması için idari bir tahsis kararı şart değildir; çok eskiden beri köyün ortak otlağı olarak kullanılmış olması yeterlidir. Uygulamada buna “kadim mera” denir.
Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy ya da belediyeye aittir; bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kullanılamaz, bunlara zamanaşımı uygulanamaz ve sınırları daraltılamaz (4342 sayılı Kanun m.4). Kadastro Kanunu da aynı sonucu kadastro bakımından düzenler: mera, yaylak, kışlak ve otlak gibi orta malı taşınmazlar sınırlandırılır ve özel siciline yazılır; bu sınırlandırma tescil niteliğinde değildir ve bu taşınmazlar özel mülkiyete konu olmaz (3402 sayılı Kanun m.16/B). Özel mülkiyete tabi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar tapu kütüğüne kaydedilmez (TMK m.999).
Sorun, kadim mera olan bir yerin kadastro sırasında ya da idari bir işlemle kişi ya da Hazine adına “tarla” veya “arsa” niteliğiyle tapuya yazılmasından doğar. Kayıt yıllarca el değiştirir, üzerine ev yapılır, ipotek kurulur. Sonra köy tüzel kişiliği ya da Hazine dava açar; mahkeme keşif, hava fotoğrafları ve yaşlı köylülerin anlatımıyla yerin öncesinin mera olduğunu saptarsa tapuyu iptal eder. Bir yerin hangi usulle mera olarak tespit, tahdit ve tahsis edildiğini Bir Yer Nasıl Mera Sayılır? rehberimizde anlattık.
Davayı Kim Açar, Hüküm Nasıl Kurulur?
Mera iddiasına dayanan tapu iptali davasını Hazine de, meradan yararlanma hakkı bulunan köy tüzel kişiliği ya da belediye de açabilir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli kararına konu Beylikdüzü dosyasında dava köy muhtarlığı tarafından açılmıştı. Dava, tapuda malik görünen kişiye karşı açılır; Hukuk Genel Kurulu’na göre davanın hukuki mahiyetine göre Hazineye de husumet yöneltilebilir (06.06.2024, E.2023/1082, K.2024/311).
Hüküm de orman dosyasından farklıdır. Orman dosyasında tapu iptal edilir ve taşınmaz orman vasfıyla Hazine adına tescil edilir. Mera dosyasında tapu kaydı iptal edilir, taşınmaz mera olarak sınırlandırılır ve özel siciline yazılır.
Orman dosyası ile mera dosyası arasındaki farklar
| Konu | Orman | Mera, yaylak, kışlak |
|---|---|---|
| Dayanak | Anayasa m.169; 6831 sayılı Kanun | 4342 sayılı Kanun m.4; 3402 sayılı Kanun m.16/B |
| Davayı açan | Orman Genel Müdürlüğü veya Hazine | Hazine, köy tüzel kişiliği veya belediye |
| Hüküm | Tapunun iptali ve orman vasfıyla Hazine adına tescil | Tapunun iptali, mera olarak sınırlandırma ve özel sicile yazım |
| On yıllık hak düşürücü süre | İşlemez (Anayasa Mahkemesi, E.2009/31, K.2011/77) | İşlemez (Hukuk Genel Kurulu, E.2023/1082, K.2024/311) |
| Taşınmazın geri alınması | Orman Kanunu Ek m.22 | Ek m.22 uygulanmaz (Ek m.22/6-a); yalnızca Mera Kanunu Geçici m.3’teki dar grup için mümkün |
| Tazminat | TMK m.1007; davalı Hazine | TMK m.1007; davalı Hazine |
Malik Neden Kaybeder? Süre, Zilyetlik ve İyiniyet Mera Karşısında İşlemez
Hukuk Genel Kurulu’nun 06.06.2024 tarihli kararı, mera davalarında malikin başvurabileceği üç savunmanın neden sonuç vermediğini açık biçimde ortaya koyar (E.2023/1082, K.2024/311).
Mera davasında savunmalar
| Savunma | Hukuk Genel Kurulu’nun kabulü | Dayanak |
|---|---|---|
| Tapum onlarca yıllık; on yıllık hak düşürücü süre geçti | Öncesi mera olan taşınmaz kadastroda kişi adına tespit edilip tapuya yazılmışsa, kaydın iptali 3402 sayılı Kanun m.12/3’teki süreye bağlı olmaksızın her zaman istenebilir | 3402 sayılı Kanun m.12/3; 4342 sayılı Kanun m.4 |
| Taşınmazı yıllardır malik sıfatıyla kullanıyorum | Meralar olağanüstü zamanaşımıyla ve zilyetlikle kazanılamaz | 4342 sayılı Kanun m.4 |
| Tapuya güvenerek satın aldım; iyiniyetliyim | Meralar özel mülkiyete konu edilemediğinden TMK m.1023 uyarınca iyiniyetli kazanıma da konu olamaz | TMK m.1023; 4342 sayılı Kanun m.4 |
| Tescil geçerliydi | Tescile tabi olmayan kamu mallarının yanlışlıkla tapuya yazılması hukuki sonuç doğurmaz | TMK m.999; 3402 sayılı Kanun m.16/B |
Geriye esasa ilişkin tek savunma kalır: taşınmazın gerçekten mera olmadığı. Bu savunma eski kayıtlar, hava fotoğrafları, komşu parsellerin durumu ve mahalli bilirkişi anlatımlarıyla kurulur. Dava henüz sürüyorsa Hazine Tapu İptali Davası Açtı: Nasıl Savunulur? ve Tapuda Mera Yazıyor Ama Değil rehberlerimize bakabilirsiniz.
Hazineden İhaleyle Satın Alınan Yer de İptal Edilebilir: Sarıkamış Dosyası
Hukuk Genel Kurulu’nun 2024 tarihli kararına konu dosya, mera riskinin nereye kadar uzandığını gösterir. Kars’ın Sarıkamış ilçesinde 25.618,92 m² yüzölçümlü taşınmaz 04.06.2004’te idari yoldan Hazine adına tapuya tescil edilmiş, 2007’de yapılan kadastroda arsa niteliğiyle yine Hazine adına tespit edilmişti. Hazine taşınmazı ihaleyle sattı; alıcı adına tescil 26.10.2015’te yapıldı. Bir ay sonra, 26.11.2015’te, taşınmazın köye tahsis edilen meranın parçası olduğu ileri sürülerek tapu iptali davası açıldı.
İlk derece mahkemesi keşifteki gözleme, parselin hava fotoğraflarıyla çakıştırılmasına ve mahalli bilirkişi anlatımlarına dayanarak taşınmazın kadimden beri mera olduğunu saptadı; tapunun iptaline ve taşınmazın mera olarak özel siciline yazılmasına karar verdi. Alıcı, taşınmazı Hazineden satın alırken iyiniyetli olduğunu, tapuya güven ilkesi gereğince tapusunun iptal edilmemesi, davanın Hazineye karşı tazminat davası olarak yürütülmesi gerektiğini savundu. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi alıcı hakkındaki hükmü onadı; Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık yalnızca Hazinenin de davalı gösterilip gösterilemeyeceğine ilişkindi ve Kurul gösterilebileceğine karar verdi.
Dosyadan çıkan sonuç şudur: taşınmazı Devletin kendisinden, ihaleyle ve bedelini ödeyerek satın almış olmak bile tapuyu korumaz. Alıcı için geriye iki yol kalır: tapu sicilinin tutulmasından doğan zarar için Hazineye karşı TMK m.1007 davası ve satıcısına karşı sözleşmeden doğan talepler.
Taşınmaz Geri Alınabilir mi? Ek m.22 Uygulanmaz, Mera Kanunu Geçici m.3 Dar Bir Yol Açar
20.06.2026’da yürürlüğe giren Orman Kanunu Ek m.22, orman kadastrosu nedeniyle tapusu iptal edilen ya da iptal tehdidi altında olan maliklere taşınmazı geri alma ve tapuyu koruma yolu açtı. Aynı madde bu yolun kimlere kapalı olduğunu da sayar: madde hükümleri, 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlarda uygulanmaz (Ek m.22/6-a). Tapusu mera gerekçesiyle iptal edilen malik bu maddeye dayanarak iade başvurusu yapamaz; süren mera davasında da bu maddeye dayanarak yargılamayı bekletemez.
Mera Kanunu’nun kendi içinde ise sınırlı bir yol vardır. Geçici m.3, belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan, 01.01.2003’ten önce kesinleşen imar planları içinde yerleşim yeri olarak işgal edilmiş ve bu nedenle mera, yaylak ya da kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerleri düzenler. Bu yerlerin tahsis amacı ot bedeli alınmaksızın değiştirilir ve Hazine adına tescil edilir. Madde, bu nitelikteki taşınmazı elinde bulunduran ya da kaybetmiş olan kişiler için dört ayrı durum öngörür.
Mera Kanunu Geçici m.3: kimler, hangi koşulla?
| Durum | Koşul | Sonuç |
|---|---|---|
| Taşınmaz gerçek kişi ya da özel hukuk tüzel kişisi adına tapuda kayıtlı; Hazine dava açmış ya da açabilecek durumda (ikinci fıkra) | Taşınmazın emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin Hazineye ödenmesi | Hazine açtığı davadan vazgeçer; hüküm henüz dava açılmamış taşınmazlara da uygulanır |
| Tapu daha önce açılan bir davada iptal edilmiş, taşınmaz Hazine adına tescil edilmiş ya da mera olarak özel siciline yazılmış; karar kesinleşmiş (ikinci fıkra) | Talep ve aynı esaslara göre bedelin ödenmesi | Tapu önceki kayıt malikine ya da kanuni mirasçılarına devredilir |
| Taşınmaz belediye, il özel idaresi ya da başka bir kamu kurumundan bedeli karşılığında satın alınmış (2017’de eklenen fıkra) | Bedel istenmez | Dava açılmaz, açılan davadan vazgeçilir; kesinleşmiş ama tapuda infaz edilmemiş karar infaz edilmez; infaz edilmişse ve taşınmaz hâlen Hazine adına kayıtlı, kamu hizmeti için gerekli olmayan ve Hazinece tasarrufa konu edilmemiş bir yerse talep hâlinde önceki kayıt malikine ya da kanuni mirasçılarına bedelsiz devredilir |
| Taşınmaz belediyece konut ya da iş yeri yapılmak üzere kişilere tahsis edilmiş (2007’de eklenen fıkra) | Tahsis tarihindeki arsa değerine devir tarihine kadar yasal faiz eklenerek bulunacak bedelin ödenmesi; taşınmazın hâlen Hazine adına kayıtlı, kamu hizmeti için gerekli olmayan ve Hazinece tasarrufa konu edilmemiş bir yer olması | Adlarına tahsis yapılanlara ya da haleflerine devredilir |
Bu yol yalnızca şehirleşmiş mera alanları içindir. Köyde, imar planı dışında kalan ve hâlen otlak olarak kullanılabilen bir yerde Geçici m.3 uygulanmaz; tapusu bu gerekçeyle iptal edilen malikin elindeki tek yol taşınmazın değerini Hazineden istemektir. Belediye sınırları içindeki taşınmazlarda ise tazminat davası açılmadan önce taşınmazın 01.01.2003’ten önce kesinleşmiş bir imar planında kalıp kalmadığı belediyeden, tahsis amacının değiştirilip değiştirilmediği milli emlak idaresinden sorulmalıdır. Taşınmazı geri alan malikin mülkiyet kaybı ortadan kalkacağından, iki yol aynı taşınmaz için birlikte sonuna kadar yürütülemez.
Mera komisyonları ayrıca, köy ve belediyelere tahsisli ya da kadimden beri mera olarak kullanılan yerler üzerinde zilyetlik yoluyla ve hasım gösterilmeksizin yapılmış tescillerin iptalini sağlamak üzere durumu Hazineye bildirmekle yükümlüdür (4342 sayılı Kanun m.16). Hazinenin açtığı davaların bir bölümü bu bildirimlerden doğar. Orman dosyalarındaki iade yolu için Orman Kanunu Ek Madde 22 Başvurusu rehberimize bakabilirsiniz.
Tazminat Davasının Dayanağı: TMK m.1007
TMK m.1007/1’e göre tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Yargıtay bu sorumluluğu mera dosyalarını da kapsayacak biçimde tanımlar. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 30.11.2015 tarihli kararına göre Devletin tazmin sorumluluğu, mülkiyetin elden çıktığı, yani bir yerin kamu malı niteliğinde mera, yaylak ya da kışlak olması veya kıyı kenar çizgisi içinde kalması nedeniyle tapu kaydını iptal eden mahkeme kararının kesinleştiği tarihte doğar (E.2015/4414, K.2015/11930). Sorumluluk kusura dayanmaz; sicillerin doğru tutulmasını üstlenen Devlet, gerçeğe aykırı ve dayanaksız kayıtlardan doğan zararları ödemekle yükümlüdür.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 07.10.2025 tarihli kararı doğrudan bir mera dosyasıdır. Davacılar İstanbul Büyükçekmece’de, bugün Beylikdüzü sınırlarında kalan taşınmazı 09.09.1975’te satın almıştı. Köy muhtarlığının açtığı davada taşınmazın köy merası olduğu anlaşılmış, köy merası olarak sınıflandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiş, karar 01.10.1991’de kesinleşmişti. Malikler 10.06.2010’da TMK m.1007’ye dayanarak dava açtı. Mahkeme davayı Hazine yönünden kabul etti; Daire kararı, yalnızca faizin başlangıcını düzelterek onadı (E.2024/11352, K.2025/12477).
Hazine bu davalarda zararın önce taşınmazı satan kişiden istenmesi gerektiğini savunur. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu gerekçesiyle tapusu iptal edilen bir alıcının dosyasında, Devletin sorumluluğunun asıl ve nesnel bir sorumluluk olduğunu, zarara uğrayanın zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebileceğini belirtmiştir; Hazine o dosyada davacının taşınmazları üçüncü kişilerden satın aldığını ve onlara başvurması gerektiğini ileri sürmüştü (09.11.2023, E.2023/4384, K.2023/10663).
Davalı Kim, Hangi Mahkeme?
Usul kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Davalı | Hazine | TMK m.1007/1; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2024/11352, K.2025/12477 |
| Tapu müdürlüğüne ya da kadastro idaresine açılan dava | Pasif husumet yokluğundan reddedilir; davacı aleyhine maktu vekâlet ücretine hükmedilir | Aynı karar; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 02.03.2026, E.2025/8998, K.2026/3549 |
| Köy tüzel kişiliğine ya da belediyeye açılan tazminat davası | Tazminatın borçlusu Devlettir; meradan yararlanan köy ya da belediye değil | TMK m.1007/1 |
| Yargı yolu | Adli yargı | TMK m.1007/3; Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, 14.07.2014, E.2014/481, K.2014/718 |
| Görevli ve yetkili mahkeme | Tapu sicilinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesi | TMK m.1007/3; HMK m.2 |
| Arabuluculuk | Dava şartı değildir | 6325 sayılı Kanun m.18/B |
| Talep biçimi | Kısmi dava; rapordan sonra bir defaya mahsus talep artırımı | HMK m.109/1 ve 109/4 |
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 2014 tarihli kararına konu dosya, yanlış yargı yolunun nasıl zaman kaybettirdiğini gösterir. İzmir Aliağa’da eski tapu kaydına dayanan büyük bir taşınmaz, tapulama mahkemesi kararıyla kadim mera sayılmış ve tescil dışı bırakılmıştı. Mirasçılar yıllar sonra kamulaştırmasız el atma iddiasıyla idare mahkemesinde dava açtı. Uyuşmazlık Mahkemesi, davanın özünün mahkeme kararıyla tapu kaydının iptal edilmesinden doğan zararın tazmini olduğunu belirterek davanın adli yargıda görülmesi gerektiğine karar verdi.
Süre: On Yıl ve Eski Dosyalar İçin “Makul Süre”
TMK m.1007’den doğan tazminat davası, mülkiyet kaybının kesinleştiği tarihten itibaren on yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189). Mera dosyasında süre, tapunun iptaline ve taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına ilişkin kararın kesinleştiği gün başlar. Hazine zamanaşımını cevap dilekçesinde ileri sürer; kesinleşme şerhli karar örneği dava dilekçesine eklenmelidir.
Dosyalarda kesinleşme ve dava tarihleri
| Dosya | İptal kararının kesinleşmesi | Tazminat davası | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2023/4384, K.2023/10663 (Gömeç; Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer) | 2003 ve 2004 | 12.07.2013 | On yıllık süre içinde |
| Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2024/11352, K.2025/12477 (Beylikdüzü; köy merası) | 01.10.1991 | 10.06.2010 | Makul süre içinde açıldığı kabul edildi |
| Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E.2025/9970, K.2026/3378 (Büyükçekmece; tapulama) | 1975’te tamamlanan tapulama | 11.05.2022 | Makul süre içinde açılmadığı gerekçesiyle ret onandı |
Tablodaki ikinci satır kuralın bir istisnasını gösterir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 26.02.2026 tarihli kararında açıklandığı üzere, on yıllık süresi 18.11.2009’dan önce dolmuş olan dosyalarda, TMK m.1007’yi etkili bir yol hâline getiren Hukuk Genel Kurulu’nun 18.11.2009 tarihli kararından sonra davanın makul süre içinde açılması gerekir (E.2025/9970, K.2026/3378). Beylikdüzü dosyasında iptal kararı 1991’de kesinleşmiş, dava Kurul kararından yaklaşık yedi ay sonra açılmış ve süresinde sayılmıştır. 2022’de açılan dava ise makul sürede açılmış sayılmamıştır.
Değer: Mera Olarak Değil, Taşınmazın Niteliğine Göre
Tazminat, tapu kaydının iptali nedeniyle malikin malvarlığında meydana gelen azalmadır. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’ne göre gerçek zarar, değerlendirme tarihine göre belirlenecek niteliğe ve değere bağlıdır: taşınmaz arazi ise net gelir yöntemiyle, arsa ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesap yapılır (09.11.2023, E.2023/4384, K.2023/10663). Taşınmazın mera sayılmış olması, değerin “otlak” üzerinden hesaplanacağı anlamına gelmez; kaybedilen, tapuda tarla ya da arsa olarak kayıtlı ve o nitelikle kullanılan bir taşınmazdır.
İki dosyada değerin hesaplanması
| Dosya | Nitelik | Yöntem | Yargıtay’ın denetimi |
|---|---|---|---|
| Beylikdüzü (E.2024/11352, K.2025/12477) | Arsa | Emsal karşılaştırması | Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırmasıyla değer biçilmesinde isabetsizlik görülmedi |
| Gömeç (E.2023/4384, K.2023/10663) | Kuru tarım arazisi | Net gelir; buğday ve arpa münavebesi | Değerlendirme yılı olan 2003 ve 2004 verileri yerine 2007 verilerine endeks uygulanması ve kapitalizasyon faizinin yüzde 5 yerine yüzde 7 ve 8 alınması bozma nedeni sayıldı |
Gömeç dosyasındaki iki bozma nedeni, bilirkişi raporunda nelere bakılacağını gösterir. Veriler değerlendirme yılına ait olmalıdır; başka bir yılın verisine endeks uygulanarak yapılan hesap denetime elverişli sayılmamıştır. Kapitalizasyon faizi oranı yükseldikçe taşınmazın değeri düşer; Daire o dosyada taşınmazların niteliği, konumu ve yüzölçümüne göre oranın yüzde 5 olması gerektiğini, yüzde 7 ve 8 alınmasının az bedel tespitine yol açtığını belirtmiştir. Net gelir ve emsal yöntemlerinin adımları için TMK 1007 Davasında Zamanaşımı ve Değer Tespiti rehberimize bakabilirsiniz.
Değer hangi tarihe göre hesaplanır?
Bu konuda iki karar yan yana okunmalıdır. Hukuk Genel Kurulu’na göre değerlendirme tarihi, gerçek zararın oluştuğu tarih olan tapu iptali kararının kesinleşme tarihidir; Kurul, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin bozma kararındaki “değerlendirme tarihi olan dava tarihi” ifadesinin kesinleşme tarihi olarak anlaşılması gerektiğini belirtmiştir (05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2015 tarihli kararı da değerin dava tarihine göre değil, mülkiyet hakkına müdahalenin gerçekleştiği tarihe göre saptanmasını aramıştı.
Beylikdüzü dosyasında ise Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, Kurul kararından bir ay önce, farklı bir sonuca varmıştı. Daire ilk bozma kararında değerin dava tarihine göre belirlenmesini istemiş, mahkeme buna uymuş ve Daire 07.10.2025’te dava tarihinin değerlendirme tarihi kabul edilmesinde isabetsizlik görmemiştir. İptal kararı 1991’de kesinleşmiş, dava 2010’da açılmıştı; Hazine temyizde kesinleşme tarihinin esas alınmasını istemiş, Daire bu itirazı kabul etmemiştir. Bugün açılacak davada esas alınması gereken ölçü Hukuk Genel Kurulu kararıdır; değer kesinleşme tarihine sabitleneceği için dava geciktirilmemelidir.
Faiz
Tazminata yasal faiz yürütülür ve faizin başlangıcı değerlendirme tarihiyle aynı olmalıdır. Beylikdüzü dosyasında mahkeme değeri dava tarihine göre belirlediği hâlde faizi iptal kararının kesinleştiği 01.10.1991’den başlatmıştı. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi bunu bozma nedeni saydı ve hükümdeki tarihi dava tarihi olan 10.06.2010 olarak düzelterek kararı onadı (E.2024/11352, K.2025/12477). Değer kesinleşme tarihine göre hesaplanıyorsa faiz de kesinleşme tarihinden istenir; hâkim talep sonucuyla bağlı olduğundan faizin türü ve başlangıcı dilekçede açıkça yazılmalıdır (HMK m.26).
Satıcıya Karşı Talepler
Taşınmazı bir başkasından satın almış olan malikin satıcısına karşı da talep hakkı vardır. Satış sözleşmesinin kurulduğu sırada var olan bir hak nedeniyle satılan alıcının elinden alınırsa satıcı bundan sorumludur (TBK m.214). Satılanın tamamı alıcının elinden alınmışsa sözleşme kendiliğinden sona ermiş sayılır ve alıcı, ödediği satış bedelini faiziyle birlikte, yargılama giderlerini ve doğrudan uğradığı diğer zararları satıcıdan isteyebilir (TBK m.217).
İki yol arasında bir sıra zorunluluğu yoktur; Devletin sorumluluğu asıl sorumluluktur ve malik doğrudan Hazineye başvurabilir. Fark, istenebilecek tutardadır: satıcıdan istenebilecek olan esas olarak ödenen satış bedelidir; Hazineden istenen ise kaybedilen taşınmazın değeridir. Yıllar önce düşük bedelle alınmış bir taşınmazda TMK m.1007 davası çoğu zaman daha yüksek sonuç verir. Aynı zarar iki kez tahsil edilemez.
Tapunuz mera gerekçesiyle mi iptal edildi?
İptal kararınızı, kesinleşme şerhini ve tapu kaydınızı gönderin. Sürenizi, taşınmazın niteliğini ve istenebilecek tutarı birlikte değerlendirelim.
Mera Komisyonu Kararları: Otuz Gün ve Beş Yıl
Tapu her zaman bir mahkeme davasıyla tartışmaya açılmaz. Mera komisyonunun tespit, tahdit ve tahsis çalışmaları da tapulu bir taşınmazı etkileyebilir. Teknik ekiplerin çalışma sonuçları ilgili köy ve belediyede otuz gün askıda kalır; bu sürede komisyona itiraz edilebilir ve komisyon itirazları altmış gün içinde karara bağlar. Komisyon kararlarına karşı otuz günlük askı ilan süresi içinde, tebligat gereken hâllerde tebliğden itibaren otuz gün içinde asliye hukuk mahkemesinde, kadastro yapılan yerlerde kadastro mahkemesinde dava açılabilir; süresinde dava açılmayan kararlar kesinleşir ve özel sicile kaydedilir (4342 sayılı Kanun m.13).
İkinci süre daha uzun ama kesindir. Tahsis yapılmış köy ve belediyelerde mera, yaylak ve kışlak alanlarıyla ilgili iddialar, özel sicil düzenlendikten sonra ancak bu sicildeki kayda dayanılarak ispat edilir; tahsislerin kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra tespitlerden önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemez ve dava açılamaz (4342 sayılı Kanun m.21). Taşınmazınızın bulunduğu köyde mera komisyonu çalışması yapılıyorsa askı ilanları izlenmelidir. İtiraz davası için Mera Tespit ve Tahdidine İtiraz Dava Dilekçesi Örneği, hangi uyuşmazlıkta hangi yolun izleneceği için Mera Uyuşmazlığında Doğru Kapı rehberlerimize bakabilirsiniz.
Dava Dilekçesi Örneği: Mera Nedeniyle Tapusu İptal Edilen Malikin Tazminat Davası
Aşağıdaki örnek, taşınmazı tapudan satın almış ve tapu kaydı mahkeme kararıyla iptal edilerek taşınmazı mera olarak özel siciline yazılmış bir malik için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur. Taşınmaz satın alınmamış, kadastroda malik ya da murisi adına tespit edilmişse 1. ve 9. paragraflar buna göre yeniden yazılır. Orman, kıyı, sahte belge ve mükerrer kayıt dosyaları için TMK 1007 Tazminat Dava Dilekçesi Örneği sayfamızdaki metin ve Word ile PDF şablon kullanılabilir.
[TAPU SİCİLİNİN BULUNDUĞU YER] NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
DAVACI: [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: […]), [adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad], [Baro] Barosu sicil no […], [adres]
DAVALI: Hazine, [tebligat adresi]
DAVA DEĞERİ: Şimdilik […] TL (kısmi dava, HMK m.109)
KONU: [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle/Köy], [ada] ada, [parsel] parsel sayılı taşınmaza ait tapu kaydının mera gerekçesiyle iptal edilmesinden doğan zararın, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik […] TL’sinin, iptal kararının kesinleştiği [tarih] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte TMK m.1007 uyarınca davalı Hazineden tahsili istemidir.
AÇIKLAMALAR
1. Müvekkil, dava konusu [yüzölçümü] m² yüzölçümlü taşınmazı [tarih] tarihinde [Tapu Müdürlüğü]’nde düzenlenen resmî senetle, […] TL bedel ödeyerek satın almış ve taşınmaz adına tescil edilmiştir. Edinme tarihinde tapu kaydında taşınmazın mera, yaylak ya da kışlak olduğuna ilişkin bir kayıt, şerh ya da beyan bulunmamaktadır; taşınmaz kayıtta [tarla / arsa] niteliğiyle yer almaktadır.
2. [Hazine / […] Köyü Tüzel Kişiliği / […] Belediyesi] tarafından açılan davada, [Mahkeme]’nin [tarih] tarihli, E.[…], K.[…] sayılı kararıyla taşınmazın kadimden beri mera olarak kullanılan yerlerden olduğu gerekçesiyle müvekkil adına olan tapu kaydının iptaline, taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiştir. Karar [tarih] tarihinde kesinleşmiştir.
3. Müvekkile, mülkiyetini kaybettiği taşınmaz karşılığında bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Orman dosyaları için getirilen iade yolu Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlara uygulanmaz (6831 sayılı Kanun Ek m.22/6-a). Taşınmaz, 4342 sayılı Kanun Geçici m.3’te sayılan yerlerden de değildir; [belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve 01.01.2003’ten önce kesinleşen bir imar planı kapsamında kalmamaktadır]. Müvekkilin zararı ancak tazminatla giderilebilir.
4. Taşınmaz, edinme tarihinden iptal kararının kesinleşmesine kadar müvekkil tarafından [tarım arazisi olarak ekilip biçilerek] kullanılmıştır. Üzerinde müvekkile ait [yapılar, kuyu, sulama tesisatı ve […] adet […] ağacı] bulunmakta olup bunlar da taşınmazla birlikte müvekkilin elinden çıkmıştır.
I. Devlet, sicildeki kayda güvenen malikin zararından kusursuz sorumludur (TMK m.1007/1)
5. TMK m.1007/1 uyarınca tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemlerinin bir bütün oluşturduğunu, bu kayıtlardaki hatalardan Devletin kusursuz sorumlu olduğunu ve zarar görenlerin Hazine aleyhine adli yargıda dava açabileceklerini kabul etmiştir (18.11.2009, E.2009/4-383, K.2009/517; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin 09.11.2023 tarihli, E.2023/4384, K.2023/10663 sayılı kararında aktarıldığı şekliyle). Yargıtay 20. Hukuk Dairesi de Devletin tazmin sorumluluğunun, bir yerin kamu malı niteliğinde mera, yaylak ya da kışlak olması nedeniyle tapu kaydını iptal eden mahkeme kararının kesinleştiği tarihte doğduğunu belirtmiştir (30.11.2015, E.2015/4414, K.2015/11930).
6. Meranın özel mülkiyete konu olamayacağı, bu nedenle müvekkilin kaydının baştan hukuki değer taşımadığı yolundaki bir savunma sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Sorumluluğun sebebi, özel mülkiyete konu olamayacak bir yerin Devletin tuttuğu sicilde kişi adına kaydedilmesi ve müvekkilin bu kayda güvenerek bedel ödemesidir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 1975 yılında satın alınan ve mahkeme kararıyla köy merası sayılarak özel siciline yazılan bir taşınmazda, malikin açtığı davanın Hazine yönünden kabulüne ilişkin kararı onamıştır (07.10.2025, E.2024/11352, K.2025/12477).
II. Davalı Hazinedir; dava adli yargıda görülür (TMK m.1007/2 ve 1007/3; HMK m.2; 6325 sayılı Kanun m.18/B)
7. Tazminat istemi Devleti temsilen Hazineye yöneltilmiştir. Zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere karşı doğrudan dava açılamaz; Devlet bu görevlilere rücu eder (TMK m.1007/2). Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür (TMK m.1007/3). Uyuşmazlık Mahkemesi de tapu kaydı mahkeme kararıyla iptal edilerek mera olarak sınırlandırılan taşınmazların bedeline ilişkin davanın adli yargıda çözümlenmesi gerektiğine karar vermiştir (Hukuk Bölümü, 14.07.2014, E.2014/481, K.2014/718). Uyuşmazlık, 6325 sayılı Kanun m.18/B’de dava şartı arabuluculuğa bağlanan uyuşmazlıklar arasında yer almadığından dava doğrudan açılmıştır.
III. Müvekkil iyiniyetlidir ve zararını doğrudan Devletten isteyebilir (TMK m.3 ve 1020; TBK m.52)
8. Kanunun iyiniyete sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır (TMK m.3). Müvekkil taşınmazı, kayıtta mera niteliğine ilişkin hiçbir şerh ya da beyan bulunmadığı bir tarihte, sicile güvenerek ve bedelini ödeyerek edinmiştir. Zararın doğmasında müvekkile yüklenebilecek bir pay yoktur (TBK m.52).
9. Zararın önce taşınmazı müvekkile satan kişiden istenmesi gerektiği yolundaki bir savunma da yerinde olmaz. Devletin TMK m.1007’den doğan sorumluluğu asıl ve nesnel bir sorumluluktur; zarara uğrayan, zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir (Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.11.2023, E.2023/4384, K.2023/10663).
IV. Dava süresinde açılmıştır (TBK m.146 ve 149; TMK m.705/2)
10. TMK m.1007’den doğan tazminat davası, mülkiyet kaybının kesinleştiği tarihten itibaren TBK m.146’daki on yıllık genel zamanaşımına tabidir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 26.02.2026, E.2025/9970, K.2026/3378). Mahkeme kararıyla mülkiyet tescilden önce sona erdiğinden (TMK m.705/2), müvekkilin zararı iptal kararının kesinleştiği [tarih] tarihinde doğmuştur. Dava bu tarihten itibaren on yıl dolmadan açılmıştır; kesinleşme şerhli karar örneği ektedir.
V. Zarar, taşınmazın niteliğine göre belirlenecek gerçek değerdir (TMK m.1007/1; 2942 sayılı Kanun m.11 ve 15; HMK m.266)
11. Tazminat, tapu kaydının iptali nedeniyle müvekkilin malvarlığında meydana gelen azalmayı karşılamalıdır; taşınmazın niteliği arazi ise net gelir yöntemiyle, arsa ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre gerçek değer belirlenir (Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.11.2023, E.2023/4384, K.2023/10663). Taşınmaz bu hesapta mera olarak değil, iptalden önceki niteliğiyle değerlendirilmelidir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, köy merası sayılarak özel siciline yazılan taşınmazın arsa niteliğiyle ve emsal karşılaştırmasıyla değerlendirilmesinde isabetsizlik görmemiştir (07.10.2025, E.2024/11352, K.2025/12477). Dava konusu taşınmazın [belediye sınırları içinde bulunduğu, imar planı kapsamında kaldığı, yola ve yerleşim alanına yakınlığı] ekli belgelerle gösterilmiştir.
12. Değerin, tapu iptali kararının kesinleştiği tarih itibarıyla ve o tarihe ait resmî veriler esas alınarak belirlenmesini (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681), mahallinde keşif yapılmasını ve 2942 sayılı Kanun m.15’e uygun biçimde en az üç kişiden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmasını talep ediyoruz. Taşınmaz üzerindeki [yapı, ağaç ve tesislerin] değerinin ayrı kalemler hâlinde hesaplanmasını istiyoruz.
VI. Faiz, kısmi dava ve talep artırımı (3095 sayılı Kanun m.1; HMK m.109)
13. Değer iptal kararının kesinleştiği tarihe göre belirleneceğinden yasal faizin de bu tarihten itibaren işletilmesi gerekir. Mahkemenizce değerlendirme tarihi olarak başka bir tarih esas alınırsa faizin o tarihten itibaren işletilmesini talep ediyoruz.
14. Alacağın tam miktarı ancak keşif ve bilirkişi incelemesiyle belirlenebileceğinden dava HMK m.109/1 uyarınca kısmi dava olarak açılmıştır. Talep konusunun kalan kısmından feragat edilmemiştir (HMK m.109/3). Talebimizi, bilirkişi raporuna itirazlar sonuçlandıktan sonra HMK m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus artıracağız.
HUKUKİ SEBEPLER
Anayasa m.35; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.3, 705, 1007, 1020; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146, 149; 4342 sayılı Mera Kanunu m.4 ve Geçici m.3; 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.16; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 109, 119, 121, 266; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11, 15; 3095 sayılı Kanun m.1 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
1. [Mahkeme]’nin E.[…], K.[…] sayılı dosyası ile kesinleşme şerhli karar örneği (dosyanın getirtilmesini istiyoruz).
2. Dava konusu taşınmazın tapu kaydı, tedavül kayıtları, edinme tarihindeki kayıt örneği ve resmî satış senedi ([İlçe] Tapu Müdürlüğü’nden getirtilmesini istiyoruz).
3. Taşınmazın özel sicil kaydı ve kadastro tutanağı ([İlçe] Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinden getirtilmesini istiyoruz).
4. Taşınmazın imar durumu ve belediye hizmetlerinden yararlanma durumu ([…] Belediye Başkanlığı’ndan getirtilmesini istiyoruz).
5. Değerlendirme yılına ait münavebe ürünleri, verim, fiyat ve üretim maliyeti verileri ([İlçe] Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden getirtilmesini istiyoruz).
6. Bölgedeki emsal satışlara ilişkin resmî senetler ([İlçe] Tapu Müdürlüğü’nden getirtilmesini istiyoruz).
7. Satış bedelinin ödendiğini gösteren belgeler, yapılara ilişkin belgeler ve fotoğraflar (ekte).
8. Keşif, bilirkişi kurulu incelemesi, tanık ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
Açıklanan ve mahkemenizce resen göz önünde bulundurulacak nedenlerle;
1. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, dava konusu taşınmaza ait tapu kaydının iptali nedeniyle uğranılan zarardan şimdilik […] TL’nin, iptal kararının kesinleştiği [tarih] tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Hazineden alınarak müvekkile verilmesine,
2. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
[e-imza / imza]
EKLER
1. Vekâletname örneği
2. Kesinleşme şerhli tapu iptali kararı
3. Tapu kaydı, tedavül kayıtları ve edinme tarihindeki kayıt örneği
4. Resmî satış senedi ve ödeme belgeleri
5. İmar durumu belgesi ve emsal bilgileri
6. Yapılara ilişkin belgeler ve fotoğraflar
Toplanacak Belgeler
Belge listesi
| Belge | Nereden alınır | Neyi gösterir |
|---|---|---|
| Tapu iptali ve mera olarak sınırlandırma kararı; kesinleşme şerhi | Kararı veren mahkeme | Zararın doğduğu ve sürenin başladığı tarih; değerlendirme tarihi |
| Tapu kaydı, tedavül kayıtları ve edinme tarihindeki kayıt örneği | Tapu müdürlüğü | Edinme zinciri; edinme anında mera kaydı ya da şerh bulunmadığı |
| Resmî senet ve ödeme belgeleri | Tapu müdürlüğü arşivi, banka | Sicile güvenerek bedel ödendiği; satıcıya karşı talebin dayanağı |
| Özel sicil kaydı ve kadastro tutanağı | Tapu ve kadastro müdürlükleri | Taşınmazın mera olarak hangi tarihte ve hangi yüzölçümüyle yazıldığı |
| İmar durumu, belediye hizmetleri, emsal satışlar | Belediye, tapu müdürlüğü | Arsa ya da arazi niteliği; değer |
| Münavebe, verim, fiyat ve maliyet verileri | İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü | Arazi niteliğindeki taşınmazda net gelir hesabı |
| Yapı ruhsatı, iskân belgesi, faturalar, fotoğraflar | Belediye, malik | Taşınmazla birlikte kaybedilen yapı ve tesisler |
| Mirasçılık belgesi | Noter veya sulh hukuk mahkemesi | Malik ölmüşse dava ehliyeti |
Sık Yapılan Hatalar
- Orman dosyalarındaki iade başvurusunun mera dosyasında da yapılabileceğini düşünmek; Ek m.22 mera taşınmazlarına uygulanmaz.
- Belediye sınırları içindeki taşınmazda Mera Kanunu Geçici m.3’ü araştırmadan dava açmak; eski imar planında kalan yerlerde tapunun korunması ya da geri alınması mümkün olabilir.
- Tazminat davasını tapu müdürlüğüne, kadastro idaresine, köy tüzel kişiliğine ya da belediyeye açmak; davalı Hazinedir.
- Davayı kamulaştırmasız el atma iddiasıyla idare mahkemesinde açmak; dava adli yargıda görülür.
- Süreyi karar ya da tebliğ tarihinden saymak; süre kesinleşme tarihinde başlar.
- Tapu iptali davasında yalnızca hak düşürücü süre ve iyiniyet savunmasına dayanmak; mera karşısında ikisi de sonuç vermez.
- Taşınmazın “mera” olarak değerleneceğini düşünerek davadan vazgeçmek; değer taşınmazın arsa ya da arazi niteliğine göre hesaplanır.
- Değerlendirme yılına ait olmayan verilerle ya da gerekçesiz kapitalizasyon oranıyla hazırlanan rapora itiraz etmemek.
- Faizi değerlendirme tarihinden farklı bir tarihten istemek ya da faiz türünü yazmamak.
- Yalnızca satıcıya başvurup Hazineye karşı on yıllık süreyi kaçırmak.
- Mera komisyonunun askı ilanını izlememek; otuz günlük dava süresi ve beş yıllık süre geçtikten sonra itiraz yolu kapanır.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar?
İptal kararını ve kesinleşme şerhini inceleyerek sürenin son gününü saptıyor, taşınmazın iptalden önceki niteliğini belgeliyoruz. Dava dilekçesini Hazinenin zamanaşımı, husumet, iyiniyet ve “mera özel mülk olamaz” savunmalarını öngörerek kuruyor; yapıları, ağaçları ve tesisleri ayrı kalemler hâlinde istiyoruz. Keşif ve bilirkişi aşamasında niteliği, değerlendirme yılını, münavebe verilerini, kapitalizasyon oranını ve emsalleri denetliyor, rapora süresinde itiraz ediyoruz. Tapu iptali davası henüz sürüyorsa taşınmazın mera olmadığına ilişkin delilleri topluyor, tazminat davasında gerekecek belgeleri o dosyaya da kazandırıyoruz.
Dosyanız için iptal kararını, kesinleşme şerhini ve tapu kaydını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilir, aynı numaradan randevu alabilirsiniz. Büromuz Ankara’dadır; dosyaları tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde takip ediyoruz.
İlgili Rehberler
- Tapusu İptal Edilenler İçin Hazine’den Tazminat Merkezi (TMK m.1007)
- TMK 1007 Tazminat Dava Dilekçesi Örneği: Word ve PDF Şablon
- TMK 1007 Davasında Zamanaşımı ve Değer Tespiti
- Orman Vasfı Nedeniyle Tapu İptali ve Tazminat
- Hazine Tapu İptali Davası Açtı: Nasıl Savunulur?
- Mera Hukuku Rehberi
- Tapuda Mera Yazıyor Ama Değil: Vasıf Tespiti ve Kayıt Düzeltme
- Mera Tespit ve Tahdidine İtiraz Dava Dilekçesi Örneği
- Mera Uyuşmazlığında Doğru Kapı: Hangi Yol, Kime Karşı, Hangi Süre?
Sıkça Sorulan Sorular
Tapum mera sayılarak iptal edildi; tazminat alabilir miyim?
Evet. Tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan Devlet sorumludur (TMK m.1007). Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, köy merası sayılarak özel siciline yazılan bir taşınmazda davanın Hazine yönünden kabulüne ilişkin kararı onamıştır (07.10.2025, E.2024/11352, K.2025/12477).
Dava kime karşı ve nerede açılır?
Hazineye karşı, tapu sicilinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde. Tazminatın borçlusu Devlettir; Yargıtay’ın incelediği dosyada tapu ve kadastro idaresine açılan dava husumet yokluğundan reddedilmiştir. Dava idare mahkemesinde açılmaz.
Dava açma süresi ne kadar?
Tapunun iptaline ve taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren on yıl (TBK m.146). Süre karar ya da tebliğ tarihinden değil, kesinleşme tarihinden başlar.
Taşınmazımı geri alabilir miyim?
Kural olarak hayır; Orman Kanunu Ek m.22 mera taşınmazlarına uygulanmaz. Yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde, 01.01.2003’ten önce kesinleşen imar planında kalan ve yerleşim yeri hâline geldiği için mera olarak kullanılamayan yerlerde, önceki malik ya da mirasçıları Mera Kanunu Geçici m.3’teki koşullarla tapunun devrini isteyebilir.
Tapum kırk yıllık; hak düşürücü süre beni korumaz mı?
Korumaz. Hukuk Genel Kurulu’na göre öncesi mera olan taşınmazın tapu kaydının iptali, Kadastro Kanunu m.12/3’teki on yıllık süreye bağlı olmaksızın her zaman istenebilir (06.06.2024, E.2023/1082, K.2024/311).
Taşınmazı Hazineden ihaleyle satın almıştım; yine de iptal edilir mi?
Edilebilir. Hukuk Genel Kurulu’nun 2024 tarihli kararına konu dosyada Hazinenin ihaleyle sattığı taşınmazın tapusu, yerin kadim mera olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş ve alıcının iyiniyet savunması sonucu değiştirmemiştir.
Tazminat mera değeri üzerinden mi hesaplanır?
Hayır. Değer taşınmazın niteliğine göre hesaplanır: arsa ise emsal karşılaştırmasıyla, arazi ise net gelir yöntemiyle. Beylikdüzü dosyasında köy merası sayılan taşınmaz arsa olarak değerlendirilmiştir.
Değer hangi tarihe göre hesaplanır?
Hukuk Genel Kurulu’na göre tapu iptali kararının kesinleştiği tarihe göre (05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681). Yargıtay 5. Hukuk Dairesi’nin bundan bir ay önceki mera kararında dava tarihi esas alınmıştı; bugün açılacak davada Kurul kararı gözetilmelidir.
Satıcıya mı, Devlete mi başvurmalıyım?
İkisine de başvurulabilir; sıra zorunluluğu yoktur. Satıcıdan esas olarak ödenen bedel istenebilir (TBK m.214, 217); Hazineden kaybedilen taşınmazın değeri istenir. Aynı zarar iki kez tahsil edilemez.
İptal kararı 1990’larda kesinleşti; hâlâ dava açabilir miyim?
Bugün açılacak dava büyük olasılıkla zamanaşımından reddedilir. Yargıtay, süresi 18.11.2009’dan önce dolan dosyalarda davanın bu tarihten sonra makul sürede açılmasını aramış; 2010’da açılan davayı süresinde, 2022’de açılan davayı süresinde açılmamış saymıştır.
Kaynakça
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.35, 45.
- 4342 sayılı Mera Kanunu m.3, 4, 5, 13, 16, 21 ve Geçici m.3.
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu m.12, 16.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.3, 705, 715, 999, 1007, 1020, 1023.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.52, 146, 149, 214, 217.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.2, 26, 109, 119, 121, 266, 281.
- 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.11, 15.
- 6831 sayılı Orman Kanunu Ek m.22/6-a.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 06.06.2024, E.2023/1082, K.2024/311.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 05.11.2025, E.2024/270, K.2025/681.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 13.06.2018, E.2017/2025, K.2018/1189.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 18.11.2009, E.2009/4-383, K.2009/517 (Yargıtay 5. Hukuk Dairesi kararında aktarıldığı şekliyle).
- Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, 29.12.2022, E.2021/5717, K.2022/8650 (Hukuk Genel Kurulu kararında aktarıldığı şekliyle).
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 07.10.2025, E.2024/11352, K.2025/12477.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 26.02.2026, E.2025/9970, K.2026/3378.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 02.03.2026, E.2025/8998, K.2026/3549.
- Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 09.11.2023, E.2023/4384, K.2023/10663.
- Yargıtay 20. Hukuk Dairesi, 30.11.2015, E.2015/4414, K.2015/11930.
- Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, 14.07.2014, E.2014/481, K.2014/718.
Süreleri kaçırmayın
Tazminat davası için iptal kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl; mera komisyonu kararına karşı dava için askı ilanından itibaren 30 gün; bilirkişi raporuna itiraz için tebliğden itibaren 2 hafta. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
Tapu İptali – Hazine’den Tazminat Merkezi · Mera Hukuku Rehberi · Gayrimenkul Hukuku Rehberi · Tazminat Hukuku Rehberi · İletişim


