Özel hastane, tıp merkezi veya diyaliz merkezi devralınırken SGK bakımından sonuç, devrin şekline göre değişir. Ruhsat sahipliği değişirse, işletme hakkı devredilir veya işletme kiralanırsa Kurumla yapılan sözleşme devir ya da onay tarihinde sona erer; devreden ile devralan, ihtilaflı olanlar da dahil bütün Kurum alacaklarından müteselsilen sorumlu olur ve her ikisinin tahakkuk etmiş Kurum borçları ödenmeden devralanla yeni sözleşme yapılmaz (2026 Sözleşmesi m.15.7). Fesih ile yeni sözleşme arasında sunulan hizmetlerin bedeli ödenmez. Şirket payları devredildiğinde ise sözleşme sürer, ancak şirketin geriye doğru on yıla kadar uzanabilen yersiz ödeme, ceza koşulu ve inceleme riskleri de olduğu gibi devralınmış olur (5510 sayılı Kanun m.96). Sözleşmesi Kurumca feshedilmiş bir kuruluşun devrinde, feshe neden olan alacaklar tahsil edilmeden ve en az bir yıllık fesih süresi geçmeden devralanla sözleşme yapılmaz (m.103/4).
Bu rehber; özel hastane, tıp merkezi, dal merkezi veya diyaliz merkezi satın almak, işletmesini devralmak, kiralamak ya da başka bir kuruluşla birleşmek isteyen yatırımcılar, sağlık grupları ve satıcılar için yazıldı. Pay devri ile işletme devri arasındaki fark, SGK sözleşmesinin hangi anda sona erdiği, devralanın hangi Kurum alacaklarından sorumlu olduğu, Sağlık Bakanlığı ruhsat devri süreleri, prim, vergi ve işçilik borçları, devirden önce yapılacak SGK incelemesinin kontrol listesi ve devir sözleşmesine konacak koruyucu hükümler madde numaralarıyla anlatılmıştır. Devir dosyasını imzadan önce Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numaralı hattan WhatsApp ile gönderebilirsiniz.
Bu yazının dayanakları. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.11, m.88, m.89, m.96 ve m.103; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112, m.117, m.120, m.167, m.168, m.202 ve m.205; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.11 ve m.153; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.35 ve mükerrer m.35; 4857 sayılı İş Kanunu m.6; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu m.4, m.5, m.11, m.19 ve m.21; 3095 sayılı Kanun m.2; 2026 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi m.7.2.6, 8.7.2, 13.1, 13.4, 13.8, 14.10, 14.11, 15.5, 15.7, 15.9, 15.10 ve 20.1; Özel Hastaneler Yönetmeliği (RG 30.01.2025, 32798) m.12 ve m.13; Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (RG 19.04.2025) m.11; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 06.04.2026 tarihli E.2025/4021, K.2026/1903 ve 20.04.2026 tarihli E.2025/4018, K.2026/2318 sayılı kararları.
Sözleşme madde numaraları 2026 metnine göredir. Metin 19 Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
Sağlık kuruluşu devirlerinde ticari değerin büyük bölümü Kurumla yapılan sözleşmeden gelir: hasta akışı, MEDULA tahakkuku ve aylık hak ediş. Bu nedenle devirde ilk soru “ruhsat devralan adına çıkacak mı” değil, “Kurumla sözleşme kesintisiz sürecek mi ve devralan hangi Kurum alacaklarını üstlenecek” sorusudur. Bu rehberdeki cevaplar, sözleşmenin devirle ilgili hükümleri ile 5510 sayılı Kanun’un yersiz ödeme, fesih ve prim borcu hükümlerinin birlikte okunmasına dayanır.
Ceza koşulu, fesih ve itiraz usulünün tamamı SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi sayfasında; Kurumun geriye dönük alacak hakkı SGK Yersiz Ödeme Borç Bildirimi rehberinde; borç eşiği ve yenileme takvimi SGK Sözleşmesi Yenileme rehberinde anlatılmıştır.
Devrin Şekli SGK Sözleşmesini Nasıl Etkiler?
Sağlık kuruluşu dört yoldan el değiştirebilir: işleten şirketin paylarının devri, işletmenin veya ruhsatın devri, işletme hakkının devri ya da kiralanması ve şirket birleşmesi. Sözleşme bunlardan üçünü aynı sonuca bağlar: kuruluşun ruhsatının sahipliğinin değişmesi, işletme hakkının devri ve/veya kiralama, işletmenin devri gibi sonuç doğurur (m.15.7). Birleşme de aynı maddede ayrıca anılmıştır. Pay devri ise maddede sayılmaz; çünkü ruhsat sahibi tüzel kişi değişmez.
Devrin şekline göre SGK bakımından sonuçlar
| Pay devri | İşletme veya ruhsat devri, işletme hakkının devri, kiralama | Birleşme | |
|---|---|---|---|
| Kurumla sözleşme | Sürer; tüzel kişi aynıdır | Onay veya devir tarihinde sona erer (m.15.7) | Onay veya birleşme sözleşmesi tarihinde sona erer (m.15.7) |
| Geçmiş Kurum alacakları | Şirketin borcu olarak kalır | Devreden ve devralan, ihtilaflı alacaklar dahil müteselsilen sorumludur (m.15.7) | Devrolunan şirketin bütün aktif ve pasifi devralan şirkete geçer (TTK m.153) |
| Yeni sözleşme şartı | Gerekmez | Devreden ve devralanın tahakkuk etmiş bütün Kurum alacakları tahsil edilmelidir | Aynı şart birleşme için de geçerlidir |
| Arada sunulan hizmet | Kesinti yoktur | Fesihten yeni sözleşmeye kadar bedel ödenmez | Fesihten yeni sözleşmeye kadar bedel ödenmez |
| Sağlık Bakanlığı | Ruhsat sahibi değişmez; ruhsattaki bilgiler değişirse bildirim | Yeni sahiplik adına ruhsat düzenlenir | Hastaneler için Bakanlık izniyle ve yalnızca il içinde (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.12) |
| Prim borçları | Şirkette kalır; limited şirkette pay devreden ve devralan müteselsil sorumluluk (6183 m.35) | Yeni işveren müştereken ve müteselsilen sorumludur (5510 m.89) | Yeni işveren müştereken ve müteselsilen sorumludur (5510 m.89) |
| İşçilik alacakları | İşveren değişmez | Devreden işveren iki yıl süreyle devralanla birlikte sorumludur (İş Kanunu m.6) | Birlikte sorumluluk hükmü uygulanmaz; borçlar devralan şirkete geçer |
Tablonun özeti şudur: işletme devri SGK sözleşmesini keser ama Kurum alacakları bakımından sorumluluğu genişletir; pay devri sözleşmeyi korur ama bütün geçmişi devralanın sırtına yükler. Hangi yolun seçileceği, kuruluşun SGK geçmişine ve devir tarihinden sonraki ödenmeyen günlerin maliyetine göre belirlenir.
Sözleşme m.15.7: İşletme Devrinde Kurumun Uyguladığı Kurallar
Devir hükmü altı kuraldan oluşur ve her biri devir sözleşmesinin kurgusunu doğrudan etkiler:
- Sözleşme kendiliğinden sona erer. Kuruluşun devredilmesi veya bir başka kişi ya da kuruluşla birleşmesi hâlinde Kurumla imzalanan sözleşme; valilik oluru gerektiren işlemler için olur tarihi itibarıyla, gerektirmeyen işlemler için taraflar arasındaki devir sözleşmesinin tarihi itibarıyla fesih olur.
- Arada sunulan hizmetin bedeli ödenmez. Fesih tarihinden devralanla yeni sözleşme yapılana kadar geçen sürede sunulan hizmetlerin bedeli Kurumca ödenmez.
- Kurum sözleşmesi devredilemez. Devir sözleşmesinde Kurumla imzalanmış sözleşmenin devredileceğine ilişkin hükümler geçersizdir. Kurum alacaklarının devri de yasaktır: kuruluş Kurumdan doğmuş ve doğacak alacaklarını hiçbir suretle devir ve temlik edemez (m.15.5).
- Sorumluluk müteselsildir. Devreden ile devralanın her türlü Kurum alacağı yönünden müşterek ve müteselsil sorumluluğu, Kurum yönünden ihtilaflı alacaklar da dahil olmak üzere devam eder.
- Yeni sözleşme borcun ödenmesine bağlıdır. Hem devredenin hem devralanın tahakkuk etmiş her türlü Kurum alacağı tahsil edilmeden devralanla sözleşme yapılmaz. Yeni sözleşme ise 5510 sayılı Kanun’un 103’üncü maddesi, Türk Borçlar Kanunu’nun sözleşmenin devri ve borç ilişkilerinde taraf değişikliğine ilişkin hükümleri ve Türk Ticaret Kanunu’nun ticari işletme hükümleri saklı kalmak üzere yapılabilir.
- Devralanın kendi sözleşmesi varsa borç ona tebliğ edilir. Devralan veya birleşilen kuruluşun Kurumla devam eden bir sözleşmesi varsa, her iki tarafın tahakkuk etmiş Kurum alacağı devralana tebliğ edilerek tahsil edilir; talep hâlinde borç eşiği ve taksit hükümleri (m.15.9, m.15.10) uygulanır. Bu cümle 2025 sözleşmesiyle eklenmiştir.
Kurum bu hükmün uygulanışını bir duyuruyla da açıklamıştır: hangi şekilde devralındığına bakılmaksızın devralınan bir kuruluşun Kuruma borcu varsa bu borç ödenmeden yeni kuruluşla sözleşme yapılmamaktadır. Devir sözleşmesi bu nedenle iki ödeme sırası kurmak zorundadır: devredenin Kurum borcunun kapanıştan önce veya kapanışta ödenmesi ve devralanın Kurum başvurusunun bu ödemeye bağlanması.
Hükümdeki “ihtilaflı alacaklar dahil” ifadesi ayrıca önemlidir. Devredenin itiraz ettiği veya dava açtığı bir ceza koşulu da devralanın müteselsil sorumluluğu içindedir. Bu alacak henüz tahakkuk etmemişse yeni sözleşmenin imzasını engellemez; ancak sonradan kesinleşirse devralandan da istenebilir. Devirden sonra ortaya çıkan, ancak devirden önceki dönemin faturalarına ilişkin yersiz ödeme ve ceza koşullarının da bu sorumluluk içinde sayılacağı Kurumca ileri sürülebilir; sözleşmedeki “her türlü Kurum alacakları” ifadesi bu yoruma elverişlidir.
Yargıtay’ın 2026 tarihli kararı: işletmenin bütünü devralınmamışsa. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bir tıp merkezinin bazı bölümlerine ait uygunluk belgelerini ve kadrolarını devralan, ancak demirbaşları, malzemeleri ve tıbbi cihazları devralmayan şirketin, devredene uygulanan ceza koşulundan sorumlu tutulamayacağına ilişkin kararı onamıştır (20.04.2026, E.2025/4018, K.2026/2318). Kurumun açıklamasına göre ceza koşulu, devredenin vefat etmiş hekimler adına ölüm tarihinden sonra fatura ettiği muayene ve işlemler nedeniyle uygulanmıştı; Kurum bu cezayı gecikme faizleriyle birlikte 15.079.028,80 TL olarak devralanın hak edişlerinden kesmeye karar vermişti. İlk derece mahkemesi işlemi iptal etmiş, bölge adliye mahkemesi devralınan unsurların Türk Borçlar Kanunu’nun 202’nci maddesi anlamında bir işletmenin aktif ve pasifleriyle birlikte devri olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunu reddetmiş, Yargıtay da kararı onamıştır. Devir sözleşmesinde Kurumca uygulanmış cezaların devredene ait olacağı da kararlaştırılmıştı; ancak sonucu bu iç hüküm değil, işletme devrinin bulunmaması belirlemiştir.
Cebri icradan yalnızca ruhsat almak da işletme devri sayılmamıştır. Aynı Daire, iki hafta önce verdiği bir kararda benzer sonuca varmıştır (06.04.2026, E.2025/4021, K.2026/1903). Dosyada bir hastane işleten şirketin tek pay sahibi, alacaklısı olduğu bir tıp merkezinin ruhsatnamesini ve faaliyet izin belgesini icra müdürlüğünün yaptığı taşınır açık artırmasından satın almış; ruhsat, hastanenin kapasite artışında kullanılmak üzere sağlık müdürlüğüne verilmiş ve kadrolar hastane ruhsatına dahil edilmişti. Kurum bunu işletme devri sayarak 17.02.2020 tarihli yazıyla 2018 sözleşmesinin m.15.7 hükmüne dayanıp hastanenin sözleşmesini feshettiğini bildirmiş; ayrıca tıp merkezinin ve onun daha önce devraldığı başka bir tıp merkezinin Kurum borçlarını hastanenin avans ve hak edişlerinden kesmeye başlamıştı. Kurum savunmasında iki kuruluşun valilik oluru ve Bakanlık onayıyla birleştiğini de ileri sürmüştü. İlk derece mahkemesi, TBK m.202 anlamında aktif ve pasifleriyle bir işletme devri bulunmadığını, bu nedenle sözleşmenin m.15.7 ve m.15.9 hükümlerinin uygulanamayacağını belirterek fesih ve MEDULA kapatma işlemini iptal etmiş, avanslardan kesilen 57.604,16 TL’nin 26.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle iadesine karar vermişti. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiş; Yargıtay da münhasıran ruhsat ve faaliyet izin belgesinin cebri icrayla alındığını, Kurumun cebri icraya konu alacağın muvazaalı olduğu yönünde bir iddiasının bulunmadığını ve işletme devri olmadığından m.15.7’nin uygulanamayacağını belirterek kararı onamıştır.
Bu iki kararın sınırları da bilinmelidir. Birincisi, 20.04.2026 tarihli kararda sözleşmedeki müteselsil sorumluluk hükmü uygulanmamıştır; çünkü devir sözleşmesi 05.11.2013 tarihinde yapılmıştı ve Kurumun dayandığı hüküm 2018 sözleşmesindeydi. 06.04.2026 tarihli karar ise 2018 sözleşmesinin m.15.7 hükmüne dayanan bir fesih hakkındadır. Oysa 2024 ve 2026 sözleşmelerinin m.15.7 hükmü, sağlık kuruluşunun ruhsatının sahipliğinin değişmesinin işletmenin devri gibi sonuç doğuracağını ve kuruluşun bir başka kişi veya kuruluşla birleşmesi hâlini açıkça düzenler. 2018 sözleşmesindeki hükmün lafzı kararda aktarılmadığından, güncel sözleşme döneminde yapılan ruhsat alımlarına ve birleşmelere aynı sonucun uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilmelidir; Kurum bu lafza dayanacaktır. İkincisi, sonucu devralınan unsurların kapsamı belirlemiştir: aynı tesis, cihaz ve personelle faaliyetin sürdürüldüğü bir devirde işletme devri sonucuna varılabilir. Kısmi devirlerde devralınan ve devralınmayan unsurlar devir sözleşmesinde ve envanterde ayrı ayrı gösterilmelidir.
Sözleşmesi Feshedilmiş Kuruluşu Devralmak
Kurumca sözleşmesi feshedilmiş bir kuruluşun devri, Kanun’la ayrıca sınırlanmıştır. Sözleşmesi feshedilmiş sağlık hizmeti sunucusuyla, feshe neden olan fiillere bağlı Kurum alacakları tahsil edilmeden ve fesih süresi tamamlanmadan yeni sözleşme yapılmaz; kuruluşun devri hâlinde ise feshe neden olan Kurum alacakları tahsil edilmeden ve en az bir yıllık fesih süresi geçmeden devralanla sözleşme yapılmaz (5510 sayılı Kanun m.103/4). Sözleşme aynı kuralı birleşme için de tekrarlar (m.14.11). Fesih süresi, feshin nedenine göre değişir:
Fesih nedenine göre devralanla sözleşme yapılamayacak süre
| Fesih nedeni | Yeniden sözleşme yapılamayacak süre | Devir hâlinde |
|---|---|---|
| Uyarılı fiilin uyarının tebliğinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekrarlanması | 1 yıl (m.13.8) | Alacaklar tahsil edilmeden ve en az 1 yıl geçmeden devralanla sözleşme yapılmaz (5510 m.103/4; m.14.11) |
| Sunulmayan hizmetin fatura edilmesinin veya fatura ve dayanağı belgelerin gerçeğe aykırı düzenlenmesinin sistematik ve sürekli olduğunun müfettiş raporuyla tespiti | 3 yıl ve Kurum alacaklarının tahsili (m.13.4) | Alacaklar tahsil edilmeden ve fesih süresi tamamlanmadan sözleşme yapılmaz |
| Yönetici veya ortakların Kurum zararına nitelikli dolandırıcılıktan kesinleşmiş mahkûmiyeti | Süre sınırı yoktur; bu kişilerin sonradan yönetici veya ortak olduğu kuruluşlarla da sözleşme yapılmaz (m.14.10) | Bu kişiler devralanın yönetici veya ortağı olamaz |
| Kuruluşun kendi feshi | 6 ay (m.13.1) | Kurum alacağı tahsil edilmeden devralanla sözleşme yapılmaz (m.13.1) |
Yönetici ve ortaklara bağlı yasak, pay devirlerinde gözden kaçan bir risktir. Satıcı ortaklardan biri hakkında Kurum zararına dolandırıcılık iddiasıyla soruşturma veya kovuşturma sürüyorsa ve bu kişi devirden sonra da azınlık ortağı ya da yönetim kurulu üyesi olarak kalacaksa, kesinleşecek bir mahkûmiyet şirketin sözleşmesini sona erdirir (m.14.10; 5510 m.103). Devir sözleşmesinde bu kişilerin şirketten tamamen ayrılması kapanış şartı yapılmalıdır. Fesih sonuçları ve uyarı zinciri SGK Sözleşmeyi Feshetti, MEDULA Kapandı rehberinde anlatılmıştır.
Pay Devrinde Devralınan Riskler
Pay devrinde Kurum karşısında borçlu değişmez; değişen, borçlu şirketin sahibidir. Bu nedenle devralan, şirketin geçmişte yaptığı her işlemin sonucuna dolaylı olarak katlanır. Başlıca riskler şunlardır:
- On yıla kadar geriye giden yersiz ödeme. Kurum, kasıtlı veya kusurlu davranıştan doğan ödemeleri hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru on yıla, kendi hatalı işleminden doğanları beş yıla kadar, ödeme tarihlerinden işleyen kanuni faiziyle geri isteyebilir (5510 sayılı Kanun m.96). Devirden yıllar sonra başlayan bir inceleme, satıcının döneminde kesilen faturalara uzanabilir.
- Yersiz ödemeye bağlı ceza koşulları. Sunulmayan hizmetin fatura edilmesi gibi fiillerde ceza koşulu yersiz ödemenin on katıdır (m.12.12-12.16). Ayrıntısı SGK 10 Kat Ceza Koşulu rehberindedir.
- Süren incelemeler ve ödemelerin durdurulması. Müfettiş incelemesi sürerken hak edişlerin yüzde 80’ine kadarı altı aya kadar durdurulabilir (5510 sayılı Kanun m.103/3). Devir tarihinde başlamış bir inceleme, devralanın ilk aylarındaki nakit akışını belirler; ayrıntı SGK Ödemelerin Durdurulması rehberindedir.
- Uyarı zinciri. Tüzel kişi değişmediği için uyarılar da şirkette kalır. Uyarılı bir fiil uyarının tebliğinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekrarlanırsa sözleşme feshedilir (m.13.8); sözleşme dönemleri arasında madde numarası değişse bile aynı içerikteki hükümler tekrar sayılır (m.20.1).
- Ortak ve yönetici sorumluluğu. Limited şirkette payını devreden ve devralan kişiler, devir öncesine ait ve şirketten tahsil edilemeyen amme alacaklarından sermaye payları oranında müteselsilen sorumludur (6183 sayılı Kanun m.35). Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun uygulanır; primlerin ödenmemesinde yönetim kurulu üyeleri dahil üst düzey yöneticiler ve kanuni temsilciler işverenle birlikte müteselsilen sorumludur (5510 sayılı Kanun m.88).
Pay devrinde gizli borç ve hile riskine karşı genel inceleme yöntemi Hisse Satın Alırken Gabin ve Hile Riski rehberinde ele alınmıştır.
Sağlık Bakanlığı Tarafı: Ruhsat Devri ve Süreler
Kurum sözleşmesinin yanında, kuruluşun ruhsatının da devralan adına düzenlenmesi gerekir. 2025’te her iki temel yönetmelik yenilenmiştir; devir hükümleri birbirine benzer, ancak süreler farklıdır.
Ruhsat devrinde Bakanlık süreci: özel hastane ve tıp merkezi
| Konu | Özel hastane (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.13) | Tıp merkezi ve diğer ayakta kuruluşlar (Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliği m.11) |
|---|---|---|
| Başvuru süresi | Devir tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Müdürlüğe | Kesin devir tarihinden itibaren on beş iş günü içinde Müdürlüğe |
| Ruhsat düzenlenene kadar | Faaliyet devredenin sorumluluğunda sürer; istenmezse faaliyete ara verilir | Kuruluş yalnızca eski sahipliğin ve mesul müdürün sorumluluğunda faaliyete devam edebilir |
| Belge düzenleme | Devrin uygun bulunması hâlinde on beş iş günü içinde yeni sahiplik adına ruhsat ve faaliyet izin belgesi | Yeni sahiplik adına ruhsat; son dört ayda eksiksiz denetim ve hizmet alanında değişiklik yoksa yerinde inceleme tekrarlanmaz |
| Eksiklik ve uygunsuzluk | Denetimde tespit edilenlerden devralan, devredenin sorumluluğunu almış sayılır; verilen süre talep hâlinde yeniden verilir | Aynı kural |
| Faaliyet durdurma | Devralan, durdurma süresinin tamamlanmasını beklemek zorundadır | Aynı kural |
| Askıdaki ruhsat | Askı süresince yalnızca bir kez devredilebilir | Aynı kural |
| Yeniden devir | Devralınan hastane iki yıl içinde yeniden devredilemez | Devralınan kuruluş iki yıl içinde yeniden devredilemez |
Özel hastaneler ayrıca Bakanlık izniyle ve yalnızca bulundukları il içinde birleşebilir; birleşen hastaneler ayrılamaz (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.12). Diyaliz merkezlerinin devri kendi yönetmeliğine tabidir. Ruhsat, kadro ve mesul müdürlük ayrıntıları Özel Hastane Açmak ve Devretmek, Tıp Merkezi ve Poliklinik Açmak ve Diyaliz Merkezleri rehberlerindedir. Tarafların cirolarının Rekabet Kurulunca belirlenen eşikleri aşması hâlinde devralma ayrıca Kurul iznine tabidir; birleşmeye ilişkin Türk Ticaret Kanunu hükümleri de 4054 sayılı Kanun’u saklı tutar (TTK m.153/3). Bu konu Birleşme ve Devralmada Rekabet Kurulu İzni rehberinde anlatılmıştır.
Zamanlama: Ruhsat, SGK Sözleşmesi ve Ödenmeyen Günler
İşletme devrinde en pahalı hata takvimdir. Bakanlık mevzuatı ruhsat devralan adına çıkana kadar faaliyetin devredenin sorumluluğunda sürmesine izin verir; sözleşme ise Kurumla ilişkiyi onay veya devir tarihinde keser ve yeni sözleşmeye kadar sunulan hizmetin bedelini ödemez. İki takvim aynı anda yönetilmezse kuruluş, hastaya hizmet verdiği hâlde Kurumdan tahsilat yapamadığı bir dönemle karşılaşır.
İşletme devrinde örnek takvim ve dayanakları
| Aşama | İşlem | Dayanak |
|---|---|---|
| İmzadan önce | Devreden kuruluşun Kurum alacakları, süren incelemeleri ve uyarıları hakkında yazılı bilgi alınır; devralanın kendi Kurum borcu kontrol edilir | Sözleşme m.15.7; 4982 sayılı Kanun m.11 |
| İmza | Devir sözleşmesi imzalanır; Kurum sözleşmesinin devrine ilişkin hüküm yazılmaz | Sözleşme m.15.7 |
| Başvuru | Hastanede bir ay, tıp merkezinde on beş iş günü içinde ruhsat devri başvurusu yapılır | Özel Hastaneler Yön. m.13; Ayakta Teşhis Yön. m.11 |
| Kapanıştan önce | Devredenin tahakkuk etmiş bütün Kurum alacakları ödenir ve ödeme belgelenir | Sözleşme m.15.7 |
| Onay | Kurumla sözleşme onay tarihinde sona erer; devralan adına ruhsat düzenlenir | Sözleşme m.15.7; Özel Hastaneler Yön. m.13 |
| Hemen | Devralan adına Kuruma sözleşme başvurusu yapılır; aradaki günlerde sunulan hizmetin bedeli ödenmez | Sözleşme m.15.7 |
| 10 gün | Yeni işveren işyeri bildirgesini Kuruma verir | 5510 sayılı Kanun m.11 |
| Sonrasında | Ruhsattaki değişiklikler 10 iş günü içinde Kuruma bildirilir; bildirilmeyen her değişiklik için 57.241 TL | Sözleşme m.8.7.2 |
| 2 yıl | Devralınan kuruluş yeniden devredilemez; devreden işveren işçilik borçlarından devralanla birlikte sorumludur | Özel Hastaneler Yön. m.13; İş Kanunu m.6 |
Ödenmeyen dönemin uzunluğu büyük ölçüde iki şeye bağlıdır: Kurum başvuru dosyasının onaydan önce hazırlanmış olmasına ve Kurum borcunun onaydan önce kapatılmış olmasına. Başvuruda istenen belgeler sözleşmenin ekindeki belge formunda sayılmıştır. Yeni sözleşme yıllık takvimle yapılan genel yenilemeden bağımsız bir başvurudur; yenileme takvimi ise SGK Sözleşmesi Yenileme rehberinde anlatılmıştır.
Prim, Vergi ve İşçilik Borçları
Kurum sözleşmesinden doğan alacakların yanında, kuruluşun işveren sıfatıyla doğan borçları da devirle birlikte hareket eder:
- Prim borçları. Sigortalının çalıştırıldığı işyeri aktif veya pasifiyle devralınır ya da başka bir işyerine katılır veya birleşirse, eski işverenin prim, gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer fer’ilerinden oluşan borçlarından yeni işveren de müştereken ve müteselsilen sorumludur; buna aykırı sözleşme hükümleri Kuruma karşı geçersizdir (5510 sayılı Kanun m.89). İşyerini devralan yeni işveren, devraldığı tarihi izleyen on gün içinde işyeri bildirgesini Kuruma verir (m.11).
- İşçilik alacakları. İşyeri hukuki bir işleme dayanarak devredildiğinde iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer; devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan birlikte sorumludur, ancak devredenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır. Tüzel kişiliğin birleşme veya katılma ya da tür değiştirme ile sona ermesi hâlinde bu birlikte sorumluluk uygulanmaz (İş Kanunu m.6).
- Diğer borçlar. Bir işletmeyi aktif ve pasifleriyle devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ilan ettiği tarihten itibaren işletmedeki borçlardan sorumlu olur; önceki borçlu iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu kalır (Türk Borçlar Kanunu m.202). Ticari işletme bir bütün hâlinde devredilebilir; devir sözleşmesi yazılı yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir (Türk Ticaret Kanunu m.11/3).
- Vergi ve diğer amme alacakları. Limited şirket paylarının devrinde payı devreden ve devralan, devir öncesine ait amme alacaklarından müteselsilen sorumlu tutulur (6183 sayılı Kanun m.35); tüzel kişiden tahsil edilemeyen amme alacakları kanuni temsilcilerin şahsi malvarlığından istenebilir (6183 sayılı Kanun mükerrer m.35).
Devirden Önce SGK İncelemesi: Kontrol Listesi
SGK incelemesi, kuruluşun son on yılına uzanabilecek Kurum ilişkisinin belgelerle ortaya konmasıdır. Aşağıdaki liste, devreden kuruluştan istenecek belgeleri ve bunlardan çıkarılacak sonuçları gruplar hâlinde gösterir:
- Sözleşmeler ve kapsam. Son yılların sözleşmeleri, sözleşme kapsamındaki branşlar, hizmet alım sözleşmeleri ve Kuruma bildirildiklerine ilişkin yazılar (m.8.8.2); ruhsattaki değişikliklerin bildirim kayıtları (m.8.7.2, m.8.7.3).
- Fatura ve tahsilat. Son on iki ve son altı aylık MEDULA tahakkuk dökümleri; fatura inceleme sonuçları, kesintiler ve bunlara yapılan itirazlar; hak edişlerden yapılan mahsuplar.
- Ceza koşulları ve uyarılar. Son yıllarda tebliğ edilen bütün ceza koşulları, savunma talepleri, itiraz dilekçeleri ve komisyon kararları; uyarı içeren tebliğlerin tarihleri ve hangi maddeye ilişkin oldukları (m.13.8, m.20.1).
- İncelemeler. Müfettiş yazıları, belge talepleri (m.8.4.2), yerinde denetim tutanakları, ödemelerin durdurulmasına ilişkin kararlar ve teminatlar (5510 m.103/3).
- Yersiz ödeme ve taksit. Borç bildirimleri, taksitlendirme kararları ve ödeme durumu (m.11.5, m.15.9, m.15.10); borcun son altı aylık fatura ortalamasına oranı.
- Davalar. Kurumla süren davalar, ihtiyati tedbir kararları, icra takipleri ve bunların olası sonuçları.
- Hekim ve personel. Kuruma bildirilen hekim listeleri ile fiilen çalışan hekimlerin karşılaştırması, yüzde 60 kuralı ve 1219 sayılı Kanun’daki çalışma sınırları; ayrıntı SGK’ya Bildirilmeyen Hekim Cezası rehberindedir.
- Hasta kabul ve ilave ücret. Kimlik tespiti ve biyometrik doğrulama kayıtları, durum beyanı oranları; ilave ücret şikâyetleri, tabela ve oran bildirimleri. Ayrıntılar SGK Kimlik Tespiti ve Biyometrik Doğrulama Cezası ve SGK İlave Ücret Cezası rehberlerindedir.
- Teminat. Kurumdaki teminat mektubunun tutarı, süresi ve devirden sonra iadesinin koşulları.
- Ceza soruşturmaları. Kuruluş, yöneticileri, ortakları veya hekimleri hakkında Kurum zararına ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar (m.14.10, m.14.13).
- Prim, vergi ve işçilik. Prim ve vergi borcu bulunmadığına ilişkin yazılar, yapılandırmalar, süren işçi davaları ve kıdem tazminatı yükü.
- Bakanlık denetimleri. Son denetim tutanakları, verilen süreler, faaliyet durdurma ve ruhsat askısı kayıtları (Özel Hastaneler Yön. m.13/2-3).
Kurum nezdindeki bilgileri en doğru biçimde kuruluşun kendisi edinebilir. Bilgi edinme hakkı herkese tanınmıştır ve kurumlar başvuru üzerine istenen bilgiye on beş iş günü içinde erişim sağlar (4982 sayılı Kanun m.4, m.11). Ancak yetkili birimlerce yürütülen idari soruşturmalara ilişkin ve açıklanması soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek bilgiler bu kapsamın dışındadır (m.19); kişinin mesleki ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgiler de kişinin izni olmadan açıklanmaz (m.21). Bu nedenle başvuruyu devreden kuruluş yapar ve bilgilerin devralana verilmesine yazılı izin verir. Bu yolla bilinemeyen süren incelemeler için devredenin yazılı beyanı ve bu beyana bağlanan tazmin hükmü esastır.
Bulgudan Sözleşme Hükmüne: Risk Tablosu
SGK incelemesinde çıkan bulgular ve devir sözleşmesine yansıması
| Bulgu | Risk | Devir sözleşmesinde karşılığı |
|---|---|---|
| Süren müfettiş incelemesi veya ödemelerin durdurulması | Yersiz ödeme, on kata varan ceza koşulu, fesih, hak edişin yüzde 80’ine kadar durdurulması | Bedelin bir kısmının bloke edilmesi, özel tazmin, gerekirse kapanışın inceleme sonucuna bağlanması |
| İtiraz veya davası süren ceza koşulları | İhtilaflı alacaklar dahil müteselsil sorumluluk (m.15.7) | Tutar kadar bloke; dava yönetimi ve masrafların paylaşımı |
| Taksitlendirilmiş Kurum borcu | Taksit aksarsa taksitlendirme bozulur, yenilemede verilmişse sözleşme feshedilir (m.11.6, m.15.10) | Kapanışta tamamının ödenmesi veya bedelden mahsubu |
| Son bir yılda uyarı | Aynı fiilin tekrarında ikinci uyarı veya fesih (m.13.8) | Beyan ve tazmin; uyum programı; fiyat ayarlaması |
| Ortak veya yönetici hakkında Kurum zararına ceza soruşturması | Kesinleşmiş mahkûmiyette sözleşme yasağı (m.14.10) | Bu kişilerin şirketten tamamen ayrılması kapanış şartı |
| Hekim bildirimi ve çalışma sınırı eksikleri | Beş kata varan ceza koşulu (m.12.21) ve yersiz ödeme | Kapanıştan önce düzeltme; geçmiş dönem için tazmin |
| Prim borcu veya yapılandırma | Yeni işverenin müteselsil sorumluluğu (5510 m.89) | Kapanışta ödeme ve borç durumu yazısı |
| Süren işçi davaları | Devralanın sorumluluğu; devredenin iki yıllık birlikte sorumluluğu (İş Kanunu m.6) | Tazmin ve bloke tutar |
Devir Sözleşmesine Konacak Hükümler
Sözleşmenin ve Kanun’un müteselsil sorumluluk hükümleri Kurum karşısında değiştirilemez: devir sözleşmesindeki Kurum sözleşmesinin devrine ilişkin hükümler geçersizdir (m.15.7) ve prim borcuna ilişkin aykırı sözleşme hükümleri Kuruma karşı geçersizdir (5510 sayılı Kanun m.89). Taraflar ise kendi aralarında borcu kimin taşıyacağını serbestçe kararlaştırabilir. Kurum, müteselsil borçlulardan hangisinden isterse ondan tahsil eder; devir sözleşmesi bu ödemenin sonradan kime yükleneceğini belirler.
Bu noktada Türk Borçlar Kanunu’nun iç ilişki kuralı önemlidir: aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirine karşı eşit paylarla sorumludur; payından fazla ödeyen, fazlasını diğerinden isteyebilir ve ödediği oranda alacaklının haklarına halef olur (m.167, m.168). Devir sözleşmesinde açık bir paylaşım hükmü yoksa, devralan Kuruma ödediği devir öncesi borcun yalnızca yarısını isteyebileceği itirazıyla karşılaşabilir. Borcun devir öncesi döneme ait olması ilişkinin niteliğinden çıkarılabilse de, bu tartışma sözleşmeyle baştan kapatılmalıdır.
Devir sözleşmesinde SGK yönünden şu hükümlerin bulunması önerilir:
- Beyan ve tekeffüller. Devredenin; tebliğ edilmiş bütün ceza koşulları, uyarılar, borç bildirimleri, müfettiş yazıları, belge talepleri ve süren incelemeler hakkında eksiksiz bilgi verdiğine, bunlar dışında bildiği bir inceleme bulunmadığına ve son on yıldaki faturaların mevzuata uygun düzenlendiğine ilişkin beyanı.
- Tazmin hükmü. Devir tarihinden önceki döneme ait faturalar, hizmetler ve fiiller nedeniyle Kurumca istenecek yersiz ödeme, faiz ve ceza koşullarının iç ilişkide tamamen devredene ait olduğu; devralanın bu nedenle yaptığı ödemelerin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte belirli bir süre içinde ödeneceği. Kurumun geriye doğru on yıla kadar gidebildiği dikkate alınarak tazmin yükümlülüğünün süresi buna göre belirlenir.
- Bedelin bloke edilmesi. Bedelin bir kısmının, belirlenen süre boyunca ortak hesapta tutulması veya banka teminat mektubuyla güvenceye alınması; tutarın, süren inceleme ve ihtilaflı alacaklar dikkate alınarak hesaplanması.
- Kapanış şartları. Devredenin tahakkuk etmiş Kurum borçlarının ödendiğinin belgelenmesi, prim ve vergi borcu bulunmadığına ilişkin yazılar, gerekiyorsa Rekabet Kurulu izni, soruşturma altındaki ortak ve yöneticilerin ayrılması.
- Savunma ve dava yönetimi. Devirden sonra gelen ve devir öncesi döneme ait tebliğlerde 10 iş günlük savunma ve itiraz sürelerinin kaçırılmaması için tarafların birbirine derhâl bildirim yapacağı, devredenin belge ve bilgi desteği vereceği ve itirazı kimin yürüteceği.
- Kayıtların teslimi. Hasta dosyaları, MEDULA ve fatura kayıtları ile Kurum yazışmalarının devralana teslimi; kuruluşun bu kayıtları en az on yıl saklama yükümlülüğü bulunduğundan (m.7.2.6) devir öncesi faturaların savunması bu kayıtlarla yapılır.
- Ödenmeyen günler. Fesihten yeni sözleşmeye kadar geçen dönemde sunulan hizmetlerin Kurumca ödenmeyecek bedelinin taraflar arasında nasıl paylaşılacağı.
- Temerrüt faizi. Tazmin borcunda temerrüt faizinin oranı. Ticari işlerde, sözleşmede kararlaştırılmasa bile Merkez Bankasının kısa vadeli avans faizi oranı kanuni faizden yüksekse temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir (3095 sayılı Kanun m.2).
Devir Öncesi SGK’dan Bilgi Talep Dilekçesi Örneği
Bu dilekçe, devredilecek tıp merkezini işleten şirket tarafından, imzadan önce Kurum nezdindeki alacak ve işlemleri öğrenmek için verilir. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur.
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
[İl] SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜNE
([…] Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü)
BAŞVURAN: [Unvan] Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. ([İşletme adı] Tıp Merkezi) — [adres], [vergi kimlik numarası], [tesis kodu]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
KONU: Kurumunuz nezdindeki tahakkuk etmiş ve ihtilaflı alacaklar ile süren işlemler hakkında bilgi verilmesi ve bu bilgilerin devralacak kişiye verilmesine izin verildiğinin bildirilmesi talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
A. Başvurunun konusu
1. Müvekkil şirket, Kurumunuzla [yıl] yılından beri sözleşmeli olarak hizmet veren [işletme adı] Tıp Merkezi’ni işletmektedir. Müvekkil, tıp merkezinin işletmesini [devralacak kişinin unvanı] unvanlı şirkete devretmeyi planlamaktadır.
B. 2026 Sözleşmesi m.15.7: Devirde Kurum alacaklarının bilinmesi zorunludur
2. Sözleşmenin 15.7 numaralı maddesine göre işletmenin devri hâlinde devreden ile devralan, ihtilaflı alacaklar da dahil olmak üzere her türlü Kurum alacağından müteselsilen sorumludur; her iki tarafın tahakkuk etmiş Kurum alacakları tahsil edilmeden devralanla sözleşme yapılmamaktadır.
3. Devrin hastalara sunulan hizmette kesinti yaratmadan tamamlanabilmesi için, Kurumunuz nezdindeki alacakların devir sözleşmesinin imzasından önce eksiksiz olarak bilinmesi ve kapanışta ödenmesi gerekmektedir.
C. 4982 sayılı Kanun m.4, m.5 ve m.11: Bilgi edinme hakkı
4. Bilgi edinme hakkı herkese tanınmıştır; kurumlar istisnalar dışındaki bilgi ve belgeleri başvuranların yararlanmasına sunmakla ve başvuruları on beş iş günü içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Talep edilen bilgiler, doğrudan müvekkilin kendisine ve Kurumunuzla arasındaki sözleşmeye ilişkindir.
D. 4982 sayılı Kanun m.21: Bilgilerin devralacak kişiye verilmesine izin
5. Müvekkil, bu dilekçeyle istenen bilgilerin ve Kurumunuzca düzenlenecek cevap yazısının bir örneğinin [devralacak kişinin unvanı] unvanlı şirkete de verilmesine yazılı olarak izin vermektedir. Bu izin, devir işlemi sonuçlanıncaya kadar geçerlidir.
SONUÇ VE İSTEM
6. Açıklanan nedenlerle; müvekkil adına Kurumunuz nezdinde (a) tahakkuk etmiş ve henüz ödenmemiş yersiz ödeme, ceza koşulu ve faiz alacaklarının döküm hâlinde, (b) itiraz veya dava aşamasında bulunan alacakların, (c) taksitlendirilmiş borçlar ve ödeme durumlarının, (d) son bir yıl içinde tebliğ edilen uyarıların tarih ve madde numaralarıyla, (e) ödemelerin durdurulmasına ilişkin kararlar ile Kurumdaki teminatın tutar ve süresinin, (f) cevaplandırılmamış belge taleplerinin bildirilmesine ve bu bilgilerin bir örneğinin yukarıda belirtilen şirkete de verilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Başvuran Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1. Vekâletname 2. Şirketin imza sirküleri 3. Ruhsat örneği
Devralanın Devredene İhtarnamesi Örneği
Bu örnek, işletme devrinden sonra Kurumun, devir öncesi döneme ait faturalar nedeniyle yersiz ödeme ve ceza koşulunu devralan şirketin hak edişinden mahsup ettiği bir dosya için hazırlanmıştır. İhtarname noter aracılığıyla gönderilir.
[…] NOTERLİĞİ ARACILIĞIYLA
İHTAR EDEN: [Unvan] Sağlık Hizmetleri A.Ş. — [adres], [vergi kimlik numarası]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
MUHATAP: [Unvan] Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti. — [adres]
KONU: Devir öncesi döneme ait Kurum alacakları nedeniyle müvekkilce ödenen [tutar] TL’nin faiziyle birlikte ödenmesi ihtarıdır.
AÇIKLAMALAR
A. Devir ve Kurumun talebi
1. Taraflar arasında [tarih] tarihinde imzalanan devir sözleşmesiyle [işletme adı] Tıp Merkezi’nin işletmesi müvekkile devredilmiş, ruhsat [tarih] tarihinde müvekkil adına düzenlenmiştir.
2. Sosyal Güvenlik Kurumu [tarih] tarihli yazısıyla, devir tarihinden önceki [dönem] fatura dönemlerine ait işlemler nedeniyle [tutar] TL yersiz ödeme, [tutar] TL faiz ve [tutar] TL ceza koşulu tahakkuk ettirmiş ve bu tutarı [tarih] tarihinde müvekkilin hak edişinden mahsup etmiştir (Ek-1).
B. 2026 Sözleşmesi m.15.7: Müvekkil Kurum karşısında müteselsil borçlu olarak ödeme yapmıştır
3. Kurumla yapılan sözleşmenin 15.7 numaralı maddesi uyarınca işletmenin devrinde devreden ile devralan, her türlü Kurum alacağından müteselsilen sorumludur. Müvekkil bu sorumluluk nedeniyle, kendi döneminde doğmamış bir borcu Kuruma ödemek zorunda kalmıştır.
C. 6098 sayılı Kanun m.167 ve m.168: Borcun tamamı iç ilişkide şirketinize aittir
4. Müteselsil borçlular arasında paylaşım, aksi kararlaştırılmışsa veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılıyorsa eşit paylara göre yapılmaz. Mahsup edilen borç, tamamen devir öncesi döneme ait faturalardan doğmuştur ve devir sözleşmesinin [madde] numaralı maddesinde devir öncesi döneme ait bütün Kurum alacaklarının şirketinize ait olduğu açıkça kararlaştırılmıştır (Ek-2).
5. Müvekkil, Kuruma ödediği tutar oranında Kurumun haklarına da halef olmuştur.
D. Devir sözleşmesi m.[…] ve 6098 sayılı Kanun m.112: Tazmin yükümlülüğü
6. Şirketiniz devir sözleşmesinde, devir tarihine kadar Kuruma fatura edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğunu ve bunlar nedeniyle müvekkile yöneltilecek her türlü talebi tazmin edeceğini üstlenmiştir. Borcun gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle doğan zarar ayrıca giderilmekle yükümlüdür.
7. Müvekkil, Kurumun yazısını [tarih] tarihinde şirketinize bildirmiş ve itiraz için gerekli belgeleri istemiştir (Ek-3). Belgeler süresinde verilmediğinden itiraz, eldeki kayıtlarla yapılmıştır. Müvekkilin itiraz ve dava hakları saklıdır; Kurumdan iade alınması hâlinde iade edilen tutar şirketinizin borcundan düşülecektir.
E. 6098 sayılı Kanun m.117 ve m.120, 3095 sayılı Kanun m.2: Temerrüt ve faiz
8. Bu ihtarnamenin tebliğiyle şirketiniz temerrüde düşmüş olacaktır. Taraflar tacir olduğundan temerrüt faizi, ticari işlerde uygulanan oran üzerinden istenecektir.
SONUÇ VE İSTEM
9. Açıklanan nedenlerle; müvekkilin hak edişinden mahsup edilen [tutar] TL’nin, mahsup tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren [7] gün içinde müvekkile ödenmesini, aksi hâlde devir sözleşmesinde öngörülen teminat ve bloke tutar üzerinde hak kullanılacağını, ayrıca yasal yollara başvurulacağını ve doğacak bütün yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin şirketinizden isteneceğini ihtar ederiz.
[Tarih]
İhtar Eden Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1. Kurumun borç bildirimi ve mahsup yazısı 2. Devir sözleşmesi 3. Bildirim yazısı ve tebliğ belgesi 4. Vekâletname
Sık Yapılan Hatalar
- Kurum sözleşmesinin devredileceğini yazmak. Bu hüküm Kuruma karşı geçersizdir; devralan, yeni sözleşme için ayrıca başvurmak zorundadır.
- Devir tarihini Kurum takvimiyle eşleştirmemek. Sözleşme onay veya devir tarihinde biter; yeni sözleşmeye kadar sunulan hizmetin bedeli ödenmez.
- Devredenin Kurum borcunu kapanıştan sonraya bırakmak. Borç ödenmeden yeni sözleşme yapılmaz; ödeme kapanışın şartı olmalıdır.
- Pay devrinde geçmişi incelememek. Kurum on yıla kadar geri gidebilir; inceleme son yılla sınırlanmamalıdır.
- İhtilaflı alacakları hesaba katmamak. İtiraz veya davası süren alacaklar da müteselsil sorumluluğun içindedir.
- İç ilişkiyi düzenlememek. Açık paylaşım hükmü yoksa devralanın rücu hakkı tartışmalı hâle gelir (TBK m.167).
- Soruşturma altındaki ortakla devam etmek. Kesinleşen mahkûmiyet, bu kişinin ortak veya yönetici olduğu kuruluşun sözleşmesini sona erdirir.
- Kayıtları devralmamak. Devir öncesi faturalara yönelik tebliğlere savunma, ancak bu dönemin hasta ve fatura kayıtlarıyla yapılabilir.
- Bakanlık süresini kaçırmak. Hastanede bir ay, tıp merkezinde on beş iş günü içinde başvuru yapılmalıdır.
- Kısa süre içinde yeniden devir planlamak. Devralınan kuruluş iki yıl içinde yeniden devredilemez.
Büromuzun Bu Dosyalarda Yaptığı İş
Sağlık kuruluşu devirlerinde SGK incelemesini, Kurum sözleşmeleri, ceza koşulları, uyarılar, incelemeler ve davalar üzerinden yapıyor; bulguları fiyat, bloke tutar, tazmin ve kapanış şartlarına çeviriyoruz. Devir sözleşmesini Kurum ve Bakanlık takvimiyle uyumlu hâle getiriyor, Kuruma bilgi talebini ve yeni sözleşme başvurusunu hazırlıyoruz. Devirden sonra gelen tebliğlerde savunma ve itirazı yürütüyor, gerekirse devredene karşı rücu ve tazmin davasını açıyoruz.
Büromuz Ankara’dadır; Kurumla sözleşmeden doğan davalarda yetkili mahkemeler de Ankara’dadır. Devir taslağını ve kuruluşun Kurum yazışmalarını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi 2026: Ceza Koşulu, İtiraz, MEDULA, Fesih ve Dava Yolu
- Özel Hastane ve Tıp Merkezinde Faaliyet Durdurma ve Ruhsat İptali: Bakanlık Denetimi, Savunma ve İptal Davası
- SGK Yersiz Ödeme Borç Bildirimi: Geriye Dönük Süre, Kanuni Faiz, Mahsup, Taksit ve Menfi Tespit
- SGK Sözleşmesi Yenileme: Borç Eşiği, Taksit, Teminat Mektubu ve Başvuru
- SGK Sözleşmeyi Feshetti, MEDULA Kapandı: İlk 10 İş Günü, Fesih İtirazı ve İhtiyati Tedbir
- SGK Ödemelerin Durdurulması ve Müfettiş İncelemesi: Yüzde 80 Sınırı, 6 Ay Kuralı, Teminat ve İtiraz
- SGK 10 Kat Ceza Koşulu: Sunulmayan Hizmet İddiası, Ceza Hesabı, Savunma ve İtiraz
- SGK Kimlik Tespiti ve Biyometrik Doğrulama Cezası: 57.241 TL, Durum Beyanında 5 Kat ve İtiraz
- Özel Hastane Açmak ve Devretmek: Ruhsat, Kadro ve Mesul Müdürlük
- Tıp Merkezi ve Poliklinik Açmak: Planlama, Ruhsat ve Denetim
- Hisse Satın Alırken Gabin ve Hile Riski: Devralan Ne Yapmalı?
- Birleşme ve Devralmada Rekabet Kurulu İzni
- SGK Zararına Nitelikli Dolandırıcılık Soruşturması: Hastane Yöneticisi, Ortağı ve Hekimi İçin Savunma
- SGK Ceza Koşulunun İndirilmesi Davası: Tacir İndirim İsteyebilir mi, İktisaden Mahv ve Mali Tablolarla İspat
- SGK Sistematik Fesih ve 3 Yıl Sözleşme Yasağı: Müfettiş Raporuyla Uyarısız Fesih, İtiraz ve İptal Davası
- SGK Hak Edişine Haciz ve Temlik Yasağı: Haciz İhbarnamesi, Kurum Mahsubu, Fazla Haciz ve Konkordato
- SUT’a Karşı Danıştay’da İptal Davası: 60 Gün, Sağlık Bakanlığı Görüşü ve Yürütmeyi Durdurma
Sıkça Sorulan Sorular
Özel hastane devredilirse SGK sözleşmesi devam eder mi?
Hayır. Ruhsat sahipliğinin değişmesi, işletme hakkının devri, kiralama ve birleşme hâlinde Kurumla yapılan sözleşme, onay gerektiren işlemlerde onay tarihinde, gerektirmeyenlerde devir sözleşmesinin tarihinde sona erer (2026 Sözleşmesi m.15.7). Devralan ayrıca sözleşme başvurusu yapar; Kurum sözleşmesinin devrine ilişkin hükümler geçersizdir.
Hisse devrinde SGK sözleşmesi ne olur?
Pay devrinde ruhsat sahibi şirket değişmediğinden sözleşme sürer. Ancak şirketin geçmişteki bütün Kurum ilişkisi, geriye doğru on yıla kadar istenebilen yersiz ödemeler ve uyarılar da şirkette kalır. Limited şirkette pay devreden ve devralan, devir öncesine ait amme alacaklarından ayrıca müteselsilen sorumludur (6183 sayılı Kanun m.35).
Devralan, devredenin SGK borçlarından sorumlu mu?
Evet. İşletme devrinde devreden ile devralan, Kurum yönünden ihtilaflı olanlar da dahil her türlü Kurum alacağından müşterek ve müteselsil sorumludur (m.15.7). Prim borçlarında da yeni işveren müteselsilen sorumludur ve aksi yöndeki sözleşme hükümleri Kuruma karşı geçersizdir (5510 sayılı Kanun m.89).
SGK borcu olan hastane veya tıp merkezi devralınabilir mi?
Devir yapılabilir, ancak hem devredenin hem devralanın tahakkuk etmiş bütün Kurum alacakları tahsil edilmeden devralanla yeni sözleşme yapılmaz (m.15.7). Kurum, hangi şekilde devralındığına bakılmaksızın borç ödenmeden sözleşme imzalanmadığını duyurmuştur. Borcun kapanıştan önce ödenmesi devir sözleşmesinin şartı yapılmalıdır.
Devirden sonra yeni sözleşme imzalanana kadar sunulan hizmetler ödenir mi?
Hayır. Fesih tarihinden devralanla sözleşme yapılana kadar geçen sürede sunulan hizmetlerin bedeli Kurumca ödenmez (m.15.7). Bu süreyi kısaltmak için Kurum başvuru dosyası onaydan önce hazırlanmalı ve devredenin Kurum borcu onaydan önce kapatılmalıdır.
Sözleşmesi SGK tarafından feshedilmiş bir kuruluş devralınabilir mi?
Devralınabilir, ancak feshe neden olan Kurum alacakları tahsil edilmeden ve en az bir yıllık fesih süresi geçmeden devralanla sözleşme yapılmaz (5510 sayılı Kanun m.103/4; Sözleşme m.14.11). Sistematik fatura usulsüzlüğü nedeniyle yapılan fesihte bu süre üç yıldır (m.13.4).
SGK devirden yıllar sonra eski faturalar için yersiz ödeme isteyebilir mi?
Kurum, kasıtlı veya kusurlu davranıştan doğan ödemeleri hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru on yıla, kendi hatasından doğanları beş yıla kadar geri isteyebilir (5510 sayılı Kanun m.96). Pay devrinde borçlu şirkettir; işletme devrinde ise Kurum, devralanın müteselsil sorumluluğuna dayanabilir. Devir sözleşmesindeki tazmin hükmünün süresi buna göre belirlenmelidir.
Hastane devri için Sağlık Bakanlığına ne zaman başvurulur?
Özel hastanelerde devir tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Müdürlüğe başvurulur; devir uygun bulunursa on beş iş günü içinde yeni sahiplik adına ruhsat ve faaliyet izin belgesi düzenlenir (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.13). Tıp merkezlerinde başvuru süresi kesin devir tarihinden itibaren on beş iş günüdür (Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliği m.11).
Devralınan hastane hemen yeniden devredilebilir mi?
Hayır. Devralınan özel hastane ve ayakta teşhis ve tedavi kuruluşu iki yıl içinde yeniden devredilemez. Ruhsatı askıda olan kuruluşun ruhsatı askı süresince yalnızca bir kez devredilebilir (Özel Hastaneler Yönetmeliği m.13; Ayakta Teşhis ve Tedavi Yönetmeliği m.11).
Satıcının SGK borcunu ödersem geri alabilir miyim?
Müteselsil borçlulardan payından fazlasını ödeyen, fazlasını diğerinden isteyebilir ve ödediği oranda alacaklının haklarına halef olur (TBK m.167, m.168). Ancak aksi kararlaştırılmadıkça veya ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça paylar eşittir; bu nedenle devir sözleşmesinde devir öncesi Kurum borçlarının tamamen devredene ait olduğu açıkça yazılmalıdır.
Devirden önce SGK borcu ve incelemeler nasıl öğrenilir?
Kuruluş, Kurumdan kendi alacak ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir; kurumlar başvurulara on beş iş günü içinde cevap verir (4982 sayılı Kanun m.11). Bilgilerin devralana verilmesine kuruluş yazılı izin verir. Süren idari soruşturmalara ilişkin bazı bilgiler verilmeyebileceğinden (m.19), devredenin yazılı beyanı ve tazmin hükmü ayrıca gereklidir.
Çalışanların prim ve işçilik alacaklarından kim sorumlu olur?
İşyerinin devrinde iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer; devirden önce doğmuş ve ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan birlikte sorumludur, devredenin sorumluluğu iki yılla sınırlıdır (İş Kanunu m.6). Prim borçlarından yeni işveren müteselsilen sorumludur (5510 sayılı Kanun m.89).
Yalnızca uygunluk belgesi veya ruhsat ile kadro devralan, devredenin SGK cezasından sorumlu olur mu?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bir tıp merkezinin bazı bölümlerine ait uygunluk belgelerini ve kadrolarını devralan, ancak demirbaş, malzeme ve tıbbi cihazları devralmayan şirketin, devredene uygulanan ve faiziyle birlikte yaklaşık 15,1 milyon TL olan ceza koşulundan sorumlu tutulamayacağına ilişkin kararı onamıştır (20.04.2026, E.2025/4018, K.2026/2318). Gerekçe, bunun TBK m.202 anlamında işletme devri olmamasıdır. Devir 2013’te yapıldığından sözleşmedeki müteselsil sorumluluk hükmü bu dosyada uygulanmamıştır. Aynı Daire, bir tıp merkezinin ruhsatnamesini ve faaliyet izin belgesini cebri icradan satın alıp hastane kapasitesine katan şirket bakımından da işletme devri bulunmadığını, bu nedenle Kurumun m.15.7’ye dayanan fesih ve kesinti işlemlerinin hukuka aykırı olduğunu kabul eden kararı onamıştır (06.04.2026, E.2025/4021, K.2026/1903). Güncel sözleşmeler ruhsat sahipliğinin değişmesini açıkça işletme devri gibi saydığından bu kararlar her dosyada ayrıca değerlendirilir.
Kaynakça
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metin).
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun; 4857 sayılı İş Kanunu; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun.
- 2024, 2025 ve 2026 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmeleri.
- Sosyal Güvenlik Kurumu, Kuruma borcu olan özel sağlık hizmeti sunucusunun devri hâlinde sözleşme imzalanmayacağına ilişkin duyuru (2023 sözleşme dönemi).
- Özel Hastaneler Yönetmeliği (RG 30.01.2025, 32798; 29.08.2026 tarihli değişiklik devir hükümlerine dokunmamıştır).
- Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (RG 19.04.2025).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 06.04.2026, E.2025/4021, K.2026/1903; 20.04.2026, E.2025/4018, K.2026/2318.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; madde numaraları 2026 sözleşmesine göredir. Devir işlemleri kuruluşun türüne, ruhsat durumuna ve Kurumla geçmişine göre farklı sonuçlar doğurduğundan her dosyada güncel metinler ayrıca kontrol edilmelidir.
Hastane, tıp merkezi veya diyaliz merkezi mi devralıyorsunuz? İmzadan önce SGK geçmişini inceletin
Kurum alacakları, ceza koşulları, uyarılar ve süren incelemelerin tespiti, devir sözleşmesindeki tazmin, bloke tutar ve kapanış şartları ile Kurum ve Bakanlık takviminin kurulması için hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
Hastane devrinde Bakanlığa başvuru için bir ay, tıp merkezinde on beş iş günü; işyeri bildirgesi için on gün; devirden sonra gelen ceza koşulu tebliğlerinde savunma ve itiraz için 10 iş günü. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi · Sağlık Hukuku ve Malpraktis Rehberleri · TİTCK Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


