SGK, sunulmayan hizmetin fatura edildiğini veya fatura ve dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlendiğini, bu fiillerin “sistematik ve süreklilik arz edecek şekilde” gerçekleştirildiğini müfettiş raporuyla tespit ederse sözleşmeyi uyarı yapmadan fesheder. Kurum alacakları ödenmeden ve fesih tarihinden itibaren üç yıl geçmeden aynı kuruluşla yeniden sözleşme yapılmaz (2026 Sözleşmesi m.13.4). Sözleşme “sistematik” ve “süreklilik” kavramlarını tanımlamaz; bu koşulların varlığını ispat yükü feshe dayanan Kuruma aittir (HMK m.190). Mahkemeler Kurumun fesih işlemlerini denetlemekte, dayanağı bulunmayan fesihleri iptal etmekte ve sözleşmeye aykırı kapatma nedeniyle tazminata hükmetmektedir. Üç yıllık yasak, yetkililer hakkında beraat veya takipsizlik kararıyla da beklenmeden sona erebilir (m.14.15).
Bu rehber; Sosyal Güvenlik Kurumunun müfettiş raporuna dayanarak sözleşmesini uyarısız feshettiği veya fesih riskiyle karşı karşıya olan özel hastaneler, tıp merkezleri, dal merkezleri ve diyaliz merkezleri için yazıldı. Sözleşmenin 13.4 numaralı maddesinin koşulları, 5510 sayılı Kanun’un dayanağı, “sistematik ve süreklilik” ölçütünün nasıl tartışılacağı, müfettiş raporuna itiraz, fesih sonrasında ödemeler ve hastalar, üç yılın hesabı ve erken dönüş yolları, feshin iptali davası, ihtiyati tedbir, tazminat ve iki dilekçe örneği madde numaralarıyla anlatılmıştır. Fesih yazısını ve müfettiş raporunu Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numaralı hattan WhatsApp ile gönderebilirsiniz; itiraz için 10 iş günlük süre tebliğle başlar.
Bu yazının dayanakları. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.96 ve m.103; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.20, m.23, m.25, m.202; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.106, m.111, m.190, m.266 ve m.389 ila m.397; 2026 Yılı SGK Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi m.8.6, 10.1, 11.9, 12.12, 12.13, 13.4, 13.8, 14.1 ila 14.4, 14.10, 14.11, 14.13 ila 14.15, 14.18, 14.19 ve 17 (2024 ve 2025 sözleşmelerinde aynı numarayla aynı hüküm vardır); Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 30.06.2025 tarihli E.2025/189, K.2025/3626, 06.04.2026 tarihli E.2025/4854, K.2026/1871, 06.04.2026 tarihli E.2025/4021, K.2026/1903, 18.06.2025 tarihli E.2024/3972, K.2025/3414 ve 20.04.2026 tarihli E.2025/4018, K.2026/2318 sayılı kararları.
Kanun metinleri Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel hâlinden, sözleşme hükümleri Kurumun yayımladığı metinlerden, kararlar Yargıtay Karar Arama sisteminden kontrol edilmiştir. Metin 19 Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
Fesih türleri, uyarı zinciri, itiraz takvimi ve ihtiyati tedbirin genel kuralları SGK Sözleşmeyi Feshetti, MEDULA Kapandı rehberinde anlatılmıştır. Bu yazı yalnızca sözleşmenin 13.4 numaralı maddesine dayanan uyarısız feshi ve üç yıllık yasağı ele alır. Ceza koşulunun niteliği ve dava yolu SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi sayfasındadır.
Sözleşme m.13.4 Ne Diyor? Dört Koşul, Üç Sonuç
Hüküm şöyledir: sözleşmenin 12.12 ve/veya 12.13 numaralı maddelerinde yer alan fiillerin sistematik ve süreklilik arz edecek şekilde gerçekleştirildiğinin müfettiş raporuyla tespit edilmesi hâlinde sözleşme, gerekli ceza koşulu uygulanarak, yazılı uyarı yapılmaksızın feshedilir; bu durumda sözleşmeden kaynaklı Kurum alacakları tahsil edilmeden ve fesih tarihinden itibaren üç yıl geçmeden kuruluşla yeniden sözleşme yapılmaz (m.13.4). Aynı hüküm 2024 ve 2025 sözleşmelerinde de aynı numarayla yer almaktadır.
m.13.4’ün koşulları ve her birinin denetimi
| Koşul | Sözleşmedeki karşılığı | Dosyada sorulacak soru |
|---|---|---|
| Fiil | Sunulmayan hizmetin fatura edilmesi (m.12.12) veya fatura ya da dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlenmesi (m.12.13) | Tespit edilen her işlem gerçekten bu iki maddeden birine mi giriyor, yoksa başka bir maddenin kapsamında mı? |
| Tespit aracı | Müfettiş raporu | Fesih bir müfettiş raporuna mı dayanıyor; fatura inceleme birimi veya il müdürlüğü tespiti mi? |
| Sistematiklik | “Sistematik … arz edecek şekilde” | İşlemler bir düzen içinde, aynı yöntemle ve kuruluş düzeyinde mi yapılmış; yoksa dağınık hatalar mı? |
| Süreklilik | “Süreklilik arz edecek şekilde” | Fiil birden fazla fatura dönemine yayılmış ve kesintisiz mi sürmüş? |
m.13.4’ün sonuçları
| Sonuç | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ceza koşulu | Fiile göre yersiz ödeme toplamının 10 katı, 57.241 TL’den az olmamak üzere | m.12.12, m.12.13 |
| Uyarısız fesih | Yazılı uyarı yapılmadan sözleşme sona erdirilir | m.13.4 |
| Üç yıllık yasak | Fesih tarihinden itibaren üç yıl geçmeden ve Kurum alacakları tahsil edilmeden yeni sözleşme yapılmaz | m.13.4, m.14.18; 5510 sayılı Kanun m.103 |
Bu fiiller sistematik ve sürekli değilse, Kurum aynı fiiller için ceza koşulu uygular ve kuruluşu uyarır; fesih ancak uyarının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı fiilin iki kez daha tekrarlanması hâlinde gündeme gelir ve yasak bir yıldır (m.13.8). Dolayısıyla “sistematik ve süreklilik” tartışmasını kazanmak, feshi tümüyle ortadan kaldırmasa bile sonucu kökten değiştirir: uyarısız fesih ve üç yıl yerine ceza koşulu ve uyarı.
Kanuni Dayanak: 5510 sayılı Kanun m.103
Sözleşmedeki fesih ve yasak hükümleri Kanun’a dayanır. Kurumca yapılan inceleme sonucunda sağlık hizmeti sunulmadığı hâlde sağlık hizmetini fatura ettiği veya faturayı ya da faturaya dayanak oluşturan belgeleri gerçeğe aykırı olarak düzenlediği tespit edilen sağlık hizmeti sunucuları hakkında genel hükümlere göre takip yapılır ve yersiz ödenen tutar 96’ncı maddeye göre geri alınır. Ayrıca bu fiilleri işleyen veya sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen sağlık hizmeti sunucularının sözleşmeleri feshedilebilir ve Kurumca belirlenecek süre içinde tekrar sözleşme yapılmaz (5510 sayılı Kanun m.103).
Kanun’un aynı maddesine 2014’te eklenen fıkralar fesihten sonraki dönemi düzenler: Kurum tarafından sözleşmesi feshedilmiş sağlık hizmeti sunucusuyla, feshe neden olan fiillere bağlı Kurum alacakları tahsil edilmeden ve fesih süresi tamamlanmadan yeni sözleşme yapılmaz; kuruluşun devri hâlinde feshe neden olan alacaklar tahsil edilmeden ve en az bir yıllık fesih süresi geçmeden devralanla sözleşme yapılmaz; sözleşmesi feshedilen kuruluşun muayene ve işlem bedelleri ödenmez.
İki nokta savunma bakımından önemlidir:
- Kanun takdir yetkisi tanır, sözleşme bağlayıcı dil kullanır. Kanun feshin “feshedilebilir” biçiminde, yani Kurumun takdirinde olduğunu öngörür; sözleşme ise koşullar gerçekleştiğinde sözleşmenin “feshedilir” olduğunu yazar. Kanun’un tanıdığı takdir yetkisinin ölçülü kullanılması gerektiği ve fiilin ağırlığıyla orantısız bir feshin bu yetkinin dışına çıktığı ileri sürülebilir.
- Süre Kurumca belirlenir. Üç yıllık süre Kanun’da yazılı değildir; Kanun’un Kuruma bıraktığı süre, sözleşmeyle üç yıl olarak belirlenmiştir. Kanun’da doğrudan yazılı olan tek asgari süre, devralan kuruluş için öngörülen bir yıldır.
Hangi Fiiller? m.12.12 ve m.12.13’ün Sınırı
m.13.4 yalnızca iki fiil için uygulanır. Kurumun ceza koşulu uyguladığı diğer ağır fiiller, ne kadar yaygın olursa olsun bu hükmü işletmez; onlar için uyarı zinciri (m.13.8) geçerlidir.
Ağır fiillerden hangisi uyarısız feshe yol açar?
| Fiil | Sözleşme maddesi | m.13.4 kapsamında mı? |
|---|---|---|
| Sağlık hizmeti sunulmadığı hâlde fatura edilmesi | m.12.12 | Evet |
| Faturanın veya dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlenmesi | m.12.13 | Evet |
| Hak sahibi olmayan kişiye sunulan hizmetin hak sahibi üzerinden fatura edilmesi | m.12.14 | Hayır; uyarı zinciri (m.13.8) |
| Fatura veya eki belgelerde Kurum zararına tahrifat | m.12.15 | Hayır; uyarı zinciri (m.13.8) |
| Kurumca ödenmeyen hizmetin ödenen hizmet gibi gösterilmesi | m.12.16 | Hayır; uyarı zinciri (m.13.8) |
| Kuruma bildirilmeyen hekimin sunduğu hizmetin fatura edilmesi | m.12.21 | Hayır; uyarı zinciri (m.13.8) |
| Biyometrik doğrulamada gerçeğe aykırı kalıcı durum beyanı | m.12.17 | Hayır; uyarı zinciri (m.13.8) |
Uygulamada aynı olay birden fazla maddeye uyar. Örneğin bildirilmemiş bir hekimin muayenesi, kayıtta bildirilmiş bir hekim adına girilmişse Kurum bunu m.12.13 kapsamında gerçeğe aykırı belge olarak nitelendirebilir. Sözleşme, fiilin birden fazla ceza hükmüne uyması hâlinde tutarı en yüksek olanın uygulanacağını yazar (m.14.5); ancak bu kural ceza koşulunun tutarına ilişkindir. m.13.4’ün ağır sonucunun, olayın asıl niteliğini karşılayan ve uyarı zincirine bağlı maddeyi bir kenara bırakarak uygulanamayacağı ileri sürülebilir. Sunulmayan hizmet iddiası SGK 10 Kat Ceza Koşulu, hekim bildirimi kuralları SGK’ya Bildirilmeyen Hekim Cezası rehberlerinde ayrıca anlatılmıştır.
“Sistematik ve Süreklilik” Ne Demek? Ölçütün Tartışılması
Sözleşme bu iki kavramı tanımlamaz; kaç işlemin, kaç fatura döneminin veya hangi oranın yeterli olduğunu söylemez. Bu boşluk iki kanun hükmüyle doldurulur:
- Belirsizlik düzenleyenin aleyhine yorumlanır. Sözleşme, Kurumun çok sayıda kuruluşla kullanmak üzere önceden ve tek başına hazırladığı bir metindir (6098 sayılı Kanun m.20). Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır (m.23). “Sistematik ve süreklilik” ifadesinin dar yorumlanması gerektiği bu hükme dayanır. Genel işlem koşulu denetimi için Genel İşlem Koşulları rehberine bakılabilir.
- İspat yükü Kurumdadır. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (6100 sayılı Kanun m.190). Uyarısız fesih ve üç yıllık yasak sonucuna dayanan Kurum, yalnızca fiilleri değil, fiillerin sistematik ve sürekli olduğunu da ispat etmek zorundadır.
Kavramların anlamı mahkemenin takdirindedir. Aşağıdaki ölçütler, rapordaki tespitin bu nitelikte olup olmadığını tartışmak için kullanılabilecek sorulardır; her biri somut belgelerle desteklenmelidir:
“Sistematik ve süreklilik” tartışmasında kullanılabilecek ölçütler
| Ölçüt | Kuruluş lehine olgu | Kurum lehine olgu |
|---|---|---|
| Oran | Tespit edilen işlemler, aynı dönemde Kuruma fatura edilen işlemlerin küçük bir bölümüdür | Belli bir işlem türünün büyük bölümü sorunludur |
| Zaman | Tespitler tek bir fatura dönemine veya kısa bir süreye yoğunlaşmıştır | Fiil çok sayıda fatura döneminde kesintisiz sürmüştür |
| Yöntem | Hatalar farklı türdedir ve rastlantısal görünür | Aynı kod, aynı kayıt kalıbı ve aynı yöntem tekrar edilmiştir |
| Kaynak | Fiil tek bir çalışanın veya tek bir hekimin işlemidir; kuruluş bunu fark edince durdurmuştur | Birden çok birimde, yönetimin bilgisi dahilinde yürütülmüştür |
| Bilinç | Kodlama tereddüdü, yazılım hatası veya mevzuat yorumundan doğmuştur | Gerçek dışı kayıt bilerek ve tekrar tekrar oluşturulmuştur |
| Kuruluşun tutumu | Kuruluş hatayı kendisi bildirmiş, iade etmiş veya iç denetimle düzeltmiştir (m.14.20) | Uyarıdan veya denetimden sonra da sürmüştür |
| Yöntem eleştirisi | Rapor örneklemden genellemeye gitmiş, her işlemi ayrı ayrı göstermemiştir | Her işlem hasta, tarih ve belgeyle tek tek gösterilmiştir |
“Sistematik” kelimesinin olağan anlamı bir düzen ve plan içinde yapılmayı, “süreklilik” ise belli bir zaman boyunca devam etmeyi ifade eder. Bu nedenle, tek bir hekimin bir dönemdeki işlemleri veya bir yazılım hatasının ürettiği kayıtlar, sayıları yüksek olsa bile bu nitelikte olmayabilir. Buna karşılık aynı yöntemin farklı dönemlerde tekrar ettiği bir tablo, sayı az olsa da süreklilik ölçütüne yaklaşır. Tartışmanın sonucu dosyadaki somut verilere bağlıdır ve bu verilerin hazırlanması kuruluşun kendi kayıtlarıyla başlar.
Müfettiş Raporu: Savunma, İtiraz ve Rapordaki Zayıf Noktalar
m.13.4’ün tespit aracı müfettiş raporudur. Müfettiş incelemesinde süreç sözleşmenin genel usulünden farklı işler:
- Savunmayı müfettiş alır. Kurum müfettişlerince yapılan inceleme veya soruşturmalarda savunmalar müfettişlerce alınır; müfettiş raporuna dayanan ceza koşulu tebliğinde Kurumun ilgili birimi ayrıca savunma istemez, doğrudan itiraz aşamasına geçilir (m.14.1). Kuruluşun dosyaya gireceği en önemli metin, bu nedenle müfettişe verilen savunmadır.
- Denetimde yükümlülük. Kurumun denetimle görevli personeli her türlü veri, belge, fatura ve kaydın asıllarını isteyebilir, kopyalarını alabilir, yetkililere, çalışanlara ve hastalara başvurabilir (m.8.6.1). Belgelerin gösterilmemesi her inceleme dönemi için 114.483 TL (m.8.6.2), denetimin engellenmesi 286.206 TL ceza koşulu ve uyarı zinciri sonucunu doğurur (m.8.6.3). Denetimde işbirliği, sonradan “sistematik” tespitine karşı en güçlü olgulardan biridir.
- Rapora itiraz. Müfettiş raporlarına yapılan itirazlar önce ceza koşulunu değerlendiren komisyonda incelenir; yeniden incelenmesi uygun bulunursa itiraz ve komisyonun gerekçeli kararı, raporu düzenleyen birime iletilmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilir (m.14.4).
- Ödemelerin durdurulması. İnceleme sürerken Kurum alacağının tahsilinin riske gireceği öngörülürse, en az üç müfettişten oluşan komisyonun uygun görüşü ve Rehberlik ve Teftiş Başkanının onayıyla, altı ayı geçmemek üzere ödemeler alacakla orantılı olarak durdurulabilir; teminat verilirse durdurma kaldırılır (5510 sayılı Kanun m.103). Ayrıntısı SGK Ödemelerin Durdurulması ve Müfettiş İncelemesi rehberindedir.
Rapor incelenirken şu sorular sorulur:
- Rapor, fiilleri hasta, tarih, işlem ve belge bazında tek tek mi gösteriyor; yoksa bir örneklemden bütün döneme mi genelliyor?
- “Sistematik ve süreklilik” sonucuna hangi olgularla ulaşıyor; bu sonuç ayrı bir gerekçeyle mi kurulmuş, yoksa fiillerin sayısından mı çıkarılmış?
- Fiilin kimin tarafından, hangi kullanıcı hesabıyla işlendiği tespit edilmiş mi; kuruluş yönetiminin bilgisi gösterilmiş mi?
- Kuruluşun savunması, sunduğu belgeler ve tanık beyanları raporda değerlendirilmiş mi?
- Hastaların beyanları nasıl alınmış; geçmişe dönük ve tıbbi bilgi gerektiren konularda yalnızca hasta beyanına mı dayanılmış?
- Tespit edilen işlemler arasında, daha önce uyarı yapılmış aynı fiilin uyarı tarihinden önceki örnekleri var mı (m.14.19)?
- Rapor, kuruluşun hatayı kendisinin fark edip bildirdiği veya iade ettiği işlemleri de saymış mı (m.14.20)?
Sözleşme m.14.19: Uyarıdan Önceki Fiiller Fesihte Sayılmaz
Sözleşmenin az bilinen bir hükmü, fesih değerlendirmesinin kapsamını sınırlar: feshe yol açan fiillere ilişkin yazılı uyarının tebliğ edildiği tarihten önceki herhangi bir tarihte gerçekleşmiş aynı fiilin tespiti hâlinde ceza koşulu uygulanır, ancak bu fiil 13.4 ve 13.8 numaralı maddeler kapsamında değerlendirilmez (m.14.19).
Kuruluş daha önce m.12.12 veya m.12.13 kapsamındaki bir fiil için yazılı uyarı almışsa, müfettiş raporunda sayılan ve bu uyarının tebliğinden önceki tarihlere ait aynı türden işlemler için ceza koşulu uygulanabilir; ancak bu işlemler uyarısız fesih ve üç yıllık yasak bakımından hesaba katılamaz. Rapordaki işlemler tarih tarih ayrılmalı ve uyarı tarihinden önceki işlemler çıkarıldığında kalan tablonun hâlâ “sistematik ve süreklilik” gösterip göstermediği tartışılmalıdır.
İtiraz Feshi Durdurur mu?
Sözleşme, itirazın etkisini fesih türüne göre farklı düzenlemiştir:
İtirazın durdurucu etkisi
| İşlem | İtiraz süresi | İtirazın etkisi | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ceza koşulu ve MEDULA’nın pasif hâle getirilmesi | Tebliğden itibaren 10 iş günü | Uygulamayı durdurur; komisyon kararı tebliğle derhal uygulanır | m.14.2 |
| Uyarı zincirine dayanan fesih | Tebliğden itibaren 10 iş günü | Feshin uygulanmasını durdurur | m.14.3 |
| Sistematik fiil nedeniyle uyarısız fesih | Ceza koşulu ve rapor için 10 iş günü | Sözleşmede feshi durduracağına ilişkin açık hüküm yoktur | m.13.4, m.14.2, m.14.4 |
| Mahkemeye başvuru | Dava süresi | Ceza koşulunun takip ve tahsilini, MEDULA’nın pasif hâle getirilmesini ve feshi kendiliğinden durdurmaz | m.14.2, m.14.3 |
Uyarısız feshe karşı yapılan itirazın feshi durdurduğu sözleşmede açıkça yazılı değildir. Buna karşılık feshin “gerekli ceza koşulu uygulanarak” yapıldığı (m.13.4), ceza koşuluna yapılan itirazın ceza koşulunu ve MEDULA’nın pasif hâle getirilmesini durdurduğu ve komisyonca alınan “ceza ve/veya fesih kararının” tebliğle derhal uygulanacağının yazıldığı (m.14.2) göz önüne alındığında, itiraz süresince ve komisyon kararına kadar feshin de uygulanmaması gerektiği ileri sürülebilir. Hükmün belirsizliği düzenleyenin aleyhine yorumlanır (6098 sayılı Kanun m.23). Bu tartışmanın sonucunu beklemek risklidir; itiraz ile dava ve ihtiyati tedbir talebi birlikte hazırlanmalıdır.
Fesihten Sonra: Ödemeler, Hastalar ve Kurum Alacakları
Uyarısız feshin hemen doğurduğu sonuçlar
| Konu | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| Bekleyen hak edişler | Kuruluşa Kurum kayıtlarındaki bütün fatura dönemlerine ait inceleme, denetim ve itiraz işlemleri sonuçlanıncaya kadar avans dahil hiçbir ödeme yapılmaz | m.11.9 |
| Yeni hizmetler | Sözleşmesi feshedilen kuruluşun muayene ve işlem bedelleri ödenmez | 5510 sayılı Kanun m.103 |
| Yatan hastalar | Fesih tarihinden önce yatırılan hastaların tedavisi taburcu edilinceye kadar tamamlanır; başlanmış seanslı tedaviler ve planlanmış kemoterapi, radyoterapi ve nakil tedavileri sürdürülür; bu hastaların faturaları ödenir | m.10.1 |
| Hemodiyaliz hastaları | Fesihten önce başlanmış hemodiyaliz tedavileri fesih ayının sonuna kadar sağlanır | m.10.1 |
| Yersiz ödeme | Tespit tarihinden geriye doğru kusurlu davranışlarda on yıla kadar geri istenir | 5510 sayılı Kanun m.96 |
| Ceza koşulu ve faiz | Ceza koşulu tebliğden, yersiz ödeme ödeme tarihinden itibaren kanuni faiziyle kuruluşun alacağından mahsup edilir | m.11.2 |
| Suç duyurusu | Fiil suç da oluşturuyorsa ilgililer hakkında Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur | m.14.13 |
Tablodaki ilk satır fesih kararının mali ağırlığını gösterir: fesih yalnızca gelecekteki geliri kesmez, kuruluşun fesih anına kadar tahakkuk etmiş alacaklarının ödenmesini de bütün incelemeler bitene kadar erteler. Yersiz ödemenin hesabı ve faizi SGK Yersiz Ödeme Borç Bildirimi, ceza koşulunun indirilmesi SGK Ceza Koşulunun İndirilmesi Davası, ceza soruşturması SGK Zararına Nitelikli Dolandırıcılık Soruşturması rehberlerinde ayrıca anlatılmıştır.
Üç Yılın Hesabı ve Erken Dönüş Yolları
Üç yıllık süre fesih tarihinden başlar ve iki koşul birlikte aranır: sürenin dolması ve sözleşmeden kaynaklanan Kurum alacaklarının tahsil edilmesi (m.13.4, m.14.18; 5510 sayılı Kanun m.103). Süre dolsa bile alacak ödenmemişse yeni sözleşme yapılmaz; alacak ödense bile süre dolmadan sözleşme yapılmaz. Bu kuralın üç istisnası ve bir uzantısı vardır:
Üç yıllık yasağın sona ermesi
| Yol | Koşul | Dayanak |
|---|---|---|
| Sürenin dolması | Fesih tarihinden itibaren üç yıl geçmesi ve Kurum alacaklarının tahsil edilmesi | m.13.4, m.14.18 |
| Beraat | Hakkında ceza davası açılan kuruluş yetkilileri veya personeli hakkında beraat kararı verilmesi; kararın kesinleşmesi beklenmez. Beraat bozulursa fesih tarihine göre kalan süre uygulanır | m.14.15 |
| Takipsizlik | Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararına itirazın reddedilmesi veya itiraz edilmeden kesinleşmesi | m.14.15 |
| Feshin mahkemece iptali | Feshin koşullarının bulunmadığının tespiti; Yargıtay, dayanağı ortadan kalkan fesih işleminin iptaline ilişkin kararları onamıştır | 6100 sayılı Kanun m.106; Yargıtay 3. HD kararları |
| Uzantı: devir | Kuruluş devredilirse feshe neden olan alacaklar tahsil edilmeden ve fesih süresi tamamlanmadan devralanla sözleşme yapılmaz; Kanun en az bir yılı arar | m.14.11; 5510 sayılı Kanun m.103 |
Beraat ve takipsizlik yolu, ceza savunmasının sözleşme bakımından neden belirleyici olduğunu gösterir: hukuk davası sonuçlanmadan, ceza dosyasındaki beraat kararıyla üç yıllık süre beklenmeden yeniden sözleşme yapılabilir. Ceza dosyasındaki savunma SGK Zararına Nitelikli Dolandırıcılık Soruşturması rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Sözleşmeler takvim yılı esasına göre yenilendiğinden, yasağın sona erdiği tarih ile yenileme başvurusunun takvimi birlikte planlanmalıdır; yenileme süreci SGK Sözleşmesi Yenileme rehberindedir.
Örnek takvim (varsayımsal)
| Olay | Tarih | Sonuç |
|---|---|---|
| Fesih yazısının tebliği ve fesih | 15.01.2026 | Üç yıllık süre fesih tarihinden başlar (örnekte tebliğ tarihi) |
| Ceza koşulu ve rapora itiraz | 29.01.2026’ya kadar (10 iş günü) | Komisyon 40 iş günü içinde karar verir |
| Dava ve ihtiyati tedbir | İtirazla birlikte, beklemeden | Tedbir kabul edilirse MEDULA açık kalabilir |
| Yetkililer hakkında takipsizlik kesinleşir | 10.09.2026 | Kurum alacakları ödenmişse süre beklenmeden yeni sözleşme yapılabilir (m.14.15) |
| Takipsizlik veya beraat yoksa | 15.01.2029 | Kurum alacakları ödenmişse yeni sözleşme başvurusu yapılabilir |
Yargıtay Kararları: Mahkemeler Kurumun Feshini Nasıl Denetliyor?
Bu yazının hazırlandığı tarihte Yargıtay Karar Arama ve Emsal Karar Arama sistemlerinde yapılan aramada, m.13.4’teki “sistematik ve süreklilik” ölçütünü doğrudan yorumlayan yayımlanmış bir karar bulunamamıştır. Buna karşılık Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin son dönem kararları, Kurumun fesih ve kapatma işlemlerinin mahkemece denetlendiğini, dayanağı bulunmayan işlemlerin iptal edildiğini ve tazminata hükmedildiğini açıkça göstermektedir:
Kurumun fesih ve kapatma işlemlerine ilişkin kararlar
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| 3. HD, 06.04.2026, E.2025/4854, K.2026/1871 | Kurum, hakkında henüz kesinleşmemiş iflas kararı bulunan bir özel hastanenin sözleşmesini iflas hâlinde sözleşmenin kendiliğinden sona ereceğine ilişkin hükme dayanarak feshetti; iflas erteleme dosyasında hastanenin iflas etmediği anlaşıldı | Feshin haksız olduğunun tespiti ve işlemin iptaline ilişkin karar onandı: fesih işleminin dayanağı ortadan kalkmıştır. Kurumun iş mahkemesinin görevli olduğu yönündeki temyiz itirazına rağmen asliye hukuk mahkemesinin kararı onandı |
| 3. HD, 30.06.2025, E.2025/189, K.2025/3626 | Bir diyaliz merkezinin MEDULA kaydı 01.01.2016’da yazılı bildirim yapılmadan kapatıldı ve 04.04.2016’ya kadar kapalı kaldı; merkez bu sürede hastalara bakmaya devam etti | Sözleşmeye aykırı fesih Kurumun kusuruna dayandığından 779.922 TL maddi tazminat ve dava tarihinden avans faizi onandı. Kurumun, sözleşme hükmü uyarınca talepte bulunulamayacağı yönündeki itirazı sonucu değiştirmedi; manevi tazminat reddedildi |
| 3. HD, 06.04.2026, E.2025/4021, K.2026/1903 | Hastaneyi işleten şirketin tek pay sahibi, başka bir tıp merkezinin ruhsatını ve faaliyet izin belgesini cebri icrada satın aldı; Kurum bunu işletme devri sayarak sözleşmeyi feshetti ve hak edişlerden kesinti yaptı | Fesih ve MEDULA kapatma işleminin iptali ile 57.604,16 TL kesintinin faiziyle iadesi onandı: yalnızca ruhsat alımı işletme devri değildir, devir hükmü uygulanamaz |
| 3. HD, 18.06.2025, E.2024/3972, K.2025/3414 | Kurum, vakıf üniversitesiyle işbirliği yapan bir hastaneyle protokolü süresinden önce, bir ay önceden bildirimle feshetti; dayandığı yönetmelik hükmünün yürütmesi Danıştay’ca durdurulmuştu | Feshin geçersizliğinin tespiti onandı |
| 3. HD, 20.04.2026, E.2025/4018, K.2026/2318 | Tıp merkezinin yalnızca uygunluk belgesini ve kadrosunu devralan şirketin hak edişlerinden, devredene uygulanan 15.079.028,80 TL ceza koşulu kesilmek istendi | İşlemin iptali onandı: bu bir işletme devri değildir |
Kararlardan çıkan ilke şudur: Kurum, fesih için sözleşmede öngörülen koşulların fesih anında gerçekten bulunduğunu göstermek zorundadır; koşul gerçekleşmemişse veya sonradan dayanağı ortadan kalkmışsa fesih iptal edilir, sözleşmeye aykırı kapatmadan doğan zarar da tazmin edilir. m.13.4’e dayanan bir fesihte bu denetimin konusu, fiillerin varlığı ile birlikte “sistematik ve süreklilik” koşuludur. Devir sayılan işlemlere ilişkin kararların ayrıntısı Hastane ve Tıp Merkezi Devrinde SGK İncelemesi rehberindedir.
Dava: Feshin İptali, Borçsuzluk ve Tazminat
Uyarısız feshe karşı açılacak dava ve talepler
| Talep | Niteliği | Dayanak |
|---|---|---|
| Fesih işleminin iptali, feshin geçersiz veya haksız olduğunun tespiti | Tespit davası; kararlarda “işlemin iptali” ve “feshin geçersizliğinin tespiti” olarak kurulmaktadır | 6100 sayılı Kanun m.106 |
| Ceza koşulu nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve mahsup edilen tutarın iadesi | Menfi tespit ve istirdat | 6100 sayılı Kanun m.106; 2004 sayılı Kanun m.72 |
| Bekleyen hak edişlerin ödenmesi | Eda davası; feshin iptaliyle birlikte | Sözleşme m.7.1.1, m.11.9 |
| Kapalı kalınan dönemin zararının tazmini | Tazminat davası | Yargıtay 3. HD, E.2025/189, K.2025/3626 |
| Ceza koşulunun indirilmesi | İkinci talep olarak, kabul anlamına gelmemek kaydıyla | 6098 sayılı Kanun m.182/3; 6100 sayılı Kanun m.111 |
Yargı yolu ve mahkeme. Fesih ve ceza koşulu sözleşmeden doğar; uyuşmazlık adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde görülür. Yargıtay’ın yukarıdaki kararlarının tamamı asliye hukuk mahkemelerinden gelmiştir. İdare mahkemesinde iptal davası açılması süre kaybettirir; yargı yolu ayrımı için Adli Yargı mı, İdari Yargı mı? rehberine bakılabilir.
Yetki. 2026 Sözleşmesi, uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda Ankara mahkemelerini ve icra müdürlüklerini yetkili kılmıştır (m.17).
İspat ve bilirkişi. Feshin koşullarını Kurum ispat eder (6100 sayılı Kanun m.190). İsnada konu hasta dosyaları, faturalar ve sistem kayıtları üzerinde, ilgili uzmanlık dalından hekim, sağlık mevzuatı uzmanı ve gerektiğinde mali müşavirden oluşan bilirkişi heyeti incelemesi talep edilir (m.266). Yargıtay’ın diyaliz kararına konu dosyada bölge adliye mahkemesi, bir mali müşavir, bir hemodiyaliz uzmanı hekim ve bir SGK uzmanından oluşan heyetten rapor alınmasını istemiştir. Rapora itiraz usulü Bilirkişi Raporuna İtiraz rehberindedir.
Tazminat ve m.14.14. Sözleşme, MEDULA’da pasif hâle getirilen veya sözleşmesi feshedilen kuruluşun hiçbir şekilde tazminat talebinde bulunmayacağını kabul ettiğini yazar (m.14.14). Bu hüküm, Kurumun tek başına hazırladığı genel işlem koşullarındandır; dürüstlük kuralına aykırı olarak karşı tarafın durumunu ağırlaştıran hükümler bakımından içerik denetimi ileri sürülebilir (6098 sayılı Kanun m.25). Yargıtay, sözleşmeye aykırı olarak kapatılan bir diyaliz merkezinin zararının tazminine ilişkin kararı, Kurumun sözleşme hükmüne dayanan itirazına rağmen onamıştır (E.2025/189, K.2025/3626).
İhtiyati Tedbir: Yargılama Boyunca MEDULA’yı Açık Tutmak
Uyarısız fesihte asıl tehlike, davanın sonucunu beklerken kuruluşun hasta, hekim ve personelini kaybetmesidir. Bu nedenle dava ile birlikte veya daha önce ihtiyati tedbir istenir:
İhtiyati tedbirin kuralları
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Koşul | Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından veya gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi | HMK m.389 |
| Mahkeme | Dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkeme, dava açıldıktan sonra asıl davanın görüldüğü mahkeme | HMK m.390/1 |
| İspat | Tedbir sebebi ve türü açıkça belirtilir; davanın esası yönünden haklılık yaklaşık olarak ispat edilir | HMK m.390/3 |
| Teminat | Kural olarak teminat gösterilir; talep resmî belgeye veya başka bir kesin delile dayanıyorsa ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini göstererek teminat almayabilir | HMK m.392 |
| Uygulama | Kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde uygulanması istenir; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar | HMK m.393 |
| Dava açma | Dava açılmadan alınan tedbirde, uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas hakkında dava açılır | HMK m.397 |
| Kanun yolu | Tedbir talebinin reddi kararına karşı kanun yoluna başvurulabilir | HMK m.391/3 |
Tedbir talebinde yaklaşık ispatın dayanakları şunlardır: m.13.4’ün koşullarının raporda ayrı ayrı kurulmadığı, isnada konu işlemlerin toplam fatura içindeki oranı, uyarı tarihinden önceki işlemlerin hesaba katıldığı (m.14.19), kuruluşun denetimde tam işbirliği yaptığı ve sorunlu işlemleri kendisinin düzelttiği. Tedbirin gerekliliği ise hasta sayısı, diyaliz ve yoğun bakım gibi kesintiye gelmeyen hizmetler, çalışan sayısı ve kuruluş gelirinin Kurumdan gelen payıyla gösterilir. Talep edilecek tedbir, sözleşmenin yargılama sonuna kadar uygulanmaya devam etmesi ve MEDULA kaydının açık tutulmasıdır. Genel kurallar İhtiyati Tedbir rehberindedir.
Devir ve Yeni Şirket: Yasağı Aşmanın Sınırları
Üç yıllık yasak kuruluşa ilişkindir. Kuruluşun başka bir şirkete devri veya aynı tesiste yeni bir unvanla faaliyete geçilmesi yasağı kendiliğinden ortadan kaldırmaz:
- Kurum tarafından sözleşmesi feshedilmiş kuruluşun devredilmesi veya birleşmesi hâlinde, sözleşmeden kaynaklı Kurum alacakları tahsil edilmeden ve fesih süresi tamamlanmadan devralanla sözleşme yapılmaz (m.14.11). Kanun devralan için en az bir yıllık süreyi arar (5510 sayılı Kanun m.103).
- Devir sayılıp sayılmayacağı devralınan unsurlara bağlıdır. Yargıtay, yalnızca ruhsat ve faaliyet izin belgesinin cebri icrada alınmasını ve yalnızca uygunluk belgesi ile kadronun devralınmasını işletme devri saymamıştır (E.2025/4021, K.2026/1903; E.2025/4018, K.2026/2318). Buna karşılık aynı tesis, cihaz ve personelle faaliyetin sürdürüldüğü bir düzenleme işletme devri olarak değerlendirilebilir (6098 sayılı Kanun m.202).
- Yöneticilerin veya ortakların Kurum zararına nitelikli dolandırıcılıktan kesinleşmiş mahkûmiyeti hâlinde ise süre sınırı yoktur; bu kişilerin sonradan yönetici veya ortak olduğu kuruluşlarla da hiçbir şekilde sözleşme yapılmaz (m.14.10; 5510 sayılı Kanun m.103).
Yasaktan kaçınmak amacıyla kurgulanan bir devir hem Kurum karşısında hem yeni yatırımcı bakımından risklidir. Devirde dikkat edilecekler için Hastane ve Tıp Merkezi Devrinde SGK İncelemesi rehberine bakılabilir.
Süreler Tek Tabloda
Uyarısız fesihte süreler
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ceza koşulu ve fesih tebliğine itiraz | Tebliğden itibaren 10 iş günü | m.14.2 |
| Müfettiş raporuna itiraz | Ceza koşulu itirazıyla birlikte, aynı süre içinde | m.14.1, m.14.4 |
| Komisyon kararı | İtirazdan itibaren 40 iş günü | m.14.2 |
| Fiilin işlendiği dönemin sözleşmesinin uygulanması talebi | Tebliğden itibaren 10 iş günü, yazılı | m.14.12 |
| İhtiyati tedbirin uygulanmasını isteme | Kararın tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta | HMK m.393 |
| Dava açılmadan alınan tedbirde dava | Uygulama talebinden itibaren iki hafta | HMK m.397 |
| Hemodiyaliz hastalarının tedavisi | Fesih ayının sonuna kadar | m.10.1 |
| Yeniden sözleşme | Fesih tarihinden itibaren üç yıl ve Kurum alacaklarının tahsili; beraat veya takipsizlikte beklenmez | m.13.4, m.14.15, m.14.18 |
Fesih Yazısı Geldiğinde: İlk 10 İş Günü
- Tebliğ tarihini ve 10 iş günlük itiraz süresinin son gününü belirleyin; resmî tatil sürenin son gününe denk geliyorsa süre takip eden ilk iş günü mesai bitiminde sona erer (m.15.8).
- Müfettiş raporunun ve eklerinin tamamını isteyin; hangi işlemlerin m.12.12, hangilerinin m.12.13 kapsamında sayıldığını ayırın.
- Rapordaki işlemleri hasta dosyaları ve sistem kayıtlarıyla tek tek karşılaştırın; toplam fatura içindeki oranını ve dönemlere dağılımını hesaplayın.
- Daha önce alınmış uyarıları ve tebliğ tarihlerini çıkarın; uyarıdan önceki işlemleri ayırın (m.14.19).
- Kuruluşun kendi bildirdiği veya iade ettiği işlemleri belgeleyin (m.14.20).
- Fiillerin hangi kullanıcı hesaplarıyla ve hangi birimde işlendiğini, yönetimin bilgisi olup olmadığını ortaya koyun.
- İtiraz dilekçesini rapora ve ceza koşuluna birlikte yöneltin; fiilin işlendiği dönemin sözleşmesinin uygulanmasını da aynı süre içinde yazılı isteyin (m.14.12).
- İtirazı beklemeden Ankara’da dava ve ihtiyati tedbir talebini hazırlayın.
- Yatan, seanslı tedavi gören ve diyaliz hastalarının listesini çıkarın; sözleşmenin öngördüğü tedavileri sürdürün (m.10.1).
- Ceza soruşturması ihtimalini gözeterek Kuruma yazılacak her metni müdafiinizle birlikte değerlendirin.
Müfettiş Raporuna ve Fesih İşlemine İtiraz Dilekçesi Örneği
Bu örnek, sunulmayan hizmet ve gerçeğe aykırı belge iddiasıyla m.13.4’e dayanılarak sözleşmesi feshedilen ve ceza koşulu uygulanan bir tıp merkezi için hazırlanmıştır. Dilekçe tebliğden itibaren 10 iş günü içinde Kurumun ilgili birimine verilir. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur; dosyada bulunmayan gerekçeler çıkarılır.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
[İl] Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü
[İlgili Birim]
İTİRAZ EDEN: [unvan] — [adres]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
KONU: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazı ile tebliğ edilen ceza koşulu ve fesih işlemine, dayanağı olan [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı müfettiş raporuna itirazımız ile 2026 Sözleşmesinin 14.12 numaralı maddesi uyarınca talebimizdir.
TEBLİĞ TARİHİ: [Tarih]
AÇIKLAMALAR
A. Sözleşme m.14.2 ve m.14.4: İtiraz süresindedir
1. Kurumunuzun yazısı [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. İtirazımız 10 iş günlük süre içindedir. İtiraz, ceza koşulunun ve MEDULA kaydının pasif hâle getirilmesinin uygulanmasını durdurur. Fesih de ceza koşuluyla birlikte ve aynı tespite dayanılarak uygulandığından, itirazımız sonuçlanıncaya kadar fesih işleminin uygulanmamasını talep ediyoruz.
2. Müfettiş raporuna yönelik itirazlarımızın, sözleşmenin 14.4 numaralı maddesi uyarınca komisyonca değerlendirilmesini ve yeniden incelenmesi için Genel Müdürlüğe gönderilmesini talep ediyoruz.
B. Sözleşme m.12.12 ve m.12.13: Raporda sayılan işlemlerin önemli bir kısmında fiil gerçekleşmemiştir
3. Raporda [sayı] hastaya ait [sayı] işlem sayılmıştır. Ekli tabloda her işlem hasta dosyası, tetkik sonucu ve sistem kaydıyla karşılaştırılmıştır (Ek-1). [Sayı] işlemde hizmetin fiilen sunulduğu, [sayı] işlemde belgelerin yapılan işlemi doğru yansıttığı ve uyuşmazlığın işlem kodunun seçimine ilişkin olduğu görülmektedir. Kodlamaya ilişkin bir görüş ayrılığı, belgenin gerçeğe aykırı düzenlendiği anlamına gelmez.
C. Sözleşme m.13.4: Sistematik ve süreklilik koşulu oluşmamıştır
4. Sözleşmenin 13.4 numaralı maddesi uyarısız fesih için fiillerin sistematik ve süreklilik arz edecek şekilde gerçekleştirildiğinin müfettiş raporuyla tespitini arar. Raporda bu sonuca hangi olgularla ulaşıldığı ayrıca gösterilmemiş, sonuç işlem sayısından çıkarılmıştır.
5. İnceleme dönemi olan [dönem] boyunca müvekkil Kuruma [sayı] işlem fatura etmiştir. Raporda sayılan işlemler bunun yüzde [oran]’idir. Bu işlemlerin [oran]’i [ay] ayına ve tek bir kullanıcı hesabına aittir (Ek-2). Müvekkil durumu [tarih] tarihinde iç denetimde fark etmiş, ilgili kullanıcının yetkisini kaldırmış ve [sayı] işlemi faturadan önce Kurumunuza bildirmiştir (Ek-3). Bu tablo bir düzen içinde ve kesintisiz sürdürülen bir uygulamayı değil, sınırlı ve düzeltilmiş bir hatayı göstermektedir.
6. Sözleşme, Kurumunuzca çok sayıda kuruluşla kullanılmak üzere önceden hazırlanmış bir metindir. Genel işlem koşullarında yer alan ve birden çok anlama gelebilen bir hüküm düzenleyenin aleyhine yorumlanır (6098 sayılı Kanun m.23). “Sistematik ve süreklilik” ifadesi dar yorumlanmalıdır.
D. Sözleşme m.14.19: Uyarıdan önceki işlemler fesih değerlendirmesine alınamaz
7. Müvekkile [tarih] tarihinde m.[madde] kapsamında yazılı uyarı tebliğ edilmiştir. Raporda sayılan işlemlerden [sayı] adedi bu tarihten öncedir. Sözleşmenin 14.19 numaralı maddesine göre bu işlemler için ceza koşulu uygulanabilir, ancak 13.4 ve 13.8 numaralı maddeler kapsamında değerlendirilemez. Bu işlemler çıkarıldığında kalan [sayı] işlem [sayı] fatura dönemine dağılmaktadır.
E. Sözleşme m.14.20: Müvekkilin kendi bildirdiği işlemler ceza koşulu dışındadır
8. Müvekkilin faturadan önce Kurumunuza bildirdiği [sayı] işlem için yersiz ödeme tahsil edilebilir, ancak ceza koşulu uygulanamaz. Bu işlemler ceza koşulu hesabından çıkarılmalıdır.
F. Sözleşme m.13.8: Fiil kabul edilse dahi uygulanacak hüküm uyarı zinciridir
9. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, işlemlerin bir kısmında fiilin gerçekleştiği kabul edilse dahi sistematik ve süreklilik koşulu bulunmadığından, uygulanacak hüküm uyarıyı öngören 13.8 numaralı maddedir.
G. Sözleşme m.14.12: Fiilin işlendiği dönemin sözleşmesinin uygulanmasını talep ediyoruz
10. Raporda sayılan işlemlerin [sayı] adedi [yıl] yılına aittir. Tebliğ ve itiraz aşaması tamamlanmamış olduğundan, bu işlemler bakımından fiilin işlendiği dönemde yürürlükte olan sözleşme hükümlerinin uygulanmasını yazılı olarak talep ediyoruz.
SONUÇ VE İSTEM
11. Açıklanan nedenlerle; itirazımız sonuçlanıncaya kadar ceza koşulunun, MEDULA kaydının pasif hâle getirilmesinin ve fesih işleminin uygulanmamasına; müfettiş raporuna itirazımızın yeniden incelenmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilmesine; fesih işleminin ve ceza koşulunun kaldırılmasına; aksi kanaat hâlinde uyarısız fesih yerine sözleşmenin 13.8 numaralı maddesinin uygulanmasına, uyarı tarihinden önceki ve müvekkilce bildirilen işlemlerin ceza koşulu ve fesih hesabından çıkarılmasına ve 14.12 numaralı madde uyarınca talebimizin kabulüne karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
[Tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1. İşlem bazında karşılaştırma tablosu ve hasta dosyaları 2. Dönem ve kullanıcı bazında dağılım tablosu 3. İç denetim kayıtları ve Kuruma yapılan bildirimler 4. Önceki uyarı yazısı ve tebliğ belgesi 5. Vekâletname
Feshin İptali ve İhtiyati Tedbir Talepli Dava Dilekçesi Örneği
Bu örnek, aynı tıp merkezinin itirazla birlikte Ankara’da açacağı dava için hazırlanmıştır. Talepler dosyaya göre daraltılır veya genişletilir.
ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
İhtiyati tedbir taleplidir.
DAVACI: [unvan] — [adres]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
DAVALI: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı — [adres]
DAVA DEĞERİ: [tutar] TL
KONU: Davalı Kurumun [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazısıyla 2026 Sözleşmesinin 13.4 numaralı maddesine dayanılarak yapılan fesih işleminin iptali ve feshin geçersizliğinin tespiti, aynı işlemle uygulanan ceza koşulu nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve yargılama süresince sözleşmenin uygulanmaya devam etmesi için ihtiyati tedbir talebimizdir.
AÇIKLAMALAR
A. Olay
1. Müvekkil şirket, [il]’de [işletme adı] Tıp Merkezi’ni işletmekte ve [yıl] yılından bu yana davalı Kurumla imzaladığı Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmeleri uyarınca sigortalılara hizmet sunmaktadır. Merkezde [sayı] hekim ve [sayı] çalışan görev yapmakta, ayda ortalama [sayı] hastaya hizmet verilmektedir.
2. Davalı Kurum, [tarih] tarihli müfettiş raporuna dayanarak sunulmayan hizmetlerin fatura edildiğini ve dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlendiğini, bu fiillerin sistematik ve süreklilik arz ettiğini ileri sürmüş; sözleşmeyi uyarı yapmadan feshetmiş, [tutar] TL ceza koşulu uygulamış ve üç yıl süreyle yeniden sözleşme yapılmayacağını bildirmiştir. Müvekkil [tarih] tarihinde süresinde itiraz etmiştir (Ek-1).
B. Sözleşme m.13.4 ve 6100 sayılı Kanun m.190: Feshin koşullarını davalı ispat etmelidir
3. Uyarısız fesih için fiillerin sözleşmenin 12.12 veya 12.13 numaralı maddelerine girmesi, müfettiş raporuyla tespit edilmesi ve sistematik ve süreklilik arz etmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bu koşullara dayanarak hak çıkaran davalıdır; ispat yükü de davalıya aittir.
4. Raporda sayılan işlemlerin önemli bir kısmında hizmet fiilen sunulmuştur; diğerlerinde uyuşmazlık işlem kodunun seçimine ilişkindir (Ek-2). Bu konuda ilgili uzmanlık dalından hekim ve sağlık mevzuatı uzmanından oluşan bilirkişi heyeti incelemesi talep ediyoruz.
5. Raporda sayılan işlemler, inceleme döneminde Kuruma fatura edilen işlemlerin yüzde [oran]’idir; büyük bölümü tek bir aya ve tek bir kullanıcı hesabına aittir. Müvekkil durumu kendisi fark etmiş, düzeltmiş ve bir kısmını faturadan önce bildirmiştir (Ek-3). Bu olgular sistematik ve sürekli bir uygulamayı değil, sınırlı ve düzeltilmiş bir hatayı göstermektedir.
6. Sözleşme davalının tek başına hazırladığı bir metindir; birden çok anlama gelebilen hükümleri düzenleyenin aleyhine yorumlanır (6098 sayılı Kanun m.20, m.23).
C. Sözleşme m.14.19: Uyarıdan önceki işlemler fesihte hesaba katılamaz
7. Raporda sayılan işlemlerin [sayı] adedi, müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilen uyarıdan öncedir. Sözleşmenin 14.19 numaralı maddesi uyarınca bu işlemler 13.4 kapsamında değerlendirilemez. Bu işlemler çıkarıldığında “sistematik ve süreklilik” iddiasının dayanağı kalmamaktadır.
D. 5510 sayılı Kanun m.103: Fesih takdire bağlıdır ve ölçülü olmalıdır
8. Kanun, bu fiiller nedeniyle sözleşmenin feshedilebileceğini öngörerek davalıya bir takdir yetkisi tanımıştır. Müvekkilin denetimde tam işbirliği yaptığı, hatayı kendisinin düzelttiği ve [yıl] yıldır Kurumla sözleşmeli çalıştığı dikkate alındığında, uyarısız fesih ve üç yıllık yasak fiille orantılı değildir.
E. Kurumun fesih işlemleri yargı denetimine tabidir
9. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, dayanağı ortadan kalkan bir fesih işleminin haksız olduğunun tespiti ve iptaline (06.04.2026, E.2025/4854, K.2026/1871), sözleşmede öngörülen koşulları taşımayan bir fesih ve kapatma işleminin iptaline (06.04.2026, E.2025/4021, K.2026/1903) ve sözleşmeye aykırı kapatma nedeniyle bir diyaliz merkezinin zararının tazminine (30.06.2025, E.2025/189, K.2025/3626) ilişkin kararları onamıştır.
F. 6098 sayılı Kanun m.182/3: Ceza koşulu nedeniyle borçlu değiliz; aksi kanaat hâlinde indirim talep ediyoruz
10. Fiillerin gerçekleşmediği işlemler bakımından ceza koşulu doğmamıştır; ceza ayrıca hatalı hesaplanmıştır. Müvekkilin ceza koşulu nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ediyoruz.
11. Mahkemeniz aksi kanaatte olursa, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ceza koşulunun müvekkilin iktisaden mahvına yol açacak düzeyde olduğu ve indirilmesi gerektiği yönündeki talebimizin, mali tablolar üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesini talep ediyoruz (Ek-4).
G. 6100 sayılı Kanun m.389 ve m.390/3: İhtiyati tedbir talebimiz
12. Fesih uygulandığı takdirde merkezde tedavisi süren [sayı] hasta başka kuruluşlara yönlendirilecek, [sayı] çalışanın işi tehlikeye girecek ve müvekkilin gelirinin yüzde [oran]’ini oluşturan Kurum hizmetleri sona erecektir. Davanın kabulü hâlinde dahi bu zarar giderilemez. Yukarıdaki belgeler davanın esası yönünden haklılığımızı yaklaşık olarak ispat etmektedir.
13. Mahkemenizce uygun görülecek teminat karşılığında, yargılama sonuna kadar fesih işleminin uygulanmamasına, sözleşmenin uygulanmaya devam etmesine ve müvekkilin MEDULA kaydının açık tutulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesini talep ediyoruz.
H. Deliller ve hukuki nedenler
14. Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmeleri, müfettiş raporu ve ekleri, müvekkilin savunması ve itirazı, önceki uyarı yazıları, hasta dosyaları ve sistem kayıtları, fatura ve hak ediş dökümleri, ticari defterler ve mali tablolar, bilirkişi incelemesi, tanık ve her türlü delil.
15. 5510 sayılı Kanun m.103; 6098 sayılı Kanun m.20, m.23, m.25, m.182; 6100 sayılı Kanun m.106, m.111, m.190, m.266, m.389 ila m.397; Sözleşme m.12.12, m.12.13, m.13.4, m.13.8, m.14.2, m.14.4, m.14.19 ve m.17; ilgili diğer mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM
16. Açıklanan nedenlerle; öncelikle teminat karşılığında, yargılama sonuna kadar fesih işleminin uygulanmamasına ve müvekkilin MEDULA kaydının açık tutulmasına ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesine; davanın kabulü ile davalı Kurumun [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı fesih işleminin iptaline ve feshin geçersiz olduğunun tespitine, müvekkilin aynı işlemle uygulanan [tutar] TL ceza koşulu nedeniyle borçlu olmadığının tespitine; ceza koşuluna ilişkin talebimiz kabul edilmediği takdirde ceza koşulunun indirilmesine; fazlaya ilişkin ve tazminat haklarımız saklı kalmak üzere, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederiz.
[Tarih]
Davacı Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1. Fesih ve ceza koşulu tebliği, müfettiş raporu ve itiraz dilekçesi 2. İşlem bazında karşılaştırma tablosu ve hasta dosyaları 3. Dönem ve kullanıcı dağılımı, iç denetim kayıtları ve Kuruma bildirimler 4. Mali tablolar ve hak ediş dökümleri 5. Hasta ve çalışan listeleri 6. Vekâletname
Sık Yapılan Hatalar
- Müfettişe verilen savunmayı hafife almak. Müfettiş incelemesinde ayrıca savunma istenmez; dosyadaki ilk ve en önemli metin budur.
- Yalnızca fiile itiraz etmek. Fiillerin bir kısmı doğru olsa bile “sistematik ve süreklilik” koşulu ayrıca tartışılmalıdır; bu tartışma uyarısız fesih ile uyarı arasındaki farktır.
- Rapordaki işlemleri tarihlerine göre ayırmamak. Önceki uyarıdan önceki işlemler fesihte sayılamaz (m.14.19).
- İtirazın feshi durduracağını varsaymak. Sözleşmede bu konuda açık hüküm yoktur; dava ve tedbir talebi beklemeden hazırlanmalıdır.
- İdare mahkemesinde dava açmak. Fesih sözleşmeden doğar; dava Ankara asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Tedbir kararının uygulanmasını istemeyi unutmak. Bir hafta içinde uygulama istenmezse tedbir kendiliğinden kalkar (HMK m.393).
- Hastaları ortada bırakmak. Yatan, seanslı tedavi gören ve diyaliz hastalarına karşı yükümlülükler fesihten sonra da sürer (m.10.1).
- Ceza dosyasını ayrı yürütmek. Beraat veya takipsizlik üç yıllık yasağı beklemeden sona erdirebilir (m.14.15); iki dosya birlikte planlanmalıdır.
- Yasağı devirle aşmaya çalışmak. Devralan için de alacakların ödenmesi ve fesih süresinin dolması aranır (m.14.11).
- Tazminat hakkını baştan yok saymak. m.14.14’e rağmen Yargıtay sözleşmeye aykırı kapatmada tazminata hükmedilmesini onamıştır.
Büromuzun Bu Dosyalarda Yaptığı İş
Uyarısız fesih dosyalarında müfettiş incelemesi aşamasından itibaren çalışıyoruz: savunmayı hazırlıyor, rapordaki işlemleri hasta dosyaları ve sistem kayıtlarıyla tek tek karşılaştırıyor, “sistematik ve süreklilik” iddiasına karşı oran, dönem ve kullanıcı analizini ortaya koyuyoruz. 10 iş günü içinde rapora ve fesih işlemine itiraz ediyor, Ankara’da feshin iptali davasını ihtiyati tedbir talebiyle birlikte açıyoruz. Ceza koşuluna ilişkin borçsuzluk ve indirim taleplerini, varsa ceza soruşturmasındaki savunmayı ve yasağın sona ermesinden sonra yeniden sözleşme sürecini aynı plan içinde yürütüyoruz.
Büromuz Ankara’dadır; sözleşme uyarınca davalar Ankara mahkemelerinde görülür. Fesih yazısını ve müfettiş raporunu 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi 2026: Ceza Koşulu, İtiraz, MEDULA, Fesih ve Dava Yolu
- SGK Sözleşmeyi Feshetti, MEDULA Kapandı: İlk 10 İş Günü, Fesih İtirazı ve İhtiyati Tedbir
- SGK 10 Kat Ceza Koşulu: Sunulmayan Hizmet İddiası, Ceza Hesabı, Savunma ve İtiraz
- SGK’ya Bildirilmeyen Hekim Cezası: Hekim Bildirimi, Yüzde 60 Kuralı, 1 Kat ve 5 Kat Ceza Koşulu
- SGK Ödemelerin Durdurulması ve Müfettiş İncelemesi: Yüzde 80 Sınırı, 6 Ay Kuralı, Teminat ve İtiraz
- SGK Yersiz Ödeme Borç Bildirimi: Geriye Dönük Süre, Kanuni Faiz, Mahsup, Taksit ve Menfi Tespit
- SGK Ceza Koşulunun İndirilmesi Davası: Tacir İndirim İsteyebilir mi, İktisaden Mahv ve Mali Tablolarla İspat
- SGK Zararına Nitelikli Dolandırıcılık Soruşturması: Hastane Yöneticisi, Ortağı ve Hekimi İçin Savunma
- Hastane ve Tıp Merkezi Devrinde SGK İncelemesi: Pay Devri, İşletme Devri ve Müteselsil Sorumluluk
- SGK Sözleşmesi Yenileme 2027: Aralık Başvurusu, Borç Eşiği, Taksit ve Teminat Mektubu
- İhtiyati Tedbir: HMK m.389-397, Teminat ve İtiraz
- SGK Kimlik Tespiti ve Biyometrik Doğrulama Cezası: 57.241 TL, Durum Beyanında 5 Kat ve İtiraz
- Özel Hastane ve Tıp Merkezinde Faaliyet Durdurma ve Ruhsat İptali: Bakanlık Denetimi, Savunma ve İptal Davası
- SGK Hak Edişine Haciz ve Temlik Yasağı: Haciz İhbarnamesi, Kurum Mahsubu, Fazla Haciz ve Konkordato
- SGK Fatura Kesintisine İtiraz ve Kesinti İadesi Davası: 5 İş Günü, Örnekleme, Komisyon ve Dava
- SUT’a Karşı Danıştay’da İptal Davası: 60 Gün, Sağlık Bakanlığı Görüşü ve Yürütmeyi Durdurma
Sıkça Sorulan Sorular
SGK sistematik fesih nedir?
Sunulmayan hizmetin fatura edilmesi (m.12.12) veya fatura ve dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlenmesi (m.12.13) fiillerinin sistematik ve süreklilik arz edecek şekilde gerçekleştirildiğinin müfettiş raporuyla tespit edilmesi hâlinde, sözleşmenin ceza koşulu uygulanarak ve yazılı uyarı yapılmadan feshedilmesidir. Kurum alacakları ödenmeden ve fesih tarihinden itibaren üç yıl geçmeden yeniden sözleşme yapılmaz (2026 Sözleşmesi m.13.4).
“Sistematik ve süreklilik” ne demektir?
Sözleşme bu kavramları tanımlamaz. Genel işlem koşullarındaki belirsiz hükümler düzenleyenin, yani Kurumun aleyhine yorumlanır (TBK m.23); koşulların varlığını ispat yükü de feshe dayanan Kurumdadır (HMK m.190). Tespit edilen işlemlerin toplam içindeki oranı, dönemlere dağılımı, tek bir kişiye mi ait olduğu ve kuruluşun hatayı düzeltip düzeltmediği bu tartışmada belirleyicidir.
SGK uyarı yapmadan sözleşmeyi feshedebilir mi?
Yalnızca m.13.4’teki koşullar birlikte gerçekleşmişse: fiil m.12.12 veya m.12.13 kapsamında olmalı, müfettiş raporuyla tespit edilmeli ve sistematik ve sürekli olmalıdır. Bu koşullardan biri yoksa Kurum ceza koşulu uygulayıp uyarır; fesih ancak uyarıdan sonra bir yıl içinde aynı fiilin iki kez daha tekrarlanmasıyla gündeme gelir ve yasak bir yıldır (m.13.8).
Üç yıllık sözleşme yasağı ne zaman başlar ve biter?
Fesih tarihinden başlar. Yeni sözleşme için hem üç yılın dolması hem de sözleşmeden kaynaklı Kurum alacaklarının tahsil edilmesi gerekir (m.13.4, m.14.18; 5510 sayılı Kanun m.103). Süre dolsa bile borç ödenmemişse sözleşme yapılmaz.
Beraat edersek üç yıl beklemek zorunda mıyız?
Hayır. Hakkında ceza davası açılan kuruluş yetkilileri veya personeli hakkında beraat kararı verilirse kararın kesinleşmesi beklenmeden, savcılığın takipsizlik kararı kesinleşirse bu tarihte, üç yıllık süre beklenmeden yeniden sözleşme yapılabilir. Beraat kararı bozulursa kalan süre uygulanır (m.14.15).
Müfettiş raporuna itiraz edilebilir mi?
Evet. Müfettiş raporuna dayanan ceza koşulu tebliğine 10 iş günü içinde itiraz edilir; rapora yönelik itirazlar önce komisyonca değerlendirilir, yeniden incelenmesi uygun bulunursa raporu düzenleyen birime iletilmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilir (m.14.1, m.14.2, m.14.4).
Feshe itiraz etmek feshi durdurur mu?
Sözleşme, itirazın feshi durduracağını yalnızca uyarı zincirine dayanan fesih için açıkça yazar (m.14.3). Uyarısız fesihte ceza koşuluna yapılan itiraz ceza koşulunu ve MEDULA’nın pasif hâle getirilmesini durdurur (m.14.2); feshin de durması gerektiği ileri sürülebilir. Bu belirsizlik nedeniyle dava ve ihtiyati tedbir talebi beklemeden hazırlanmalıdır.
SGK’nın feshine karşı hangi mahkemede dava açılır?
Dava adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde açılır; 2026 Sözleşmesi uyuşmazlıklarda Ankara mahkemelerini yetkili kılmıştır (m.17). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, asliye hukuk mahkemelerinin Kurumun fesih işlemlerini iptal eden veya geçersizliğini tespit eden kararlarını onamıştır.
Dava açınca MEDULA yeniden açılır mı?
Dava tek başına feshi durdurmaz (m.14.2). Yargılama süresince sözleşmenin uygulanmaya devam etmesi ve MEDULA kaydının açık tutulması için ihtiyati tedbir istenir. Mahkeme, davanın esası yönünden haklılığın yaklaşık olarak ispatını arar ve kural olarak teminat ister (HMK m.390, m.392).
Haksız fesih nedeniyle SGK’dan tazminat istenebilir mi?
Sözleşme, feshedilen kuruluşun tazminat talep etmeyeceğini yazar (m.14.14); bu hüküm genel işlem koşulu denetimine tabidir (TBK m.25). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yazılı bildirim yapılmadan MEDULA’sı kapatılan bir diyaliz merkezine 779.922 TL maddi tazminat ve avans faizi ödenmesine ilişkin kararı onamıştır (30.06.2025, E.2025/189, K.2025/3626).
Fesihten sonra bekleyen hak edişlerimiz ödenir mi?
Sözleşme feshedildiğinde, Kurum kayıtlarındaki bütün fatura dönemlerine ait inceleme, denetim ve itiraz işlemleri sonuçlanıncaya kadar avans dahil hiçbir ödeme yapılmaz (m.11.9). Fesihten önce yatan hastalar ile başlanmış seanslı, kemoterapi ve diyaliz tedavileri için sözleşmenin öngördüğü süre içinde sunulan hizmetler ise ödenir (m.10.1).
Kuruluşu devrederek veya yeni şirket kurarak yasak aşılabilir mi?
Sözleşmesi feshedilmiş kuruluşun devri veya birleşmesi hâlinde alacaklar tahsil edilmeden ve fesih süresi tamamlanmadan devralanla sözleşme yapılmaz (m.14.11); Kanun devralan için en az bir yılı arar (5510 sayılı Kanun m.103). Devir sayılıp sayılmayacağı devralınan unsurlara bağlıdır; aynı tesis, cihaz ve personelle faaliyetin sürdürülmesi işletme devri olarak değerlendirilebilir.
Kaynakça
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.96 ve m.103 (Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metin).
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.20, m.23, m.25, m.182, m.202; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.106, m.111, m.190, m.266, m.389 ila m.397; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72.
- 2024, 2025 ve 2026 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmeleri (2026 metninde m.8.6, 10.1, 11.2, 11.9, 12, 13, 14, 15.8 ve 17).
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 06.04.2026, E.2025/4854, K.2026/1871; 30.06.2025, E.2025/189, K.2025/3626; 06.04.2026, E.2025/4021, K.2026/1903; 18.06.2025, E.2024/3972, K.2025/3414; 20.04.2026, E.2025/4018, K.2026/2318.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut bir dosya hakkında hukuki görüş niteliği taşımaz. “Sistematik ve süreklilik” ölçütünün yorumu mahkemenin takdirindedir; kararlar kendi dosyalarının koşullarına göre verilmiştir.
SGK sözleşmenizi uyarı yapmadan mı feshetti, üç yıllık yasakla mı karşı karşıyasınız?
Müfettiş raporunun incelenmesi, 10 iş günü içinde itiraz, feshin iptali davası ve MEDULA’nın açık tutulması için ihtiyati tedbir talebi için fesih yazısını aldığınız gün arayın.
Süreyi kaçırmayın
Rapora ve fesih işlemine itiraz için 10 iş günü; tedbir kararının uygulanmasını istemek için bir hafta. Dava açılması feshi kendiliğinden durdurmaz. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi · Sağlık Hukuku ve Malpraktis Rehberleri · TİTCK Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


