YLSY bursiyerine kefil olan kişi, bursiyerin mecburi hizmet borcundan ancak imzaladığı kefalet senedi geçerliyse, senette yazılı azami miktara kadar ve kefalet tarihinden itibaren on yıl dolmadan hakkında dava veya takip başlatılmışsa sorumludur. 1 Temmuz 2012’den sonra imzalanan senetlerde azami miktar, kefalet tarihi ve “müteselsil kefil” ibaresi kefilin kendi el yazısıyla yazılmamışsa kefalet geçersizdir (TBK m.583). Gerçek kişinin verdiği her kefalet, sözleşme tarihinden itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer (TBK m.598/3). Kefil ayrıca bursiyerin bütün savunmalarını, örneğin faizin yanlış tarihten işletildiğini veya mecburi hizmetin düşülmediğini, kendisi de ileri sürebilir (TBK m.591). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2025 ve 2026 yıllarında verdiği ve tam metni incelenen kararlarda, bu iki gerekçeyle kefiller hakkındaki davaların reddi defalarca onanmıştır.
Bu rehber, YLSY veya 1416 sayılı Kanun kapsamındaki başka bir bursla yurt dışına giden bir yakınına kefil olmuş anne, baba, kardeş ve akrabalar için yazıldı. Kefalet senedinin hangi kanuna göre değerlendirileceği, el yazısı ve azami miktar şartı, on yıllık sürenin nasıl hesaplandığı, kefilin en çok ne kadar ödeyeceği, bursiyerin hangi savunmalarını kefilin de kullanabileceği, icra takibi ve dava geldiğinde süreler ve kefil vefat etmişse mirasçıların durumu madde numaraları ve Yargıtay kararlarıyla anlatılmıştır. Ödeme emri veya dava dilekçesi geldiyse senedin bir örneğini ve tebliğ tarihini Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numaralı hattan iletebilirsiniz; ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür.
Bu yazının dayanakları. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.89, m.146, m.581, m.582, m.583, m.584, m.586, m.587, m.589, m.591, m.596, m.597, m.598 ve m.603; 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.1; mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu m.484; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ek m.34; 1416 sayılı Kanun m.10, m.18 ve m.19; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.6, m.7, m.10, m.17, m.18, m.19, m.116, m.117 ve m.127; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.50, m.62, m.67 ve m.72; 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.599, m.605 ve m.606.
Yargı kararları (tamamı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi): 10/06/2025, E.2024/4158, K.2025/3211; 02/10/2025, E.2025/744, K.2025/4528; 09/10/2025, E.2025/1309, K.2025/4739; 17/11/2025, E.2024/3885, K.2025/5364; 22/01/2026, E.2025/3162, K.2026/341; 02/04/2026, E.2025/4483, K.2026/1834; 07/05/2026, E.2025/6047, K.2026/2865; 21/05/2026, E.2025/6123, K.2026/3249; 11/06/2026, E.2026/462, K.2026/3757; 22/06/2026, E.2025/3710, K.2026/4028; 28/05/2025, E.2024/4114, K.2025/3135; 22/10/2025, E.2025/1565, K.2025/5074; 16/02/2021, E.2020/4405, K.2021/1534.
Kanun metinleri mevzuat.gov.tr’deki güncel metinlerden, Yargıtay kararları Yargıtay Karar Arama sistemindeki tam metinlerinden 19 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyada senedin aslı, tarihi ve takip tarihi ayrıca incelenmelidir.
Kefil Olarak Neyi İmzaladınız?
1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderilen öğrenciden, Kanun’un 10. maddesi uyarınca kendisine yüklenen mecburiyetleri yerine getireceğine dair taahhütname alınır. 657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesi bu belgenin adını koyar: örneği Maliye Bakanlığınca hazırlanmış “Yüklenme Senedi ile Muteber İmzalı Müteselsil Kefalet Senedi”. Aynı madde, hükümlerinin 1416 sayılı Kanun uyarınca yurt dışına gönderilen öğrencilere de uygulanacağını belirtir. Yani tek bir belgede iki ayrı hukuki işlem vardır: bursiyerin idareye karşı üstlendiği yüklenme (taahhüt) ve sizin, bursiyerin bu taahhüdü yerine getirmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiğiniz kefalet (TBK m.581).
Senedin başlığındaki iki kelime sizin durumunuzu belirler. “Muteber imzalı” ifadesi imzanın noterde onaylandığını gösterir; bu yüzden senedin bir örneği ve noter yevmiye numarası, kefil için ilk bakılacak belgedir. “Müteselsil” ifadesi ise idarenin, bursiyerin borcunu ödemede gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması hâlinde, önce bursiyeri takip etmeden doğrudan size başvurabileceği anlamına gelir (TBK m.586). Birden çok müteselsil kefil varsa her biri borcun tamamından sorumludur; ancak bir kefil, Türkiye’de takip edilebilen bütün kefillere karşı takibe girişilmemişse kendi payından fazlasını ödemekten kaçınabilir (TBK m.587/2).
Doktora için gönderilen bursiyerlerden çoğu zaman yüksek lisanstan sonra ikinci bir “ek yüklenme senedi” de alınır. Her ek senet, kendi tarihi ve kendi azami miktarıyla ayrı bir kefalettir. Yargıtay’ın incelediği dosyalarda yüksek lisans için alınan senet ile doktora için alınan ek senet, geçerlilik ve on yıllık süre bakımından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Bu nedenle elinizdeki her senedin tarihini ve tutarını ayrı not etmeniz gerekir.
Kefilin önce bakacağı yedi bilgi
| Bilgi | Nereden bulunur? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Senedin tarihi | Noter onay şerhi ve yevmiye numarası | Hangi kanunun uygulanacağını ve on yıllık sürenin başlangıcını belirler |
| Ek senet var mı? | Doktora öncesi alınan ikinci senet | Her senet ayrı kefalettir; tarihleri ve tutarları ayrı hesaplanır |
| Azami miktar | Senetteki kefalet tutarı (çoğu zaman döviz) | Kefil hiçbir durumda bu tutarı aşan kısımdan sorumlu değildir (TBK m.589) |
| El yazısı | Miktar, tarih ve “müteselsil kefil” ibaresinin kimin yazısı olduğu | 2012 sonrası senetlerde kefilin kendi el yazısı şarttır (TBK m.583) |
| Eşin rızası | Senede eklenen rıza beyanı | 2012 sonrası senetlerde evli kefil için gereklidir (TBK m.584) |
| Takibin tarihi | Dava dilekçesinin kayıt tarihi veya takip talebi | On yıl dolduktan sonra başlatılan dava ve takipte kefil sorumlu değildir (TBK m.598/4) |
| Borcun ihlal tarihi | İlişik kesme veya görev talep süresinin bittiği tarih | Faizin başlangıcını ve on yıl içinde doğup doğmadığını gösterir |
Senet 2012’den Önce mi Sonra mı İmzalandı?
Türk Borçlar Kanunu 1 Temmuz 2012’de yürürlüğe girmiştir. 6101 sayılı Kanun’un 1. maddesine göre bu tarihten önceki işlemlerin geçerliliğine ve sonuçlarına, kural olarak işlemin yapıldığı tarihte yürürlükte olan kanun uygulanır; ancak Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden sonra bu işlemlere ilişkin olarak gerçekleşen temerrüt, sona erme ve tasfiye Türk Borçlar Kanunu’na tabidir. YLSY kefaletleri bakımından bunun iki sonucu vardır.
Birincisi, 2012’den önce imzalanan senedin şekil bakımından geçerliliği mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 484. maddesine göre değerlendirilir. Bu hüküm kefaletin yazılı yapılmasını ve kefilin sorumlu olacağı belirli bir miktarın gösterilmesini arıyordu; kefilin el yazısı ve eşin rızası şartları ise eski kanunda yoktu. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 16/02/2021 tarihli, E.2020/4405, K.2021/1534 sayılı kararında, yurt dışına gönderilen kamu personelinden alınan 08/06/2001 tarihli yüklenme ve kefalet senedinde kefilin sorumlu olacağı miktar yazılı olmadığı için kefillerin sorumlu tutulamayacağı belirtilmiş ve karar kefiller yararına bozulmuştur.
İkincisi, senet 2012’den önce imzalanmış olsa bile kefaletin sona ermesine Türk Borçlar Kanunu uygulanır. On yıllık süreyi düzenleyen 598. madde bir sona erme hükmüdür. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 17/11/2025 tarihli, E.2024/3885, K.2025/5364 sayılı kararında bunu açıkça söylemiştir: 14/01/2008 tarihli kefalet eski Borçlar Kanunu döneminde yapılmış olsa da 6101 sayılı Kanun’un 1. maddesi gereği sona ermeye Türk Borçlar Kanunu uygulanır; eski kanunda kefalet süresine ilişkin bir sınırlama bulunmasa da 598. maddenin üçüncü fıkrası gereği kefalet, kurulmasından itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. Bölge adliye mahkemesinin bu yöndeki yanılgılı değerlendirmesi bozma sebebi sayılmıştır.
Senet tarihine göre uygulanacak kurallar
| Konu | 1 Temmuz 2012’den önce imzalanan senet | 1 Temmuz 2012 ve sonrasında imzalanan senet |
|---|---|---|
| Yazılı şekil | Gerekli (818 s.K. m.484) | Gerekli (TBK m.583) |
| Miktar | Kefilin sorumlu olacağı belirli bir miktar gösterilmeli | Azami miktar gösterilmeli |
| Kefilin el yazısı | Aranmaz | Azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil ibaresi kefilin el yazısıyla yazılmalı |
| Eşin yazılı rızası | Aranmaz | Evli kefil için gerekli (ayrılık kararı veya ayrı yaşama hakkı yoksa) |
| On yıllık sona erme | Uygulanır (6101 s.K. m.1; TBK m.598) | Uygulanır (TBK m.598) |
| Kefilin sorumlu olduğu tutar | Senette gösterilen miktarla sınırlı (818 s.K. m.484) | Senette yazılı azami miktarla sınırlı (TBK m.589) |
| Temerrüt | TBK hükümleri (6101 s.K. m.1) | TBK hükümleri |
El Yazısı, Azami Miktar ve Tarih Şartı (TBK m.583)
Türk Borçlar Kanunu’nun 583. maddesine göre kefalet sözleşmesi yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda bu sıfatla yükümlülük altına girdiğini kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır. Bu üç unsurun senette matbu olarak bulunması veya başkası tarafından doldurulması yetmez. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler de aynı şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 10/06/2025 tarihli, E.2024/4158, K.2025/3211 sayılı kararına konu dosyada, bir üniversite adına Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderilen bursiyer için iki senet düzenlenmiştir: yüksek lisans masrafları için 01/12/2009 tarihli ve 65.000 ABD doları tutarlı senet ile doktora masrafları için 14/07/2014 tarihli ve 100.000 ABD doları tutarlı ek senet. İlk derece mahkemesi, 2014 tarihli ek senette azami miktarın, kefalet tarihinin ve müteselsil kefil ibaresinin kefillerin el yazısıyla yazılmadığını tespit ederek bu senet yönünden kefilleri sorumlu tutmamıştır. Davacı, bu bilgilerin senette yazılı olduğunu ve kefillerin eş rızalarının da alındığını ileri sürmüş; Yargıtay bu itirazları yerinde görmemiş ve kararı onamıştır. Eş rızasının alınmış olması, el yazısı eksikliğini gidermez.
Kanun bu korumayı adıyla sınırlamaz. Türk Borçlar Kanunu’nun 603. maddesine göre kefaletin şekline ve eşin rızasına ilişkin hükümler, gerçek kişilerce kişisel güvence verilmesine ilişkin olarak başka ad altında yapılan sözleşmelere de uygulanır. Senette “müşterek borçlu”, “müteselsil borçlu ve kefil” veya “taahhüt eden” gibi ifadeler kullanılmış olması, bursiyerin borcu için güvence veren yakının bu korumadan yararlanmasını engellemez. Kefil, Kanun’un kendisine tanıdığı haklardan önceden de feragat edemez (TBK m.582/3); senede konulmuş bu yöndeki matbu bir kayıt sonuç doğurmaz.
Eşin Rızası (TBK m.584)
Türk Borçlar Kanunu’nun 584. maddesine göre eşlerden biri, mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır. Maddenin üçüncü fıkrasındaki istisnalar; ticari işletme sahibinin, şirket ortağı veya yöneticisinin işletme ya da şirketle ilgili kefaletleri, esnaf ve sanatkârın mesleki kefaletleri, faiz destekli kamu bankası kredileri ve kooperatif kredileriyle sınırlıdır; bir yakının yurt dışı öğrenimi için verilen kefalet bu istisnalara girmez.
Bu şart 2012’den sonra imzalanan senetler içindir; eski Borçlar Kanunu’nda eş rızası hükmü yoktu. Senet tarihinde evliyseniz senede ayrı bir eş rızası beyanı eklenip eklenmediği, rızanın tarihi ve rıza verenin imzası kontrol edilmelidir. Rıza sonradan, senetten sonraki bir tarihte alınmışsa kanundaki “en geç sözleşmenin kurulması anında” şartı karşılanmamış olur.
On Yıl Kuralı: Kefalet Kendiliğinden Sona Erer (TBK m.598)
YLSY kefillerinin en güçlü savunması çoğu zaman budur. Türk Borçlar Kanunu’nun 598. maddesinin üçüncü fıkrasına göre bir gerçek kişi tarafından verilmiş olan her türlü kefalet, sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar. Dördüncü fıkraya göre kefalet on yıldan uzun bir süre için verilmiş olsa bile, uzatılmamış veya yeni bir kefalet verilmemişse kefil ancak on yıllık süre doluncaya kadar takip edilebilir. Beşinci fıkraya göre süre, en erken kefaletin sona ermesinden bir yıl önce yapılmak kaydıyla, kefilin kefalet sözleşmesinin şekline uygun yazılı açıklamasıyla azami on yıllık yeni bir dönem için uzatılabilir. Uzatma ancak kefilin kendi yazılı açıklamasıyla olur; kanun kefile böyle bir açıklama verme yükümlülüğü yüklemez.
YLSY dosyalarında bu sürenin sonuç doğurmasının nedeni basittir: dil öğrenimi, yüksek lisans, doktora, uzatmalar, dönüş ve görev talebi süreci kolayca sekiz on yılı bulur; borç çoğu zaman bu sürecin sonunda doğar ve idarenin dava açması birkaç yıl daha sürer. Yargıtay’ın 09/10/2025 tarihli, E.2025/1309, K.2025/4739 sayılı kararına konu dosyada bursiyer 19/11/2008 tarihli yüklenme senedini, doktora için de 18/07/2012 tarihli ek senedi vermiş; dava 11/10/2022 tarihinde açılmıştır. Yargıtay, kefillerin imzaladığı sözleşme tarihleri ile davanın açıldığı tarih itibarıyla on yıllık sürenin dolmuş olması nedeniyle kefillerin borçtan sorumlu olmadığını kabul eden kararı onamıştır. 10/06/2025 tarihli kararda da 01/12/2009 tarihli kefaletin 01/12/2019’da sona erdiği kabul edilmiştir; bursiyerin taahhüdünü ihlal ettiği tarih 21/01/2020’dir.
Bu kararlardan çıkan ölçü şudur: Yargıtay, kefalet sözleşmesinin tarihi ile davanın açıldığı tarihi karşılaştırmaktadır. Dava veya icra takibi kefalet tarihinden itibaren on yıl dolmadan başlatılmamışsa kefil sorumlu tutulmamaktadır. Bursiyerin borcunun on yıl dolduktan sonra doğması da kefili kurtarır. 2025/4739 sayılı karara konu dosyada idare, dava öncesinde bursiyere ve kefillere çeşitli tarihlerde ihtarname gönderdiğini ileri sürmüş; bu durum, dava tarihi itibarıyla süre dolduğu için sonucu değiştirmemiştir. Tersi de doğrudur: 22/01/2026 tarihli, E.2025/3162, K.2026/341 sayılı kararda dava tarihinde on yıl henüz dolmadığından kefiller, konusuz kalan davanın yargılama giderlerinden bursiyerle birlikte sorumlu tutulmuştur.
Örnek: on yıllık süre hesabı
| Kefalet senedi | Kefaletin kendiliğinden sona erdiği gün | İdarenin kefile dava veya takip başlatabileceği son tarih | Uzatma beyanı verilebilecek dönem |
|---|---|---|---|
| Yüksek lisans senedi: 1 Aralık 2009 | 1 Aralık 2019 | 1 Aralık 2019 tarihine kadar | En erken 1 Aralık 2018 tarihinden itibaren |
| Doktora ek senedi: 18 Temmuz 2012 | 18 Temmuz 2022 | 18 Temmuz 2022 tarihine kadar | En erken 18 Temmuz 2021 tarihinden itibaren |
| Yüksek lisans senedi: 5 Eylül 2017 | 5 Eylül 2027 | 5 Eylül 2027 tarihine kadar | En erken 5 Eylül 2026 tarihinden itibaren |
Tablodaki tarihler varsayımsal örneklerdir. Üçüncü satırdaki gibi süresi henüz dolmamış bir kefalette, idarenin sürenin bitimine bir yıl kala kefilden uzatma beyanı istemesi mümkündür. Kefil bu beyanı imzalamazsa kefalet süresinin sonunda kendiliğinden sona erer.
Kefil En Çok Ne Kadar Öder? (TBK m.589)
Türk Borçlar Kanunu’nun 589. maddesine göre kefil, her durumda kefalet sözleşmesinde belirtilen azami miktara kadar sorumludur. Aksi kararlaştırılmamışsa kefil bu miktarla sınırlı olmak üzere asıl borçtan, borçlunun kusur veya temerrüdünün yasal sonuçlarından ve alacaklının kendisine uygun bir zaman önce bildirmesi koşuluyla borçluya karşı yönelttiği takip ve dava masraflarından sorumludur. Faiz ve masraflar azami miktarın dışına taşmaz; hepsi bu sınırın içinde kalır. Sözleşmede açıkça kararlaştırılmamışsa kefil, borçlunun yalnızca kefalet sözleşmesinin kurulmasından sonraki borçlarından sorumludur.
YLSY senetlerinde azami miktar çoğu zaman döviz olarak yazılır. Bursiyerden istenen borç ise senetteki tutarın birkaç katı olabilir: 2025 tarihli kararda bursiyerden 386.906,86 ABD doları istenmiş, iki senetteki kefalet tutarları toplamı ise 165.000 ABD dolarıdır. Kefalet geçerli olsaydı dahi kefillerden bu toplamı aşan kısım istenemezdi. 1 Temmuz 2012’den önce imzalanan senetlerde de kefalet, senette gösterilen miktar üzerinden kurulmuş olduğundan bu miktar sorumluluğun ölçüsüdür. Birden çok senet varsa her senedin azami miktarı, o senedin teminat altına aldığı dönemle sınırlıdır; yüksek lisans senedinin tutarı doktora masrafları için kullanılamaz.
Borç döviz olarak hesaplandığından ödeme Türk lirasıyla yapılır ve tahsil günündeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden dövize çevrilerek borçtan düşülür (657 sayılı Kanun ek m.34). Borcun nasıl hesaplandığı, faizin hangi tarihten işlediği ve mahsubun nasıl yapıldığı YLSY Tazminatı ve Mecburi Hizmet Borcu rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır.
Kefil Bursiyerin Savunmalarını da İleri Sürer (TBK m.591)
Kefilin savunması yalnızca kefaletin kendisine ilişkin değildir. Türk Borçlar Kanunu’nun 591. maddesine göre kefil, asıl borçluya veya mirasçılarına ait olan ve asıl borçlunun ödeme güçsüzlüğünden doğmayan bütün savunmaları alacaklıya karşı ileri sürme hakkına sahip olduğu gibi, bunları ileri sürmek zorundadır. Asıl borçlu kendisine ait bir savunmadan vazgeçmiş olsa bile kefil bu savunmayı yine ileri sürebilir. Kefil, bu savunmaların varlığını bilmeden öderse bursiyere rücu hakkını koruyabilir; ancak bildiği veya bilmesi gerektiği savunmayı ileri sürmeden öderse, bu savunmayla ödemeden kurtulacağı ölçüde rücu hakkını kaybedebilir. Aynı maddenin ilk fıkrası bu yüzden bir yükümlülük olarak da okunmalıdır.
Ayrıca Türk Borçlar Kanunu’nun 598. maddesinin birinci fıkrasına göre, hangi sebeple olursa olsun asıl borç sona erince kefil de borcundan kurtulur. Bursiyerin borcu ödenmişse, mecburi hizmetle karşılanmışsa veya zamanaşımına uğramışsa kefilden de istenemez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 22/06/2026 tarihli, E.2025/3710, K.2026/4028 sayılı kararında, yüksek lisans için gönderilen ve hastalık nedeniyle öğrenimini sürdüremeyen bursiyerden 1416 sayılı Kanun’un 19. maddesinin ikinci fıkrası ve Yönetmelik’in 21. maddesi gereği tahsil masrafı istenemeyeceği; kefaletin asıl borca bağlı niteliği gereği bu durumda kefilin de sorumlu tutulamayacağı kabul edilmiş, daha önce verilen bozma kararı karar düzeltme üzerine kaldırılmıştır.
Kefilin bursiyer adına ileri sürebileceği başlıca savunmalar
| Savunma | Dayanak | Sonucu |
|---|---|---|
| Faiz her harcamanın yapıldığı tarihten işletilmiş | 1416 s.K. m.19; Yönetmelik m.38/2: faiz taahhüdün ihlal edildiği tarihten başlar. Yargıtay 3. HD, E.2024/3885, K.2025/5364: senette ödeme günü yoksa temerrüt borç bildiriminin tebliğiyle oluşur | Faiz kalemi daha geç bir tarihten yeniden hesaplanır |
| Tamamlanan mecburi hizmet düşülmemiş | 657 s.K. ek m.34/2 | Borç, hizmete karşılık gelen tutar kadar azalır |
| Bursiyer sağlık nedeniyle öğrenimi bırakmış | 1416 s.K. m.19/2; Yargıtay 3. HD, E.2025/3710, K.2026/4028 | Tahsil masrafı istenmez; asıl borç doğmadığı için kefil de sorumlu değildir |
| Bursiyer başvurdu, üç ay içinde atanmadı | 1416 s.K. m.18; 657 s.K. m.225/a | Mecburi hizmet yükümlülüğü düşer; tazminatın dayanağı tartışılır |
| Bursiyerin borcu ödendi veya sona erdi | TBK m.598/1 | Kefil de borçtan kurtulur |
| Alacak zamanaşımına uğradı | TBK m.146 (on yıl, muacceliyetten itibaren) | Asıl borç dava edilemez hâle gelir |
| Burssuz dönem masraf olarak yazılmış | Tebliğ m.11; Yönetmelik m.4 | Ödeme yapılmayan dönem borçtan çıkarılır |
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Kararlarında YLSY Kefilleri
Aşağıdaki tablo, Yargıtay Karar Arama sisteminde “1416 sayılı” ve “kefil” kelimeleriyle yapılan aramada çıkan ve tam metni incelenen 3. Hukuk Dairesi kararlarını özetler. Dosyaların büyük bölümü Ankara asliye hukuk mahkemelerinde görülmüş, istinaf incelemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nce yapılmıştır. Ortak çizgi açıktır: kefalet tarihinden itibaren on yıl dolduktan sonra açılan davalarda ve kefilin el yazısı bulunmayan 2012 sonrası senetlerde kefiller sorumlu tutulmamıştır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi: 1416 sayılı Kanun dosyalarında kefiller
| Karar | Senet ve dava tarihleri | Kefil yönünden sonuç |
|---|---|---|
| 10/06/2025, E.2024/4158, K.2025/3211 | Yüksek lisans senedi 01/12/2009 (65.000 ABD doları), doktora ek senedi 14/07/2014 (100.000 ABD doları); ihlal 21/01/2020 | 2009 senedi 01/12/2019’da sona ermiş; 2014 senedinde el yazısı yok. Kefiller hakkındaki ret onandı |
| 02/10/2025, E.2025/744, K.2025/4528 | Senet 18/11/2008; dava 18/03/2019 | On yıl dava tarihinden dört ay önce dolmuş. Kefiller sorumlu değil, onama |
| 09/10/2025, E.2025/1309, K.2025/4739 | Senetler 19/11/2008 ve 18/07/2012; dava 11/10/2022 | İdarenin daha önce ihtarname göndermiş olması sonucu değiştirmedi. Kefiller sorumlu değil, onama |
| 17/11/2025, E.2024/3885, K.2025/5364 | Senet 14/01/2008 (eski Borçlar Kanunu dönemi) | 6101 sayılı Kanun m.1 gereği TBK m.598/3 uygulanır; ayrıca senette ödeme günü yoksa temerrüt borç bildiriminin tebliğiyle oluşur. Davalılar yararına bozma |
| 22/01/2026, E.2025/3162, K.2026/341 | Dava 23/09/2022; bursiyer yargılama sırasında doktorayı bitirip atanmış | Dava konusuz kaldı; on yıl dava tarihinde dolmadığından kefiller de yargılama giderinden sorumlu tutuldu |
| 02/04/2026, E.2025/4483, K.2026/1834 | Dava 29/08/2023 | Sözleşme tarihleri ile dava tarihi arasında on yıl dolmuş. Kefiller sorumlu değil, onama |
| 07/05/2026, E.2025/6047, K.2026/2865 | Senet 08/01/2008; dava 01/11/2022 | On yıl dolmuş; kefiller lehine, döviz alacağının dava tarihindeki kurla Türk lirası karşılığı üzerinden nispi vekâlet ücreti. Onama |
| 21/05/2026, E.2025/6123, K.2026/3249 | Yüksek lisans senedi 20/11/2010, doktora senedi 18/06/2014; dava 29/04/2022 | 2010 senedinde on yıl dolmuş; 2014 senedinde azami miktar ve müteselsil kefil beyanı el yazısıyla yok. Onama |
| 11/06/2026, E.2026/462, K.2026/3757 | Kefaletname 02/12/2009, ek kefalet senedi 12/07/2013; dava 12/01/2023 | Ek senet şekil şartını taşımıyor, 2009 senedinde on yıl dolmuş. Onama |
| 22/06/2026, E.2025/3710, K.2026/4028 | Bursiyer sağlık nedeniyle yüksek lisansı bırakmış | 1416 s.K. m.19/2 gereği asıl borç doğmadığından kefil de sorumlu değil (TBK m.598/1). Karar düzeltme kabul, onama |
İki karar daha, 1416 sayılı Kanun dışında bir şirket bursu için 13/12/2007 tarihinde verilen kefaletle ilgilidir ve menfi tespit davası bakımından yol göstericidir. 28/05/2025 tarihli, E.2024/4114, K.2025/3135 sayılı kararda, aleyhine icra takibi başlatılan kefilin menfi tespit davası açmakta hukuki yararı olduğu kabul edilmiş, ancak alacaklının kötü niyeti ispatlanamadığı için kötü niyet tazminatı verilmemiştir. 22/10/2025 tarihli, E.2025/1565, K.2025/5074 sayılı kararda ise kefaletin 13/12/2017’de kendiliğinden sona erdiği belirtilmiş ve ödeme emrine itiraz edilmesinin takibi yalnızca durdurduğu, ortadan kaldırmadığı, bu yüzden itirazdan sonra da menfi tespit davası açılabileceği vurgulanmıştır.
Kefil Öderse: Halefiyet ve Rücu (TBK m.596, m.597)
Kefalet geçerliyse ve süre dolmamışsa kefil, ödediği ölçüde idarenin haklarına halef olur (TBK m.596). Bu, kefilin ödediği tutarı bursiyerden isteyebileceği anlamına gelir; idarenin bursiyere karşı sahip olduğu alacak hakkı, ödenen kısım kadar kefile geçer. Borcu tamamen veya kısmen ödeyen kefil, durumu bursiyere bildirmek zorundadır. Kefil bu bildirimi yapmaz ve ödemeyi bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen bursiyer de idareye öderse, kefil bursiyere rücu hakkını kaybeder; idareye karşı sebepsiz zenginleşme hakkı saklıdır (TBK m.597).
Uygulamada aile içinde rücu nadiren gündeme gelse de bu iki hüküm, birden çok kefilin bulunduğu ve borcun bir kısmının aile üyelerinden biri tarafından ödendiği dosyalarda önem kazanır. Ödeme yapılmadan önce diğer kefillerin durumu ve ödemenin kimin borcuna mahsup edileceği yazılı olarak belirlenmelidir.
Kefil Vefat Ettiyse: Mirasçıların Durumu
Mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kazanır (TMK m.599); kefalet borcu da bu bütünün içindedir. Kefil olan anne veya babanın vefatından sonra idare, kefalet senedine dayanarak mirasçılara yönelebilir. Mirasçıların kullanabileceği savunmalar, kefilin kendisinin kullanabileceği savunmalarla aynıdır: senedin şekil bakımından geçerliliği, azami miktar ve on yıllık süre. Kefalet sözleşmesinin kurulmasından itibaren işleyen on yıllık süre, kefilin ölümüyle yeniden başlamaz.
Tereke borca batıksa mirasçılar mirası reddedebilir (TMK m.605). Ret süresi üç aydır ve yasal mirasçılar bakımından, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar (TMK m.606). Kefalet borcunun mirasçılara geçişine ilişkin genel kurallar için Kefalet Borcunun Mirasçılara İntikali ve Babam Birine Kefil Olmuştu, Borç Bize Geçer mi?, ret usulü için Reddi Miras yazılarımıza bakılabilir.
Dava Hangi Mahkemede Açılır? Görev ve Yetki
İdarenin kefile karşı açtığı alacak davası, senetten doğan bir borç davası olduğu için adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde görülür; Yargıtay kararlarındaki dosyalar da Ankara asliye hukuk mahkemelerinde görülmüş ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nce incelenmiştir. Bursiyerin ilişik kesme veya atama işlemine karşı açacağı dava ise idare mahkemesindedir; bu ayrım ana rehberimizin “Hangi Uyuşmazlık Hangi Mahkemede Görülür?” bölümünde anlatılmıştır.
Yetki konusunda kefillerin sık sorduğu soru, başka şehirde oturdukları hâlde neden Ankara’da dava edildikleridir. Genel kural, davanın davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılmasıdır (HMK m.6); davalı birden fazlaysa dava bunlardan birinin yerleşim yerinde açılabilir (HMK m.7). Senetlere konulan “Ankara mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir” kaydı, yetki sözleşmesini yalnızca tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında geçerli kabul eden HMK’nın 17. maddesi karşısında tartışmalıdır. Ancak sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yerde de açılabilir (HMK m.10) ve para borçları aksine anlaşma yoksa alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir (TBK m.89/1). Bu nedenle idarenin bulunduğu Ankara’da açılan davada yetki itirazı çoğu dosyada sonuç vermez. Yine de yetki kesin olmadığından, ileri sürülecekse cevap dilekçesinde ve yetkili mahkeme gösterilerek ileri sürülmelidir; aksi hâlde davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir (HMK m.19/2, m.116, m.117).
İcra takibinde de aynı kurallar kıyasen uygulanır; takibe esas sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesi de takibe yetkilidir ve yetki itirazı borca itirazla birlikte yapılır (İİK m.50).
Ödeme Emri veya Dava Geldiyse: Süreler
İdare kefile karşı ya doğrudan alacak davası açar ya da önce icra takibi başlatır. İcra takibinde kefile ödeme emri gönderilir; itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir (İİK m.62). İtiraz üzerine takip durur ve idare, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir; bu davada itiraz haksız bulunursa kefil, takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir (İİK m.67). Bu risk, itirazın gerekçesiz değil, senedin incelenmesinden sonra ve dayanağıyla yapılmasını gerektirir.
Kefil, takipten önce veya takip sırasında borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası da açabilir (İİK m.72). Takipten önce açılan davada mahkeme, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat karşılığında takibin durdurulmasına ihtiyati tedbirle karar verebilir; takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz, ancak aynı oranda teminatla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir. Ödeme emrine itiraz edilmiş olması menfi tespit davası açmaya engel değildir; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 22/10/2025 tarihli, E.2025/1565, K.2025/5074 sayılı kararında, itirazın takibi yalnızca durdurduğunu, ortadan kaldırmadığını, bu nedenle aleyhine takip başlatılan kefilin borçlu olmadığının tespitini istemekte hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiştir. Borcu ödemek zorunda kalan kefil, ödediği tarihten itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir. Genel usul için İtirazın İptali ve İcra İnkâr Tazminatı ve Ödeme Emrine İtiraz yazılarımıza bakılabilir.
Dava doğrudan açılmışsa cevap dilekçesi süresi, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır; cevabın bu sürede hazırlanması çok zor veya imkânsızsa, süre içinde başvurulması hâlinde bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir (HMK m.127). Yetki itirazı gibi ilk itirazlar cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır (HMK m.117).
Kefil yönünden dava reddedilirse idare, kefil lehine vekâlet ücretini de öder. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 07/05/2026 tarihli, E.2025/6047, K.2026/2865 ve 21/05/2026 tarihli, E.2025/6123, K.2026/3249 sayılı kararlarında, yabancı para alacağının dava tarihindeki kura göre hesaplanan Türk lirası değeri üzerinden kefiller lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin Daire’nin yerleşmiş içtihatlarına uygun olduğu belirtilmiştir. Dava değeri yüz binlerce dolar olan dosyalarda bu tutar küçük değildir.
Kefilin bilmesi gereken süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ödeme emrine itiraz (yetki itirazı dâhil) | Tebliğden itibaren 7 gün | İİK m.62, m.50 |
| Alacak davasına cevap | Tebliğden itibaren 2 hafta; bir defaya mahsus en çok 1 ay ek süre | HMK m.127 |
| İdarenin itirazın iptali davası | İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl | İİK m.67 |
| Menfi tespit davası | Takipten önce veya takip sırasında | İİK m.72 |
| İstirdat davası | Ödemeden itibaren 1 yıl | İİK m.72 |
| Kefaletin kendiliğinden sona ermesi | Sözleşme tarihinden itibaren 10 yıl | TBK m.598/3 |
| Kefaletin uzatılması | En erken sona ermeden 1 yıl önce, kefilin şekle uygun yazılı açıklamasıyla | TBK m.598/5 |
| Kefil vefat ettiyse mirasın reddi | Ölümün öğrenilmesinden itibaren 3 ay | TMK m.606 |
Kefil Cevap Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, idarenin bursiyer ve kefiller hakkında açtığı alacak davasında kefil vekili tarafından verilecek cevap dilekçesi içindir. Dosyanızda bulunmayan gerekçeye ilişkin bölüm çıkarılır; örneğin senet 2012’den önce imzalanmışsa el yazısı ve eş rızası bölümleri yerine 818 sayılı Kanun’un 484. maddesine göre miktar şartı tartışılır.
ANKARA ( ). ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
Dosya No: […] Esas
Cevap veren (davalı kefil): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [adres]
Vekili: Av. […], [baro ve sicil no], [adres]
Davacı: [İdare], vekili Av. […]
Konu: Müvekkil kefil yönünden davanın reddine karar verilmesi istemiyle, süresi içinde sunulan cevap dilekçemizdir.
Tebliğ tarihi: […]
AÇIKLAMALAR
1. Davacı idare, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderilen davalı [bursiyer] hakkında, öğrenim masraflarının faiziyle tahsili istemiyle dava açmış; müvekkili de [tarih] tarihli yüklenme ve kefalet senedindeki kefil sıfatı nedeniyle davaya dahil etmiştir. Müvekkil yönünden dava, aşağıda açıklanan her biri tek başına yeterli nedenlerle reddedilmelidir.
A. On yıllık süre dolmuştur (TBK m.598/3 ve 4; 6101 sayılı Kanun m.1)
2. Müvekkilin kefil sıfatıyla imzaladığı senet [tarih] tarihlidir; doktora için alınan ek senet ise [tarih] tarihlidir. Türk Borçlar Kanunu’nun 598. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerçek kişinin verdiği her türlü kefalet, sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar; dördüncü fıkra uyarınca kefil ancak on yıllık süre doluncaya kadar takip edilebilir. 6101 sayılı Kanun’un 1. maddesi gereğince bu sona erme hükmü, Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğünden önce verilmiş kefaletlere de uygulanır.
3. Dava [tarih] tarihinde açılmıştır. Bu tarihte her iki senet bakımından da on yıllık süre dolmuştur. Süre, müvekkilin yazılı açıklamasıyla uzatılmamış, yeni bir kefalet de verilmemiştir. Davacının dava öncesinde gönderdiği ihtarnameler, kanunun aradığı takip niteliğinde değildir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 09/10/2025 tarihli, E.2025/1309, K.2025/4739 ve 07/05/2026 tarihli, E.2025/6047, K.2026/2865 sayılı kararları, aynı durumda kefillerin sorumlu olmadığını kabul eden kararları onamıştır. Senet 1 Temmuz 2012’den önce düzenlenmiş olsa da sonuç değişmez (Yargıtay 3. HD, 17/11/2025, E.2024/3885, K.2025/5364).
B. Ek senet şekil şartını taşımamaktadır (TBK m.583)
4. [tarih] tarihli ek senette kefilin sorumlu olacağı azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil ibaresi müvekkilin kendi el yazısıyla yazılmamıştır; bu bilgiler senette matbu olarak veya başka bir kişi tarafından doldurulmuştur. Türk Borçlar Kanunu’nun 583. maddesi bu üç unsurun kefilin el yazısıyla belirtilmesini geçerlilik şartı olarak aramaktadır. Senede eş rızası beyanı eklenmiş olması bu eksikliği gidermez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 10/06/2025 tarihli, E.2024/4158, K.2025/3211 ve 21/05/2026 tarihli, E.2025/6123, K.2026/3249 sayılı kararları bu yöndedir. İmzanın ve yazının müvekkile ait olmadığı hususunda gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ederiz.
C. Eşin yazılı rızası bulunmamaktadır (TBK m.584)
5. Müvekkil senet tarihinde evlidir. Senede eşinin sözleşmeden önce veya en geç sözleşme anında verilmiş yazılı rızası eklenmemiştir [veya rıza beyanı senetten sonraki bir tarihte alınmıştır]. Bursiyerin yurt dışı öğrenimi için verilen kefalet, Türk Borçlar Kanunu’nun 584. maddesinin üçüncü fıkrasındaki istisnalardan hiçbirine girmemektedir.
D. Kefilin sorumluluğu azami miktarla sınırlıdır (TBK m.589)
6. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kefalet geçerli sayılsa dahi müvekkilin sorumluluğu senette yazılı [tutar ve döviz cinsi] ile sınırlıdır. Faiz ve yargılama giderleri de bu sınırın içindedir. Davacının müvekkilden senetteki tutarı aşan bir miktarı müteselsilen talep etmesi Türk Borçlar Kanunu’nun 589. maddesine aykırıdır. Yüksek lisans senedinin tutarı, doktora dönemine ait masraflar için kullanılamaz.
E. Asıl borçluya ait savunmalar (TBK m.591; 1416 sayılı Kanun m.19; 657 sayılı Kanun ek m.34)
7. Müvekkil, Türk Borçlar Kanunu’nun 591. maddesi uyarınca asıl borçluya ait savunmaları da ileri sürmektedir. Davacı faizi her masrafın yapıldığı tarihten talep etmektedir. Oysa 1416 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca faiz başlangıcı, taahhüdün ihlal edildiği tarihtir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin yukarıda anılan kararlarında da faizin sarf tarihlerinden işletilmesi talebi kabul görmemiştir. Senette ayrı bir ödeme günü bulunmadığından, temerrüdün davacının borç bildiriminin tebliğiyle oluşacağı da gözetilmelidir (Yargıtay 3. HD, 17/11/2025, E.2024/3885, K.2025/5364).
8. Davacının hesabında [bursiyerin tamamladığı mecburi hizmet süresi düşülmemiştir / resmî burssuz geçen dönem masraf olarak yazılmıştır]. 657 sayılı Kanun’un ek 34. maddesi uyarınca döviz borcu toplamından mecburi hizmetin tamamlanan kısmı için hesaplanan miktarın indirilmesi gerekir. Borcun dayanağı olan ödeme dökümünün ve hesap tablosunun davacıdan getirtilmesini talep ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER
9. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.583, m.584, m.589, m.591 ve m.598; 6101 sayılı Kanun m.1; 1416 sayılı Kanun m.19; 657 sayılı Kanun ek m.34; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
10. Yüklenme ve kefalet senetlerinin noterden getirtilecek asılları, nüfus kayıt örneği (senet tarihindeki medeni hâl için), davacı idarenin ödeme dökümleri ve hesap tablosu, bursiyerin hizmet cetveli, imza ve yazı incelemesi için bilirkişi incelemesi, tanık ve sair yasal deliller.
SONUÇ VE İSTEM
11. Açıklanan nedenlerle, müvekkil kefil yönünden davanın reddine; kabul anlamına gelmemek kaydıyla, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilin sorumluluğunun senette yazılı azami miktarla sınırlandırılmasına ve faizin taahhüdün ihlal edildiği tarihten işletilmesine; yargılama giderleri ile yabancı para alacağının dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanacak Türk lirası değeri esas alınarak nispi vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz.
[Tarih]
Davalı kefil vekili Av. […]
Kefil Yönünden Menfi Tespit Dava Dilekçesi Örneği
İdare dava açmak yerine icra takibi başlatmış ve kefil ödeme emrine süresinde itiraz edememişse, ya da itiraz etmiş olsa bile borçlu olmadığının kesin olarak tespitini istiyorsa İİK’nın 72. maddesine göre menfi tespit davası açılır. Aşağıdaki örnek, takipten sonra açılan dava içindir. Kötü niyet tazminatı istemi, alacaklının kötü niyetinin ispatına bağlıdır; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 28/05/2025 tarihli, E.2024/4114, K.2025/3135 sayılı kararına konu dosyada menfi tespit istemi kabul edilmiş, ancak kötü niyet ispatlanamadığı için tazminat verilmemiştir. Bu nedenle 6. paragraf, takip öncesinde alacaklıya sürenin dolduğu bildirilmişse kullanılmalıdır.
ANKARA ( ). ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
Davacı (kefil): [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], [adres]
Vekili: Av. […], [baro ve sicil no], [adres]
Davalı: [İdare]
Konu: […] İcra Dairesinin […] Esas sayılı takip dosyasında davacının borçlu olmadığının tespiti, ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın davalıya ödenmemesi ve kötü niyet tazminatı istemidir.
Dava değeri: […]
AÇIKLAMALAR
1. Davalı idare, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderilen [bursiyer] için [tarih] tarihinde düzenlenen yüklenme ve kefalet senedine dayanarak davacı hakkında [tarih] tarihinde icra takibi başlatmıştır. Davacı bu senette kefil sıfatıyla imzası bulunan [yakınlık derecesi]’dir.
A. Kefalet takip tarihinden önce sona ermiştir (TBK m.598/3 ve 4)
2. Kefalet senedi [tarih] tarihlidir. Takip ise [tarih] tarihinde, yani kefaletin kurulmasından itibaren on yıl geçtikten sonra başlatılmıştır. Türk Borçlar Kanunu’nun 598. maddesi uyarınca gerçek kişinin kefaleti on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar ve kefil ancak bu süre doluncaya kadar takip edilebilir. Kefalet süresi davacının yazılı açıklamasıyla uzatılmamıştır.
B. Senet kefalet bakımından geçerli değildir (TBK m.583 ve 584)
3. Senette azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil ibaresi davacının el yazısıyla yazılmamıştır. Davacı senet tarihinde evli olduğu hâlde eşinin yazılı rızası alınmamıştır. Bu iki eksiklikten her biri kefaletin geçersizliği sonucunu doğurur.
C. Talep azami miktarı aşmaktadır (TBK m.589)
4. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, takip talebinde davacıdan senette yazılı [tutar] miktarını aşan [tutar] istenmiştir. Kefil, faiz ve masraflar dâhil, her durumda senette yazılı azami miktara kadar sorumludur.
D. İhtiyati tedbir talebi (İİK m.72/3)
5. Takip başlatıldıktan sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği bilinmektedir. Ancak davacı, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere mahkemece belirlenecek teminatı yatırmaya hazırdır. Bu teminat karşılığında icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesini talep ederiz.
E. Kötü niyet tazminatı (İİK m.72/5)
6. Kefaletin sona erdiği, takip talebinde bulunulduğu tarihte senedin üzerindeki tarihten açıkça anlaşılabilecek durumdadır. Davalı, sona ermiş bir kefalete dayanarak takip başlatmış ve [tarih] tarihli ihtarnamemize rağmen takibe devam etmiştir. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından, davacının uğradığı zarar için alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ederiz.
HUKUKİ SEBEPLER
7. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.583, m.584, m.589 ve m.598; 6101 sayılı Kanun m.1; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
8. […] İcra Dairesinin […] Esas sayılı takip dosyası, yüklenme ve kefalet senedinin noterden getirtilecek aslı, nüfus kayıt örneği, imza ve yazı incelemesi için bilirkişi incelemesi ve sair yasal deliller.
SONUÇ VE İSTEM
9. Açıklanan nedenlerle, teminat karşılığında icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesine ihtiyati tedbir yoluyla karar verilmesine; davacının […] İcra Dairesinin […] Esas sayılı dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine; şartları oluştuğundan davalının alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz.
[Tarih]
Davacı vekili Av. […]
Kefalet senedinizin bir örneğini, ödeme emrini veya dava dilekçesini 0554 648 37 15 numaralı hattan iletebilirsiniz. İlk bakılacak üç şey senedin tarihi, takibin tarihi ve senetteki el yazısıdır; ödeme emrine itiraz süresi yalnızca yedi gündür.
İlgili rehberlerimiz: YLSY tazminatı ve mecburi hizmet borcu · bursiyerin cevap dilekçesi · YLSY ilişik kesme: itiraz ve iptal davası · kefalette el yazısı şartı · kefaletin sona ermesi · kefile takip geldiğinde · kefalette menfi tespit dilekçesi · döviz borcunda kur
Sıkça Sorulan Sorular
YLSY bursiyerine kefil oldum, borcun tamamından sorumlu muyum?
Hayır. Kefil her durumda senette yazılı azami miktara kadar sorumludur; faiz ve masraflar da bu sınırın içindedir (TBK m.589). Kefalet geçersizse veya on yıllık süre dolduktan sonra dava ya da takip başlatılmışsa hiç sorumlu değildir.
Kefalet senedi kaç yıl geçerlidir?
Gerçek kişinin verdiği her kefalet, sözleşme tarihinden itibaren on yılın geçmesiyle kendiliğinden sona erer ve kefil ancak bu süre doluncaya kadar takip edilebilir (TBK m.598/3-4). Süre yalnızca kefilin, sona ermeden en erken bir yıl önce vereceği şekle uygun yazılı açıklamayla uzatılabilir.
2012’den önce imzaladığım senette de on yıl kuralı geçerli mi?
Evet. 6101 sayılı Kanun’un 1. maddesine göre Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğünden sonra gerçekleşen sona erme bu Kanun’a tabidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2008 ve 2009 tarihli YLSY kefaletleri bakımından da on yıllık süreyi kefalet tarihinden hesaplamıştır.
Senetteki miktarı ve tarihi ben yazmadım, kefalet geçerli mi?
1 Temmuz 2012 ve sonrasında imzalanan senetlerde azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefil ibaresi kefilin kendi el yazısıyla yazılmalıdır; aksi hâlde kefalet geçersizdir (TBK m.583). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2024/4158, K.2025/3211 sayılı kararında bu gerekçeyle kefiller hakkındaki davanın reddini onamıştır.
Eşimin rızası alınmadı, ne olur?
1 Temmuz 2012 ve sonrasında imzalanan senetlerde evli kefil, eşinin sözleşmeden önce veya en geç sözleşme anında verilmiş yazılı rızası olmadan kefil olamaz (TBK m.584). Yurt dışı öğrenimi için verilen kefalet bu kuralın istisnalarına girmez.
İdare bursiyere gitmeden doğrudan bana gelebilir mi?
Müteselsil kefalette idare, bursiyerin ödemede gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya bursiyerin açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması hâlinde önce bursiyeri takip etmeden kefile başvurabilir (TBK m.586).
Faiz benden hangi tarihten istenebilir?
Kefil bursiyerin savunmalarını ileri sürebilir (TBK m.591). 1416 sayılı Kanun’un 19. maddesine göre faiz, bursiyerin taahhüdünü ihlal ettiği tarihten başlar; Yargıtay da faizin her harcamanın yapıldığı tarihten işletilmesi talebini kabul etmemiştir.
Ödeme emri geldi, ne yapmalıyım?
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilmelidir; yetki itirazı da bu itirazla birlikte yapılır (İİK m.62, m.50). Haksız itiraz icra inkâr tazminatı riski taşıdığından itiraz, senet incelendikten sonra ve dayanağıyla yapılmalıdır.
Kefil olan babam vefat etti, borç bize geçer mi?
Kefalet borcu mirasla mirasçılara geçer (TMK m.599); mirasçılar senedin geçersizliği, azami miktar ve on yıllık süre savunmalarını aynen kullanabilir. Tereke borca batıksa miras, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde reddedilebilir (TMK m.605, m.606).
Neden Ankara’da dava açıldı, kendi şehrimde savunma yapamaz mıyım?
Para borçları kural olarak alacaklının yerleşim yerinde ifa edilir (TBK m.89) ve sözleşmeden doğan davalar ifa yerinde de açılabilir (HMK m.10); bu yüzden Ankara’da açılan davada yetki itirazı çoğu dosyada sonuç vermez. Yetki itirazı ileri sürülecekse cevap dilekçesinde yetkili mahkeme gösterilerek yapılmalıdır (HMK m.19).
Dava benim yönümden reddedilirse vekâlet ücreti alır mıyım?
Evet. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, YLSY dosyalarında kefiller yönünden reddedilen davalarda, yabancı para alacağının dava tarihindeki kura göre hesaplanan Türk lirası değeri üzerinden kefiller lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesini yerleşmiş içtihadına uygun bulmaktadır (E.2025/6047, K.2026/2865; E.2025/6123, K.2026/3249).
Kefil olarak öder de sonra bursiyerden geri alabilir miyim?
Evet. Ödeyen kefil, ödediği ölçüde idarenin haklarına halef olur (TBK m.596). Ödemeyi bursiyere bildirmesi gerekir; bildirmezse ve bursiyer de iyi niyetle idareye öderse rücu hakkını kaybeder (TBK m.597).
YLSY borcu için kefil olarak size takip veya dava mı geldi?
Senedin geçerliliği, on yıllık süre ve azami miktar incelemesi için senet örneği ve tebliğ tarihiyle birlikte arayın.
Süreyi kaçırmayın
Ödeme emrine itiraz 7 gün; davaya cevap 2 hafta; kefalet sözleşme tarihinden itibaren 10 yıl; mirasın reddi 3 ay. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
İdare Hukuku Rehberi · YLSY Tazminatı ve Mecburi Hizmet Borcu · Kefil Sorumluluğu ve Kefaletin Sona Ermesi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


