SGK sözleşmeyi feshettiğinde veya MEDULA’yı kapattığında ilk iş, gelen yazıdaki madde numarasını bulmaktır; süre ve başvuru yolu fesih türüne göre değişir. Uyarı zincirine dayanan fesihte (2026 Sözleşmesi m.13.8) tebliğden itibaren 10 iş günü içinde Kurumun ilgili birimine itiraz edilir ve itiraz feshin uygulanmasını durdurur (m.14.3). Bildirimli fesihte (m.13.1) Kuruma itiraz usulü öngörülmemiştir; fesih 20 iş günü sonra hüküm doğurur ve bu süre içinde mahkemeden ihtiyati tedbir istenir. Dava açmak tek başına feshi durdurmaz (m.14.2, m.14.3); MEDULA’nın yargılama boyunca açık kalması ancak ihtiyati tedbir kararıyla sağlanır (6100 sayılı Kanun m.389-397). Dava adli yargıda ve Ankara mahkemelerinde açılır (Sözleşme m.17).
Bu rehber; Sosyal Güvenlik Kurumundan fesih yazısı alan veya MEDULA erişimi kapatılan özel hastaneler, tıp merkezleri, dal merkezleri ve diyaliz merkezleri için yazıldı. Hangi fesih türünde hangi sürenin işlediği, itirazın kime ve nasıl yapılacağı, uyarı zincirindeki hataların nasıl bulunacağı, ihtiyati tedbir dosyasında nelerin gösterileceği ve fesih süresince hastaların, ödemelerin ve teminatın durumu madde numaralarıyla anlatılmıştır. Fesih yazınızı ve önceki uyarı yazılarını Av. Fatma Öztürk’e 0554 648 37 15 numaralı hattan WhatsApp ile gönderebilirsiniz; süreler iş günüyle sayıldığından ilk görüşmenin yazının geldiği gün yapılması gerekir.
Bu yazının dayanakları. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.101 ve m.103; 2026 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi m.5, 8, 9.6, 10, 11.9, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 20 ve EK-5; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.17, 106 ve 389-399; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.23, 112 ve 115; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.2.
Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün 04.06.2013 tarihli (E.2012/254, K.2013/866) kararı ile Anayasa Mahkemesi’nin Mustafa Akyıldız kararı (B. No: 2020/23302, 2/10/2024) ilgili başlıklarda aktarılmıştır. Madde numaraları 2026 sözleşmesine göredir. Metin 18 Kasım 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
Özel sağlık kuruluşu için fesih yazısı, gelirin büyük bölümünün bir gün içinde kesilmesi demektir. Sözleşmesi feshedilen kuruluşun muayene ve işlemlerine ilişkin fatura bedelleri ödenmez (m.14.11); birikmiş hak edişler de bütün inceleme, denetim ve itiraz işlemleri sonuçlanıncaya kadar avans dâhil ödenmez (m.11.9). Hekim kadrosu ve hastalar başka kuruluşlara yönelir. Bu yüzden fesih dosyasında iki iş aynı anda yürür: Kuruma yapılacak itiraz ve mahkemeden istenecek ihtiyati tedbir.
Ceza koşulu tutarları, savunma ve itiraz usulünün tamamı ve yersiz ödeme konuları SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi sayfasında anlatılmıştır. Bu sayfa yalnızca fesih yazısı geldiği veya sistem kapandığı andan itibaren yapılacakları ele alır.
İlk İki Gün: Altı İş
- Tebliğ tarihini belgeleyin. Zarfı, tebliğ mazbatasını veya kayıtlı elektronik posta iletisinin delilini saklayın. Bütün süreler bu tarihten işler.
- Yazıdaki madde numarasını bulun. Fesih m.13.1’e mi, m.13.4’e mi, m.13.5’e mi, m.13.8’e mi dayanıyor? Aşağıdaki ilk tablo her birinin yolunu gösterir.
- MEDULA ekranının durumunu kaydedin. Sistem açık mı, kapalı mı, hangi gün ve saatte kapandı? Ekran görüntüsünü tarih ve saatiyle alın. Süre dolmadan kapatılmışsa bu, itirazda ve davada ayrıca ileri sürülür.
- Uyarı geçmişini çıkarın. Son iki yılda tebliğ edilen bütün uyarı ve ceza koşulu yazılarını, tebliğ tarihleriyle ve dayandıkları madde numaralarıyla listeleyin. Bu yazılara yapılmış itirazları ve açılmış davaları ekleyin.
- Hasta listelerini hazırlayın. Yatan hastalar, seanslı tedavisi süren hastalar, planlanmış kemoterapi, radyoterapi ve nakil hastaları ile diyaliz hastaları. Bu liste hem m.10.1’deki yükümlülük hem tedbir talebi için gerekir.
- İtiraz ve tedbir dosyasını aynı anda başlatın. İtirazın sonucunu bekleyip dosyayı sonra hazırlamak, fesih uygulandığı gün mahkemeye eli boş gitmek anlamına gelir.
Gelen Yazıdaki Madde Numarası: Fesih Türü, İtiraz Yolu ve İlk Adım
Sözleşme, feshi tek bir hükümde düzenlemez. Dokuz ayrı hâl vardır ve her birinin sonucu farklıdır. Kuruma itiraz yolu yalnızca bunlardan biri için açıkça düzenlenmiştir.
2026 sözleşmesinde fesih hâlleri ve her birinde izlenecek yol
| Yazıdaki dayanak | Fesih nedeni | Kuruma itiraz | Yeniden sözleşme | İlk adım |
|---|---|---|---|---|
| m.13.8 | Listedeki fiilin, uyarıdan sonra bir yıl içinde ikinci kez tekrarlanması | Tebliğden itibaren 10 iş günü içinde Kurum ilgili birimine; itiraz feshin uygulanmasını durdurur (m.14.3) | 1 yıl geçmeden ve Kurum alacağı tahsil edilmeden yapılmaz (m.13.8, m.14.18) | Uyarı zincirini tarih tarih denetleyin, itirazı süresinde verin |
| m.13.4 | Sunulmayan hizmetin veya gerçeğe aykırı belgenin fatura edilmesinin sistematik ve sürekli olduğunun müfettiş raporuyla tespiti | Ceza koşuluna 10 iş günü içinde itiraz edilir (m.14.1, m.14.2); rapora itirazlar m.14.4’e göre incelenir. Feshi durduran itiraz sözleşmede yalnız m.13.8 için yazılıdır | 3 yıl geçmeden ve Kurum alacağı tahsil edilmeden yapılmaz | İtirazla birlikte, beklemeden dava ve ihtiyati tedbir |
| m.13.1 | Kurumun 20 iş günü önceden yazılı bildirimle tek taraflı feshi | İtiraz usulü öngörülmemiştir | Kurumun feshi için ayrı bir bekleme süresi yazılı değildir; kuruluş kendisi feshederse 6 ay | 20 iş günü dolmadan dava ve ihtiyati tedbir |
| m.13.5 | Kurumca duyurulan ek sözleşmenin verilen sürede imzalanmaması | İtiraz usulü öngörülmemiştir | Son altı aylık fatura ortalamasının yüzde 1’i defaten ödenerek (m.13.6); borç varsa ayrıca ödeme veya taksit (m.13.7) | Süre dolmadıysa ek sözleşmeyi imzalayın; dolduysa m.13.6 başvurusunu yapın |
| m.13.3 | Ruhsatın Sağlık Bakanlığınca iptali | İtiraz usulü öngörülmemiştir; sözleşme başkaca işleme gerek kalmadan feshedilmiş sayılır | Ruhsat iptali kaldırılmadan gündeme gelmez | İptal işlemine karşı idari yargıda iptal davası ve yürütmenin durdurulması |
| m.13.2 | İflas kararı veya faaliyete son verme, kapanma | İtiraz usulü öngörülmemiştir; sözleşme kendiliğinden sona erer | Faaliyete yeniden başlanırsa yeni başvuru | 10 iş günü içinde Kuruma bildirim; izleyen ayın ilk 10 iş günü içinde faturaların teslimi |
| m.15.7 | Ruhsat sahipliğinin değişmesi, işletme hakkının devri, kiralama veya birleşme | İtiraz usulü öngörülmemiştir; sözleşme olur veya devir sözleşmesi tarihinde sona erer | Devralanla yeni sözleşme; devredenin ve devralanın tahakkuk etmiş Kurum borcu tahsil edilmeden yapılmaz | Devirden önce borç dökümü, devirle birlikte yeni sözleşme başvurusu |
| m.15.10 | m.15.9 uyarınca taksitlendirilen borcun bir taksitinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi | İtiraz usulü öngörülmemiştir | Kalan borç defaten ödenirse yapılabilir | Kalan borcun ödenmesi ve yeniden sözleşme talebi |
| m.14.10 | Kurum zararına nitelikli dolandırıcılığın yönetici veya ortaklarca işlendiğinin kesinleşmiş mahkeme kararıyla sabit olması | İtiraz usulü öngörülmemiştir | Aynı kuruluşla ve bu kişilerin sonradan yönetici veya ortak olduğu kuruluşlarla hiçbir şekilde yapılmaz | Kararın kesinleşip kesinleşmediğini ve kimler hakkında verildiğini denetleyin |
Yazıda madde numarası yoksa veya birden fazla madde birlikte gösterilmişse, Kurumdan dayanağın açıklanmasını yazıyla isteyin; ancak bu yazışma itiraz süresini uzatmaz. Süre içinde, hangi maddeye dayanıldığı belirsiz olsa bile itiraz verilir ve belirsizlik itirazın ilk gerekçesi yapılır.
MEDULA Neden Kapandı? Pasif Hâle Getirme ile Fesih Aynı Şey Değildir
Sistemin kapanması her zaman sözleşmenin feshedildiği anlamına gelmez. Sözleşme ve ekleri, fesih dışında da çeşitli hâllerde MEDULA’nın pasif hâle getirilmesini öngörür. Bunların çoğu, eksik bir belge veya bildirimin tamamlanmasıyla kısa sürede çözülür. Fesih yazısı gelmediği hâlde sistem kapandıysa önce aşağıdaki nedenlere bakılır.
MEDULA’nın kapanma nedenleri ve yeniden açılma yolu
| Kapanma nedeni | Dayanak | Ne kadar sürer? | Nasıl açılır? |
|---|---|---|---|
| Teminat mektubunun, imzalı sözleşmenin tesliminden itibaren 10 iş günü içinde verilmemesi | EK-5, 2. fıkra | 11. iş gününden mektup teslim edilene kadar | Mektubun Kurum ilgili birimine teslimi |
| Borca mahsup edilen teminatın 20 iş günü içinde tamamlanmaması | EK-5, 8. ve 9. fıkra | 21. iş gününden yeni mektup iletilene kadar | Mahsup edilen tutar kadar yeni mektup |
| Sözleşme ücreti dekontunun 10 iş günü içinde teslim edilmemesi | Ücret Usul ve Esasları m.10 | Dekont teslim edilene kadar | Dekontun teslimi |
| Sözleşmede yapılan değişikliğin gereğinin veya istenen bildirimin süresinde yapılmaması | Sözleşme m.15.1 | Bildirim yapılana kadar; bu sürede sunulan hizmetin bedeli ödenmez | Eksik bildirimin tamamlanması |
| Kurum personelinin veya resmî hastane başhekiminin, başhekim yardımcısının kuruluşta çalışması, mesul müdür, sahip, yönetim kurulu üyesi veya ortak olması | Sözleşme m.9.6 | Kişi kuruluştan veya görevinden ayrılana kadar | Ayrılışın belgelenmesi |
| Hasta yönlendirme fiilinin uyarıdan sonra bir yıl içinde tekrarlanması | Sözleşme m.8.5.3 | Her tekrarda 2 gün; yeni hasta kabulü durur | Süre sonunda kendiliğinden; karara itiraz uygulamayı durdurur (m.14.2) |
| Sözleşme kapsamındaki bir branşta hizmet sunumuna geçici olarak son verilmesi | Sözleşme m.10.2 | Yalnız ilgili branş pasif hâle getirilir | Branşta hizmete yeniden başlandığının bildirilmesi |
| Yeni yıl sözleşmesinin imzalanmaması | Kurum duyurusu | 31 Aralık saat 24.00’ten yeni sözleşme imzalanana kadar | Yenileme başvurusu |
| Sözleşmenin feshi | Sözleşme m.13, m.14 | Fesih süresi boyunca | İtiraz, ihtiyati tedbir kararı veya süre sonunda yeniden sözleşme |
Pasif hâle getirme kararlarında da itiraz hakkı vardır. Kurum, ceza koşulu ve MEDULA’nın pasif hâle getirilmesine karar verdiğinde kuruluşa tebliğ yapar; kuruluş tebliğden itibaren 10 iş günü içinde itiraz edebilir, bu süre dolana kadar işlem uygulanmaz ve itiraz uygulamayı durdurur (m.14.2). Yıl sonundaki kapanma ile borç eşiği ve teminat konuları SGK Sözleşmesi Yenileme 2027 rehberinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Süre Hesabı: İş Günü, Tebliğ ve Resmî Tatil
Sözleşme iş gününü tanımlamıştır: ulusal, resmî ve dinî bayram günleri, yılbaşı, 1 Mayıs, 15 Temmuz, hafta sonu tatil günleri ve idari izin günleri dışındaki çalışma günleri (m.5). Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai bitiminde dolar (m.15.8).
Örnek: fesih yazısı 23 Kasım 2026 Pazartesi günü tebliğ edildiyse, tebliğ günü sayılmadan yapılan hesapta 10 iş günlük itiraz süresi 7 Aralık 2026 Pazartesi günü mesai bitiminde dolar. Aynı gün tebliğ edilen bildirimli bir fesihte 20 iş günü 21 Aralık 2026 Pazartesi günü tamamlanır. Arada idari izin ilan edilirse o günler hesaba katılmaz. Dilekçeyi son güne bırakmak için bir neden yoktur; ihtiyatlı olan, süreyi tebliğ gününü de sayarak hesaplamak ve itirazı birkaç gün önce vermektir.
Kurum, tebligatı kuruluşun sözleşmede bildirdiği adrese veya kayıtlı elektronik posta adresine yapar (m.15.2); tebligatlarda 7201 sayılı Tebligat Kanunu uygulanır (m.15.3). Kayıtlı elektronik posta hesabının her gün kontrol edilmemesi, sürenin fark edilmeden geçmesinin en sık görülen nedenidir. Elektronik yolla yapılan tebligatın hangi tarihte yapılmış sayılacağı Elektronik Tebligat: UETS ve KEP Rehberi sayfasında anlatılmıştır; tereddüt hâlinde en erken tarih esas alınır.
Kuruluşun Kuruma yapacağı bildirimler Kurum ilgili birimine yapılır (m.15.2). İlgili birim, sözleşmenin yürütüldüğü ve Kurumca yetkilendirilen sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sağlık sosyal güvenlik merkezidir (m.5). İtiraz dilekçesi elden verilecekse evrak kayıt tarih ve sayısı alınır; kayıtlı elektronik postayla gönderilecekse gönderim ve teslim delilleri saklanır.
Uyarı Zincirine Dayanan Fesih (m.13.8): Hangi Fiiller?
En sık karşılaşılan fesih türü budur. Sözleşme on üç fiil sayar; bunlardan biri tespit edildiğinde ceza koşulu uygulanır ve kuruluş yazılı olarak uyarılır. Aynı fiil, uyarının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekrarlanırsa ceza koşulu uygulanır ve kuruluş ikinci kez uyarılır. Aynı fiil uyarının tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekrarlanırsa ceza koşulu uygulanarak sözleşme feshedilir ve bir yıl süreyle yeniden sözleşme yapılmaz (m.13.8).
Uyarı ve tekrar hâlinde feshe götüren fiiller (Sözleşme m.13.8)
| Madde | Fiil |
|---|---|
| 8.6.3 | Denetimle görevli personele uygun çalışma ortamı ve kolaylık sağlanmaması, göreve engel olunması |
| 12.8 | Denetimle görevli olanlara karşı cebir veya tehdide başvurulması |
| 12.9 | Sağlık Bakanlığı kayıt sistemine kayıtlı olmayan veya yasaklanan ya da kullanım tanımına aykırı ilaç veya tıbbi malzemenin verilmesi, kullanılması |
| 12.10 | Tek kullanımlık tıbbi malzemenin birden fazla kullanılması |
| 12.11 | Bozuk veya zamanı geçmiş ilaç, kan ve kan bileşeni ya da tıbbi malzemenin verilmesi, kullanılması |
| 12.12 | Sunulmayan sağlık hizmetinin Kuruma fatura edilmesi |
| 12.13 | Faturanın veya faturaya dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlenmesi |
| 12.14 | Hak kazanmayan kişiye sunulan hizmetin hak sahibi bir başka kişi üzerinden fatura edilmesi |
| 12.15 | Fatura veya eki belgelerde Kurum zararına tahrifat yapılması |
| 12.16 | Kurumca bedeli ödenmeyen hizmetin ödenen hizmet gibi gösterilerek fatura edilmesi |
| 12.17 | Biyometrik veya ek kimlik doğrulama sistemindeki kalıcı durum beyanının gerçeğe aykırı olması |
| 12.19 | Hastaların kişisel verilerinin ve sağlık verilerinin gizliliğine ilişkin yükümlülüklere uyulmaması |
| 12.21 | Hizmetin, Kuruma bildirilmeyen veya sözleşme kapsamı dışındaki aynı branştan başka bir hekim tarafından sunulması |
Listede olmayan bir fiil, kaç kez tekrarlanırsa tekrarlansın bu madde uyarınca feshe yol açmaz. Örneğin kimlik tespiti yükümlülüğüne aykırılık (m.8.1.1) bu listede yer almaz; bu fiilde sözleşmedeki yaptırım ceza koşuludur.
Uyarı Zincirinin Denetimi: Feshi Düşüren Yedi Nokta
Fesih, üç ayrı tespitin ve iki ayrı uyarı tebliğinin doğru sırayla ve doğru süreler içinde gerçekleşmesine bağlıdır. Halkalardan biri eksikse fesih koşulu oluşmaz. İtiraz dilekçesi bu denetimin sonucuna göre yazılır.
m.13.8 feshinde denetlenecek noktalar
| Denetlenecek nokta | Neden önemli? | Dayanak |
|---|---|---|
| Fiil listede mi? | Fesih yalnız sayılan on üç fiil için öngörülmüştür | m.13.8 |
| Üç tespit de aynı fiile mi ilişkin? | Madde “aynı fiilin” tekrarını arar; farklı maddelerdeki iki fiil birbirinin tekrarı değildir. Madde numarası yıllar arasında değiştiyse aynı içerikteki hüküm esas alınır | m.13.8, m.20.1 |
| Uyarılar usulüne uygun tebliğ edildi mi? | Bir yıllık süre uyarının tebliğ tarihinden işler; tebliğ edilmemiş veya usulsüz tebliğ edilmiş uyarı zinciri başlatmaz | m.13.8, m.15.2, m.15.3 |
| Tekrar sayılan fiil uyarının tebliğinden sonra mı gerçekleşti? | Uyarının tebliğinden önceki bir tarihte gerçekleşmiş aynı fiile ceza koşulu uygulanır, ancak bu fiil fesih yönünden tekrar sayılmaz | m.14.19 |
| Tekrarlar bir yıllık süre içinde mi? | Süre dışında kalan fiil yeni bir zincirin ilk halkası olabilir, eskisinin devamı olamaz | m.13.8 |
| Her tespitte savunma istendi mi? | Fiilin tespitinden itibaren 20 iş günü içinde yazılı savunma istenir; kuruluş 10 iş günü içinde savunmasını verir | m.14.1 |
| Önceki uyarılar kesinleşti mi? | Önceki uyarıya yapılmış itiraz veya açılmış dava sonuçlanmamışsa, o uyarının kaldırılması zinciri koparır | m.14.2 |
Bir yıllık sürenin hangi uyarıdan başlayacağı konusunda metin açık değildir. Madde, ikinci tekrar için de “uyarının tebliğ tarihinden itibaren bir yıl” der; bunun ilk uyarı mı yoksa ikinci uyarı mı olduğu yazılmamıştır. Sözleşmeyi Kurum tek başına hazırlar ve kuruluşa değiştirme imkânı tanımaz. Genel işlem koşulu niteliğindeki bir hüküm açık değilse veya birden çok anlama geliyorsa düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır (6098 sayılı Kanun m.23). Fesih gerekçesi yapılan fiil ilk uyarının tebliğinden bir yıldan fazla süre sonra gerçekleşmişse, bu yorum itirazda ve davada ileri sürülebilir. Genel işlem koşullarının denetimi Genel İşlem Koşulları (TBK m.20-25) rehberinde anlatılmıştır.
İki hüküm daha zincirin dışında bırakılacak fiilleri belirler. Kuruluş, ceza koşulu gerektiren fiili faturayı teslim etmeden önce kendisi Kuruma bildirmişse yersiz ödeme tahsil edilir, ceza koşulu uygulanmaz (m.14.20). Bildirim ve belge yükümlülükleri mücbir sebep nedeniyle yerine getirilememişse de ceza koşulu uygulanmaz (m.14.16). Mücbir sebep sayılan hâller doğal afet, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve Kurumca kabul edilecek diğer hâllerdir; olayı izleyen 10 iş günü içinde Kuruma yazılı bildirim yapılması ve durumun yetkili mercilerce belgelendirilmesi gerekir (m.16).
İtiraz Yolu (m.14.3): Kime, Ne Zaman, Nasıl?
m.13.8’e dayanan fesihte itiraz usulü şöyledir:
- İtiraz, feshin tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günü içinde Kurum ilgili birimine yapılır. Süresinde itiraz edilmezse fesih kesinleşmiş sayılır.
- İtiraz feshin uygulanmasını durdurur. Hüküm, süresinde itiraz edilmeyen feshi kesinleşmiş saydığına göre, itiraz süresi dolmadan feshin uygulanmaması gerekir.
- İtirazı önce, ceza koşulunun değerlendirildiği komisyon inceler. Komisyon ceza koşulunun uygulanmasına karar verirse itiraz ve komisyonun gerekçeli kararı, itirazın yapıldığı tarihten itibaren 20 iş günü içinde Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğüne iletilir.
- Fesih yönünden kararı Genel Müdürlükte oluşturulan komisyon verir. Bu karar nihaidir; Kuruma yeniden itiraz edilemez.
- Mahkemeye başvurulmuş olması feshin uygulanmasını durdurmaz.
Sözleşme, Genel Müdürlük komisyonunun kararını ne kadar sürede vereceğini yazmaz. Sözleşme, komisyonca alınan ceza veya fesih kararının kuruluşa tebliğ edildiği tarihte derhal uygulanacağını da yazar (m.14.2). Bu nedenle dava ve ihtiyati tedbir dilekçesi, komisyon kararı beklenirken hazırlanır ve karar tebliğ edildiği gün mahkemeye sunulur.
İtiraz dilekçesi, savunmada söylenenlerin tekrarı olmamalıdır. Dilekçede şu başlıklar bulunur: tebliğ tarihi ve sürenin hesabı; itirazın feshi durdurduğu ve sistemin açık tutulması talebi; uyarı zincirindeki her halkanın tarihi ve dayandığı madde; uyarının tebliğinden önceki fiillerin ayıklanması; savunma usulündeki eksiklikler; fiilin gerçekleşmediğini gösteren hasta dosyası ve sistem kayıtları; feshin tespit edilen aykırılıkla orantısı. Dilekçenin örneği aşağıdadır.
Bildirimli Fesih (m.13.1): Neden Gösterilmeden Yapılan Fesih ve Yargı Denetimi
Sözleşme taraflara, 20 iş günü önceden yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi her zaman tek taraflı feshetme yetkisi verir (m.13.1). Kurum bu hükme dayandığında yazıda çoğu kez bir neden gösterilmez ve sözleşme bu fesih için Kuruma itiraz usulü öngörmez. Kuruluşun elindeki süre 20 iş günüdür; bu süre içinde mahkemeye başvurulmazsa fesih yürürlüğe girer.
Bu yetki sınırsız değildir. Kanun, Kurumun sözleşmeyi hangi hâllerde feshedebileceğini saymıştır: sunulmayan hizmetin fatura edilmesi, faturanın veya dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlenmesi, kapsam dışı hizmetin kapsam içinde gösterilmesi, hak kazanmayan kişiye sunulan hizmetin fatura edilmesi, tavanın üzerinde ilave ücret alınması ve sözleşme hükümlerine aykırı davranılması (5510 sayılı Kanun m.103/1). Genel sağlık sigortalılarına sunulan hizmetin bedelini ödeyen tek kurum Sosyal Güvenlik Kurumudur; özel sağlık kuruluşunun bu sözleşme dışında aynı hizmeti satabileceği başka bir alıcı yoktur. Böyle bir ilişkide nedensiz fesih, hakkın dürüstlük kuralına uygun kullanılıp kullanılmadığı yönünden denetlenir (4721 sayılı Kanun m.2).
Anayasa Mahkemesi’nin Mustafa Akyıldız kararı bu denetimin ölçüsünü göstermektedir. Başvuruya konu olayda Kurum, bir eczaneyle arasındaki sözleşmeyi protokolün bir ay önceden yazılı bildirimle fesih imkânı veren hükmüne dayanarak sona erdirmiş, eczanenin MEDULA erişimi kesilmiştir. Eczacının açtığı davada Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi ihtiyati tedbir talebini reddetmiş, davayı da feshin yazılı olarak bildirildiği ve protokol hükmüne uygun olduğu gerekçesiyle reddetmiştir; karar istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir. Anayasa Mahkemesi, Kurumun fesihte takdir yetkisi bulunsa da bu yetkinin yargı denetimine tabi olduğunu, mahkemelerin başvurucunun usule ve fesih nedenine ilişkin itirazlarını incelemeden sözleşme hükmüne uygunluğu yeterli saydığını, bu nedenle keyfîliğe karşı güvence sağlanmadığını belirterek özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılama yapılmasına karar vermiştir (B. No: 2020/23302, 2/10/2024).
Karar eczane protokolüne ilişkindir; özel hastane sözleşmesindeki bildirimli fesih hükmü aynı yapıdadır. Kurumun “sözleşme bu yetkiyi veriyor” yolundaki savunması, bu karardan sonra mahkemenin feshin gerçek nedenini ve keyfî olup olmadığını araştırma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Davada Kurumdan fesih kararının dayandığı iç yazışmaların ve varsa inceleme raporlarının getirtilmesi istenir.
Sistematik ve Sürekli Fiil Nedeniyle Fesih (m.13.4): Üç Yıl
En ağır fesih türü budur. Sunulmayan hizmetin fatura edilmesi (m.12.12) veya faturanın ya da dayanak belgelerin gerçeğe aykırı düzenlenmesi (m.12.13) fiillerinin sistematik ve süreklilik arz edecek şekilde gerçekleştirildiği müfettiş raporuyla tespit edilirse sözleşme, ceza koşulu uygulanarak ve yazılı uyarı yapılmadan feshedilir. Kurum alacakları tahsil edilmeden ve fesih tarihinden itibaren üç yıl geçmeden yeniden sözleşme yapılmaz (m.13.4).
Bu fesihte dört koşul birlikte aranır ve her biri ayrı ayrı denetlenir:
- Fiil m.12.12 veya m.12.13 kapsamında olmalıdır. Başka bir maddeye giren aykırılık, ne kadar yaygın olursa olsun bu hükmü işletmez.
- Tespit müfettiş raporuna dayanmalıdır. Fatura inceleme biriminin veya il müdürlüğünün kendi tespiti bu fesih için yeterli değildir.
- Fiil sistematik olmalıdır. Raporun, tespit edilen işlemlerin bir düzen içinde ve bilerek yapıldığını somut olgularla göstermesi gerekir. Kodlama hatası, kayıt gecikmesi veya tek bir personelin işlemi bu nitelikte değildir.
- Fiil süreklilik göstermelidir. Tek fatura dönemine veya tek bir hekime ilişkin tespitler süreklilik koşulunu karşılamaz.
Müfettiş incelemelerinde savunmayı müfettiş alır; rapora dayanan ceza koşulu tebliğinde Kurum ilgili birimi ayrıca savunma istemez ve doğrudan itiraz aşamasına geçilir (m.14.1). Ceza koşuluna itiraz 10 iş günü içinde yapılır ve Kurum ilgili birimindeki komisyonca 40 iş günü içinde karara bağlanır (m.14.2). Müfettiş raporuna yönelik itirazlar önce bu komisyonda değerlendirilir; yeniden incelenmesi uygun bulunursa gerekçeli kararla birlikte, raporu düzenleyen birime iletilmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilir (m.14.4).
Sözleşme, feshin uygulanmasını durduran itirazı yalnız m.13.8’e dayanan fesihler için açıkça düzenlemiştir (m.14.3). m.13.4’e dayanan fesihte itirazın feshi durduracağına dair açık bir hüküm yoktur. Bu nedenle itiraz süresinde verilir, ancak sonucu beklenmez; dava ve ihtiyati tedbir talebi aynı günlerde hazırlanır.
Bir hüküm bu fesihte de kuruluşun lehine işler: feshe yol açan fiile ilişkin yazılı uyarının tebliğinden önceki bir tarihte gerçekleşmiş aynı fiil tespit edilirse ceza koşulu uygulanır, ancak bu fiil m.13.4 ve m.13.8 kapsamında değerlendirilmez (m.14.19). Kuruluşa daha önce m.12.12 veya m.12.13 nedeniyle uyarı tebliğ edilmişse, müfettiş raporundaki tespitlerin ne kadarının bu tarihten önceye ait olduğu ayrıca hesaplanır.
Bu fesih türüne çoğu kez ceza soruşturması eşlik eder. Sözleşme, ceza koşulu veya fesih gerektiren eylem suç da oluşturuyorsa Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulacağını yazar (m.14.13). Müfettiş incelemesi sırasında Kurum, alacağının tahsilinin riske gireceğini öngörürse, en az üç müfettişten oluşan komisyonun uygun görüşü ve Rehberlik ve Teftiş Başkanının onayıyla, altı ayı geçmemek üzere kuruluşun Kurumdaki alacaklarının ödenmesini riskle orantılı olarak durdurabilir; kuruluş 6183 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının 2 ve 3 numaralı bentlerinde sayılan türden teminat verirse durdurma kaldırılır (5510 sayılı Kanun m.103/3).
Diğer Fesih Hâlleri: Ek Sözleşme, Ruhsat İptali, Devir ve Taksit
Ek sözleşmenin imzalanmaması. Kurum sözleşme şartlarını yıl içinde ek sözleşmeyle değiştirebilir (m.15.1). Duyurulan ek sözleşmeyi verilen sürede imzalamayan kuruluşun sözleşmesi sürenin sonunda feshedilir (m.13.5). Bu fesih bir yaptırım süresine bağlanmamıştır: Kuruma borcu olmayan kuruluş, fesihten önceki son altı aylık fatura dönemi ortalamasının yüzde 1’ini defaten ödeyerek yeniden sözleşme yapabilir (m.13.6). Ceza koşulu veya yersiz ödeme borcu olan kuruluş ayrıca borcunun tamamını öder ya da en az yüzde 10’unu ödeyip kalanını faiziyle birlikte en fazla 12 aya böldürür (m.13.7).
Ruhsatın iptali. Ruhsat Sağlık Bakanlığınca iptal edildiğinde sözleşme, iptal tarihinden itibaren başkaca işleme gerek kalmadan feshedilmiş sayılır (m.13.3). Burada uyuşmazlığın konusu Kurumun işlemi değil Bakanlığın işlemidir; ruhsat iptaline karşı idari yargıda iptal davası açılır ve yürütmenin durdurulması istenir. Yürütme durdurulur veya işlem iptal edilirse, Kurumdan sözleşmenin sürdürülmesi ayrıca talep edilir.
Devir ve birleşme. Ruhsat sahipliğinin değişmesi, işletme hakkının devri ve kiralama, işletmenin devri gibi sonuç doğurur. Kuruluş devredildiğinde veya bir başka kişi ya da kuruluşla birleştiğinde, valilik oluru gerektiren işlemlerde olur tarihinde, gerektirmeyenlerde taraflar arasındaki sözleşme tarihinde Kurumla yapılmış sözleşme sona erer. Devir sözleşmesine konulan, Kurumla imzalanmış sözleşmenin devredileceğine ilişkin hükümler geçersizdir. Devralan, yeni sözleşme yapılana kadar sunduğu hizmetin bedelini Kurumdan alamaz; devreden ile devralan, ihtilaflı olanlar dâhil Kurum alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumludur (m.15.7). Devir sürecinin Kurum yönü Özel Hastane Açmak ve Devretmek rehberinde ele alınmıştır.
Taksitin ödenmemesi. Yeni dönem sözleşmesini, borcunun yüzde 10’unu ödeyip kalanını taksitlendirerek imzalayan kuruluş, taksitlerden birini vadesinde faiziyle birlikte ödemez veya eksik öderse sözleşmesi feshedilir; kalan borç defaten ödenirse yeniden sözleşme yapılabilir (m.15.9, m.15.10).
Fesih Süresince Ne Olur? Hastalar, Ödemeler, Teminat
Fesih yürürlüğe girdiğinde veya sistem pasif hâle getirildiğinde kuruluşun yükümlülükleri bir anda sona ermez. Sözleşme, devam eden tedavilerin tamamlanmasını zorunlu tutar ve yalnız bu tedavilerin bedelini öder.
Fesih veya pasif hâle getirme sonrasında uygulanacak kurallar
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Yatan hastalar | Fesih veya pasif hâle getirme tarihinden önce yatırılan hastaların tedavisi taburcu edilinceye kadar tamamlanır | m.10.1 |
| Seanslı tedaviler | Fizik tedavi ve rehabilitasyon, ESWL, ESWT ve hiperbarik oksijen tedavileri, önceden başlanmışsa raporda belirtilen sürenin sonuna kadar sürdürülür | m.10.1 |
| Kemoterapi, radyoterapi, radyoizotop tedavileri ve nakil | Önceden planlanmışsa tedavi protokolü kapsamında sunulur; planlanmış doku ve organ nakli yapılır | m.10.1 |
| Hemodiyaliz | Sözleşmenin sona erdiği veya sistemin pasif hâle getirildiği ayın sonuna kadar sağlanır | m.10.1 |
| Bu tedavilerin bedeli | Mevzuat ve sözleşmedeki usule göre Kurumca ödenir; bunların dışındaki işlemler Kuruma fatura edilemez | m.10.1 |
| Yeni muayene ve işlemler | Sözleşmesi feshedilen kuruluşun muayene ve işlemlere ilişkin fatura bedelleri ödenmez | m.14.11 |
| Birikmiş hak edişler | Bütün fatura dönemlerine ait inceleme, denetim ve itiraz işlemleri sonuçlanıncaya kadar avans dâhil ödeme yapılmaz | m.11.9 |
| Teminat mektubu | Kuruma tahakkuk etmiş borç bulunmadığı tespit edildikten sonra iade edilir; ceza koşulu veya yersiz ödeme hak edişten mahsup edilmeden mektup nakde çevrilemez | EK-5, 6. ve 7. fıkra |
| Diğer kuruluşlara hizmet sunumu | Sözleşmeli kuruluşlar, fesih süresi içinde sözleşmesi feshedilmiş kuruluştan hizmet alımı yapamaz; yapılırsa bedeli ödenmez | m.8.8.5 |
| Devir | Kurum alacakları tahsil edilmeden ve fesih süresi tamamlanmadan devralanla sözleşme yapılmaz; Kanun devirde en az bir yıllık süre arar | m.14.11; 5510 sayılı Kanun m.103/4 |
Hasta listelerinin fesih tarihinde tutanakla saptanması iki bakımdan önemlidir. Kurum, m.10.1 kapsamındaki tedavilerin bedelini ancak tedavinin fesihten önce başladığı veya planlandığı belgelenirse öder. Ayrıca bu liste, ihtiyati tedbir talebinde gecikmenin doğuracağı zararı gösteren en somut belgedir.
m.11.9 hükmü uygulamada en ağır sonucu doğurur: fesihle birlikte yalnız gelecekteki gelir değil, geçmiş dönemlerin ödenmemiş hak edişleri de bağlanır. İhtiyati tedbir talebinde ve davada bu ödemelerin sürdürülmesi ayrıca istenir.
Dava: Yargı Yolu, Mahkeme ve Talep
Kurum ile özel sağlık kuruluşu arasındaki sözleşme özel hukuk sözleşmesidir ve bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar adli yargıda görülür. Uyuşmazlık Mahkemesi, bir özel göz hastanesi ile Kurum arasındaki sözleşmeden doğan davada görevli yargı yerinin adli yargı olduğuna oybirliğiyle karar vermiştir (Hukuk Bölümü, 04.06.2013, E.2012/254, K.2013/866). Fesih yazısına karşı idare mahkemesinde iptal davası açmak zaman kaybettirir. Yargı yolu ayrımı Dava Adli Yargıda mı İdari Yargıda mı Açılır? rehberinde anlatılmıştır.
Sözleşme, uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda Ankara mahkemelerini ve icra müdürlüklerini yetkili kılmıştır (m.17). Tacirler ve kamu tüzel kişileri yetki sözleşmesi yapabilir; aksi kararlaştırılmadıkça dava yalnız sözleşmeyle belirlenen mahkemede açılır (6100 sayılı Kanun m.17). Kuruluş hangi ilde olursa olsun dava ve tedbir talebi Ankara’da açılır.
Görev konusunda dava açılmadan önce ayrıca değerlendirme yapılır. 5510 sayılı Kanun’un 101’inci maddesi, Kanun’un uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceğini öngörür. Buna karşılık sözleşmeden doğan fesih ve ceza koşulu davalarının asliye hukuk mahkemelerinde görüldüğü örnekler vardır; Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda aktarılan kararına konu fesih davası Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmüş ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesince incelenmiştir. Görevsiz mahkemeye yapılan tedbir talebi gün kaybettireceğinden, talep bu ayrım gözetilerek yöneltilir.
Fesih davasında talep, dosyanın durumuna göre şu başlıklardan kurulur:
- Fesih işleminin haksız olduğunun ve sözleşmenin sürdüğünün tespiti ile Kurumun yarattığı çekişmenin giderilmesi. Tespit davası açılabilmesi için güncel bir hukuki yararın bulunması gerekir (6100 sayılı Kanun m.106).
- Fesihle birlikte uygulanan ceza koşulu ve yersiz ödeme yönünden borçlu olunmadığının tespiti.
- Fesih gerekçesiyle ödenmeyen hak edişlerin tahsili.
- Bütün bu talepler yönünden ihtiyati tedbir.
Kurum tacir olmadığından uyuşmazlık ticari dava sayılmaz ve ticari davalar için öngörülen dava şartı arabuluculuk bu davalarda aranmaz.
İhtiyati Tedbir: MEDULA’yı Yargılama Boyunca Açık Tutmak
Sözleşme, mahkemeye başvurulmuş olmasının ne ceza koşulunun tahsilini ne sistemin pasif hâle getirilmesini ne de feshin uygulanmasını durduracağını yazar (m.14.2, m.14.3). Dava açmak tek başına hiçbir şeyi durdurmaz; yargılama da aylar, çoğu kez yıllar sürer. Kuruluşun yargılama süresince hizmet verebilmesinin yolu ihtiyati tedbir kararıdır.
Kanun’a göre, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından veya gecikme sebebiyle ciddi bir zararın doğacağından endişe edilen hâllerde ihtiyati tedbir kararı verilebilir (6100 sayılı Kanun m.389/1). Mahkeme, bir şeyin yapılması veya yapılmaması dâhil, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir (m.391/1). Fesih dosyasında istenen tedbir, feshin uygulanmasının durdurulması ve MEDULA erişiminin sürdürülmesidir. Tedbirin genel şartları İhtiyati Tedbir (HMK 389-397) rehberinde anlatılmıştır.
İhtiyati tedbir talebinde mahkemenin aradığı koşullar ve dosyada gösterilecekler
| Koşul | Dosyada ne gösterilir? | Dayanak |
|---|---|---|
| Görevli ve yetkili mahkemeye başvuru | Dava açılmadıysa esas hakkında görevli ve yetkili mahkeme; dava açıldıysa yalnız davanın görüldüğü mahkeme. Sözleşme ve m.17’deki yetki şartı eklenir | 6100 sayılı Kanun m.390/1 |
| Tedbir sebebinin ve türünün açıkça belirtilmesi | Hangi yazıyla bildirilen feshin durdurulmasının ve hangi erişimin sürdürülmesinin istendiği | m.390/3, m.391/1 |
| Haklılığın yaklaşık olarak ispatı | Uyarı zincirindeki tarih hatası, tebliğ eksikliği, m.14.19 kapsamındaki fiiller, nedensiz fesih, fiilin gerçekleşmediğini gösteren hasta dosyaları ve sistem kayıtları | m.390/3 |
| Gecikmede sakınca ve ciddi zarar | Genel sağlık sigortalısı hasta oranı, aylık hak ediş, çalışan sayısı, tedavisi süren hastalar, m.11.9 nedeniyle birikmiş ödemelerin de kesilecek olması | m.389/1 |
| Karşı taraf dinlenmeden karar | Feshin yürürlüğe gireceği tarih ve kalan gün sayısı | m.390/2 |
| Teminat | Talebin Kurumun kendi yazısına ve sözleşmeye dayandığı; uygun görülecek tutarda banka teminat mektubu önerisi | m.392/1 |
Tedbir kararı alındıktan sonra iki süre işler ve ikisi de hak düşürücüdür. Kararın uygulanması, kararın tedbir isteyene tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilir; edilmezse tedbir kendiliğinden kalkar (m.393/1). Uygulama, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden istenir; mahkeme kararında belirterek yazı işleri müdürünü de görevlendirebilir (m.393/2). Tedbir dava açılmadan önce alınmışsa, uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki dava açılır ve dava açıldığını gösteren belge dosyaya konulur; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar (m.397/1). Tedbirin etkisi, kararda aksi belirtilmedikçe nihai kararın kesinleşmesine kadar sürer (m.397/2).
Kurum, kendisi dinlenmeden verilen tedbir kararına bir hafta içinde itiraz edebilir; aksine karar verilmedikçe itiraz tedbirin uygulanmasını durdurmaz (m.394). Tedbir talebi reddedilirse karar gerekçeli olur ve kanun yoluna başvurulabilir; bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır (m.391/3). Tedbir kararına aykırı davranan kişi, ihlalin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılacak şikâyet üzerine altı aya kadar disiplin hapsiyle cezalandırılır (m.398/1).
Tedbir talebinin riskleri de bilinmelidir. Mahkemeler her talebi kabul etmez; Anayasa Mahkemesi kararına konu dosyada da tedbir talebi reddedilmişti. Kurum çoğu kez istenen tedbirin davanın esasını çözer nitelikte olduğunu savunur. Buna karşı, tedbirin yalnız tebliğ tarihindeki durumu koruduğu, tedbir süresince sunulan her hizmetin Kurumun fatura incelemesinden geçeceği ve Kurumun mahsup yetkisinin süreceği gösterilir. Tedbir isteyen, talepte bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılırsa veya tedbir kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılırsa karşı tarafın bu yüzden uğradığı zararı tazmin eder (m.399/1).
Gün Gün Takvim: Uyarı Zincirine Dayanan Fesihte
m.13.8 feshinde tebliğden davaya kadar izlenecek sıra
| Ne zaman? | Yapılacak iş | Dayanak |
|---|---|---|
| Tebliğ günü | Tebliğ tarihinin belgelenmesi, MEDULA durumunun kaydı, uyarı geçmişinin çıkarılması | m.14.3, m.15.2 |
| 1-3. iş günü | Kurumdan tespit tutanaklarının, önceki uyarı yazılarının ve komisyon kararlarının örneğinin yazıyla istenmesi; hasta listelerinin tutanağa bağlanması | m.10.1 |
| 4-8. iş günü | İtiraz dilekçesinin ve eklerinin hazırlanması; dava ve tedbir dilekçesinin taslağı | m.14.3 |
| En geç 10. iş günü | İtirazın Kurum ilgili birimine evrak kaydıyla veya kayıtlı elektronik postayla verilmesi | m.14.3 |
| İtirazdan sonraki 20 iş günü | Ceza koşulu komisyonunun kararı ve dosyanın Genel Müdürlüğe iletilmesi; sürecin yazıyla izlenmesi | m.14.3 |
| Genel Müdürlük komisyon kararının tebliği | Karar tebliğ tarihinde uygulanır; tedbir talebi ve dava aynı gün mahkemeye sunulur | m.14.2, m.14.3 |
| Tedbir kararından itibaren 1 hafta | Kararın uygulanmasının talep edilmesi | 6100 sayılı Kanun m.393/1 |
| Uygulama talebinden itibaren 2 hafta | Tedbir dava açılmadan alınmışsa esas hakkındaki davanın açılması | m.397/1 |
Bildirimli fesihte (m.13.1) takvim daha kısadır: Kuruma itiraz aşaması yoktur ve tedbir talebi, feshin hüküm doğuracağı 20’nci iş gününden yeterince önce mahkemeye sunulur. Sistematik fiil nedeniyle fesihte (m.13.4) itiraz ve tedbir talebi birlikte yürütülür.
Süre Tablosu
Fesih ve pasif hâle getirme dosyalarındaki süreler
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| m.13.8 feshine itiraz | Tebliğden itibaren 10 iş günü | Sözleşme m.14.3 |
| Ceza koşulu ve pasif hâle getirme kararına itiraz | Tebliğden itibaren 10 iş günü | m.14.2 |
| Ceza koşulu komisyonunun karar süresi | İtirazdan itibaren 40 iş günü | m.14.2 |
| Fesih itirazının Genel Müdürlüğe iletilmesi | İtirazdan itibaren 20 iş günü | m.14.3 |
| Bildirimli feshin hüküm doğurması | Yazılı bildirimden 20 iş günü sonra | m.13.1 |
| Savunmanın istenmesi ve verilmesi | Tespitten itibaren 20 iş günü içinde istenir; 10 iş günü içinde verilir | m.14.1 |
| Fiilin işlendiği yılın sözleşmesinin uygulanması talebi | Tebligattan itibaren 10 iş günü | m.14.12 |
| Mücbir sebebin Kuruma bildirilmesi | Olayı izleyen 10 iş günü | m.16 |
| İflas veya kapanmanın Kuruma bildirilmesi | 10 iş günü | m.13.2 |
| Tedbir kararının uygulanmasının talep edilmesi | Tefhim veya tebliğden itibaren 1 hafta | 6100 sayılı Kanun m.393/1 |
| Dava öncesi tedbirde esas davanın açılması | Uygulama talebinden itibaren 2 hafta | m.397/1 |
| Tedbir kararına itiraz | Uygulamadan veya tutanağın tebliğinden itibaren 1 hafta | m.394/2 |
| m.13.8 feshinde yeniden sözleşme | 1 yıl | Sözleşme m.13.8 |
| m.13.4 feshinde yeniden sözleşme | 3 yıl | m.13.4 |
| Kuruluşun kendi feshinde yeniden sözleşme | 6 ay | m.13.1 |
| Ödemelerin durdurulmasında azami süre | 6 ay | 5510 sayılı Kanun m.103/3 |
Dosyada Bulunması Gereken Belgeler
- Fesih yazısı ve tebliğ tarihini gösteren belge (tebliğ mazbatası, zarf veya kayıtlı elektronik posta delili).
- Yürürlükteki sözleşme ile uyarıların ait olduğu önceki yılların sözleşmeleri.
- Önceki uyarı ve ceza koşulu yazıları, tebliğ belgeleri, bu yazılara verilen savunmalar, itirazlar ve komisyon kararları.
- Tespite konu hastaların dosyaları: epikriz, ameliyat ve anestezi kayıtları, hemşire gözlem formları, laboratuvar ve görüntüleme kayıtları, onam formları, biyometrik doğrulama kayıtları.
- Hastane bilgi yönetim sistemindeki işlem kayıtları ve zaman damgaları; hekim çalışma çizelgeleri ve Kuruma yapılan hekim bildirimleri.
- MEDULA ekranının kapandığı tarih ve saati gösteren kayıt.
- Son on iki ayın tahakkuk ve hak ediş dökümü; genel sağlık sigortalısı hastaların toplam hasta içindeki oranı.
- Çalışan listesi ve sigortalı hizmet dökümü; fesih tarihindeki yatan hasta, seanslı tedavi ve diyaliz hastası listeleri.
- Müfettiş incelemesi varsa savunma istem yazısı, verilen savunma ve tebliğ edilen rapor özeti.
- Varsa ceza soruşturmasına ilişkin belgeler: ifade tutanakları, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya iddianame.
Haksız Fesihte Tazminat İstenebilir mi?
Sözleşme, sistemi pasif hâle getirilen veya sözleşmesi feshedilen kuruluşun hiçbir şekilde zarar, ziyan, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmamayı kabul ve taahhüt ettiğini yazar (m.14.14). Bu kayıt, Kurumun her türlü kusurunu kapsayacak biçimde uygulanamaz. Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (6098 sayılı Kanun m.115/1). Borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmeyen taraf, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe karşı tarafın bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür (m.112).
Feshin haksız olduğu mahkeme kararıyla saptanırsa, fesih süresince yoksun kalınan gelirin tazmini bu hükümlere dayanılarak istenebilir. Talebin kabulü, Kurumun kusurunun ağırlığına ve zararın belgeyle ispatına bağlıdır; bu nedenle fesih öncesi ve sonrası dönemin gelir, hasta ve personel verileri baştan itibaren düzenli tutulur.
Yeniden Sözleşme: Süre Dolunca veya Beraat Hâlinde
Fesih kesinleşmiş ve tedbir alınamamışsa, yeniden sözleşme iki koşula bağlıdır: fesih süresinin dolması ve sözleşmeden kaynaklanan Kurum alacaklarının tahsil edilmiş olması (m.14.18; 5510 sayılı Kanun m.103/4). Süre, uyarı zincirine dayanan fesihte bir yıl, sistematik fiil nedeniyle fesihte üç yıldır.
Bu sürelerin beklenmediği bir hâl vardır. Kuruluşun yetkilileri veya personeli hakkında açılan ceza davasında beraat kararı verilirse, kararın kesinleşmesi beklenmeden; savcılıkça takipsizlik kararı verilirse, bu karara yapılan itirazın reddedilmesi veya karara itiraz edilmeden kesinleşmesi hâlinde, m.13.4 ve m.13.8’deki süreler beklenmeden yeniden sözleşme yapılabilir. Beraat kararı bozulursa kalan süre uygulanır (m.14.15). Ceza dosyasındaki beraat veya takipsizlik kararı çıktığı gün Kuruma yazılı başvuru yapılır.
Süre dolduğunda sözleşme kendiliğinden kurulmaz; kuruluş yeniden başvurur ve Kurum borç durumunu, teminatı ve belgeleri yeniden inceler. Başvuru takvimi, borç eşiği ve teminat hesabı SGK Sözleşmesi Yenileme 2027 rehberinde anlatılmıştır.
Fesih Bildirimine İtiraz Dilekçesi Örneği (Sözleşme m.14.3)
Aşağıdaki örnek, uyarı zincirine dayanılarak sözleşmesi feshedilen bir özel hastanenin Kurum ilgili birimine sunacağı itiraz için hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki yerler dosyaya göre doldurulur; dosyada bulunmayan gerekçeler çıkarılır.
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
[İl] SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ
[…] SAĞLIK SOSYAL GÜVENLİK MERKEZİNE
İTİRAZ EDEN: [Unvan] Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. ([İşletme adı] Hastanesi) — [adres], [vergi kimlik numarası], [tesis kodu]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
KONU: [Tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazıyla bildirilen, 2026 Yılı Sözleşmesi’nin 13.8 numaralı maddesine dayanan fesih işlemine ve aynı yazıyla uygulanan ceza koşuluna itirazımızdır.
TEBLİĞ TARİHİ: [Tarih]
AÇIKLAMALAR
A. Sözleşme m.14.3: İtiraz süresindedir ve feshin uygulanmasını durdurur
1. Fesih yazısı müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. On iş günlük itiraz süresi [tarih] günü mesai bitiminde dolmaktadır; itirazımız süresindedir.
2. Sözleşme’nin 14.3 numaralı maddesi uyarınca itiraz feshin uygulanmasını durdurur. İtirazımız Genel Müdürlükte oluşturulacak komisyonca karara bağlanıncaya kadar müvekkilin MEDULA erişiminin açık tutulmasını talep ediyoruz. [Erişim kapatılmışsa: Erişim [tarih] günü saat [saat]’te kapatılmıştır. İtiraz süresi dolmadan yapılan bu işlem Sözleşme’ye aykırıdır; derhal kaldırılmalıdır.]
B. Sözleşme m.13.8: Aynı fiilin iki kez tekrarı koşulu oluşmamıştır
3. Fesih yazısında dayanak gösterilen ilk uyarı [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazıdır ve müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. İkinci uyarı [tarih] tarihinde tebliğ edilmiştir. Fesih gerekçesi yapılan tespit [dönem] fatura dönemine ilişkindir.
4. Madde, fesih için aynı fiilin uyarıdan sonra iki kez tekrarlanmasını arar. İlk uyarı Sözleşme’nin [12.21] numaralı maddesine, ikinci uyarı [12.13] numaralı maddesine dayanmaktadır. Ayrı maddelerde düzenlenmiş, unsurları farklı iki fiil birbirinin tekrarı sayılamaz. Müvekkil hakkında aynı fiilden dolayı yapılmış iki uyarı bulunmadığından fesih koşulu oluşmamıştır.
5. Fesih gerekçesi yapılan işlemler [tarih] tarihlidir. İlk uyarının tebliğinden itibaren bir yıllık süre [tarih] tarihinde dolmuştur. Madde, ikinci tekrarın da uyarının tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde gerçekleşmesini aramakta, hangi uyarının esas alınacağını ise belirtmemektedir. Sözleşme metnini Kurumunuz hazırlamıştır; açık olmayan hüküm müvekkil lehine yorumlanır (6098 sayılı Kanun m.23). Bu yoruma göre işlemler bir yıllık sürenin dışındadır.
C. Sözleşme m.14.19: Uyarının tebliğinden önceki fiil tekrar sayılamaz
6. Fesih yazısında tekrar olarak gösterilen [sayı] işlemin [sayı] adedi, ikinci uyarının müvekkile tebliğ edildiği [tarih] tarihinden önce gerçekleşmiştir (Ek-3). Sözleşme’nin 14.19 numaralı maddesi, uyarının tebliğinden önceki bir tarihte gerçekleşmiş aynı fiile ceza koşulu uygulanacağını, ancak bu fiilin 13.8 numaralı madde kapsamında değerlendirilmeyeceğini açıkça yazmaktadır. Bu işlemler ayıklandığında ikinci tekrar ortada kalmamaktadır.
D. Sözleşme m.14.1: Savunma usulü işletilmemiştir
7. Feshe esas alınan tespit [tarih] tarihlidir. Müvekkilden yazılı savunma [istenmemiştir / tespitten itibaren yirmi iş günü geçtikten sonra, [tarih] tarihinde istenmiştir]. Sözleşme’nin öngördüğü savunma usulü işletilmeden kurulan fesih işlemi usul yönünden de sakattır.
E. Sözleşme m.[12.…]: Tespite konu fiil gerçekleşmemiştir
8. Tespite konu [sayı] hastanın işlemleri müvekkil bünyesinde fiilen yapılmıştır. Hasta dosyaları, epikrizler, ameliyat ve anestezi kayıtları, laboratuvar ve görüntüleme sistemindeki zaman damgalı kayıtlar ile onam formları ektedir (Ek-4). Kurumunuzun tespitine dayanak yapılan [uyumsuzluk], [açıklama] nedeninden kaynaklanmaktadır; bu durum hizmetin sunulmadığını göstermez.
9. Tespit sırasında beyanına başvurulan [sayı] hastanın sözleri tutanağa eksik geçirilmiştir. Hastaların [tarih] tarihli yazılı beyanları ektedir (Ek-5); beyanlar işlemlerin yapıldığını doğrulamaktadır.
F. 5510 sayılı Kanun m.103/1: Fesih zorunlu değildir, ölçülü olmalıdır
10. Kanun, sözleşmeye aykırı davrandığı tespit edilen sağlık hizmeti sunucusunun sözleşmesinin feshedilebileceğini öngörmüş, feshi zorunlu bir sonuç olarak düzenlememiştir. Tespite konu tutar [tutar] TL olup müvekkilin aynı dönemde Kurumunuza tahakkuk ettirdiği [tutar] TL’nin binde […]’idir. Müvekkil [sayı] yataklı, [sayı] çalışanı bulunan ve ayda ortalama [sayı] genel sağlık sigortalısına hizmet veren bir kuruluştur; [ilçe]’de [branş] alanında hizmet veren başka bir sözleşmeli özel kuruluş bulunmamaktadır. Bir yıl süreli fesih, tespit edildiği ileri sürülen aykırılıkla orantılı değildir.
11. Aynı yazıyla uygulanan [tutar] TL ceza koşuluna da itiraz ediyoruz. Dayanağı olan fiil gerçekleşmediğinden ceza koşulunun da kaldırılması gerekir.
SONUÇ VE İSTEM
12. Açıklanan nedenlerle; itirazımızın kabulüyle [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı fesih işleminin ve aynı yazıyla uygulanan ceza koşulunun kaldırılmasına, itirazımız karara bağlanıncaya kadar feshin uygulanmamasına ve MEDULA erişiminin açık tutulmasına, itirazın ceza koşulunu değerlendiren komisyonca kabul edilmemesi hâlinde dosyanın gerekçeli kararla birlikte Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğüne iletilmesine karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.
[Tarih]
İtiraz Eden Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1. Vekâletname 2. Fesih yazısı ve tebliğ belgesi 3. Önceki uyarı yazıları, tebliğ belgeleri ve işlem tarihlerini gösteren döküm 4. Hasta dosyaları ve sistem kayıtları 5. Hasta beyanları 6. Son on iki aya ait tahakkuk dökümü
Dava Açılmadan Önce İhtiyati Tedbir Talep Dilekçesi Örneği
Bu örnek, Kurumun neden göstermeden bildirimli fesih hükmüne dayandığı bir dosya için hazırlanmıştır. Dilekçe asliye hukuk mahkemesine hitaben yazılmıştır; görevli mahkemeye ilişkin değerlendirme yukarıdaki başlıkta yer almaktadır. Ceza koşuluna karşı menfi tespit talepli dava dilekçesi örneği merkez rehberde bulunmaktadır.
ANKARA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
İHTİYATİ TEDBİR TALEPLİDİR
TALEP EDEN: [Unvan] Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş. ([İşletme adı] Tıp Merkezi) — [adres], [vergi kimlik numarası]
VEKİLİ: Av. [ad soyad] — [adres]
KARŞI TARAF: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı — [adres], Ankara
KONU: Karşı tarafın [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazısıyla bildirdiği fesih işleminin uygulanmasının, açılacak davada verilecek hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir yoluyla durdurulması ve müvekkilin MEDULA erişiminin sürdürülmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
A. 6100 sayılı Kanun m.390/1 ve Sözleşme m.17: Mahkemeniz görevli ve yetkilidir
1. Taraflar arasında 2026 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi bulunmaktadır (Ek-2). Uyuşmazlık bu sözleşmeden doğmaktadır. Uyuşmazlık Mahkemesi, Kurum ile özel sağlık kuruluşu arasındaki sözleşmeden doğan davanın adli yargıda görüleceğine karar vermiştir (Hukuk Bölümü, 04.06.2013, E.2012/254, K.2013/866).
2. Sözleşme’nin 17’nci maddesi Ankara mahkemelerini yetkili kılmıştır. Esas hakkındaki dava henüz açılmadığından talep, davaya bakmakla görevli ve yetkili olan Mahkemenize yöneltilmiştir.
B. Sözleşme m.13.1 ve m.14.3: Fesih [tarih] günü yürürlüğe girecektir ve Kuruma başvuru yolu yoktur
3. Karşı taraf, müvekkile [tarih] tarihinde tebliğ edilen yazısıyla sözleşmeyi 13.1 numaralı maddeye dayanarak feshettiğini ve feshin yirmi iş günü sonunda, [tarih] tarihinde hüküm doğuracağını bildirmiştir (Ek-3). Yazıda fesih için herhangi bir neden gösterilmemiştir.
4. Sözleşme, feshe karşı Kuruma itiraz yolunu yalnız 13.8 numaralı maddeye dayanan fesihler için düzenlemiştir. Bildirimli fesihte müvekkilin başvurabileceği bir idari yol yoktur. Sözleşme ayrıca mahkemeye başvurulmuş olmasının feshin uygulanmasını durdurmayacağını öngörmektedir. Müvekkilin hakkını yargılama süresince koruyabilecek tek yol Mahkemenizden istenen tedbirdir.
C. 5510 sayılı Kanun m.103/1 ve 4721 sayılı Kanun m.2: Müvekkilin haklılığı yaklaşık olarak ispatlanmıştır
5. Kanun, Kurumun sözleşmeyi hangi hâllerde feshedebileceğini saymıştır: sunulmayan hizmetin fatura edilmesi, gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi, kapsam dışı hizmetin kapsam içinde gösterilmesi, hak kazanmayan kişiye sunulan hizmetin fatura edilmesi, tavanın üzerinde ilave ücret alınması ve sözleşme hükümlerine aykırı davranılması. Müvekkil hakkında bu fiillerden herhangi birine ilişkin kesinleşmiş bir tespit yoktur; müvekkile son [süre] içinde tebliğ edilmiş bir uyarı da bulunmamaktadır (Ek-4).
6. Karşı taraf, feshi bildirimli fesih hükmüne dayandırarak neden göstermekten kaçınmaktadır. Genel sağlık sigortalılarına sunulan hizmetin bedelini ödeyen tek kurum karşı taraftır; müvekkilin bu sözleşme dışında aynı hizmeti sunabileceği başka bir alıcı yoktur. Böyle bir ilişkide nedensiz fesih yetkisinin sınırsız kullanılması dürüstlük kuralıyla bağdaşmaz; hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
7. Anayasa Mahkemesi, Kurumun bildirimli fesih hükmüne dayanarak sözleşmeyi sona erdirdiği bir dosyada, derece mahkemelerinin feshin nedenini ve keyfî olup olmadığını denetlemeden sözleşme hükmüne uygunluğu yeterli saymasını özel hayata saygı hakkının ihlali olarak değerlendirmiş ve yeniden yargılama yapılmasına karar vermiştir (Mustafa Akyıldız, B. No: 2020/23302, 2/10/2024). Karşı tarafın sözleşmenin kendisine bu yetkiyi verdiği yolundaki savunması, bu karar karşısında feshin nedeninin denetlenmesine engel değildir.
8. [Varsa: Fesih yazısı, müvekkilin [tarih] tarihli ceza koşuluna karşı açtığı [mahkeme ve esas numarası] sayılı davadan [süre] sonra gönderilmiştir. Müvekkil hakkında sürmekte olan inceleme henüz sonuçlanmamıştır. Savunma ve itiraz usulü işletilmeden sözleşmenin bildirimli fesih yoluyla sona erdirilmesi, Sözleşme’nin 14’üncü maddesinde müvekkile tanınan güvencelerin dolanılması anlamına gelir.]
D. 6100 sayılı Kanun m.389/1: Gecikmesinde sakınca ve ciddi zarar vardır
9. Müvekkilin [yıl] yılında sunduğu hizmetin yüzde […]’i genel sağlık sigortalılarına ilişkindir; aylık ortalama hak edişi [tutar] TL’dir (Ek-5). Fesih uygulandığında bu gelir tümüyle kesilecek, Sözleşme’nin 11.9 numaralı maddesi nedeniyle birikmiş hak edişler de bütün inceleme ve itiraz işlemleri sonuçlanıncaya kadar ödenmeyecektir.
10. Müvekkil bünyesinde [sayı] hekim ve [sayı] sağlık çalışanı görev yapmaktadır (Ek-6). Kuruluşta hâlen [sayı] diyaliz hastası ile seanslı tedavisi süren [sayı] hasta bulunmaktadır (Ek-7). Yargılama sonunda fesih haksız bulunsa bile, bu süre içinde dağılan hekim kadrosunun ve başka kuruluşlara yönelen hastaların geri kazanılması mümkün olmayacaktır. Doğacak zarar sonradan para ile giderilebilecek nitelikte değildir.
11. İstenen tedbir davanın esasını çözmez; yalnız tebliğ tarihindeki durumun yargılama süresince korunmasını sağlar. Tedbir süresince müvekkilin sunduğu her hizmet karşı tarafın fatura incelemesinden geçecek, karşı tarafın ceza koşulu ve yersiz ödeme alacaklarını hak edişten mahsup etme yetkisi aynen sürecektir. Tedbirin karşı tarafa yükleyeceği bir zarar yoktur.
E. 6100 sayılı Kanun m.390/2: Karşı taraf dinlenmeden karar verilmelidir
12. Fesih [tarih] günü hüküm doğuracak ve MEDULA erişimi aynı gün kapatılacaktır. Duruşma açılması ve karşı tarafın dinlenmesi hâlinde karar bu tarihe yetişmeyecektir. Talebin dosya üzerinden karara bağlanmasını istiyoruz.
F. 6100 sayılı Kanun m.392/1: Teminat
13. Talep, karşı tarafın kendi yazısına ve taraflar arasındaki sözleşmeye dayanmaktadır. Karşı tarafın tedbir nedeniyle uğrayabileceği bir zarar bulunmadığından teminat alınmamasını, Mahkemeniz aksi kanaatte ise uygun görülecek tutarda banka teminat mektubunun kabulünü talep ediyoruz.
14. Tedbir kararının uygulanması bir hafta içinde talep edilecek, esas hakkındaki dava bu talepten itibaren iki hafta içinde açılacaktır.
DELİLLER: Taraflar arasındaki sözleşme, fesih yazısı ve tebliğ belgesi, karşı taraf nezdindeki sözleşme dosyası ve fesih kararına ilişkin iç yazışmalar, tahakkuk ve hak ediş dökümleri, çalışan ve hasta listeleri, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM
15. Açıklanan nedenlerle; karşı tarafın [tarih] tarihli ve [sayı] sayılı yazısıyla bildirdiği fesih işleminin uygulanmasının, açılacak davada verilecek hüküm kesinleşinceye kadar, karşı taraf dinlenmeden ve teminatsız olarak, aksi kanaat hâlinde uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, müvekkilin MEDULA erişiminin ve sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinin tedbir süresince aynen sürdürülmesine, kararın uygulanması için karşı tarafa yazı yazılmasına karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederiz.
[Tarih]
Talep Eden Vekili
Av. [ad soyad]
EKLER: 1. Vekâletname 2. Sözleşme 3. Fesih yazısı ve tebliğ belgesi 4. Kurum yazışmaları dökümü 5. Tahakkuk ve hak ediş dökümleri 6. Çalışan listesi 7. Hasta listeleri
Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi takvim günüyle saymak veya tebliğ tarihini yanlış almak. Süre iş günüdür; kayıtlı elektronik postaya gelen yazı da tebliğdir.
- İtirazın sonucunu bekleyip tedbir dosyasını hazırlamamak. Komisyon kararı tebliğ edildiği gün uygulanır; o gün mahkemeye sunulacak dilekçe hazır olmalıdır.
- Yalnız dava açıp tedbir istememek. Dava feshin uygulanmasını durdurmaz.
- Tedbir kararını alıp bir hafta içinde uygulanmasını istememek veya iki hafta içinde davayı açmamak. Her iki hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
- Önceki uyarılara itiraz etmemiş olmak. Fesih, itiraz edilmeden kesinleşmiş uyarıların üzerine kurulur. Her uyarı yazısı, tutarı küçük olsa da, zincirin bir halkasıdır.
- İdare mahkemesinde iptal davası açmak. Uyuşmazlık adli yargının görev alanındadır.
- Davayı kuruluşun bulunduğu ilde açmak. Sözleşme Ankara mahkemelerini yetkili kılmıştır.
- Hasta listelerini fesih tarihinde tutanağa bağlamamak. m.10.1 kapsamındaki tedavilerin bedeli ancak belgeyle istenebilir.
- Fesih süresinde kuruluşu Kurum borcunu çözmeden devretmek. Devralan, borç tahsil edilmeden ve süre dolmadan sözleşme yapamaz.
- Ceza dosyasını sözleşme dosyasından ayrı yürütmek. Ceza soruşturmasında verilen ifade fesih dosyasında, fesih dosyasındaki savunma ceza dosyasında delil olur; beraat veya takipsizlik kararı ise yeniden sözleşmenin yolunu açar.
Hukukçular Evi Fesih Dosyalarında Ne Yapar?
Fesih yazısı elimize ulaştığı gün tebliğ tarihini ve süreyi hesaplıyor, fesih türünü belirliyor ve uyarı zincirini tarih tarih çıkarıyoruz. İtiraz dilekçesini süresi içinde Kurum ilgili birimine sunuyor, dosyanın Genel Müdürlüğe iletilmesini izliyoruz. Aynı günlerde ihtiyati tedbir talebini ve dava dilekçesini hazırlıyor; hasta, personel ve gelir verilerini mahkemeye sunulacak biçimde düzenliyoruz.
Tedbir kararı alındığında uygulanmasını ve esas davanın süresinde açılmasını takip ediyoruz. Fesih kesinleşmişse devam eden tedavilerin faturalandırılması, birikmiş hak edişlerin tahsili, teminat mektubunun iadesi ve süre sonunda yeniden sözleşme başvurusu için yol haritası çıkarıyoruz. Dosyaya ceza soruşturması eşlik ediyorsa iki dosyadaki savunmayı birlikte kuruyoruz.
Büromuz Ankara’dadır; bu davalarda yetkili mahkemeler ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü de Ankara’dadır. Fesih yazınızı ve önceki uyarı yazılarını 0554 648 37 15 numaralı hattımıza WhatsApp üzerinden gönderebilirsiniz.
İlgili Rehberler
- SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi 2026: Ceza Koşulu, İtiraz, MEDULA, Fesih ve Dava Yolu
- SGK Ödemelerin Durdurulması ve Müfettiş İncelemesi: Yüzde 80 Sınırı, 6 Ay Kuralı, Teminat ve İtiraz
- SGK 10 Kat Ceza Koşulu: Sunulmayan Hizmet İddiası, Ceza Hesabı, Savunma ve İtiraz
- SGK Sözleşmesi Yenileme 2027: Aralık Başvurusu, Borç Eşiği, Taksit ve Teminat Mektubu
- İhtiyati Tedbir (HMK 389-397): Şartlar, Teminat, İtiraz
- Dava Adli Yargıda mı İdari Yargıda mı Açılır? Uyuşmazlık Mahkemesi Kararlarıyla Görevli Yargı Yolu
- SGK Fatura İncelemesi ve Kesinti: Örnekleme, İtiraz ve Komisyonlar
- Özel Hastane Açmak ve Devretmek: Ruhsat, Kadro ve Mesul Müdürlük
- Tıp Merkezi ve Poliklinik Açmak: Planlama, Ruhsat, İtiraz ve Denetim
- Diyaliz Merkezi Ruhsatı 2026: Faaliyet İzni, Mesul Müdür, Personel Hesabı, Askı ve Denetim
- Eczane–SGK Sözleşmesi: Cezai Şart, Fesih, İtiraz ve Dava Yolu
- Medikal Firmaların SGK Sözleşmesi: Fatura Kesintisi, Cezai Şart ve Fesih
Sıkça Sorulan Sorular
SGK sözleşmeyi feshetti, ilk ne yapmalıyım?
Önce yazının tebliğ tarihini belgeleyin ve feshin sözleşmenin hangi maddesine dayandığını bulun. Uyarı zincirine dayanan fesihte (m.13.8) 10 iş günü içinde Kurum ilgili birimine itiraz edilir. Bildirimli fesihte (m.13.1) Kuruma itiraz usulü yoktur; 20 iş günü dolmadan mahkemeden ihtiyati tedbir istenir. Her iki hâlde de itiraz ve tedbir dosyası aynı anda hazırlanır.
SGK fesih kararına itiraz süresi kaç gündür?
2026 sözleşmesinin 13.8 numaralı maddesine dayanan fesihte itiraz süresi, feshin tebliğ tarihinden itibaren 10 iş günüdür (m.14.3). Hafta sonları, resmî ve dinî bayramlar, yılbaşı, 1 Mayıs, 15 Temmuz ve idari izin günleri sayılmaz. Süresinde itiraz edilmezse fesih kesinleşmiş sayılır.
İtiraz edersem MEDULA açık kalır mı?
Uyarı zincirine dayanan fesihte itiraz feshin uygulanmasını durdurur (m.14.3); itiraz Genel Müdürlük komisyonunca karara bağlanana kadar sistemin açık kalması gerekir. Komisyon itirazı reddederse karar tebliğ edildiği tarihte uygulanır. Diğer fesih türlerinde sözleşme itirazın feshi durduracağını yazmaz; bu hâllerde sistemin açık kalması ihtiyati tedbir kararına bağlıdır.
Dava açmak feshi durdurur mu?
Hayır. Sözleşme, mahkemeye başvurulmuş olmasının feshin uygulanmasını durdurmayacağını açıkça yazar (m.14.3). Feshin uygulanması ancak mahkemenin vereceği ihtiyati tedbir kararıyla durur.
SGK neden göstermeden sözleşmeyi feshedebilir mi?
Sözleşme taraflara 20 iş günü önceden yazılı bildirimle fesih yetkisi verir (m.13.1). Bu yetki yargı denetimine tabidir. Anayasa Mahkemesi, Mustafa Akyıldız kararında (B. No: 2020/23302, 2/10/2024), mahkemelerin feshin nedenini ve keyfî olup olmadığını incelemeden sözleşme hükmüne uygunluğu yeterli saymasını özel hayata saygı hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir.
İhtiyati tedbir talebi reddedilirse ne olur?
Ret kararı gerekçeli verilir ve bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir; başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır (6100 sayılı Kanun m.391/3). Bu sırada fesih uygulanır; kuruluş m.10.1 kapsamındaki devam eden tedavileri tamamlar ve dava sürer.
Tedbir kararı aldıktan sonra hangi sürelere dikkat etmeliyim?
Kararın uygulanması, tefhim veya tebliğden itibaren bir hafta içinde talep edilir (6100 sayılı Kanun m.393/1). Tedbir dava açılmadan alınmışsa, uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki dava açılır (m.397/1). Bu sürelerden biri kaçırılırsa tedbir kendiliğinden kalkar.
SGK sözleşme feshi kaç yıl sürer?
Uyarı zincirine dayanan fesihte bir yıl (m.13.8), sunulmayan hizmetin veya gerçeğe aykırı belgenin sistematik ve sürekli biçimde fatura edildiğinin müfettiş raporuyla tespitinde üç yıl (m.13.4) süreyle yeniden sözleşme yapılmaz. Kuruluş sözleşmeyi kendisi feshederse süre altı aydır (m.13.1). Her hâlde Kurum alacağı tahsil edilmeden yeni sözleşme yapılmaz (m.14.18).
Fesihten sonra yatan hastalar ve diyaliz hastaları ne olacak?
Fesihten önce yatırılan hastaların tedavisi taburcu edilinceye kadar tamamlanır; önceden başlanmış seanslı tedaviler rapor süresinin sonuna kadar, planlanmış kemoterapi, radyoterapi ve nakil tedavileri protokol kapsamında sürdürülür. Hemodiyaliz, sözleşmenin sona erdiği ayın sonuna kadar sağlanır. Bu tedavilerin bedelini Kurum öder; bunların dışındaki işlemler fatura edilemez (m.10.1).
MEDULA kapandı ama fesih yazısı gelmedi, neden olabilir?
Sistem fesih dışında da kapatılabilir: teminat mektubunun veya sözleşme ücreti dekontunun süresinde teslim edilmemesi, mahsup edilen teminatın tamamlanmaması, sözleşme değişikliklerine ilişkin bildirimin yapılmaması, Kurum personelinin kuruluşta çalışması, yönlendirme fiilinin tekrarı veya yeni yıl sözleşmesinin imzalanmaması. Kayıtlı elektronik posta hesabınızı ve Kurum ilgili biriminden gelen yazıları kontrol edin.
Fesih davası hangi mahkemede açılır?
Dava adli yargıda açılır (Uyuşmazlık Mahkemesi, 04.06.2013, E.2012/254, K.2013/866). Sözleşmenin 17’nci maddesi Ankara mahkemelerini yetkili kıldığından dava Ankara’da açılır. Uygulamada bu davaların asliye hukuk mahkemelerinde görüldüğü örnekler vardır; 5510 sayılı Kanun’un 101’inci maddesi nedeniyle görev konusu dava açılmadan önce ayrıca değerlendirilir.
Ceza davasında beraat edersem sözleşme hemen yapılır mı?
Kuruluş yetkilileri veya personeli hakkındaki ceza davasında beraat kararı verilirse kararın kesinleşmesi beklenmeden, takipsizlik kararı verilirse karar kesinleştiğinde, bir ve üç yıllık süreler beklenmeden yeniden sözleşme yapılabilir (m.14.15). Sözleşme kendiliğinden kurulmaz; Kuruma yazılı başvuru gerekir. Beraat kararı bozulursa kalan süre uygulanır.
Kaynakça
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metin).
- 2026 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Özel Sağlık Hizmeti Sunucularından Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü’nün 12.12.2025 tarihli duyurusu.
- Sosyal Güvenlik Kurumuna Ödenecek Başvuru, Aidat, İşlem ve Sözleşme Ücretlerine İlişkin Usul ve Esaslar (Kurumun internet sitesinde yayımlanan güncel metin).
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu.
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.10.
- Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü, 04.06.2013, E.2012/254, K.2013/866 (RG 16.07.2013).
- Anayasa Mahkemesi, Mustafa Akyıldız, B. No: 2020/23302, 2/10/2024.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; madde numaraları 2026 sözleşmesine göredir. Her dosyada süreler, tebliğ tarihine ve fesih yazısının dayandığı maddeye göre ayrıca hesaplanmalıdır.
Fesih yazısı geldiyse veya MEDULA kapandıysa süre bugün işliyor
Fesih türünün belirlenmesi, 10 iş günlük itiraz, uyarı zincirinin denetimi ve ihtiyati tedbir talebi için fesih yazınız ve önceki uyarı yazılarıyla birlikte hemen arayın.
Süreyi kaçırmayın
Fesih itirazı için tebliğden itibaren 10 iş günü; bildirimli fesihte 20 iş günü. Tedbir kararının uygulanması için 1 hafta, dava öncesi tedbirde esas dava için 2 hafta. Telefon: 0554 648 37 15.
İlgili ana rehberler
SGK Cezai Şartı ve Sözleşme Feshi Merkezi · Sağlık Hukuku ve Malpraktis Rehberleri · TİTCK Rehberi · Dilekçe Örnekleri · İletişim


