Elektronik tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 7/a maddesinde 2019 yılında getirilen ve belirli kişi ile kurumlar için zorunlu kılınan güvenli tebliğ yöntemidir. Söz konusu düzenleme 6099 sayılı Kanun ile eklenmiş ve 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sistem, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adı altında PTT A.Ş. tarafından işletilmekte; e-Devlet kapısı üzerinden erişim sağlanmaktadır. Elektronik tebligat zorunluluğu 7201 sayılı Kanun kapsamında hem usul ekonomisi hem de tebligat güvenliği açısından belirleyici bir dönüşüm getirmiştir. Bu rehberde hukuki dayanağı, UETS ile KEP arasındaki farkı, zorunlu muhatapları, tebliğ tarihinin hesaplanmasında dikkate alınan 5 gün kuralını, usulsüz tebligata itirazı ve öngörülen idari yaptırımları ele alıyoruz.
Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma
Elektronik Tebligatın Hukuki Dayanağı: 7201 Sayılı Kanun m.7/a
Elektronik tebligatın temel yasal dayanağı 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 7/a maddesidir. Madde metni, 19/1/2011 tarih ve 6099 sayılı Kanunla ilk şeklini almış; ardından 6 Aralık 2018 tarihli 30617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği ile birlikte 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hüküm, tebligatın elektronik yolla yapılması zorunlu olan gerçek ve tüzel kişileri saymakta, bu kişilere fiziki tebligat yapılamayacağını, elektronik ortam üzerinden UETS aracılığıyla tebliğ zorunluluğu bulunduğunu düzenlemektedir. Elektronik tebligat, aynı zamanda 7201 SK m.7/b’de öngörülen adres kayıt sistemi ile bütünleşerek muhatabın MERNİS adresine ulaşılamadığı hallerde de destekleyici bir kanal olarak kullanılmaktadır. İdari yargı, hukuk yargısı ve icra takiplerinde uygulama alanı bulan bu düzenleme; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.317’de yer alan basit yargılama usulüne göre yapılan tebligatlarda da geçerlidir.
UETS ve KEP: PTT ile BTK Yetkili Operatörleri
Elektronik tebligat uygulamasında iki farklı yapı bulunmaktadır: UETS ve KEP. Bunları birbirine karıştırmak, önemli usul hatalarına yol açabilir.
- UETS (Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi): 7101 sayılı Kanun ile getirilen yetki kapsamında münhasıran PTT A.Ş. tarafından işletilmektedir. Adli ve idari makamlarca gönderilen resmi tebligatların dolaştığı sistemdir. Erişim, e-Devlet kapısı üzerinden veya etebligat.gov.tr adresinden yapılır ve saklama süresi 30 yıldır.
- KEP (Kayıtlı Elektronik Posta): 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu çerçevesinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yetkilendirilen KEPHS’ler (Türk Telekom, TÜRKKEP, PTT vb.) tarafından sunulan hizmettir. KEP, ticari yazışmalarda ve resmi bildirimlerde ispat aracı olarak kullanılır; ancak yargı ve idari makamların elektronik tebligatları UETS üzerinden yürütülür.
Kısaca UETS yalnızca tebligat almak için, KEP ise iki yönlü resmi yazışma için kullanılmaktadır. Zorunlu muhatap konumundaki avukat, şirket veya kurumun UETS adresi bulundurması aranırken, KEP tercihe bağlı biçimde bunun yanında kullanılabilir.
Elektronik Tebligat Zorunluları: Kapsamlı Liste
7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a hükmü ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği m.5, elektronik tebligat almaya zorunlu olanları tek tek saymaktadır. Bu kapsamda yer alanlar özetle şunlardır:
- 5018 sayılı Kanun’a ekli cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, döner sermayeli işletmeler ile mahalli idareler,
- Özel kanunla kurulan diğer kamu kurumları, kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları,
- Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları ve sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar,
- Türkiye Barolar Birliği levhasına yazılı serbest çalışan avukatlar,
- Noterler ve sicile kayıtlı arabulucular ile bilirkişiler,
- İdari yargı ve yargı makamlarınca yapılan tebligatların muhatabı olan sicilli meslek mensupları,
- Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler,
- 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki bankalar,
- Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenleme yetkisi altındaki şirketler, aracı kurumlar ile portföy yönetim şirketleri,
- Sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri,
- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üst kuruluşları ve esnaf sanatkarlar odaları.
Bu listede yer almayan gerçek kişiler ise talepleri hâlinde UETS adresi oluşturabilir; oluşturulduğu takdirde tebligat elektronik yolla yapılır. İcra takibinde muhatabın bilgilerinin doğrulanması için icra sorgulama e-Devlet UYAP rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Tebliğ Tarihi Nasıl Hesaplanır? 7201 SK m.7/a-4 ve 5 Gün Kuralı
Elektronik tebligatın belki de en çok tereddüt yaratan yönü tebliğ tarihinin hesaplanmasıdır. 7201 sayılı Kanun m.7/a-4 hükmüne göre elektronik yolla yapılan tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Uygulamada bu kural şu şekilde işler:
- Tebligat UETS adresine örneğin 10 Ocak günü ulaştıysa, tebliğ tarihi 15 Ocak günü mesai bitiminde tamamlanmış kabul edilir.
- Muhatabın belgeyi 5 günden önce açması, okuması ya da “okundu” işaretlemesi kanuni süreyi öne çekmez.
- Beş günlük süre; cumartesi, pazar ve resmi tatilleri de içerir. Sürenin son günü tatile denk gelirse Tebligat Kanunu değil, ilgili usul kanunlarının süre hükümleri (HMK m.94 vb.) devreye girer.
- Beşinci günün sonunda tebligat tamamlanmış olacağından, itiraz, temyiz ve istinaf gibi tüm süreler bu tarihi izleyen günden başlar.
Zorunlu muhatapların, UETS adreslerini düzenli olarak kontrol etmesi bu nedenle önemlidir. Yürütmenin durdurulması talepli iptal davaları gibi zamana duyarlı işlerde, idari işlem iptal davası ve yürütmeyi durdurma sürelerine ilişkin rehberimizden faydalanabilirsiniz.
Usulsüz Elektronik Tebligat: 7201 SK m.32 ve Sonuçları
Tebligat, kanunun aradığı şekilde yapılmadıysa usulsüzdür. Elektronik tebligatta usulsüzlük halleri; yanlış UETS adresine gönderim, muhatabın adresinin sistemsel olarak devre dışı olmasına rağmen tebliğin geçerli sayılması, tebliğ zarfının içeriğinin eksik olması gibi senaryolarda ortaya çıkabilir. Bu noktada 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.32 devreye girer: tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile muhatap tebliğe muttali olmuşsa (bilgi sahibi olmuşsa) tebligat geçerli sayılır ve tebliğ tarihi olarak muhatabın öğrendiği tarih esas alınır.
Uygulamada usulsüz elektronik tebligata itiraz eden muhatap, tebliği öğrendiği tarihi beyan eder ve süreler bu tarihten itibaren işlemeye başlar. Yargıtay içtihatlarına göre muhatabın beyanı ancak yazılı delille çürütülebilir; tanıkla aksinin ispatı yolu kapalıdır. Bu nedenle usulsüzlük iddiasında UETS ekran görüntüleri, sistem kayıtları ve e-imza doğrulama raporları önem taşır. Somut olayınıza göre bu belgeleri hızlıca temin etmek, hak kayıplarının önüne geçer. Hakkında haksız iddiada bulunulan tarafın hukuki koruma seçenekleri için iftira suçu TCK 267 rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yaptırım: İdari Para Cezası ve Avukat Uygulaması
Elektronik tebligat almak zorunda olduğu halde UETS adresi oluşturmayan gerçek ve tüzel kişiler hakkında Elektronik Tebligat Yönetmeliği m.12 uyarınca ilgili kurum tarafından idari işlem başlatılabilir; ayrıca sicile bildirim ile birlikte idari para cezası uygulanmaktadır. Ceza miktarı her yıl 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17’ye göre yeniden değerleme oranına bağlı olarak güncellenir; şirketler için tutar bireysel muhataplara göre daha yüksektir.
Avukatlar bakımından ise ayrıca dikkat edilmesi gereken uygulama noktaları vardır. Vekaletnameli olmayan bir dosyada avukatın UETS adresine tebligat yapılmışsa, bu tebligat geçerli tebligat sayılmaz. Buna karşılık dosyanın vekili konumundaki avukatın UETS adresine yapılan tebliğ, müvekkile yapılmış sayılır. Alacaklı ve borçlu bakımından açılan icra takiplerinde de aynı ilkeler geçerlidir; banka hesabına konan blokelerin ivedilikle kaldırılması için banka hesabına haciz ve e-haciz bloke kaldırma rehberimizi inceleyebilirsiniz. Uygulamada avukatın tebligatı kabul etmesi, muhatabın süresini de tetiklediği için elektronik posta kutusunun düzenli kontrolü büyük önem taşır.
Avukatla Görüşün: 0554 648 37 15WhatsApp Danışma
Sık Sorulan Sorular
UETS ile KEP arasındaki temel fark nedir?
UETS, PTT A.Ş. tarafından işletilen resmi elektronik tebligat sistemidir ve yalnızca tebligat alınır. KEP ise BTK tarafından yetkilendirilen operatörler aracılığıyla sunulan; iki yönlü resmi yazışma ve ispat aracı olarak kullanılan kayıtlı elektronik posta hizmetidir. Adli ve idari tebligatların muhatabı olmak için UETS adresi aranmaktadır.
Elektronik tebligat açılmasa bile tebliğ edilmiş sayılır mı?
Evet. 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a-4 hükmüne göre tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Muhatabın belgeyi açıp açmaması bu süreyi etkilemez; süre tebligatın UETS’e girişini takip eden beşinci günün sonunda dolar.
Elektronik adres oluşturmayan zorunlu muhatabın karşılaşacağı sonuç nedir?
7201 sayılı Kanun ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği kapsamında zorunlu muhatap olan gerçek ve tüzel kişiler UETS adresi edinmediği takdirde idari para cezası ile karşılaşabilir; ayrıca yapılan bildirim üzerine adresin resen açtırılması yoluna gidilebilir. Ceza miktarı her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenmektedir.
Usulsüz elektronik tebligata nasıl itiraz edilir?
Usulsüz tebligatın öğrenilmesi üzerine, 7201 SK m.32 kapsamında ilgili merciiye dilekçe ile başvurulur. Muhatap tebliği öğrendiği tarihi beyan eder; süreler bu tarihten itibaren işlemeye başlar. UETS sistem kayıtları, ekran görüntüleri ve e-imza raporları itiraz sırasında delil olarak sunulmalıdır.
Baroya kayıtlı avukat için UETS adresi zorunlu mudur?
Evet. 7201 sayılı Kanun m.7/a hükmü uyarınca baroya kayıtlı serbest çalışan avukatlar elektronik tebligat almak zorundadır. Bağlı çalışan avukatlar ise mevzuat ve baro düzenlemeleri çerçevesinde bağlı olduğu tüzel kişilik üzerinden değerlendirilmektedir.
Elektronik tebligat zorunluluğu 7201 sayılı Kanun bakımından modern tebligat hukukunun omurgasını oluşturmaktadır. UETS, KEP ve 5 gün kuralı arasındaki farkı doğru kavramak; usulsüz tebligata karşı zamanında hareket etmek ve idari para cezalarını önlemek için titiz bir takip gereklidir. Somut olayınıza uygun değerlendirme için deneyimli bir avukatla görüşmeniz, hak kayıplarının önüne geçmenin en sağlıklı yoludur.
{ “@context”: “https://schema.org”, “@type”: “FAQPage”, “mainEntity”: [ { “@type”: “Question”, “name”: “UETS ile KEP arasındaki temel fark nedir?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “UETS, PTT A.Ş. tarafından işletilen resmi elektronik tebligat sistemidir ve yalnızca tebligat alınır. KEP ise BTK tarafından yetkilendirilen operatörler aracılığıyla sunulan iki yönlü resmi yazışma ve ispat aracı olarak kullanılan kayıtlı elektronik posta hizmetidir. Adli ve idari tebligatların muhatabı olmak için UETS adresi aranmaktadır.” } }, { “@type”: “Question”, “name”: “Elektronik tebligat açılmasa bile tebliğ edilmiş sayılır mı?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “Evet. 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a-4 hükmüne göre tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Muhatabın belgeyi açıp açmaması bu süreyi etkilemez.” } }, { “@type”: “Question”, “name”: “Elektronik adres oluşturmayan zorunlu muhatabın karşılaşacağı sonuç nedir?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “7201 sayılı Kanun ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği kapsamında zorunlu muhatap olan gerçek ve tüzel kişiler UETS adresi edinmediği takdirde idari para cezası ile karşılaşabilir; ayrıca yapılan bildirim üzerine adresin resen açtırılması yoluna gidilebilir.” } }, { “@type”: “Question”, “name”: “Usulsüz elektronik tebligata nasıl itiraz edilir?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “Usulsüz tebligatın öğrenilmesi üzerine, 7201 SK m.32 kapsamında ilgili merciiye dilekçe ile başvurulur. Muhatap tebliği öğrendiği tarihi beyan eder; süreler bu tarihten itibaren işlemeye başlar. UETS sistem kayıtları, ekran görüntüleri ve e-imza raporları itiraz sırasında delil olarak sunulmalıdır.” } }, { “@type”: “Question”, “name”: “Baroya kayıtlı avukat için UETS adresi zorunlu mudur?”, “acceptedAnswer”: { “@type”: “Answer”, “text”: “Evet. 7201 sayılı Kanun m.7/a hükmü uyarınca baroya kayıtlı serbest çalışan avukatlar elektronik tebligat almak zorundadır. Bağlı çalışan avukatlar ise mevzuat ve baro düzenlemeleri çerçevesinde bağlı olduğu tüzel kişilik üzerinden değerlendirilmektedir.” } } ] }
