Belçika’dan Türkiye’ye kesin dönüşte emekli aylığının vergisini, Hollanda’da olduğu gibi, kişinin vatandaşlığı belirler. Türkiye–Belçika Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasına göre Belçika sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında ödenen yasal emekli aylıkları Belçika’da da vergilendirilebilir; ancak aylığı alan kişi Türkiye’de mukim ve Türk vatandaşıysa yalnızca Türkiye vergilendirebilir (Anlaşma m.18/2). Türkiye ise yabancı sosyal güvenlik kurumlarının ödediği emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıklarını gelir vergisinden istisna eder (GVK m.23/1-13). İşyeri emekliliği (grup sigortası, emeklilik fonu) yalnızca Türkiye’de vergilendirilir (m.18/1) ve Türkiye’deki istisnanın dışındadır; 1.1.2026’dan sonra yerleşip şartları taşıyanlar için yirmi yıllık istisna (GVK mük. m.20/D) uygulanır. Belçika’nın 2026’da yürürlüğe giren finansal varlık değer artışı vergisi, ülkeden ayrılanlar için de özel hükümler içerir.
Belçika’da çalışıp emekli olan veya emekliliği yaklaşan ve Türkiye’ye dönmek isteyen kişilerin vergi durumu iki soruya bağlıdır: emekli aylığı hangi kaynaktan ödeniyor ve kişi Türk vatandaşı mı? Türkiye ile Belçika arasındaki anlaşma 1987’de imzalanmıştır ve yasal emekli aylıklarında Hollanda anlaşmasına çok benzeyen bir vatandaşlık kuralı içerir. Bu yazı Türkiye ve Belçika tarafındaki vergi sonuçlarını, Belçika’dan ayrılırken yapılacak işlemleri, gelire bağlı yardımların durumunu, yeni değer artışı vergisini ve miras konusunu kanun ve anlaşma maddeleriyle açıklar. Diğer ülkelerden dönüş için Almanya, Hollanda, Avusturya ve Fransa yazılarımıza bakılabilir.
Kısa Cevap: Hangi Ödeme Nerede Vergilenir?
Türkiye Cumhuriyeti ile Belçika Krallığı Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması 2.6.1987’de Ankara’da imzalanmış, 15.9.1991 tarihli ve 20992 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, 8.10.1991’de yürürlüğe girmiş ve 1.1.1992’den itibaren uygulanmaktadır. Anlaşma, 9.7.2013’te Brüksel’de imzalanan ve 1.1.2019’dan itibaren uygulanan bir protokolle değiştirilmiştir; bu protokol özellikle bilgi değişimine ilişkin hükümleri yenilemiştir.
Belçika kaynaklı ödemeler (Türkiye’de yaşayan kişi)
| Ödeme | Belçika’nın hakkı (Anlaşma) | Türkiye’de |
|---|---|---|
| Yasal emekli ve dul aylığı, kişi Türk vatandaşı | Yok; yalnızca Türkiye (m.18/2, ikinci cümle) | İstisna; beyan yok (GVK m.23/1-13) |
| Yasal emekli ve dul aylığı, kişi Türk vatandaşı değil (yalnızca Belçika vatandaşı, Mavi Kart sahibi) | Vergilendirebilir (m.18/2, birinci cümle) | İstisna (GVK m.23/1-13; Anlaşma m.23) |
| İşyeri emekliliği: grup sigortası ve emeklilik fonundan düzenli ödeme | Yok; yalnızca Türkiye (m.18/1) | İstisna dışı; beyan veya şartları varsa yirmi yıllık istisna |
| Kamu görevinden emekli maaşı | Vergilendirebilir (m.19/1) | İstisna yöntemi (Anlaşma m.23) |
| Anlaşmada sayılmayan diğer gelirler | Yok; yalnızca Türkiye (m.22/1) | Gelirin niteliğine göre |
| Belçika’daki konuttan kira geliri | Vergilendirebilir (m.6) | İstisna yöntemi (Anlaşma m.23) |
Anlaşmanın Emeklilik Hükümleri: m.18, m.19, m.22 ve m.23
Anlaşmanın 18. maddesinin birinci fıkrasına göre geçmiş çalışmalar karşılığında ödenen emekli maaşları ve benzeri ödemeler yalnızca alıcının mukim olduğu Akit Devlette vergilendirilir. İkinci fıkra bu kurala önemli bir istisna getirir: bir Akit Devletin sosyal güvenlik mevzuatı veya sosyal güvenlik amacıyla düzenlenen genel bir program kapsamında yapılan ödemeler, ödemeyi yapan devlette de vergilendirilebilir. Aynı fıkra bu hakkı vatandaşlığa göre sınırlar: alıcı, mukim olduğu devletin vatandaşıysa ödeme yalnızca mukim olunan devlette vergilendirilir. Üçüncü fıkra düzenli ödeme (anüite) kavramını tanımlar.
Belçika Parlamentosuna sunulan onay tasarısının gerekçesi de bu yapıyı doğrular: özel emekli maaşları ve anüiteler kaynak devlette vergiden muaftır; sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasıyla ödenen yasal emekli aylıkları ise kaynak devlette sınırsız olarak vergilendirilebilir ve bu vergileme, alıcı diğer Akit Devletin vatandaşıysa uygulanmaz. Türkiye’de yaşayan bir Türk vatandaşının Belçika yasal emekli aylığı bu nedenle Belçika’da vergilendirilemez.
Kamu görevinden doğan ödemelerde 19. maddenin birinci fıkrası, bir Akit Devlet, siyasi alt bölümü veya mahalli idaresince kamu görevi karşılığında ödenen ücret ve emekli maaşlarının o devlette vergilendirilebileceğini öngörür. Hizmet devletin ticari bir faaliyetiyle bağlantılıysa 19. madde yerine 15, 16 ve 18. maddeler uygulanır (m.19/2). Belçika’da devlet memuru, öğretmen veya belediye çalışanı olarak emekli olan kişinin emekli maaşı bu nedenle Belçika’da vergilendirilebilir.
Anlaşmanın önceki maddelerinde ele alınmayan gelirler yalnızca mukim olunan devlette vergilendirilir (m.22/1). Çifte vergilendirmenin önlenmesinde Belçika anlaşması, Hollanda anlaşmasıyla aynı yöntemi kullanır: Türkiye, Belçika’da vergilendirilebilen gelirleri istisna eder; mahsup yöntemi yalnızca temettü, faiz, gayrimaddi hak bedelleri ve belirli değer artış kazançları için uygulanır ve mahsup, ilgili gelir üzerinden hesaplanan Türk vergisini aşamaz (m.23). Tasarı gerekçesine göre Türkiye’nin istisnası, kişinin diğer gelirlerine uygulanacak oranın belirlenmesinde istisna edilen gelirin dikkate alınması kaydıyla tanınmıştır. Genel çerçeve için çifte vergilendirmeyi önleme yazımıza bakılabilir.
Beş anlaşmada devlet emekli aylığı (Türkiye’de yaşayan kişi)
| Anlaşma | Kaynak ülkenin hakkı | Türkiye’nin yöntemi |
|---|---|---|
| Almanya (2011) | Yıllık 10.000 avroyu aşan kısmı vergilendirebilir; vergi brüt tutarın yüzde 10’unu geçemez (m.18/2) | Mahsup |
| Hollanda (1986) | Kişi Türk vatandaşıysa yok; değilse vergilendirebilir (m.18/3) | İstisna |
| Belçika (1987) | Kişi Türk vatandaşıysa yok; değilse vergilendirebilir (m.18/2) | İstisna |
| Avusturya (2008) | Yok; yalnızca Türkiye (m.18/1) | Mahsup |
| Fransa (1987) | Yok; yalnızca Türkiye (m.18/1) | Mahsup |
Vatandaşlık: Türk Vatandaşı, Çifte Vatandaş ve Mavi Kart Sahibi
Belçika’da yasal emekli aylıkları Federal Emeklilik Servisi (Service fédéral des Pensions, SFP; Flamanca Federale Pensioendienst) tarafından ödenir. Türkiye’ye taşınan emeklinin bu aylığından Belçika’nın vergi kesip kesemeyeceği, anlaşmanın 18. maddesinin ikinci fıkrası nedeniyle kişinin vatandaşlığına bağlıdır.
Belçika yasal emekli aylığının vergilendirilmesi (Türkiye’de yaşayan kişi)
| Kişi | Belçika | Türkiye |
|---|---|---|
| Yalnızca Türk vatandaşı | Vergilendiremez (m.18/2) | İstisna (GVK m.23/1-13) |
| Türk ve Belçika vatandaşı (çifte vatandaş) | Değerlendirmemize göre vergilendiremez; kişi mukim olduğu devletin vatandaşıdır (m.18/2) | İstisna (GVK m.23/1-13) |
| Türk vatandaşlığından çıkmış, yalnızca Belçika vatandaşı (Mavi Kart sahibi) | Vergilendirebilir (m.18/2) | İstisna; Belçika vergisi Türkiye’de geri alınamaz |
Anlaşma, alıcının “mukim olduğu devletin vatandaşı” olmasını arar; başka bir devletin de vatandaşı olmak bu sıfatı ortadan kaldırmaz. Değerlendirmemize göre Türk ve Belçika vatandaşı olan çifte vatandaşın yasal aylığı da yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir; ancak Belçika vergi idaresinin çifte vatandaşlara ilişkin uygulaması ayrıca teyit edilmelidir. Türk vatandaşlığından izinle çıkmış Mavi Kart sahibi ise anlaşma bakımından Türk vatandaşı sayılmaz; aylığından Belçika’da kesilen vergi, aylık Türkiye’de zaten istisna olduğundan Türkiye’de iade veya mahsup konusu olmaz. Aynı kuralın Hollanda’daki uygulaması Hollanda’dan kesin dönüş yazımızda açıklanmıştır.
Belçika’da yerleşik olmayan kişilerin Belçika kaynaklı ücret ve emekli aylıklarından kaynakta mesleki ön vergi (précompte professionnel; bedrijfsvoorheffing) kesilir. Belçika Maliye İdaresine göre yerleşik olmayanlar, Belçika kaynaklı mesleki gelirleri bulunduğunda, bu gelirler Belçika’da vergiye tabi olsun veya anlaşmayla istisna edilmiş olsun, yerleşik olmayanlar gelir vergisi beyannamesi vermek durumundadır; vergiye tabi tutarlar ve kesilen ön vergi, emeklilik kurumunun düzenlediği vergi fişinde gösterilir. Anlaşmaya göre Belçika’nın vergilendiremeyeceği bir aylıktan kesinti yapılıyorsa, Türkiye’de vergi dairesinden alınacak mukimlik belgesi ve Türk vatandaşlığını gösteren nüfus kaydıyla emeklilik kurumuna başvurularak kesintinin durdurulması, geçmiş yıllar için de yerleşik olmayanlar beyannamesi üzerinden iade istenmelidir.
Belçika’dan dönüş planınız mı var?
Vatandaşlık durumunuza göre vergi sonucunu ve yirmi yıllık istisna başvurusunu birlikte netleştirelim. Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
Türkiye Tarafı: GVK m.23/1-13, İkinci Basamak Emeklilik ve Yirmi Yıllık İstisna
Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. maddesinin birinci fıkrasının 13 numaralı bendine göre yabancı ülkelerde bulunan sosyal güvenlik kurumları tarafından ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıkları gelir vergisinden müstesnadır. Belçika Federal Emeklilik Servisinin ödediği yasal emekli ve dul aylıkları bu kapsamdadır; istisna tutar sınırı içermez ve beyan gerektirmez. İstisnanın kapsamı Almanya emekli maaşı yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Belçika’da işyeri emekliliği (ikinci basamak) çoğunlukla işverenin sigorta şirketiyle yaptığı grup sigortası veya bir emeklilik fonu aracılığıyla sağlanır ve çoğu zaman emeklilikte toplu ödeme olarak alınır. Bunlar sosyal güvenlik kurumu ödemesi değildir. Türk vergi idaresi, özelgelerinde sosyal güvenlik kurumu kapsamında olmayan kuruluşlarca yapılan emeklilik ödemelerinin istisnaya girmediğini ve tevkif suretiyle vergilendirilmemiş ücret olarak yıllık beyannameyle beyan edileceğini kabul etmektedir (GVK m.95). Anlaşmaya göre düzenli olarak ödenen işyeri emekliliği yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir (m.18/1).
Toplu ödemeler ayrıca dikkat gerektirir. Belçika hukuk literatüründe, ülkeden ayrılan kişilerin emeklilik birikimlerini yurt dışında vergisiz çekmesini önlemek amacıyla Belçika Gelir Vergisi Kanunu’na (CIR 1992 m.364bis) özel bir hüküm eklendiği belirtilmektedir: bu hükme göre yerleşik olmayan hâle gelen kişi, emeklilik sermayesini ülkeden ayrılmasından önceki gün almış sayılır. Bu kuralın anlaşma karşısındaki uygulaması tartışmalı olduğundan, ikinci basamak birikimini henüz almamış kişinin taşınma ile ödeme tarihlerinin sırasını Belçika’da bir vergi danışmanıyla planlaması gerekir. Tereddüt hâlinde Türkiye’de özelge istenebilir (VUK m.413); usul için özelge yazımıza bakılabilir.
1.1.2026’dan itibaren Türkiye’ye yerleşen ve yerleşmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı ile vergi mükellefiyeti bulunmayan kişilerin yurt dışı kazanç ve iratları yirmi yıl boyunca gelir vergisinden istisnadır (GVK mük. m.20/D). Belçika’dan alınan işyeri ve bireysel emeklilik ödemeleri ile Belçika’daki yatırım gelirleri bu istisnaya girer. İstisna belgesi yerleşilen takvim yılının sonuna kadar alınmalıdır (GVGT 333 m.3/4). Şartlar yirmi yıllık istisna rehberimizde, başvuru metni istisna belgesi dilekçe örneği yazımızda yer almaktadır.
Türkiye’deki beyan durumu
| Kişi | Yasal emekli aylığı (SFP) | İşyeri ve bireysel emeklilik |
|---|---|---|
| 2026’dan önce Türkiye’ye dönmüş kişi | İstisna; beyan yok (GVK m.23/1-13) | Beyan edilir (GVK m.95) |
| 1.1.2026’dan sonra yerleşen, şartları taşıyan ve istisna belgesi alan kişi | İstisna; beyan yok | İstisna; beyan yok (GVK mük. m.20/D) |
| 1.1.2026’dan sonra yerleşen ancak son üç yılda Türkiye’de ikametgâhı veya vergi mükellefiyeti bulunan kişi | İstisna; beyan yok | Beyan edilir |
Dikkat: Belçika anlaşmasında Türkiye, Belçika’nın vergilendirebildiği gelirleri istisna eder (m.23). Bu nedenle Mavi Kart sahibinin yasal aylığından veya Belçika kamu emekliliğinden Belçika’da kesilen vergi Türkiye’de geri alınamaz. Bu kişiler için tek yol, Belçika’daki vergi hesabının doğru yapılmasını sağlamaktır.
Mukimlik: Hangi Ülkede Yaşıyor Sayılırsınız?
Anlaşmanın bütün bu kuralları, kişinin anlaşma bakımından Türkiye mukimi olmasına bağlıdır. Türkiye’de kanuni ikametgâhı bulunan veya bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturan kişi Türkiye’de yerleşmiş sayılır (GVK m.4). Belçika bakımından nüfus kütüğünden silinmek önemli bir göstergedir, ancak tek başına belirleyici değildir; Belçika hukukunda yerleşim yeri ve servetin merkezi ölçütleri fiilî duruma göre değerlendirilir. Kişi iki ülkenin iç hukukuna göre de yerleşik sayılırsa anlaşmanın 4. maddesindeki bağlantı kuralları (sürekli konut, hayati menfaatlerin merkezi, mutat ikamet, vatandaşlık) sırasıyla uygulanır.
Uygulamada risk, eşi Belçika’da kalan, Belçika’daki evini kendi kullanımına açık tutan ve yılın önemli bölümünü Belçika’da geçiren kişilerdedir. Değerlendirmemize göre Türkiye’ye kesin dönüş; Türkiye’deki fiilî yaşam, yerleşim yeri kaydı, Model 8 ve Türk vergi idaresinden alınacak mukimlik belgesiyle birlikte belgelenmelidir. Bu belgeler hem Belçika’daki ön vergi kesintisinin durdurulmasında hem Türkiye’deki yirmi yıllık istisna başvurusunda kullanılır.
Belçika’dan Ayrılırken: Nüfus Kaydının Silinmesi ve Model 8
Belçika’dan ayrılan kişi, ikametinin değiştiğini kayıtlı olduğu belediyeye bildirir; belediye kişiyi nüfus kütüğünden siler ve Model 8 adı verilen kayıt silme belgesini verir. Bu belge nüfus kütüğünden silinmeyi kanıtlar ve Belçika’nın yurt dışındaki diplomatik veya konsolosluk temsilciliklerine kayıt için gereklidir. Brüksel bölgesi resmî açıklamasına göre başvuru için kimlik kartı veya oturum belgesi, ulusal sicil numarası, yurt dışı adresi ve ayrılış süresi istenir; aranan belgeler belediyeye göre değişebilir. Mutat ikametin yurt dışında mı Belçika’da mı olduğu konusunda uyuşmazlık çıkarsa, ikamet yerini İçişlerinden sorumlu bakan belirler (19.7.1991 tarihli nüfus kütükleri kanunu m.8).
Model 8, Türkiye’deki işlemler bakımından da değerlidir: yirmi yıllık istisna başvurusunda Belçika’dan ayrılış tarihini ve son üç yılın Belçika’da geçtiğini gösteren başlıca belgelerden biridir. Türk vatandaşı olup Belçika’da oturum belgesiyle yaşayan kişiler bakımından nüfus kütüğünden silinme, oturum hakkının korunması açısından da sonuç doğurabileceğinden ayrılıştan önce değerlendirilmelidir.
Belçika’dan ayrılırken yapılacaklar
| İşlem | Kural | Neden önemli |
|---|---|---|
| Belediyeye ayrılış bildirimi ve Model 8 | Ayrılış öncesinde, kayıtlı olunan belediyeye | Mukimliğin sona erdiği tarihin ispatı; konsolosluk kaydı |
| Federal Emeklilik Servisine adres ve hesap bildirimi | Ayrılmadan önce | Ödemelerin sürmesi ve doğru vergi kesintisi |
| Mukimlik ve vatandaşlık belgelerinin sunulması | Türkiye’de mukimlik başladıktan sonra | Anlaşmaya aykırı ön vergi kesintisinin durdurulması |
| Yerleşik olmayanlar beyannamesi | Belçika kaynaklı mesleki gelir bulunan her yıl için | İade talebi ve Belçika’daki yükümlülüklerin yerine getirilmesi |
| İkinci basamak emeklilik birikiminin planlanması | Taşınmadan önce | Toplu ödemenin vergilendirileceği ülke |
| Finansal varlıkların gözden geçirilmesi | Taşınmadan önce | 2026’da yürürlüğe giren değer artışı vergisinin ayrılış hükümleri |
| Türkiye’de istisna belgesi | Yerleşilen yılın sonuna kadar (GVGT 333 m.3/4) | Yirmi yıllık istisna |
2026’nın Yeni Kuralı: Finansal Varlık Değer Artışı Vergisi ve Ülkeden Ayrılma
Belçika uzun yıllar gerçek kişilerin özel portföylerindeki hisse senedi kazançlarını vergilendirmemiştir. Bu durum 2026’da değişmiştir: Belçika Maliye İdaresine göre 1.1.2026’dan itibaren hisse senedi ve tahvil gibi finansal varlıkların kazançla satılması hâlinde kural olarak yüzde 10 oranında değer artışı vergisi ödenir ve yıllık bir istisna tutarı uygulanır. Kanun 3.4.2026’da Belçika Parlamentosunda kabul edilmiş ve 21.4.2026’da Belçika Resmî Gazetesinde yayımlanmıştır. Vergi; hisse, tahvil, fon, türev ürünler, bazı sigorta ürünleri, kripto varlıklar ve yatırım altını gibi varlıkları kapsar. 2026’dan önce edinilen varlıklarda başlangıç değeri 31.12.2025 olarak sabitlendiğinden, bu tarihten önce oluşan değer artışı vergilendirilmez.
Kanun ülkeden ayrılanlar için özel bir hüküm de içerir. Belçika’daki uzman kaynaklarına göre vergi mukimliğini yurt dışına taşıyan kişi, finansal varlıklarını ve bunlara ilişkin değer artışlarını iki yıl daha beyan etmeye devam eder; bu süre içinde Belçika’ya dönülürse ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar. Bu düzenleme uygulamada “exit tax” olarak anılmaktadır ve usule ilişkin kurallar 18.5.2026 tarihli kraliyet kararnameleriyle belirlenmiştir. Belçika vergi idaresinin genelgesine göre 1.5.2026’dan itibaren Belçika’dan ayrılanlar hem ayrılışa kadar gerçekleşen satışlar için olağan rejime hem de ayrılış hükümlerine tabidir. Kural çok yeni olduğundan ve kaynaklar ayrıntılarda birbirinden ayrıldığından, Belçika’da önemli tutarda menkul kıymeti olan kişinin taşınmadan önce Belçika’da bir vergi danışmanından güncel görüş alması gerekir.
Gelire Bağlı Yardımlar: GRAPA Türkiye’ye Taşınmaz
Belçika’da geliri yetersiz olan 65 yaş üstü kişilere yaşlılar için gelir garantisi (GRAPA; Flamanca IGO) ödenir. Bu yardım bir emekli aylığı değildir ve Belçika’da fiilen yaşama şartına bağlıdır. Federal Emeklilik Servisinin açıklamasına göre GRAPA alan kişi yurt dışındaki geçici kalışlarını önceden bildirmek zorundadır ve bir takvim yılında, ardışık olsun veya olmasın, 29 günü aşan yurt dışı kalışı ödemenin durdurulmasına yol açar. Aynı açıklamaya göre bu kurallar olağan emekli veya dul aylığı alanlara uygulanmaz. Türkiye’ye kesin dönüş GRAPA’nın sona ermesi demektir; dönüş bütçesi yalnızca yasal aylık ve varsa işyeri emekliliğine göre yapılmalıdır. Belçika’da GRAPA alırken uzun süre Türkiye’de kalan kişiler geri ödeme talebiyle karşılaşabilir.
Olağan yasal emekli aylığı ise Türkiye’ye ödenir. Yurt dışında yaşayan emeklilerden istenen yaşam belgesi, banka hesabı bildirimi ve sağlık sigortasının durumu gibi konular Federal Emeklilik Servisi ve Türkiye’de SGK ile ayrılmadan önce yazılı olarak netleştirilmelidir; Türkiye ile Belçika arasında 4.7.1966’da Brüksel’de imzalanan bir sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmaktadır. Türkiye’de emeklilik için Belçika sürelerinin borçlanılması konusunda hizmet borçlanması yazımıza bakılabilir.
Miras: Belçika Sakini Sayılmak ve Taşınmazlar
Belçika’da veraset vergisi bölgesel düzeyde düzenlenir, ancak temel ayrım ortaktır. Belçika Maliye İdaresine göre vefat eden kişi Belçika sakiniyse mirasçılar Belçika’daki ve yurt dışındaki bütün taşınır ve taşınmaz malları beyan eder (veraset vergisi); vefat eden kişi Belçika sakini değilse yalnızca Belçika’daki taşınmazlar beyan edilir (ölüme bağlı intikal vergisi). Veraset kanununa göre vefat anında yerleşim yerini veya servetinin merkezini Belçika’da kurmuş olan kişi Belçika sakini sayılır.
Türkiye’ye gerçekten kesin dönüş yapmış kişi bakımından Belçika’nın vergilendirme hakkı bu nedenle Belçika’daki taşınmazlarla sınırlıdır; Fransa’da olduğu gibi mirasçının ikametine dayanan bir kural bulunmamaktadır (Fransa yazımız). Ancak “servetin merkezi” ölçütü önemlidir: servetini Belçika’dan yönetmeye devam eden ve yılın büyük bölümünü Belçika’da geçiren kişinin Belçika sakini sayılması ve bütün mallarının Belçika veraset vergisine girmesi mümkündür. Türkiye’nin veraset ve intikal vergisi ayrıca uygulanır; anlaşma yalnızca gelir vergilerini kapsar. 2026’dan sonra yerleşenler için öngörülen yüzde 1 oranı yirmi yıllık istisna rehberimizde açıklanmıştır.
Üç Örnek
Türk vatandaşı emekli. 2017’de Türkiye’ye dönmüş, yalnızca Türk vatandaşı olan ve Federal Emeklilik Servisinden yasal aylık alan kişinin aylığı Belçika’da vergilendirilemez (Anlaşma m.18/2) ve Türkiye’de istisnadır (GVK m.23/1-13). Aylıktan Belçika ön vergisi kesiliyorsa, mukimlik belgesi ve nüfus kaydıyla kesintinin durdurulması ve geçmiş yıllar için iade istenmelidir.
Mavi Kart sahibi. Türk vatandaşlığından izinle çıkmış, yalnızca Belçika vatandaşı olan ve 2027 başında Türkiye’ye yerleşen kişinin yasal aylığını Belçika vergilendirebilir (m.18/2); aylık Türkiye’de istisnadır ve Belçika vergisi Türkiye’de geri alınamaz. Grup sigortasından aldığı düzenli ödeme yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir; kişi 2027 sonuna kadar istisna belgesi alırsa bu ödeme Türkiye’de de istisnadır (GVK mük. m.20/D).
Belçika’da evi ve portföyü olan çifte vatandaş. Türk ve Belçika vatandaşı olan, Türkiye’ye taşınıp Belçika’daki dairesini kiraya veren kişinin yasal aylığı değerlendirmemize göre yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir. Daire geliri Belçika’da vergilendirilebilir (m.6) ve Türkiye bu geliri istisna eder (m.23). Belçika’daki hisse ve fon portföyü için ayrılıştan sonraki iki yıl boyunca Belçika’ya beyan yükümlülüğü sürer. Kişi vefat ettiğinde Belçika’daki daire Belçika’da ölüme bağlı intikal vergisine tabi olur.
Sık Yapılan Hatalar
Belçika’dan dönüşte sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Türk vatandaşının yasal aylığından kesilen ön vergiyi kontrol etmemek | Anlaşmaya aykırı Belçika vergisi | Mukimlik ve vatandaşlık belgesiyle başvuru; geçmiş yıllar için iade |
| Türk vatandaşlığından çıkmanın emekli aylığının vergisini etkilemediğini sanmak | Mavi Kart sahibinin aylığı Belçika’da vergilenir | Vatandaşlık kararı vergi sonucuyla birlikte değerlendirilir |
| Grup sigortası ödemesini Türkiye’de muaf sanmak | Geriye dönük tarhiyat ve vergi ziyaı cezası riski | Beyan, özelge veya şartları varsa yirmi yıllık istisna |
| GRAPA alırken Türkiye’de uzun süre kalmak | Ödemenin durdurulması ve geri ödeme talebi | Yılda 29 gün sınırı; kesin dönüşte GRAPA sona erer |
| Model 8 almadan ayrılmak | Ayrılış tarihinin ispatında güçlük | Ayrılış öncesi belediyeye bildirim |
| Yeni değer artışı vergisinin ayrılış hükümlerini bilmemek | Beyan edilmemiş yükümlülük | Taşınma öncesi Belçika’da vergi danışmanlığı |
Sıkça Sorulan Sorular
Belçika’dan aldığım emekli aylığı Türkiye’de vergilendirilir mi?
Belçika Federal Emeklilik Servisinden alınan yasal emekli ve dul aylıkları Türkiye’de gelir vergisinden istisnadır ve beyan edilmez (GVK m.23/1-13).
Belçika emekli aylığımdan vergi kesebilir mi?
Türkiye’de yaşıyorsanız ve Türk vatandaşıysanız hayır; aylık yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir. Türk vatandaşı değilseniz Belçika vergilendirebilir (Anlaşma m.18/2).
Çifte vatandaşım; yasal aylığım Belçika’da vergilenir mi?
Değerlendirmemize göre hayır; anlaşma, alıcının mukim olduğu devletin vatandaşı olmasını arar. Belçika vergi idaresinin uygulaması ayrıca teyit edilmelidir.
Mavi Kart sahibiyim; yasal aylığım nerede vergilenir?
Mavi Kart sahibi anlaşma bakımından Türk vatandaşı sayılmadığından Belçika aylığı vergilendirebilir. Aylık Türkiye’de istisnadır ve Belçika vergisi Türkiye’de geri alınamaz.
Grup sigortası veya emeklilik fonu ödemem nerede vergilenir?
Düzenli ödemeler yalnızca Türkiye’de vergilendirilebilir (Anlaşma m.18/1). Türkiye’deki istisnaya girmez ve beyan edilir; 1.1.2026’dan sonra yerleşip şartları taşıyanlar için yirmi yıllık istisna uygulanır.
Belçika’da memurdum; emekli maaşım nerede vergilenir?
Belçika’da vergilendirilebilir (Anlaşma m.19/1). Türkiye bu geliri istisna eder (m.23).
Model 8 nedir?
Belçika’da nüfus kütüğünden silindiğinizi gösteren belgedir. Ayrılış bildiriminde belediye tarafından verilir ve konsolosluk kaydı için gereklidir.
GRAPA Türkiye’de devam eder mi?
Hayır. GRAPA Belçika’da fiilen yaşama şartına bağlıdır; bir takvim yılında 29 günü aşan yurt dışı kalışı ödemenin durdurulmasına yol açar.
Belçika’dan ayrılırken hisselerim için vergi doğar mı?
2026’da yürürlüğe giren değer artışı vergisi ülkeden ayrılanlar için özel hükümler içerir; uzman kaynaklara göre ayrılıştan sonra iki yıl beyan yükümlülüğü sürer. Kural yeni olduğundan Belçika’da güncel danışmanlık alınmalıdır.
Belçika’daki evimden kira gelirim nerede vergilenir?
Belçika’da vergilendirilebilir (Anlaşma m.6). Türkiye bu geliri istisna eder, ancak diğer gelirlerinize uygulanacak oranın belirlenmesinde dikkate alabilir (m.23).
Vefatımda Belçika veraset vergisi alır mı?
Belçika sakini değilseniz yalnızca Belçika’daki taşınmazlarınız Belçika’da vergilendirilir. Yerleşim yeriniz veya servetinizin merkezi Belçika’da sayılırsa bütün mallarınız kapsama girer.
Yirmi yıllık istisna Belçika emekli aylığımı etkiler mi?
Yasal aylık zaten istisna olduğundan etkilemez. İşyeri ve bireysel emeklilik ödemeleri ile yatırım gelirleri için, şartları taşıyan ve istisna belgesi alan kişilerde Türkiye’deki beyan yükümlülüğünü kaldırır.
Hukukçular Evi Bu Dosyalarda Ne Yapar
Hukukçular Evi Ankara; Belçika’dan Türkiye’ye dönen müvekkillerine vatandaşlık durumuna göre vergi sonucunun tespiti, yirmi yıllık istisna belgesi başvurusu, Türk vergi idaresinden mukimlik belgesi alınması, işyeri emekliliği ödemelerinin beyanı ve pişmanlık süreçleri ile özelge talebi konularında hukuki destek verir. Belçika’daki ön vergi iadesi, yerleşik olmayanlar beyannamesi ve değer artışı vergisi işlemlerinde müvekkilin Belçika’daki vergi danışmanıyla eşgüdüm içinde çalışır. Dosyanızı değerlendirmek için 0554 648 37 15 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
Belçika’dan dönüşü doğru sırayla planlayalım
Ayrılış öncesi işlemler, Türkiye’de istisna belgesi ve emeklilik ödemelerinin vergisi için Hukukçular Evi: 0554 648 37 15.
🌍 Seri: Yurt Dışından Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
- 20 yıllık vergi istisnası: ana rehber (GVK mükerrer 20/D)
- İstisna belgesi başvuru dilekçesi örnekleri
- Almanya’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Almanya emekli maaşı Türkiye’de vergilendirilir mi?
- Hollanda’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Avusturya’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Fransa’dan Türkiye’ye kesin dönüş ve vergi
- Deutsch: Steuerbefreiung in der Türkei (20 Jahre)
- English: Turkey’s 20-year tax exemption
📚 İlgili Rehberler
- 🗂️ Vergi Hukuku Rehberi (Tüm Rehberler)Tarhiyat, vergi cezaları, uzlaşma, vergi davası, gelir ve kurumlar vergisi, uluslararası vergilendirme
- Türkiye’ye Yerleşenlere Yurt Dışı Kazançta 20 Yıl Gelir Vergisi İstisnası (GVK Mükerrer 20/D)
- Hollanda’dan Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
- Fransa’dan Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
- Avusturya’dan Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
- Almanya’dan Türkiye’ye Kesin Dönüş ve Vergi
Bu içerik Vergi Hukuku alanındadır.
Vergi Hukuku Rehberi · Bu alandaki tüm rehberler · Tüm hukuk dalları
Resmî kaynaklar: SPF Finances: değer artışı vergisi · SPF Finances: yerleşik olmayanlar beyannamesi · SPF Finances: veraset beyannamesi · Federal Emeklilik Servisi: GRAPA
Mevzuat ve kaynaklar: Türkiye Cumhuriyeti ile Belçika Krallığı Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması (Ankara, 2.6.1987; RG 15.9.1991/20992; yürürlük 8.10.1991; uygulama 1.1.1992) m.6, 18, 19, 22, 23 ve 9.7.2013 tarihli Protokol (RG 5.10.2016/29848; uygulama 1.1.2019); Belçika Temsilciler Meclisi onay tasarısı gerekçesi; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.3, 23/1-13, 95, mükerrer m.20/D; Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 333; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.413; Belçika Gelir Vergisi Kanunu (CIR 1992) m.364bis; finansal varlık değer artışı vergisine ilişkin 2026 tarihli Belçika kanunu ve 18.5.2026 tarihli kraliyet kararnameleri; 22.3.2001 tarihli yaşlılar için gelir garantisi kanunu; 19.7.1991 tarihli nüfus kütükleri kanunu m.8; Belçika Veraset Vergisi Kanunu; Türkiye ile Belçika Arasında Sosyal Güvenlik Genel Sözleşmesi (Brüksel, 4.7.1966); Belçika Maliye İdaresi (SPF Finances) ve Federal Emeklilik Servisi açıklamaları. Örnekler varsayımsaldır. Belçika hukukuna ilişkin açıklamalar genel bilgi niteliğindedir ve Belçika’da yetkili bir vergi danışmanının görüşünün yerini tutmaz. Yazı 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuatı yansıtır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.


