SGK İlaç Bedeli ve Akıllı İlaç Davası: Geri Ödeme Listesinde Olmayan İlaç İçin Dava ve Yargıtay Ölçütleri — 5510 m.63, m.72, m.101 ve 7036 m.4 (2026)

Hekiminiz bir ilaç yazdı (çoğu zaman halk arasında “akıllı ilaç” denilen hedefe yönelik bir kanser ilacı ya da bir immünoterapi ilacı), eczane “SGK ödemiyor” dedi ya da Sosyal Güvenlik Kurumu ilacın Sağlık Uygulama Tebliğinin (SUT) ödeme listesinde bulunmadığı gerekçesiyle başvurunuzu reddetti. Bu durumda ilacın bedelini yargı yoluyla istemek mümkündür; ancak bu davaların kazanılma ölçütleri son yıllarda belirgin biçimde değişmiştir. Yargıtay artık yalnızca hekim raporuna dayanarak ödeme kararı verilmesini kabul etmemekte; ilacın hayati önemini, sürekli etkinliğini ve bilimsel olarak kabul görmüşlüğünü ayrıntılı bir bilirkişi incelemesiyle aramaktadır. Bu rehber, geri ödeme listesinde olmayan ilaç için SGK’ya karşı açılacak davayı; dayanak kanun hükümlerini, görevli mahkemeyi, dava öncesi başvuru şartını ve Yargıtay’ın 2025–2026 kararlarındaki ölçütleri madde numaralarıyla açıklar.

İçindekiler

• İçtihat nereye gidiyor? 2015’ten 2026’ya
• Hukuki dayanak: 5510 m.63, m.64, m.72 ve SUT
• Yargıtay’ın dört ölçütü
• “Akıllı ilaç” ve immünoterapi davalarında ölçüt değişir mi?
• Bilirkişi incelemesi: Yargıtay neyin araştırılmasını istiyor?
• Hangi mahkeme? İş mahkemesi, idare mahkemesi, Danıştay
• Dava öncesi Kuruma başvuru (7036 m.4)
• Dava dilekçesi ve talepler
• Belge ve delil dosyası
• Kurumun sık ileri sürdüğü itirazlar
• Endikasyon dışı ve yurt dışı ilaç: Önce izin, sonra bedel
• Hasta vefat ederse dava ne olur?
• Süreç adım adım ve dilekçe iskeleti
• Sıkça sorulan sorular

İçtihat Nereye Gidiyor? 2015’ten 2026’ya

Geri ödeme listesinde olmayan ilaç ve tedavi giderlerine ilişkin Yargıtay içtihadı tek tip değildir; zaman içinde belirgin bir değişim geçirmiştir. Davayı açmadan önce bu değişimi bilmek, hangi delillerin toplanması gerektiğini doğrudan belirler.

Eski çizgi: Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2014/25789 E., 2015/3636 K. sayılı kararında SUT’un, Kanunda tanınan tedavi hakkını ortadan kaldıramayacağı kabul edilmiş; Hukuk Genel Kurulunun 2015/3898 E., 2019/693 K. sayılı kararında da Kurumun SUT’u düzenleme yetkisinin sağlıklı yaşam hakkı ve sosyal devlet ilkesiyle sınırlı olduğu belirtilmiştir. Bu dönemde bilirkişi raporuyla tıbbi gerekliliğin tespit edildiği dosyalarda bedelin Kurumca karşılanmasına karar verilebilmiştir.

Yeni çizgi: Hukuk Genel Kurulunun 2023 tarihli kararlarıyla (örneğin 2022/1216 E., 2023/1113 K.; 2022/1137 E., 2023/1112 K.; 2023/968 E., 2023/1147 K.) inceleme belirgin biçimde ayrıntılı hâle gelmiştir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2024/14741 E., 2025/2148 K. sayılı kararında yargı kararıyla ilaç ödemesinin, Kurumun kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması hâlinde mümkün olduğu vurgulanmıştır.

Tablonun son satırı önemlidir: aynı dosyada Yargıtay 2024’te eksik inceleme gerekçesiyle bozma kararı vermiş, bozma sonrası alınan ayrıntılı raporla mahkeme yeniden kabul kararı vermiş ve Yargıtay bu kez kararı onamıştır. Basına yansıyan bilgilere göre raporda hastanın 2020–2025 arasında tedaviye devam ettiği ve ilaç sayesinde sağkalımının uzadığı tespit edilmiştir. Bu, yeni ölçütlerle de davanın kazanılabileceğini; ancak bunun ancak ölçütleri karşılayan bir delil dosyasıyla mümkün olduğunu gösterir. Not: 2015–2025 arasındaki karar künyeleri Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Aynur Demirli’nin Aralık 2025 tarihli makalesinden, Aralık 2025 kararları yayımlanmış karar metinlerinden, künyesi verilmeyen kararlar ise haberlerden aktarılmıştır.

Hukuki Dayanak: 5510 m.63, m.64, m.72 ve SUT

İlaç bedeli davasının çerçevesini 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çizer. Kanunun 63. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, genel sağlık sigortalısının finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri arasında ilacı sayar; ikinci fıkra ise bu hizmetlerin türlerini, miktarlarını ve ödeme koşullarını, ilgili bakanlıkların görüşünü alarak belirleme yetkisini Kuruma verir. 64. madde Kurumca finansmanı sağlanmayacak hizmetleri, örneğin estetik amaçlı uygulamaları ve Sağlık Bakanlığınca izin verilmeyen hizmetleri sayar. 72. maddeye göre ödenecek bedelleri Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu belirler; Komisyon bu belirlemede hayati önem, kanıta dayalı tıp ve maliyet etkililik gibi ölçütleri gözetir. Katılım payı 68. maddede, katılım payı alınmayacak hâller ise 69. maddede düzenlenmiştir; kronik hastalıklar ve hayati önem taşıyan hizmetler bu istisnalar arasındadır.

Bu yetkiye dayanılarak çıkarılan Sağlık Uygulama Tebliği ve eki listeler, bedeli ödenecek ilaçları ve ödeme koşullarını ilaç ve endikasyon bazında belirler. Bir ilacın Türkiye’de ruhsatlı olması, kendiliğinden SUT kapsamında olduğu anlamına gelmez; aynı ilaç bir hastalıkta ödeme kapsamında, başka bir hastalıkta kapsam dışında olabilir. Nitekim Aralık 2025 tarihli Valamor kararında ilacın SUT’ta belirli koşullarla (metastatik hastalık, tedavi sırası, onkoloji hekimi raporu ve süreli sağlık kurulu raporu gibi) ödeme kapsamına alındığı aktarılmıştır. İlaçların listeye alınma ve fiyatlandırma süreci için ilaç fiyatlandırması ve geri ödeme, fayda esaslı özel ödeme modelleri için alternatif geri ödeme rehberlerimize bakabilirsiniz.

Anayasal çerçevede ise üç hüküm birlikte okunur: herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir (Anayasa m.60); Devlet herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamakla yükümlüdür (m.56); ancak Devlet sosyal ve ekonomik alandaki görevlerini ekonomik istikrarın korunmasını gözeterek, mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir (m.65). Yargıtay’ın son kararlarında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Nitecki/Polonya ve Pentiacova/Moldova kararlarına atıfla sosyal devlet ilkesinin sınırlı kamu kaynaklarıyla dengelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Yargıtay’ın Dört Ölçütü

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 01.12.2025 tarihli, 2025/2028 E., 2025/16477 K. sayılı kararında ve aynı yöndeki kararlarında, yargı yoluyla bir ilacın bedelinin Kuruma ödettirilebilmesi için aşağıdaki koşulların birlikte gerçekleşmesi aranmıştır. Bu koşullardan biri eksikse, ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi kabul kararı vermiş olsa bile karar bozulabilmektedir.

Bu ölçütlerin arkasındaki mantık, Aralık 2025 kararlarında açıkça ifade edilmiştir: idarenin SUT’a ilaç ekleme yetkisi mahkeme kararıyla ortadan kaldırılamaz; mahkeme ancak bu ölçütleri karşılayan istisnai durumlarda bireysel olarak ödemeye hükmedebilir. Ağustos 2025’te haberlere yansıyan nivolumab kararında da ruhsatlı olmanın tek başına ödeme yükümlülüğü doğurmadığı, hekim kanaatinin tek başına yeterli olmadığı ve kısa süreli fayda veya yaşam kalitesindeki artışın her ilacın ödenmesini gerektirmediği belirtilmiştir.

“Akıllı İlaç” ve İmmünoterapi Davalarında Ölçüt Değişir mi?

“Akıllı ilaç” bir kanun terimi değildir. Basında ve hastalar arasında bu ifade; kanser hücresindeki belirli bir hedefe yönelik çalışan ilaçlar ile bağışıklık sistemini kansere karşı harekete geçiren immünoterapi ilaçları için kullanılır. Ne 5510 sayılı Kanun ne de SUT ilaçları bu ada göre ayırır. Bu nedenle davada ilacın nasıl anıldığı değil, hastanın kendi durumunda yukarıdaki dört ölçütün birlikte gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılır. Basında “Yargıtay’dan akıllı ilaç kararı” başlığıyla yer alan kararlar da hayati önem, tıbbi zorunluluk ve sürekli etkinlik ölçütlerini öne çıkarmaktadır.

Akıllı ilaç ve immünoterapi dosyalarında uygulamada üç durumla karşılaşılır:

• İlaç SUT’ta hiç yer almaz. Önce Kuruma başvurulur (7036 m.4); ret veya altmış gün içinde cevap verilmemesi üzerine kural olarak iş mahkemesinde dava açılır (5510 m.101).
• İlaç SUT’ta vardır, ancak hastanın hastalığı veya tedavi basamağı için ödeme kapsamında değildir. Bir ilacın listede bulunması her endikasyonda ödeneceği anlamına gelmez; yol yine Kuruma başvuru ve davadır.
• İlaç Türkiye’de ruhsatlı değildir veya onaylı endikasyonu dışında kullanılacaktır. Bu durumda bedelden önce Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun hasta bazında vereceği onay gerekir; ayrıntılar için endikasyon dışı ve yurt dışından ilaç temini rehberimize bakınız.

Tedavi dava sonucunu bekleyemeyecek kadar acilse, davayla birlikte ihtiyati tedbir istenir; şartları, sağlık kurulu raporu ve süreler için kanser ilacını SGK ödemiyor: ihtiyati tedbir rehberimize bakınız. Yukarıda değinilen ve Ağustos 2025’te haberlere yansıyan nivolumab kararı bir immünoterapi ilacına ilişkindir; ilacın ruhsatlı olmasının ve hekim kanaatinin tek başına yeterli görülmediğini göstermesi bakımından bu dosyalarda dikkate alınmalıdır.

Bilirkişi İncelemesi: Yargıtay Neyin Araştırılmasını İstiyor?

Aralık 2025 tarihli bozma kararlarında yeniden yapılacak incelemenin içeriği ayrıntılı biçimde gösterilmiştir. Bu liste, ilk derece mahkemesinde bilirkişi incelemesi talep edilirken ve bilirkişiye sorulacak sorular belirlenirken doğrudan kullanılabilir.

Bilirkişi raporu, mahkemenin hükmünü kuracağı ana delildir. Raporun yukarıdaki soruların her birine gerekçeli cevap vermemesi hâlinde, ek rapor veya yeni bir heyetten rapor alınması istenmelidir. Üniversite bilirkişi heyeti talebinin nasıl kurulacağı ve rapora itiraz için üniversite bilirkişi heyeti talebi ve rapora itiraz rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi Mahkeme? İş Mahkemesi, İdare Mahkemesi, Danıştay

Kural: iş mahkemesi. 5510 sayılı Kanunun 101. maddesine göre bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde, Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür. Çalışanlar (4/a), bağımsız çalışanlar (4/b), bunların bakmakla yükümlü olduğu kişiler ve 5754 sayılı Kanundan sonra kamu görevine başlayanlar bakımından ilaç bedeli davası iş mahkemesinde, iş mahkemesi bulunmayan yerlerde iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde açılır. İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (7036 m.7). Görev ve yetki kuralları için iş davalarında görevli ve yetkili mahkeme rehberimize bakabilirsiniz.

İstisna: Emekli Sandığı (5434) kapsamındakiler. Anayasa Mahkemesi, 5510 m.101’e yönelik itirazı reddettiği 22.12.2011 tarihli, 2010/65 E., 2011/169 K. sayılı kararında (RG 25.01.2012); 5754 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce 5434 sayılı Kanun kapsamında iştirakçi olanlar, emekliler, dul ve yetimler hakkında Kurumun işlemlerinin idari işlem niteliğini koruduğunu ve bu uyuşmazlıklarda idari yargının görevli olmaya devam ettiğini belirtmiştir. Uyuşmazlık Mahkemesi de 09.03.2026 tarihli, 2026/77 E., 2026/121 K. sayılı kararında, Emekli Sandığı kapsamındaki eşinden dolayı sağlık yardımından yararlanan hastanın pembrolizumab bedeline ilişkin uyuşmazlıkta idari yargıyı görevli bulmuştur. Bu nedenle davayı açmadan önce hastanın hangi statüden sağlık hizmeti aldığı mutlaka belirlenmelidir; yanlış yargı yerinde açılan dava aylar kaybettirebilir.

TİTCK işlemleri: idare mahkemesi. İlacın endikasyon dışı kullanımına veya yurt dışından temin edilmesine izin verilmemesi, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun idari işlemidir; bu işleme karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır (İYUK m.2, m.7). Kullanım izni ile bedelin ödenmesi ayrı işlemlerdir. Danıştay 10. Dairesinin 20.03.2024 tarihli, 2024/1171 E., 2024/1000 K. sayılı kararına konu dosyada, endikasyon dışı kullanımı TİTCK tarafından uygun bulunan ilaçlardan birinin SGK tarafından geri ödeme listesinde olmadığı bildirilmiş; Daire dava konusu işlemlerin açıkça gösterilmesi gerektiğinden dilekçeyi yenilenmek üzere reddetmiştir. Kurum kararlarına karşı iptal davası için TİTCK kararlarına karşı iptal davası rehberimize bakabilirsiniz.

SUT’un kendisi: Danıştay. SUT, ülke çapında uygulanan düzenleyici bir işlemdir; bir hükmünün genel olarak iptali isteniyorsa ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir. Bireysel ilaç bedeli davası ile SUT hükmüne karşı iptal davası farklı amaçlara hizmet eder: birincisi hastanın kendi tedavisinin bedelini, ikincisi düzenlemenin herkes için değişmesini hedefler.

Dava Öncesi Kuruma Başvuru (7036 m.4)

İş mahkemesinde açılacak ilaç bedeli davasından önce Kuruma başvurulması zorunludur. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 4. maddesine göre sosyal güvenlik mevzuatından doğan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmalar nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur. Kurum altmış gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır; Kuruma karşı dava açılabilmesi için talebin reddedilmiş veya reddedilmiş sayılmış olması gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15.09.2020 tarihli, 2017/10-2695 E., 2020/587 K. sayılı kararında bu şartı tamamlanabilir dava şartı olarak nitelendirmiştir: Kuruma başvurulmadan dava açılmışsa mahkeme davayı hemen usulden reddetmemeli, davacıya başvuruyu yapması ve Kurumun ret işlemini belgelemesi için kesin süre vermelidir (HMK m.115/2). Süresinde eksiklik giderilmezse dava usulden reddedilir. Bu karar oy çokluğuyla verilmiştir; bu nedenle en güvenli yol, dava açmadan önce başvuruyu yapmak ve ret yazısını veya altmış günlük sürenin dolduğunu belgelemektir.

Başvuru dilekçesinde ilacın adı ve etken maddesi, hastalık ve evresi, reçete ve rapor bilgileri, ilacın neden zorunlu olduğu, ödenmiş bedeller varsa faturaları ve talebin açık sonucu (ilacın tedavi süresince Kurumca karşılanması ve ödenen bedellerin iadesi) yer almalıdır. Ret hâlinde ret gerekçesinin hangi mevzuat hükmüne dayandığının yazılı olarak bildirilmesi istenmelidir; bu gerekçe davada Kurumun “kabul edilebilir itiraz ve çekince” olarak ileri süreceği noktaları önceden gösterir.

Dava Dilekçesi ve Talepler

İlaç bedeli davasında talepler genellikle üç kalemden oluşur. Aralık 2025 tarihli Valamor kararına konu dosyada da talep, Kurum işleminin iptali ve tedavi süresince ilaç bedelinin Kurumca karşılanması şeklinde kurulmuştur.

1. Kurumun ret işleminin hukuka aykırılığının tespiti ve iptali.
2. Tedavi süresince ilaç bedelinin Kurumca karşılanması: Hastalığın seyrine göre tedavinin süresi ve dozu bilirkişi raporunda belirtilmelidir.
3. Hasta tarafından ödenmiş bedellerin iadesi: Fatura ve ödeme belgeleriyle; faizin başlangıcı somut dosyada başvuru ve temerrüt tarihine göre belirlenir.

İhtiyati tedbir: Tedavinin dava sonuçlanana kadar beklemeye tahammülü yoksa, ilacın dava süresince Kurumca karşılanması için ihtiyati tedbir istenebilir. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle ciddi bir zarar doğacağından endişe edilmesi hâlinde tedbir kararı verilebilir (HMK m.389/1); talep eden, davanın esası bakımından haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır (HMK m.390/3). Yargıtay’ın yeni ölçütleri tedbir aşamasını da etkiler: tedbir talebinin de dört ölçüte cevap veren belgelerle desteklenmesi gerekir. Tedbirin genel kuralları için ihtiyati tedbir (HMK m.389–397), talep örneği için ihtiyati tedbir talebi dilekçesi sayfalarımıza bakabilirsiniz. Kanser ilaçlarında tedbir talebinin adım adım nasıl hazırlanacağı, teminat ve tedbir sonrası süreler için kanser ilacında ihtiyati tedbir rehberimize bakabilirsiniz.

Kanun yolu: İş mahkemesi kararlarına karşı istinaf, bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı ise kesinlik sınırını aşan dosyalarda temyiz yoluna gidilebilir. Aralık 2025 kararlarının ikisi de ilk derece ve istinaf aşamasında kabul edilen davaların Yargıtay’da bozulmasıyla sonuçlanmıştır; bu nedenle istinaf aşamasında kazanılmış bir dosyanın da temyizde dört ölçüt yönünden yeniden inceleneceği hesaba katılmalıdır. Süre ve kesinlik sınırları için istinaf ve temyiz süresi hesaplama aracı sayfamıza bakabilirsiniz.

Belge ve Delil Dosyası

İlaç kullanım raporlarının süresi, düzeltilmesi ve reçeteye yansıması için ilaç kullanım raporu rehberimize; SGK’nın genel olarak ödemediği sağlık giderlerinde kapsam ve itiraz yolu için SGK sağlık giderini ödemiyorsa rehberimize bakabilirsiniz.

Kurumun Sık İleri Sürdüğü İtirazlar

Yargıtay’ın dördüncü ölçütü, Kurumun “kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmamasıdır”. Bu nedenle Kurumun cevap dilekçesindeki her itirazın, bilirkişi raporunda ve davacı beyanlarında ayrı ayrı karşılanması gerekir.

Kurumun firma başvurusuna ilişkin itirazı uygulamada sık görülür. Örneğin Anayasa Mahkemesindeki bir bireysel başvuru dosyasında (B. No: 2021/2260) Bakanlık görüşünde, ilacın ödeme listesinde bulunmadığı ve ruhsat sahibi firmanın geri ödeme talebini geri çektiği belirtilmiştir; başvurucunun vefatı ve mirasçıların süresinde başvuruyu sürdürme iradesi bildirmemesi üzerine başvuru 23.02.2022 tarihinde düşürülmüştür. Nisan 2026’da onanan pembrolizumab dosyasında da SGK yetkililerinin, ilacın o hastalık için ruhsatlandırılmadığını ve firmanın Kuruma başvurmadığını belirttiği basına yansımıştır.

Endikasyon Dışı ve Yurt Dışı İlaç: Önce İzin, Sonra Bedel

İlaç Türkiye’de ruhsatlı olup onaylı endikasyonu dışında kullanılacaksa veya Türkiye’de bulunmuyorsa, bedel sorunundan önce bir izin sorunu vardır. Endikasyon dışı kullanım ve yurt dışından ilaç temini, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun hasta bazında vereceği onaya bağlıdır; başvuru hekim veya sağlık kuruluşu aracılığıyla yapılır ve hastanın yazılı rızası aranır. Bu iznin alınmış olması bedelin SGK tarafından ödeneceği anlamına gelmez; izin ve geri ödeme ayrı işlemlerdir. İzin süreci için endikasyon dışı ve yurt dışından ilaç temini, yurt dışı ilaç tedarik rejimi için yurt dışından ilaç temini rehberlerimize bakabilirsiniz.

Yurt dışından temin edilen ilaçlar bakımından Nisan 2026’da yayımlanan bir Cumhurbaşkanı Kararıyla SGK’nın yurt dışı ilaç alımlarına ilişkin usul ve esasların belirlendiği; şahsi tedavi için yurt dışından temin edilen ürünlerin genel sağlık sigortalılarına tedavilerini aksatmayacak şekilde ulaştırılmasının esas alındığı basına yansımıştır. Somut dosyada ilacın SGK eliyle mi, başka bir kanaldan mı temin edildiği ve bedelin hangi kısmının hastaya yüklendiği ayrıca incelenmelidir.

Hasta Vefat Ederse Dava Ne Olur?

Ağır hastalıklarda bu soru ne yazık ki sık karşılaşılan bir sorudur. Davacının dava sırasında vefatı hâlinde malvarlığına ilişkin talepler bakımından dava kendiliğinden düşmez; taraflardan birinin ölümü hâlinde davanın mirasçılarla sürdürülmesine ilişkin usul HMK m.55’te düzenlenmiştir. Hastanın ödediği ilaç bedellerinin iadesi talebi malvarlığına ilişkin bir alacak olduğundan mirasçılarca sürdürülebilir; tedavinin geleceğe yönelik olarak karşılanması talebi ise konusuz kalabilir. Uyuşmazlık Mahkemesinin 2026/77 E. sayılı kararına konu dosya da bir murisin ilaç bedeline ilişkin uyuşmazlıktır.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda ise farklı bir süre kuralı işler: 2021/2260 numaralı başvuruda Mahkeme, başvurucunun ölümünden sonra mirasçıların makul süre olarak kabul edilen dört ay içinde başvuruyu sürdürmek istediklerini bildirmemeleri üzerine başvurunun düşmesine karar vermiştir. Bu nedenle yakınını kaybeden ailenin, devam eden dava ve başvurular bakımından süreleri zaman kaybetmeden değerlendirmesi gerekir.

Süreç Adım Adım ve Dilekçe İskeleti

1. Statüyü belirleyin: Hasta hangi kapsamda sağlık hizmeti alıyor? 4/a, 4/b, 5754 sonrası 4/c ve bakmakla yükümlü olunanlarda iş mahkemesi; 5754 öncesi Emekli Sandığı kapsamındakilerde idari yargı.
2. İzin gerekip gerekmediğini belirleyin: İlaç endikasyon dışı mı, yurt dışından mı? Gerekiyorsa önce TİTCK onayı.
3. Kuruma başvurun: Başvuru dilekçesini belgeleriyle verin; ret yazısını veya altmış günlük sürenin dolmasını bekleyin (7036 m.4).
4. Delil dosyasını dört ölçüte göre kurun: Evre, önceki tedaviler, genetik test, faz verileri, alternatiflerin yetersizliği.
5. Davayı açın ve gerekiyorsa ihtiyati tedbir isteyin: HMK m.389 ve m.390/3 kapsamında yaklaşık ispatı sağlayacak belgelerle.
6. Bilirkişi sorularını belirleyin: Tıbbi onkoloji anabilim dalından en az üç kişilik heyet; bozma kararlarındaki inceleme listesi.
7. Kurum itirazlarını tek tek karşılayın: Dördüncü ölçüt bakımından.
8. Kanun yolu aşamasını hesaba katın: Kabul kararı, Yargıtay’da dört ölçüt yönünden yeniden incelenebilir.

Bu iskelet her dosyanın kendi tıbbi verileriyle doldurulması gereken genel bir çerçevedir. Emekli Sandığı kapsamındaki hastalarda dava idare mahkemesinde ve İdari Yargılama Usulü Kanununa göre açılır; dilekçenin muhatabı, talepleri ve süreleri buna göre değişir.

Yapılmaması gerekenler

• Kuruma başvurmadan ve ret yazısı olmadan doğrudan dava açmak.
• Hastanın sağlık hizmeti aldığı statüyü kontrol etmeden mahkeme seçmek.
• Yalnızca tedaviyi yürüten hekimin kısa raporuyla dava açmak.
• Genetik test, evre ve önceki tedavilere ilişkin belgeleri dosyaya koymamak.
• TİTCK kullanım iznini, SGK’nın bedeli ödeyeceği anlamına gelmek sanmak.
• Bilirkişi raporuna, dört ölçüte cevap vermediği hâlde itiraz etmemek.
• Hastanın vefatı hâlinde devam eden dava ve başvurular bakımından süreleri kaçırmak.

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Rehberler

• İmmünoterapi İlaçlarında SGK’nın Ödeme Şartları 2026 — SUT 4.2.14.C koşulları ve PD-L1 eşikleri
• Kanser İlacı İçin SGK’ya Dava ve İhtiyati Tedbir Dilekçesi Örneği — dokuz dilekçe örneği
• Akıllı İlaç SGK Ödemiyor: Nereye Başvurulur? — hekim, TİTCK, SGK ve mahkeme başvurularının sırası
• TİTCK Rehberi — ilaç erişimi, izinler ve itiraz yolları
• Endikasyon Dışı ve Yurt Dışından İlaç Temini — onay, rıza ve geri ödeme
• İlaç Fiyatlandırması ve Geri Ödeme — listeye alınma ve itiraz
• Alternatif Geri Ödeme — fayda esaslı ödeme modelleri
• SGK Sağlık Giderini Ödemiyorsa — kapsam, katılım payı ve itiraz
• İlaç Kullanım Raporu — süre, düzeltme ve reçete hakları
• İş Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme — 7036 sayılı Kanun
• İş Mahkemesinde Yargılama — usul ve süreç
• Genel Sağlık Sigortası — şartlar, prim ve gelir testi
• İhtiyati Tedbir (HMK m.389–397) — şartlar ve teminat
• Kanser İlacını SGK Ödemiyor: İhtiyati Tedbir — tedbir talebi, rapor ve süreler
• 2026 İlaç Fiyatlandırma Kararı (11031) — referans fiyat, avro değeri ve fiyat kararına itiraz
• Nadir Hastalık İlaçları (SMA, DMD, ALS) — SGK, TİTCK süreçleri ve dava yolu
• Yurt Dışından Getirilen İlacın Bedeli — TEB süreci, SGK ödemesi ve katılım payı
• Endikasyon Dışı İlaç Onayı Reddedildi — TİTCK işlemine karşı acil dava ve yürütmenin durdurulması
• İlacım Geri Ödeme Listesinden Çıkarıldı — hastanın hakları, Danıştay ve iş mahkemesi yolu

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyada başvuru tarihindeki SUT ve mevzuat hükümleri ile hastanın tıbbi verileri esas alınmalıdır. Son güncelleme: 12 Ekim 2026.