Mala Zarar Vermede Zararın Tazmini: Uzlaşma, Etkin Pişmanlık, HAGB, Tazminat Davası (TBK 49), Zamanaşımı ve Sahipli Hayvanlar (5199 m.28/A) — Dilekçe (2026)

Mala zarar verme suçunda mağdurun asıl beklentisi çoğu zaman failin cezalandırılmasından çok zararının giderilmesidir. Kanun bunun için birbirine bağlı birkaç yol sunar: ceza soruşturmasında uzlaşma, etkin pişmanlık ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına bağlı zarar giderimi ile hukuk mahkemesinde haksız fiil tazminatı. Başkasının malını yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır (TCK m.152 nitelikli hâlleri hariç, m.151/1). Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren ise bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Bu iki sorumluluk birbirinden bağımsızdır; ancak birbirini etkiler: uzlaşma sağlanırsa kural olarak ayrıca tazminat davası açılamaz, zararın giderilmesi cezada indirim ve HAGB sonucunu doğurur, tazminat zamanaşımı ise ceza zamanaşımına göre uzar. Bu yazıda mala zarar verme suçunu, zararın tespitini, ceza yolundaki tazmin imkânlarını, tazminat davasını ve sahipli hayvanlara ilişkin 2021 değişikliğini kanun metinleri üzerinden anlatıyoruz.

Suç: Basit ve Nitelikli Hâller

Uygulamadaki dosyaların büyük kısmı basit hâl kapsamındadır: araç çizmek, cam kırmak, kapı veya duvara zarar vermek ve eşyayı kullanılamaz hâle getirmek bu kapsamdadır. Suçun konusu başkasına ait bir maldır; kişinin kendi malına zarar vermesi bu suçu oluşturmaz, paylı veya elbirliği mülkiyetindeki mallarda ise diğer paydaşların hakları bakımından durum ayrıca değerlendirilir. Suç yalnızca kastla işlenebilir; taksirle verilen zarar bu suçu oluşturmaz, ancak hukuki sorumluluk devam eder. Kamu malına zarar vermek gibi nitelikli hâller ise resen soruşturulur ve uzlaştırmaya tabi değildir. Araç çizme ve cam kırma dosyaları için araç çizme ve cam kırma yazımıza bakabilirsiniz.

Kirletme ve Yazılama

Kanun, malı kirletmeyi de mala zarar vermenin seçimlik hareketleri arasında sayar. Duvara, kapıya veya araca boya ile yazı yazmak, afiş yapıştırmak veya bir malı çamur ve benzeri maddelerle kirletmek bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak her kirletme suç oluşturmaz; uygulamada kirletmenin, kolayca giderilebilecek önemsiz bir iz olmaktan çıkıp malın kullanımını veya değerini etkileyecek bir ağırlığa ulaşması aranmaktadır. Temizlenmesi için özel işlem, boya veya masraf gerektiren kirletmeler bu ağırlığa ulaşmış sayılabilir. Zararın tazmininde ise temizleme veya yeniden boyama masrafı, işçilik ve malzeme bedelleriyle birlikte belgelenmelidir.

Kamu Malına Zarar

Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya eşyaya zarar vermek nitelikli hâldir ve bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m.152/1-a). Otobüs durağı, park bankı, okul eşyası, trafik levhası ve belediye araçları bu kapsamdadır. Bu hâl resen soruşturulur ve uzlaştırmaya tabi değildir; bu nedenle failin kamunun zararını gidermesi uzlaşma yoluyla değil, etkin pişmanlık ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması şartı çerçevesinde önem kazanır. Zarar gören kamu kurumu da uğradığı zararın tazmini için faile karşı dava açabilir. Kamu hizmetinin haberleşme, enerji, demiryolu veya havayolu alanında geçici de olsa aksaması hâlinde ceza ayrıca artırılır (m.152/3). Kamu malına verilen zararın tutarı genellikle ilgili kurumun hazırladığı hasar tespit tutanağı ve keşif raporuyla belirlenir; bu tutarın itiraza açık olduğu ve bağımsız bir bilirkişi incelemesi istenebileceği unutulmamalıdır.

Sahipli Hayvanlar: 2021 Değişikliği

Sahipli bir hayvanı öldürmek veya işe yaramayacak hâle getirmek, önceden TCK m.151/2’de mala zarar verme suçu olarak düzenlenmişti. Bu fıkra 9/7/2021 tarihli ve 7332 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış ve hayvanlara yönelik fiiller, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 28/A maddesinde ayrı suçlar olarak düzenlenmiştir. Buna göre bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar, ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır. Bu suçlarda soruşturma, kural olarak Tarım ve Orman Bakanlığı il veya ilçe müdürlüğünün Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır ve bu başvuru muhakeme şartıdır; suçüstü hâlinde soruşturma genel hükümlere göre yapılır. Fiil başka bir kişi tarafından sahipli bir hayvana karşı işlenmişse, hayvan sahibinin şikâyeti üzerine de soruşturma yapılır. Hayvan sahibinin uğradığı maddi zararın tazmini ise haksız fiil hükümlerine göre ayrıca istenebilir; veteriner masrafları, hayvanın değeri ve varsa tedavi giderleri bu kapsamda değerlendirilir. Bu suçlarda cezalar mala zarar vermeye göre daha ağırdır ve hayvanın yalnızca bir mal olarak değil, korunması gereken bir canlı olarak ele alınması amaçlanmıştır. Birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenmesi veya veteriner hekim ya da hayvanları korumakla görevli kişilerce işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.

Zarar Nasıl Tespit Edilir?

Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır (TBK m.50). Bu nedenle zarar, onarılmadan önce belgelenmelidir; onarım tamamlandıktan sonra zararın kapsamını ispatlamak güçleşir. Birden fazla servisten alınan onarım teklifleri, zararın makul tutarını gösterir ve karşı tarafın “fahiş fatura” itirazına karşı güçlü bir dayanaktır. Onarım yaptırılmadan da zarar istenebilir; bu durumda zarar, bilirkişi tarafından belirlenecek onarım bedeli üzerinden hesaplanır. Bilirkişi raporuna karşı tarafların itiraz hakkı saklıdır. Aciliyet varsa veya karşı tarafın itirazı bekleniyorsa, ileride açılacak dava için hukuk mahkemesinden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması istenebilir (HMK m.400/1); bunun için hukuki yarar bulunması gerekir. Özellikle onarımın beklenemeyeceği durumlarda, örneğin yağmur alan kırık bir cam veya kullanılması zorunlu bir araç söz konusuysa, delil tespiti zararın sonradan ispatını güvence altına alır. Araç hasarlarında onarım bedelinin yanında aracın değer kaybı ve onarım süresince araçtan yoksun kalınması da zarar kalemleri arasında değerlendirilebilir. Delil tespiti için delil tespiti ve bilirkişi yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza Yolunda Zararın Giderilmesi: Dört İmkân

Bu dört imkân, failin zararı gidermesini teşvik eder ve mağdurun zararını ceza süreci içinde almasını sağlar. Uzlaşmada edim, uzlaşma raporuna yazılır ve fail edimini yerine getirmezse rapor ilam niteliğinde belge sayılır; mağdur ayrıca dava açmadan doğrudan icra takibi başlatabilir (CMK m.253/19). Etkin pişmanlıkta fail, kovuşturma başlamadan önce zararı tamamen giderirse cezası üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra ve hükümden önce giderirse yarısına kadar indirilir; kısmi ödemede mağdurun rızası aranır (TCK m.168). Zararın giderilmesi, zarar görmüş malın aynen iadesi veya onarılması yoluyla da yapılabilir; önemli olan mağdurun zararının tamamen karşılanmasıdır. Ödemenin banka yoluyla ve açıklamasında dosya numarası belirtilerek yapılması, sonradan ispat sorununu önler. Ödeme makbuzunun savcılığa veya mahkemeye sunulması, indirimin uygulanabilmesi için ödemenin hangi aşamada yapıldığını da gösterir ve bu nedenle ödemeden hemen sonra, bir dilekçe ekinde dosyaya eklenmelidir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için zararın giderilmesi şarttır; derhâl ödenemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi mümkündür (CMK m.231/6-c, 231/9). Mağdur açısından bu imkânların ortak avantajı, zararın ayrı bir hukuk davası açmadan ve daha kısa sürede karşılanabilmesidir; fail açısından ise cezada indirim veya cezasızlık gibi somut bir teşvik sağlarlar. Bu imkânlar için zararı gidersem ceza azalır mı ve etkin pişmanlık yazılarımıza bakabilirsiniz.

Uzlaşma ve Tazminat Hakkı

Basit mala zarar verme şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırmaya tabidir. Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz ve açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır (CMK m.253/19). Bu kural 7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunla bu şekilde düzenlenmiştir; daha önceki mutlak tazminat yasağı Anayasa Mahkemesince 2023 yılında iptal edilmişti. Bu nedenle mağdur, uzlaşmayı kabul etmeden önce bütün zarar kalemlerini, örneğin onarım bedelini, değer kaybını ve araçtan yoksun kalma zararını tespit etmeli ve edime dahil etmelidir. Henüz belirlenemeyen zararlar varsa, bunların uzlaşma anında tespit edilemediği raporda açıkça belirtilmelidir. Edimin taksitle ödenmesi kararlaştırılırsa kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir ve taksitler ödenmezse kamu davası açılır. Uzlaştırma kapsamı için uzlaştırma kapsamındaki suçlar yazımıza bakabilirsiniz.

Hukuk Yolu: Tazminat Davası

Mağdur, ceza sürecinden bağımsız olarak hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilir. Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür (TBK m.49). Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler (m.51). Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa tazminat indirilebilir veya tamamen kaldırılabilir (m.52). Tazminat davası kural olarak asliye hukuk mahkemesinde açılır; dava açılmadan önce arabuluculuk gibi bir dava şartının bulunup bulunmadığı uyuşmazlığın niteliğine göre ayrıca kontrol edilmelidir. Ceza davasının sonucu hukuk mahkemesini kural olarak bağlamaz; ancak ceza dosyasındaki deliller, bilirkişi raporları ve mahkûmiyet kararı tazminat davasında önemli ispat araçlarıdır. Birden fazla failin bulunduğu durumlarda mağdur, zararının tamamını faillerden herhangi birinden isteyebilir. Haksız fiil sorumluluğu için haksız fiil sorumluluğunun şartları, tazminatın kapsamı için haksız fiilde maddi ve manevi tazminat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Zamanaşımı: Ceza Süresi Uygulanır

Haksız fiilden doğan tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar; ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir suçtan doğmuşsa bu zamanaşımı uygulanır (TBK m.72/1). Basit mala zarar verme suçunun dava zamanaşımı sekiz yıl olduğundan, bu suçtan doğan tazminat istemi de iki yıl yerine sekiz yıl içinde ileri sürülebilir. Buna karşılık altı aylık şikâyet süresi geçmişse ceza soruşturması yapılamaz; ancak bu durum tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Zamanaşımının kesilmesi için tazminat davasının açılması veya ilgili diğer işlemlerin yapılması gerekir; yalnızca ceza şikâyetinde bulunulması, hukuk bakımından zamanaşımını her durumda kesmez. Bu nedenle ceza süreci uzarsa, tazminat davasının açılması ayrıca değerlendirilmelidir. Ceza zamanaşımının uygulanması için fiilin suç teşkil etmesi yeterlidir; failin ceza yargılamasında mahkûm edilmiş olması şart değildir.

Kira, Komşuluk ve İş İlişkilerinde

Mala zarar verme olayları çoğu zaman taraflar arasındaki bir hukuki ilişkinin içinde ortaya çıkar. Kiracının kiralanan eşyaya kasten zarar vermesi, kira ilişkisinden doğan sorumluluğun yanında mala zarar verme suçunu da oluşturabilir; buna karşılık olağan kullanımdan doğan yıpranma veya taksirle verilen zarar suç değildir ve yalnızca hukuki sorumluluk doğurur. Komşuluk uyuşmazlıklarında ortak alanlara veya komşunun aracına verilen zararlar, çoğu zaman uzlaştırma aşamasında çözülür; tarafların ilişkisinin sürecek olması, uzlaşmayı cazip kılar. İş ilişkisinde ise işçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işyerinin makinelerini, tesisatını veya eşyasını otuz günlük ücretiyle ödeyemeyecek derecede hasara uğratması, işveren için haklı fesih nedenidir (4857 s.K. m.25/II-ı). Bu hüküm kastı değil savsamayı da kapsadığından, ceza hukukunda suç oluşturmayan taksirli bir zarar iş hukukunda fesih sonucu doğurabilir.

Sigortanın Ödediği Zararlar

Zarar gören malın kasko veya konut sigortası varsa, mağdur zararını önce kendi sigortasından alabilir. Sigorta şirketi ödediği tutar oranında mağdurun faile karşı haklarına halef olur ve bu tutarı faile rücu edebilir. Bu durumda mağdur, sigortanın karşılamadığı kısım, örneğin muafiyet tutarı veya değer kaybı için faile ayrıca başvurabilir. Uzlaşma yapılacaksa, sigortanın ödediği ve ödemediği kalemlerin ayrıca gözetilmesi, sigortanın rücu hakkını ve mağdurun kalan zararını etkileyebilir; bu nedenle sigorta şirketine bilgi verilmesi önerilir. Mağdurun, sigortanın ödediği bir kalem için ayrıca failden tahsilat yapması, aynı zararın iki kez karşılanması anlamına gelir ve sigortanın rücu hakkıyla çatışır; bu nedenle kalemlerin ayrıştırılması gerekir.

Kim Sorumludur? Çocuklar, Çalışanlar ve Birden Fazla Fail

Tazminat davasında kimin sorumlu olduğu, ceza sorumluluğundan farklı değerlendirilir. Birden çok kişi birlikte bir zarara sebep olmuşsa, haklarında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır (TBK m.61); mağdur zararının tamamını faillerden herhangi birinden isteyebilir, ödeme yapan fail diğerlerine başvurur. Ev halkından olan küçüğün verdiği zarardan ev başkanı, alışılmış şekilde ve durumun gerektirdiği dikkatle onu gözetim altında bulundurduğunu veya bu özeni gösterseydi dahi zararın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ispatlamadıkça sorumludur (TMK m.369). Bu nedenle ceza sorumluluğu bulunmayan küçük bir çocuğun verdiği zarar için de aileye karşı tazminat istenebilir. Çalışanın kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zarardan ise adam çalıştıran sorumludur; ancak çalışanını seçerken, talimat verirken ve denetlerken gerekli özeni gösterdiğini ispatlarsa sorumlu olmaz (TBK m.66).

Aile İçinde Mala Zarar Verme

Mala zarar verme, yağma dışındaki malvarlığı suçları gibi aile içinde işlendiğinde özel bir kurala tabidir. Hakkında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyun ya da aynı derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde ilgili akrabaya ceza verilmez (TCK m.167/1). Ayrılık kararı verilmiş eşlerin, aynı konutta yaşamayan kardeşlerin ve aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenmesi hâlinde ise ceza şikâyet üzerine indirilir (m.167/2). Bu şahsi cezasızlık hâli hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz; zarar gören aile bireyi tazminat davası açabilir. Eşler arasında eşyaya zarar verme, boşanma davasında da kusur değerlendirmesinde ve mal rejiminin tasfiyesinde dikkate alınabilir; zarar gören eşyanın kime ait olduğu ve mal rejimindeki niteliği bu değerlendirmede önem taşır. Boşanma sürecindeki eşler arasında sık görülen eşyaya zarar verme olaylarında, ayrılık kararının bulunup bulunmadığı bu nedenle belirleyicidir.

Hakkı Olmayan Yere Tecavüzden Farkı

Mala zarar verme ile karıştırılan bir başka suç, hakkı olmayan yere tecavüzdür. Bir hakka dayanmaksızın başkasına ait taşınmazı malikmiş gibi işgal etmek, sınırlarını değiştirmek veya bozmak ya da hak sahibinin taşınmazdan yararlanmasını engellemek bu suçu oluşturur (TCK m.154). Taşınmaza fiziksel zarar verilmeden yalnızca işgal edilmesi veya sınırların değiştirilmesi hakkı olmayan yere tecavüz kapsamında, taşınmazdaki yapıların veya eklentilerin yıkılması, tahrip edilmesi ise mala zarar verme kapsamında değerlendirilir; iki suç aynı olayda birlikte de gerçekleşebilir. Bu suç için hakkı olmayan yere tecavüz yazımıza bakabilirsiniz.

Şüpheli Açısından

Mala zarar verme isnadıyla karşılaşan kişi bakımından en önemli savunma noktaları, fiilin kasten mi taksirle mi işlendiği, zararın kendisine yüklenebilip yüklenemeyeceği ve malın gerçekten başkasına ait olup olmadığıdır. Taksirle verilen zarar suç oluşturmaz; bu nedenle olayın bir kaza veya dikkatsizlik sonucu gerçekleştiğinin ortaya konulması, ceza sorumluluğunu ortadan kaldırır, ancak hukuki sorumluluk devam eder. Zararın hızla giderilmesi, uzlaşma, etkin pişmanlık ve HAGB bakımından şüphelinin lehine sonuçlar doğurur. Kısmi ödeme yapılacaksa mağdurun rızasının alınması ve ödemenin belgelenmesi gerekir. Zararın tutarına itiraz ediliyorsa, bilirkişi incelemesi istenmesi ve belirlenen tutarın ödenmesi hem etkin pişmanlık hem de HAGB bakımından güvenli bir yoldur. Şikâyet ve zararın giderilmesi için mala zarar vermede şikâyet ve zararın giderilmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

Mağdur tarafında en sık yapılan hata, zararı belgelemeden onarmaktır; onarım tamamlandıktan sonra zararın kapsamını ispatlamak güçleşir. İkinci hata, altı aylık şikâyet süresini kaçırmaktır; bu süre geçtiğinde ceza soruşturması yapılamaz, ancak tazminat hakkı devam eder. Üçüncü hata, uzlaşmayı yalnızca onarım bedeli üzerinden kabul edip değer kaybı veya araçtan yoksun kalma gibi diğer kalemleri dahil etmemektir; uzlaşmadan sonra bu kalemler için ayrıca dava açmak kural olarak mümkün değildir. Dördüncü hata, tazminat davası için iki yıllık sürenin geçtiğini düşünüp başvurmaktan vazgeçmektir; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır. Son olarak, sahipli hayvanlara yönelik fiillerde hâlâ TCK m.151/2’ye dayanılması, 2021’den bu yana yürürlükte olmayan bir hükme dayanmak anlamına gelir.

Dilekçe Örneği: Mala Zarar Verme Nedeniyle Maddi Tazminat Davası

Aşağıdaki örnek, aracı kasten çizilen ve ceza soruşturmasında uzlaşma sağlanamayan bir kişinin açacağı maddi tazminat davası için hazırlanmıştır. Bilgiler dosyaya göre düzenlenmelidir.

Dava dilekçesinde zarar kalemlerinin ayrı ayrı gösterilmesi ve her birinin belgeyle desteklenmesi, mahkemenin bilirkişi incelemesini yönlendirir. Ceza soruşturma dosyasının getirtilmesi, olayın ve failin kimliğinin ispatı bakımından önemlidir; bu nedenle soruşturma numarası dilekçede açıkça belirtilmelidir. Uzlaşma sağlanamadığının uzlaştırmacı raporuyla gösterilmesi, CMK m.253/19 bakımından davanın önünde bir engel bulunmadığını ortaya koyar. Zararın kesin tutarı dava açılırken belirlenemiyorsa dikkat edilmesi gereken yeni bir durum vardır: belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107, 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla 31/7/2026 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun yerine alacağın bir kısmı kısmi dava olarak açılabilir ve talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir; artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4). Bu nedenle bilirkişi raporundan sonra talebin artırılması bu yolla mümkündür.

Sık Sorulan Sorular

Mala zarar vermenin cezası nedir?

Basit hâlde 4 ay – 3 yıl hapis veya adli para (TCK m.151/1); nitelikli hâlde 1 – 4 yıl (m.152/1).

Mala zarar verme şikâyete bağlı mı?

Basit hâl evet; nitelikli hâller resen soruşturulur.

Şikâyet süresi ne kadar?

Fiil ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay (TCK m.73/1).

Uzlaştırma var mı?

Basit hâlde evet; nitelikli hâllerde yok.

Uzlaşırsam tazminat davası açabilir miyim?

Kural olarak hayır; tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç (CMK m.253/19).

Fail uzlaşmadaki ödemeyi yapmazsa?

Uzlaşma raporu ilam niteliğindedir; doğrudan icra takibi yapılabilir.

Zararı öderse cezası azalır mı?

Etkin pişmanlıkla 2/3 veya 1/2’ye kadar indirilir (TCK m.168).

HAGB için zararın ödenmesi şart mı?

Evet; derhâl ödenemezse aylık taksit mümkündür (CMK m.231/6-c, 231/9).

Tazminat davasının zamanaşımı nedir?

Genelde 2 ve 10 yıl; fiil suç ise ceza zamanaşımı (basit hâlde 8 yıl) uygulanır (TBK m.72).

Şikâyet süresi geçtiyse tazminat isteyebilir miyim?

Evet; şikâyet süresi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

Kazara verilen zarar suç mu?

Hayır; mala zarar verme kastla işlenir. Ancak hukuki sorumluluk devam eder.

Zararı nasıl ispatlarım?

Fotoğraf, kamera kaydı, fatura, ekspertiz ve gerekirse delil tespiti (HMK m.400).

Değer kaybı istenebilir mi?

Araç hasarlarında onarım bedelinin yanında değer kaybı da zarar kalemi olarak istenebilir.

Evcil hayvanımı öldürdüler, hangi suç?

5199 s.K. m.28/A: 6 ay – 4 yıl hapis; TCK m.151/2 2021’de kaldırıldı.

Hayvan suçlarında kim başvurur?

Kural olarak Tarım ve Orman il veya ilçe müdürlüğü; sahipli hayvanda sahibinin şikâyeti de yeterlidir.

Eşim eşyalarımı kırdı, ceza alır mı?

Ayrılık kararı yoksa ceza verilmez (TCK m.167/1); tazminat hakkı saklıdır.

Kamu malına zarar vermenin cezası nedir?

1 – 4 yıl hapis; resen soruşturulur (TCK m.152/1-a).

Yakarak zarar vermede ceza nedir?

Ceza bir katına kadar artırılır (TCK m.152/2).

İşçi işyerine zarar verirse ne olur?

Otuz günlük ücretiyle ödeyemeyecek derecede hasar haklı fesih nedenidir (4857 s.K. m.25/II-ı).

Sigortam öderse faile ayrıca başvurabilir miyim?

Sigortanın karşılamadığı kısım için başvurabilirsiniz; sigorta da ödediği tutarı faile rücu eder.

Belirsiz alacak davası açabilir miyim?

HMK m.107, 7589 ile 31/7/2026’dan itibaren kaldırıldı; kısmi dava açıp talebi bir defaya mahsus artırabilirsiniz (HMK m.109/4).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, ayrıntılı değerlendirme için güncel mevzuat ve uzman hukuki görüş esas alınmalıdır.

Mevzuat kontrolü: Bu yazıdaki TCK, CMK, TBK, HMK ve 5199 sayılı Kanun hükümleri 25 Eylül 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinler üzerinden kontrol edilmiştir.