Mala Zarar Verme Suçu: Araç Çizme ve Cam Kırma Cezası (TCK 151)

Park hâlindeki aracın çizilmesi, bir kavgada camın kırılması, eşyanın tahrip edilmesi… Bunlar günlük hayatta sık yaşanan ama çoğu kişinin suç olduğunu tam bilmediği olaylardır. Aslında hepsi mala zarar verme suçunu oluşturur. Bu yazıda konuyu yalın biçimde açıklıyoruz.

Mala Zarar Verme Suçu Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 151. maddesine göre; başkasının taşınır (araç, telefon, eşya) veya taşınmaz (bina, duvar, kapı) malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren ya da kirleten kişi mala zarar verme suçunu işler. Önemli olan, malın bir başkasına ait olması ve ona zarar verilmesidir.

Tipik Örnekler

• Park hâlindeki aracın boyasını çizmek, lastiğini kesmek, aynasını kırmak,
• Bir kişinin telefonunu, camını, kapısını kırmak,
• Duvara zarar vermek, bir eşyayı tahrip etmek,
• Başkasının hayvanına zarar vererek onu telef etmek.

Cezası Nedir?

Mala zarar verme suçunun temel (basit) hâlinin cezası dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Hâkim, somut olayın özelliklerine göre bu iki yaptırımdan birini seçer. Zararın miktarı, failin kusuru gibi unsurlar cezanın belirlenmesinde dikkate alınır.

Nitelikli Hâller: Ceza Artar

Suç bazı durumlarda daha ağır cezayı gerektirir (TCK 152). Örneğin kamu kurumlarına ait mallara, ibadethanelere, yangın/su baskını gibi tehlikeli yöntemlerle ya da kişinin kendini savunamayacağı durumlarda zarar verilmesi nitelikli hâl sayılır ve ceza artırılır. Nitelikli hâllerde suç çoğunlukla şikâyete bağlı değildir.

Şikâyet Süresi ve Uzlaştırma

Mala zarar vermenin basit hâli şikâyete bağlıdır. Mağdur, faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmalıdır; aksi hâlde şikâyet hakkı düşer. Ayrıca bu suç uzlaştırma kapsamındadır: taraflar, uzlaştırmacı aracılığıyla (örneğin zararın giderilmesi karşılığında) anlaşabilir; uzlaşma sağlanırsa dava düşer.

Zararın Tazmini

Ceza davasından ayrı olarak, mağdur uğradığı maddi zararı tazmin ettirmek için tazminat talep edebilir. Aracın boyası, kırılan cam gibi zararların bedeli, hukuk mahkemesinde açılacak bir tazminat davasıyla veya uzlaştırma kapsamında talep edilebilir. Onarım faturaları, fotoğraflar ve tanık beyanları bu süreçte önemli delillerdir.

Ne Yapmalı?

Malınıza zarar verildiğinde, mümkünse olay yerini ve zararı fotoğraflayın, varsa güvenlik kamerası kayıtlarını temin edin ve tanık bilgilerini not alın. Ardından altı aylık süreyi kaçırmadan Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunun. Failin kim olduğu belirsizse de şikâyet edilebilir; kolluk araştırma yapar.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç çizmek suç mu?

Evet. Başkasının aracının boyasını çizmek, lastiğini kesmek veya camını kırmak mala zarar verme suçunu oluşturur (TCK 151). Cezası dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.

Mala zarar verme şikâyete bağlı mı?

Suçun basit hâli şikâyete bağlıdır; mağdur faili ve fiili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet etmelidir. Bazı nitelikli hâllerde ise şikâyet aranmaz.

Cezası nedir?

Basit hâlin cezası dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Nitelikli hâllerde (örneğin kamu malına zarar) ceza artırılır.

Zararımı nasıl tazmin ettiririm?

Ceza davasından ayrı olarak hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilir veya uzlaştırma kapsamında zararın giderilmesini talep edebilirsiniz. Onarım faturaları ve fotoğraflar delil oluşturur.

Suç uzlaştırmaya tabi mi?

Evet. Mala zarar verme suçu uzlaştırma kapsamındadır. Taraflar uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşabilir; uzlaşma sağlanır ve zarar giderilirse dava düşer.